Terug naar Timboektoe

by Gerbert van der Aa

De Toearegs, het volk uit de Sahara bij wie niet de vrouwen maar de mannen zich sluieren, hebben over belangstelling niet te klagen. In Europa oogsten ze bewondering, maar in Afrika staan ze bij andere bevolkingsgroepen bekend als arrogante vechtersbazen. Hoe komt het dat wij in Europa anders over ze denken? Hebben de Toearegs hun pr zo goed voor elkaar?

Van oudsher zijn de Toearegs veehoudende nomaden. De afgelopen decennia knoopte een aantal Toeareg-leiders in Mali banden aan met al-Qaida, dat in de Sahara veel geld verdient met het ontvoeren van westerlingen.

Genres: Africa, Mali

286 pages, ebook

First published October 14, 2014

About the author

Gerbert van der Aa is historicus en journalist, gespecialiseerd in Noord- en West-Afrika. Ik werk als onafhankelijk freelancer. Mijn artikelen zijn onder meer te lezen in Elsevier en NRC. Ook ben ik regelmatig als “Afrika-deskundige” op radio en tv. Ik schreef vier boeken – Nigeriaanse toestanden, Dwars door Soedan, Khaddafi’s woestijn, Terug naar Timboektoe – en werd twee keer genomineerd voor de Bob den Uyl Prijs voor reisliteratuur. In 2018 verscheen mijn eerste Engelstalige boek: In Search of the Tuareg.

Ik woon in Nederland. Ongeveer drie keer per jaar trek ik een maand door Afrika. Soms reis ik met vliegtuig en openbaar vervoer, soms met een oude auto die ik vanuit Nederland dwars door de Sahara naar West-Afrika rijd om daar te verkopen. Een overblijfsel van een oude hobby waar ik 35 jaar geleden mee begon, toen ik geschiedenis studeerde aan de Universiteit van Amsterdam. Als alles goed gaat, wat lang niet altijd het geval is, heb ik een gratis reis.
Na mijn afstuderen in 1994 was ik redacteur Teletekst bij RTL-Nieuws. Ook werkte ik op de redacties van Elsevier en Onze Wereld. Maar het vrije freelance-bestaan bevalt toch het best. Ik schrijf graag over onderwerpen die ik zelf belangrijk en interessant vind, als redacteur moest ik te vaak verhalen maken die ik persoonlijk niet zou lezen.

Ik geloof niet in ontwikkelingshulp, omdat ik in de 35 jaar dat ik nu door Afrika reis nooit het idee heb gehad dat hulp veel verschil maakt. In sommige gevallen doet het zelfs meer kwaad dan goed. Afrikanen kunnen echt zichzelf wel ontwikkelen. En daarbij hebben ze steeds meer succes: het gaat in Afrika een stuk beter dan veel mensen denken.

Reviews

[Jim · Rating 2 out of 5]

Lots of interesting details, way too much snarky personal opinion and judgments. Felt like he had a real hostility and barely concealed disdain for the Tuaregs

[D.D. · Rating 4 out of 5]

High-quality account of the region, its peoples and their interrelations by a well-traveled correspondent, written in almost autobiographic ‘travel-writing’ fashion. Could use a bit more structure.

[aden · Rating 4 out of 5]

interesting region to read and learn about, especially nowadays. was a pleasure joining you deep in the fish fabriqués of nouadhibou, gerbert.

[Kevin · Rating 5 out of 5]

In 'Terug naar Timboektoe' neemt Gerbert van der Aa ons mee op een fascinerende reis naar een van de meest mysterieuze steden ter wereld. De auteur, een ervaren journalist en Afrika-kenner, weet met zijn scherpe pen en diepgaande kennis van de regio een levendig en indringend portret te schetsen van Timboektoe, een stad die al eeuwenlang tot de verbeelding spreekt.

Het boek is een mix van reisverslag, geschiedenis en journalistiek onderzoek. Van der Aa beschrijft niet alleen zijn eigen ervaringen en ontmoetingen in Timboektoe, maar duikt ook in de rijke geschiedenis van de stad. Hij legt uit hoe Timboektoe ooit een bloeiend handelscentrum was, beroemd om zijn bibliotheken en kennisinstituten, en hoe het in de loop der jaren in verval is geraakt door politieke en economische instabiliteit.

Een belangrijk thema in het boek is de invloed van jihadistische groepen in de regio. Van der Aa brengt de complexe politieke en religieuze dynamieken van Mali op een toegankelijke manier in kaart, zonder te vervallen in simplistische verklaringen. Zijn analyse van de opkomst van radicale groepen en hun impact op het dagelijks leven in Timboektoe is bijzonder verhelderend.

Van der Aa's schrijfstijl is vlot en meeslepend. Hij weet zijn persoonlijke ervaringen op een boeiende manier te verweven met historische feiten en journalistieke observaties. Zijn beschrijvingen van de omgeving, de mensen die hij ontmoet, en de gevaren die hij tegenkomt, zijn zo levendig dat je als lezer het gevoel hebt zelf door de stoffige straten van Timboektoe te wandelen.

'Terug naar Timboektoe' is een indrukwekkend boek dat een diepgaande en genuanceerde blik biedt op een van de meest intrigerende steden ter wereld. Gerbert van der Aa slaagt erin om de lezer niet alleen te informeren, maar ook te raken met zijn persoonlijke verhalen en scherpe analyses. Voor iedereen die geïnteresseerd is in Afrika, geschiedenis of internationale politiek, is dit boek een absolute aanrader.