Trịnh Lữ Ghi Chép

by Trịnh Lữ

Trịnh Lữ – “Ghi chép” là một cuốn sách đặc biệt, vừa như nhật ký tinh thần, vừa như một tập tản văn trí thức, nơi Trịnh Lữ lưu giữ những gì ông coi là quý giá nhất của đời sống: ký ức, con người, nghệ thuật và những rung động rất mỏng manh của tâm hồn.

Sách được cấu trúc thành hai phần rõ rệt nhưng hòa quyện với nhau: Chuyện đời… ghi lại những cuộc gặp gỡ, những chuyến đi, những ký ức gia đình, những khoảnh khắc rất nhỏ mà sâu sắc, đầy cảm xúc – từ một quán nước ven đường, một buổi đạp xe gần Tết, đến những mối ân tình giữa các thế hệ; còn Chuyện nghệ thuật, chữ nghĩa… là nơi tác giả suy tư về hội họa, văn chương, âm nhạc, cái Đẹp và thân phận sáng tạo, qua trải nghiệm sống, vẽ, dịch và đọc của chính mình.

Điều khiến cuốn sách chạm đến người đọc không nằm ở cốt truyện hay thông tin, mà ở giọng điệu: một sự chân thành lặng lẽ, một trí tuệ không phô trương, và một cảm thức nhân văn sâu sắc trước đời sống. Mỗi ghi chép có thể đọc độc lập, như một cuộc trò chuyện tình cờ, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo nên chân dung tinh thần của một con người suốt đời đi tìm sự thật nội tâm và vẻ đẹp của thế giới. Đây là cuốn sách để đọc chậm, để mở ra bất kỳ trang nào và gặp lại chính mình trong những suy nghĩ rất người, rất thật.

330 pages, Paperback

Published January 1, 2026

About the author

Trịnh Lữ (1948), tên thật là Trịnh Hữu Tuấn. Từng là phóng viên, biên tập viên tiếng Anh của Đài Tiếng nói Việt Nam, từng sang Mỹ làm việc gần 15 năm cho các dự án truyền thông và giáo dục của Liên Hiệp Quốc, từng là họa sĩ có nhiều cuộc triển lãm tranh ở New York, Trịnh Lữ còn là một nhà thiết kế nội thất mang phong cách tối giản, một nghệ sĩ piano nghiệp dư, một nhà văn với những truyện ngắn đậm chất hoài cổ và mang một chút hơi hướng thiền...

Nói về Trịnh Lữ, dịch giả Dương Tường nói ngắn gọn “đấy là một người tài hoa trong một gia đình trí thức - nghệ sĩ Hà Nội có nhiều người tài hoa”. Còn Trịnh Lữ thì luôn nhắc đến cha mình (ông Trịnh Hữu Ngọc) như một người thầy lớn, người ảnh hưởng đến con, cháu trong gia đình từ cách sống, sự lựa chọn nghề nghiệp và cả tư duy nghệ thuật.

Reviews

[Phạm Thảo]

Tháng trước, mình được nghe cuộc phỏng vấn bác Trịnh Lữ của chị Thuỳ Minh. Lâu lắm rồi một cuộc nói chuyện khiến mình suy nghĩ đến thế. Càng đi và đọc nhiều, mình càng trân quý tính khiêm cung và giản đơn của một con người. Càng gặp nhiều người, mình càng cảm ơn cuộc đời cho mình gặp những chị gái và em trai âm thầm ngày đêm ném 7749 văn hoá phẩm cho mình bớt ngu dốt. Mọi người trông giản dị nhưng có một tâm hồn thật lấp lánh. Mình cũng cảm ơn internet đã giúp mình được nghe những cuộc nói chuyện thú vị mà không phải vất vả bắt chuyện với một ai đó.
Mình có một thói quen. Khi đã thích một ai, mình sẽ lục hết tất cả các buổi phỏng vấn, bài báo, và sách của người đó. Gần nhất, mình đã dành gần 1 tuần nghe hết tất cả mọi thứ về Ocean Vương 😛. Cơn fan gơn của mình lại tiếp tục với bác Trịnh Lữ. Cuốn sách đơn giản là một bài tập khiến mình hiểu idol của mình hơn thôi 🙂
1. Ai cũng từng phải bỏ ý riêng để theo ý chung, thậm chí bỏ cả niềm tin riêng để theo niềm tin chung, để có thể được chấp nhận, được là một thành viên của một cái gì đó lớn hơn mình. Chỉ khác nhau ở mức độ mà thôi, giữa hai cực đoan: cá nhân tuyệt đối và tập thể tuyệt đối. Bi kịch là ở hai cực đoán đấy. Còn những quãng giữa là thì khiến mình có lúc cô đơn như kẻ lạc loại, lúc khác lại như vinh hiển mãn nguyện.
2. Những nỗi khổ sinh ra lại có tư chất thông minh và vài năng khiếu bẩm sinh nên học gì làm cũng dễ dàng, thể là sinh ra ảo tưởng tài năng, rồi sinh lòng tự phụ. Bé được khen quen rồi, đến lúc lớn ra đời hễ không được khen là chán nản, mà bị chê bai chỉ trích thì sinh lòng oán ghét. Nhẽ ra phải lột xác ảo tưởng, để sống đời chân thực càng sớm càng tốt, nhưng vì có chút tài mọn nên thỉnh thoảng lại được khen, thành ra cái ý thức đúng đắn ấy hễ cứ ló ra lại bị ngắt bỏ. Quả thực khen tặng là phân bón tốt nhất để nuôi dưỡng ảo tưởng. Nó vặt trụi mọi mầm mống tự thức.
3. Thật ra đời chỉ là những mẩu chuyện tản mạn tưởng chừng ngẫu nhiên. Đọc chúng với thái độ nào thì đời thành ra thế ấy mà thôi.
Link: https://www.youtube.com/watch?v=UnsNN...

