Jump to ratings and reviews
Rate this book

Ο άχρηστος πλανήτης και άλλα Σοβιετικά διηγήματα επιστημονικής φαντασίας

Rate this book
Μία μυστηριώδης απειλή απλώνει τα πλοκάμια της από τις υπόγειες πολιτείες του Άρη σε ένα ήσυχο χωριουδάκι της Γης.

Ένας επιστήμονας επιχειρεί να λυτρώσει το λαό του από τη δυστυχία μα τελικά τον οδηγεί στην πιο ολέθρια καταδίκη.

Ένας ιός συλλαμβάνεται και δικάζεται με όλους τους προβλεπόμενους τύπους για τα εγκλήματά του κατά της ανθρωπότητας.
Ένα ρομπότ αποφασίζει να αγνοήσει τις παραμέτρους του προγραμματισμού του και να παραδοθεί στις εσωτερικές του παρορμήσεις.

Ένας εφευρέτης αιώνες μπροστά από την εποχή του προσκρούει στη στενομυαλιά και το σχολαστικισμό των συγχρόνων του.

Ένα πτώμα ανασταίνεται για να χρησιμοποιηθεί ως πειραματόζωο στο σχεδιασμό της τέλειας κοινωνικής αρμονίας.

Και μία εξερευνητική διαστημική αποστολή σκοντάφτει πάνω σε έναν πρωτόγονο, καταδικασμένο πλανήτη.
7 αντιπροσωπευτικά διηγήματα από την πλούσια κληρονομιά της σοβιετικής σχολής επιστημονικής φαντασίας, με έμφαση στον κοινωνικό προβληματισμό, την υπαρξιακή αγωνία και τον αδιάκοπο αγώνα της ανθρωπότητας για ένα καλύτερο μέλλον.

273 pages, Paperback

First published January 1, 2015

4 people are currently reading
65 people want to read

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
15 (22%)
4 stars
31 (46%)
3 stars
17 (25%)
2 stars
2 (3%)
1 star
1 (1%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
Profile Image for George K..
2,766 reviews377 followers
August 18, 2016
Αν και η συγκεκριμένη ανθολογία κυκλοφόρησε πέρυσι τον Απρίλιο, εγώ τώρα καταδέχθηκα να την αγοράσω και, τελικά, να την διαβάσω. Η άλλη ανθολογία των εκδόσεων (Νεκροναύτες και άλλες σκοτεινές ιστορίες επιστημονικής φαντασίας) με άφησε πλήρως ικανοποιημένος, έτσι έπρεπε να αγοράσω και αυτήν. Εξάλλου και η θεματολογία είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα: Ποιος λάτρης της επιστημονικής φαντασίας δεν θα ήθελε να εξερευνήσει και τον (ψιλό) άγνωστο κόσμο της Σοβιετικής επιστημονικής φαντασίας;

Το βιβλίο περιέχει συνολικά εφτά μεγαλούτσικα διηγήματα, δυο εκ των οποίων γράφτηκαν τέλη δεκαετίας του '50 και πέντε αρχές και μέσα της δεκαετίας του '60. Από το οπισθόφυλλο της ελληνικής έκδοσης μπορεί να πάρει κανείς μια ιδέα για το τι θα διαβάσει, μιας και σε λίγες σειρές αναφέρεται το θέμα με το οποίο ασχολείται το κάθε διήγημα. Όλα αυτά τα διηγήματα εστιάζονται περισσότερο σε κοινωνικούς προβληματισμούς, υπαρξιακά ζητήματα και τον αγώνα του ανθρώπου για ένα καλύτερο μέλλον. Τα όποια επιστημονικά ή τεχνολογικά στοιχεία των διηγημάτων απλώς είναι το μέσο για να αναδείξουν οι συγγραφείς όλα τα παραπάνω.