[cqmdh]

Bác già kể chuyện đời rất hay và tình, đọc mà ấm cả lòng. Tình tiết trong chùa thì vừa thực vừa hơi rờn rợn ảo ma nhưng dễ thương. Bác mang nét sành điệu một cách rất khiêm nhường, và cực khéo (mà không điêu) nữa. Từng xem và nghe nhiều bài phỏng vấn bác nhưng đọc sách xong mới biết nhiều điều quan trọng về cuộc đời bác, ông già này không hề cố giấu nhưng cũng chẳng khoe gì mấy, thú vị dã man. Nếu là hàng xóm chắc sơ hở là sẽ đi hóng bác cùng "bạn bác" vẽ tranh (nếu được cho phép) và nghe bác kể chuyện bốn phương.
Bác nói 2 điều để lại ấn tượng khá sâu: Kính trẻ yêu già & Hễ Quỉ này mà đi là Phật cũng đi mất đấy!
Một trong những người cao tuổi mà tôi vừa yêu mến lại kính trọng.
Mắt bác cũng có túi bọng gần như Victor Hugo và cũng sáng không kém Rembrandt nhé, bác cứ mạnh dạn làm một ông già uyên bác thân thiện của các cháu đi. Cúi đầu xin vía được giàuuu như bác ^^~

"Nghĩ lại, bây giờ già rồi, mình thấy những người có tiếng một tý hay nói linh tinh lắm, họ dọa nhau như tranh khôn tranh dại, càng lạ lại càng nổi tiếng, bọn ấy - đám nghệ sĩ nó tinh quái lắm, mình đọc mình phải lọc ra, nhận ra những trò đấy. Giờ mà bảo nghệ thuật phải không có công dụng gì, phải vô dụng thì mới là nghệ thuật, tất cả đều vớ vẩn. Thanh niên khi đọc phải biết đặt câu hỏi, hễ thấy Tây hay những người nổi tiếng nói là chân lý, là rất mệt và sai lầm. Cứ sống giản dị tự nhiên thì sẽ thấy những điều ấy ko có nghĩa lý gì, chỉ khiến cuộc đời rối rắm, đánh lạc hướng, cứ làm như như thế mới ra tiền. Sách gì mà cũng cứ cắm đầu cắm cổ dịch thì khác gì đang phổ biến cả rác rưởi. Phải biết chắt lọc, phân tích, tìm hiểu, biết cái gì là hay là tốt."

[Chi]

Từ giờ mình chỉ muốn tìm sự dịu dàng từ chữ nghĩa của thầy Thích Nhất Hạnh và bác Trịnh Lữ mà thôi. Ôm ấp thêm bằng thơ Xuân Quỳnh, Lưu Quang Vũ cũng ổn.

Có lẽ chính từ sự mở lòng và cách dùng từ mộc mạc mà mình cảm nhận rõ những trải lòng chân thành, và vì thế càng bị hấp dẫn hơn. Mọi chuyện cứ thể được trải ra một cách tự nhiên, được tự vấn với tính nhân văn, sự cảm thông và tình thương. Đó là cách nhìn nhận vấn đề rất mới đối với mình và mang đến cảm giác nguyên bản. Đó là việc chạm đến cảm xúc một cách tình cờ, nhưng không đường đột và thô lỗ, như thể mình đang lắng nghe một người bác/người ông tâm sự về một thời của họ. Mình ngay lập tức mỉm cười khi đọc được một mẩu chuyện vui, và cũng có thể quặn lòng khi biết về kết thúc của một nhân vật đẹp mà số phận còn nghiệt ngã với người ta quá. Mình trân trọng những cảm xúc đa sắc màu này của một con người, và chưa kể tư duy vô cùng mạch lạc, xuyên suốt trong cả quyển sách cũng như ở từng truyện ngắn.

[Trang Dtt]

Đọc sách của bác Trịnh Lữ là một cảm giác mà mình muốn kéo dài thật lâu, đó không chỉ là đọc sách mà như được ngồi nghe chuyện một người ở một tầm cao khác hoàn toàn.
Mình cực kỳ tâm đắc và trân trọng, bởi vì từng câu từng chữ đều được chắt chiu qua nhiều lớp lọc. Những người như bác Trịnh Lữ trong câu chữ không chỉ là cốt truyện mà còn những góp nhặt bằng sự quan sát tinh đời, trong văn phong không chỉ có nghệ thuật mà còn có sự thâm trầm của người từng trải.

“Trịnh Lữ ghi chép” là 1 cuốn tổng hợp nhiều “truyện ngắn” về chuyện đời và chuyện nghề (nghệ thuật). Cảm nhận của mỗi người sẽ khác nhau nên mình không nói nhiều, nhưng mình rất ấn tượng với câu chuyện về bác sĩ Ngoạn.

Mình là 1 cái tủ lạnh của bác Trịnh Lữ, podcast bác tham gia, sách bác dịch mình đều theo dõi. Mình thấy bác đúng là 1 người Hà Nội điển hình. Nếu được các bạn hãy thử xem nha, chắc chắn không hối hận.

[Viet Can]

Cuốn sách giúp người đọc hiểu hơn về Trịnh Lữ.

[Anh-Tuan Nguyen]

everything has its own right time. miss you so much, uncle!

[Nam Hai]

"Nếu quỷ mà đi là phật cũng đi mất đấy,"