Όπως είναι φυσικό και αναμενόμενο, οι κοινωνικοπολιτικοί προβληματισμοί και οι φιλοσοφικοί στοχασμοί των διηγημάτων της παρούσας ανθολογίας είναι επηρεασμένοι από την Σοβιετική ιδεολογία, τα κομμουνιστικά ιδεώδη κλπ. Όμως δεν ένιωσα πουθενά προσπάθεια προπαγάνδας ή κατήχησης. Καμία σχέση. Οι προβληματισμοί που υπάρχουν στα διηγήματα είναι οικουμενικοί και αφορούν όλους τους σκεπτόμενους ανθρώπους. Από άποψη γραφής, όλες οι ιστορίες με ικανοποίησαν, μιας και μου φάνηκαν αρκετά καλογραμμένες και ευκολοδιάβαστες.

Το συγγραφικό δίδυμο των αδερφών Στρουγκάτσκι είναι, φυσικά, το μεγάλο όνομα της ανθολογίας. Επίσης το δίδυμο Έμτσεφ-Παρνόφ είναι σχετικά γνωστό, χάρη στο μυθιστόρημα "Παγκόσμια ψυχή". Όλοι οι υπόλοιποι συγγραφείς, όμως, μου ήταν παντελώς άγνωστοι. Παρ'όλα αυτά, με ικανοποίησαν αρκετά με τις ιδέες και την γραφή τους. Αν ήταν να διαλέξω τα τρία καλύτερα διηγήματα, θα ήταν αυτά: Παρνόφ-Έμτσεφ - "Η τελευταία πύλη για την Άιγια", Βίκτωρ Σαπάριν - "Η δίκη του Τάνταλου" και Αδερφοί Στρουγκάτσκι - "Αυθορμητισμός". Η έκδοση της Άγνωστης Καντάθ, κλασικά, πολύ όμορφη και προσεγμένη απ'όλες τις απόψεις.

Γενικός βαθμός: 8/10
Profile Image for Eternauta.
250 reviews21 followers
October 4, 2022
Εξαιρετική έκδοση με προσεγμένη επιμέλεια και καλή επιλογή κειμένων κυρίως από την δεκαετία του '50. Ο πλούτος της σοβιετικής επιστημονικής φαντασίας ήταν και παραμένει μάλλον παραμελημένος στην Ελλάδα, με ελάχιστες και πλέον out of print μεταφράσεις. Το βιβλίο αυτό μας ανοίγει ένα μικρό παράθυρο σε ένα ξεχασμένο σύμπαν αναπαραστάσεων του μέλλοντος, με πεντακάθαρη τη στάμπα του πολιτικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος που γέννησε αυτά τα κείμενα. Σε αντίθεση με την χρυσή εποχή της αμερικανικής ε.φ., η σοβιετική σύγχρονή της παραγωγή έχει μια κριτική αιχμή και εστιάζει σε θέματα κοινωνικά. Οι ιστορίες που επιλέχθηκαν πάρα την έντονη στράτευση που ίσως ξενίσει καποιους αναγνώστες, διατηρούν μια εκπληκτική αντοχή στο χρόνο, σχολιάζοντας ζητήματα που σήμερα , περισσότερο από 70 χρόνια μετά, ακούγονται επίκαιρα: η εξέλιξη της A.I., οι βιολογικές απειλές, η ευθανασία.
Εξαιρετική και η εισαγωγή του Γιάννη Στολτίδη, που καλύπτει όσο μπορεί το μεγαλο ερευνητικό κενό σχετικά με τη σοβιετική ε.φ. στην Ελλάδα και ανοίγει την όρεξη για περαιτέρω εξερεύνηση!
Profile Image for Constantina.
486 reviews7 followers
January 25, 2022
Αξιοδιάβαστο, κι ας μην είμαι φαν της επιστημονικής φαντασίας.

Αγαπημένο: Το κέρας της αμάλθειας.
Profile Image for Dimitris Zisis.
201 reviews10 followers
January 13, 2026
Και τα οχτώ διηγήματα είναι υπέροχα γραμμένα με φόντο ανατολική Ευρώπη και Ρωσία. Ενώ γνωρίζεις ότι είναι επιστημονικής φαντασίας στην αρχή κάθε ιστορίας το ξεχνάς λόγο του γραψίματος με τις αναφορές στο περιβάλλον και βοηθάει αν έχεις παρακολουθήσει ταινίες με τέτοια σκηνικά, εικόνες κτλπ.
Profile Image for Ανδρέας Μιχαηλίδης.
Author 60 books85 followers
May 18, 2017
Μια συλλογή από αξιόλογα αλλά τελικά όχι πολύ αξιομνημόνευτα διηγήματα. Το σοβιετικό υπόβαθρο είναι ενδιαφέρον αλλά δεν αλλάζει κάτι πολύ ριζικά. Αξιοσημείωτη εξαίρεση αποτελεί το ομώνυμο διήγημα του τίτλου, "Ο Άχρηστος Πλανήτης", της Olga Larionova το οποίο με δύο πολύ διακριτικές και έξυπνες τρίπλες φέρνει ένα ικανοποιημένο χαμόγελο στα χείλη του αναγνώστη. Άξιο προσοχής είναι και το "Έσχατο Κατώφλι" του Γιέρμαν Μαξίμοφ που έχει ως κεντρικό θέμα τη νομιμοποίηση και κρατική μέριμνα της αυτοκτονίας σε έναν ειδικό, αυτοματοποιημένο θάλαμο, θέμαπου εμφανίζεται και στο διήγημα "Repairer of Reputations", στο βιβλίο The King in Yellow του R.W.Chambers.
Profile Image for Βαγγέλης Ιωσηφίδης.
Author 18 books194 followers
December 26, 2021
Τίμιο έργο και αρκετά νοσταλγικό. Είχα στο μυαλό μου πόσα χρόνια πριν γράφτηκαν αυτά τα έργα και πόση διορατικότητα είχαν εντός, αν και στα περισσότερα υπήρχε μια λανθάνουσα αθωότητα στο πώς έβλεπαν τον κόσμο.

Ο σοβιετικός κονστρουκτιβισμός, όπως αναφέρεται και στην εισαγωγή, διέπει τη σοβιετική σχολή επιστημονικής φαντασίας. Η αλήθεια είναι πως αυτή η εμμονή με την τεχνολογία έκανε τα έργα πιο βαριά από όσο θα ήθελα και σε αρκετές περιπτώσεις πιο φλύαρα. Αλλά το καθένα είχε την αξία του.

Θα ακολουθήσει σχετικό άρθρο στη Λέσχη Φανταστικής λογοτεχνίας Καρδίτσας.
Profile Image for Airam Avitok.
95 reviews
October 3, 2022
Καταπληκτικά διηγήματα, καταπληκτικά δείγματα της σοβιετικής επιστημονικής φαντασίας. Όχι απλά με κράτησαν, ρουφηξα κάθε ιστορία με μια γλυκόπικρη καθε φορα αίσθηση. Αγαπημένα, η τελευταία πύλη για την αιγια, οπου η επιστημονική φαντασια παντρευεται με τον τρομο(!!), ο αυθορμητισμός και ο αχρηστος πλανητης!
Profile Image for Stefanos Chatzianagnostou.
118 reviews4 followers
May 2, 2020
Εξαιρετική συλλογή, πολύ καλή έκδοση, εξαιρετικός και ο πρόλογος του βιβλίου που σε βάζει στο θέμα γιατί μπροστά από τον τίτλο Επιστημονική Φαντασία βάζουμε τον όρο "Σοβιετική".
Τα διηγήματα είναι σπουδαία κυρίως για τις ιδέες που μεταφέρουν, μαζί με μπόλικη περιπέτεια και όραμα.
Βαθιά φιλοσοφημένη όπως πρέπει να είναι η επιστημονική φαντασία. Είναι μια αφορμή να ανακαλύψουμε συγγραφείς με πολύ υψηλό επίπεδο που δεν είναι τόσο γνωστοί.
10 reviews3 followers
January 20, 2025
Μια εξαιρετική συλλογή διηγημάτων από την Σοβιετική Ένωση, μια διαφορετική ματιά στην επιστημονική φαντασία από μία χώρα με μεγάλη παραγωγή στο είδος αλλά που δεν έχουν μεταφραστεί πολλά
Profile Image for Jason.
236 reviews10 followers
December 23, 2018
Πολύ ωραίες μικρές ιστορίες αλλά με μεγάλες ιδέες. Ενδιαφέρον ότι σχεδόν σε όλες υπάρχει στο φόντο μια έννοια κοινωνικής δικαιοσύνης και έννοια ισότητας που χρησιμοποιείτε η υπερβολή της ε.φ. για να αναδείξει. Ένα ρομπότ δεν θεωρείται κάτω από τον άνθρωπο και έχει δικαίωμα να αναλυθούν οι πράξεις του. Ένας ιός?
Εκπληκτική έκδοση και προσοχή στη λεπτομέρεια.

Bottom-line: Ένα πολύ ωραίο βιβλίο για τους λάτρεις του είδους.
Profile Image for Marianna Flessa.
121 reviews
January 25, 2022
8 διαφορετικά μεταξύ τους δι��γήματα που γράφτηκαν από Σοβιετικούς συγγραφείς τις δεκαετίες του 60 και του 70.
Πρωτότυπα, σε ικανοποιητική μετάφραση. Κάποια από αυτά πρέπει να τα δει κανεις με τη ματιά της εποχής που γράφτηκαν για να κατανοήσει τον σκοπό που γράφτηκαν.
Το Κέρας της Αμάλθειας είναι το αγαπημένο μου και εντυπωσιάστηκα από τους αδερφούς Στρουγκάσκι!

4/5 Μου άρεσαν πολύ!
Profile Image for Alexander Theofanidis.
2,278 reviews133 followers
November 16, 2025
Νοσταλγικά αλλά παρωχημένα και μάλλον αδιάφορα διηγήματα Ε.Φ. της σοβιετικής εποχής.

1. Η τελευταία πύλη για την Άιγια: Θα μπορούσε να είναι Henry Kuttner με μειωτήρα στροφών στα ρώσικα. Ένας καθρέφτης είναι η τελευταία πύλη για τη μυθική Άιγια των Αρειανών. Μέτρια πλοκή, αδιάφορο και κλισέ τέλος που σε αφήνει να αναρωτιέσαι αν το άλλαξε η σοβιετική λογοκρισία.

2. Το έσχατο κατώφλι: Αδιάφορη ματιά στην ευθανασία. Τα αμερικανάκια έχουν παράξει αντίστοιχα με το κιλό στις καλές χρυσές εποχές της Ε.Φ.

3. Η δίκη του Ταντάλου: Θα μπορούσε, αλλά δεν τα κατάφερε. Ένας ιός (ναι, αυτό που λέμε μολυσματικός) δικάζεται για να αποφασιστεί αν θα του επιστραπεί να ζει και να εξαπλωθεί. Εξαιρετική ιδέα, βασικές αρχές βιοηθικής και... καταλήγει να είναι μια αδιάφορη πατάτα.

4. Αυθορμητισμός: Άλλο ένα στοίχημα που χάθηκε. Αυτονομημένη Α.Ι. before it was cool, αλλά κάπου στο δρόμο χάνεται το τόπι και ξεπέφτει σε "άλλο ένα διήγημα της σειράς με χλιαρό φινάλε". Ίσως ο λογοκριτής κρατούσε και καλάσνικοφ εκτός από κόκκινο μολύβι.

5. Το κέρας της αφθονίας: Στέκει κάπως ψηλότερα, αν και σχετικά απλοϊκό στην εκτέλεσή του, είναι ένα από τα δύο διηγήματα που κάπως ξεχωρίζουν σε αυτή τη χλιαρή σοβιετική Ρασσόλνικ (σούπα με βάση τα παραδοσιακά παστά αγγούρια). Ένας επιστήμονας εφευρίσκει ένα κέρας που παράγει χρήσιμα αντικείμενα από σκουπίδια, αλλά, φυσικά, η ανθρώπινη φύση είναι τέτοια που όλα πάνε στραβά.

6. Ο κόσμος όπου εξαφανίστηκα: Το δεύτερο αξιόλογο κομμάτι, με έναν νεκρό που επαναφέρεται στη ζωή για να συμμετέχει σε ένα πείραμα. Οξύ, καυστικό, αιχμηρό και με δυνατό φινάλε, ιδίως για τα σοβιετικά δεδομένα.

7.Ο άχρηστος πλανήτης: Κάτι τέτοια έγραφε και μετέφραζε (από αμερικάνους) ο Μπαλάνος στην Ωρόρα τη δεκαετία του '80-'90 και ψαρώναμε, αλλά ήμασταν παιδιά. Αποστολή εξωγήινων στη γη, συλλέγει πληροφορίες και μια συλλέκτρια αγαπάει πολύ τον πλανήτη. Χρόνια μετά τα αρχεία έχουν χαθεί, αλλά λυγμ κλαψ, τι συγκινητικό έχει μείνει ένα άγαλμα, βρε λες να ήταν, μπα, είχαν χαρακτηρίσει τον πλανήτη άχρηστο, μα, τι, ε; Τέλος.
Profile Image for Nick.
98 reviews13 followers
December 7, 2018
Εξαιρετικά ενδιαφέρον κι απολαυστικό βιβλίο που σε εισάγει στη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας κατά την εποχή της Σοβιετικής ένωσης. Τα διηγήματα είναι ευφάνταστα και καλογραμμένα, αλλά το κυριότερο δεν έχουν να ζηλέψουν σε τίποτα από την λεγόμενη χρυσή εποχή της Ε.Φ. που εμφανίστηκε στο δυτικό κόσμο.
"Η τελευταία πύλη για την Άιγια" : "Με έντονη επίδραση από τον πόλεμο των κόσμων του Γουελς, θα μπορούσε να αποτελέσει άτυπη συνέχειά του ή ακόμη κι απόσπασμα του σπουδαίου βιβλίου "Τα χρονικά του Άρη".
"Το έσχατο κατώφλι": Για εμένα το καλύτερο διήγημα της συλλογής με προβληματισμό που συναντάμε στην ταινία των Avengers Infinity War. Την μηχανή που περιγράφει ο συγγραφέας, άνετα θα μπορούσε να την έχει επινοήσει ο Θάνος"
"Η δίκη του Τάνταλου" : Διήγημα που διαπραγματεύεται το γεγονός ότι όσο κι αν προοδεύσει ο άνθρωπος και θεωρεί ότι τα γνωρίζει όλα, πάντα θα βρίσκει κάποια καινούρια πρόκληση, ακόμη και σε περιβάλλοντα που θεωρεί ότι έχει τιθασεύσει.
"Αυθορμητισμός": Νομίζω ότι είναι μια ουσιαστική απάντηση στον προβληματισμό του Ασίμωφ για την ρομποτική.... ή αν θέλετε καλύτερα συμπληρώνει τον προβληματισμό του αυτό.
"Το κέρας της αφθονίας": Με θέμα την γραφειοκρατία και τα εμπόδια που φέρνει στην εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού...
"Ο Κόσμος όπου εξαφανίστηκα¨: Μαρξιστική θεώρηση του δυτικού καπιταλιστικού κόσμου,δοσμένη όμως με τρόπο που βάζει τον αναγνώστη σε μια διαδικασία σκέψης και κριτικής....
"Ο άχρηστος πλανήτης": Διήγημα πολύ ενδιαφέρον που ασκεί κριτική σε όλα τα απολυταρχικά καθεστώτα (βεβαίως και στο κομουνιστικό), αλλά και ύμνος για την ανθρωπότητα... Βαθιά ανθρωποκεντρικό διήγημα.
Με λίγα λόγια, από το βιβλίο αυτό πήρα ότι ακριβώς θέλω από την Ε.Φ. προβληματισμό, περιπέτεια και διάθεση για αναζήτηση....
Profile Image for Orestis Geo.
28 reviews17 followers
April 18, 2016
Εύστοχο απάνθισμα σοβιετικών διηγημάτων επιστημονικής φαντασιάς που καταφέρνει να αποδώσει σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό τις υπαρξιστικές ανησυχίες του σοβιετικού λαού. Πολύ καλή μετάφραση, το κείμενο διαβάζεται ευχάριστα και σε πολλά σημεία εκπλήσσει. Μια καλή ευκαιρία για τον Έλληνα αναγνώστη να προσεγγίσει, έστω και ελάχιστα, ένα σχετικά ξένο για τον ίδιο συλλογικό ψυχισμό και φαντασία.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.