مرگ تک‌فرزند دوم

by Bachtyar Ali, سردار محمدی (Translator)

رمان «مرگ تک فرزند دوم» روایتی از زبان شاهدان ماجرای یک قتل است. این رمان درباره‌ فرزند دوم زنی است که مردم او را به‌سخره و به‌شوخی تک‌فرزند دوم می‌نامند و بعد از به قتل رساندن پسر، هریک بخشی از ماجرای قتل مرگ تک‌فرزند دوم را روایت می‌کنند.

بختیار علی برای خلق این داستان به روایت‌های گوناگون شاهدان یک ماجرای واحد بهره گرفته است. در واقع به‌جای این‌که با دانای کل چه به‌شکلِ محدود و چه شکل نامحدود رو‌به‌رو باشیم با زاویه دید اول‌شخص متکثر در مردم مواجه هستیم.

Genres: Novels

120 pages, Paperback

First published January 1, 1997

About the author

Bachtyar Ali Muhammed, also spelled as Bakhtiyar Ali or Bakhtyar Ali, (Kurdish: Bextyar Elî -بەختیار عەلی) Ali was born in the city of Slemani (also spelt as Sulaimani or Sulaymaniy), in Iraqi Kurdistan (also referred to as southern Kurdistan) in 1960. He is a Kurdish novelist and intellectual. He is also a prolific literary critic, essayist and poet. Ali started out as a poet and essayist, but has established himself as an influential novelist from the mid-1990s. He has published six novels, several poetry collections as well as essay books. He has been living in Germany since the mid-1990s (Frankfurt, Cologne and most recently Bonn). In his academic essays, he has dealt with various subjects, such as the 1988 Saddam-era Anfal genocide campaign, the relationship between the power and intellectuals and other philosophical issues. He often employs western philosophical concepts to interpret an issue in Kurdish society, but often modifies or adapts them to his context.

Based on interviews with the writer, he wrote his first prominent piece of writing in 1983, a long poem called Nishtiman "The Homeland" (Kurdish; نیشتمان). His first article, entitled "In the margin of silence; la parawezi bedangi da" in Pashkoy Iraq newspaper in 1989. But he only truly came to prominence and started to publish and hold seminars after the 1991 uprising against the Iraqi government, as the Kurds started to establish a de facto semi-autonomous region in parts of Iraqi Kurdistan and enjoy a degree of freedom of speech. He could not have published most of his work before 1991 because of strict political censorship under Saddam. Along with several other writers of his generation - most notably Mariwan Wirya Qani, Rebin Hardi and Sherzad Hasan - they started a new intellectual movement in Kurdistan, mainly through holding seminars. The same group in 1991 started publishing a philosophical journal - Azadi "Freedom" [Kurdish:ئازادی] -, of which only five issues were published, and then Rahand "Dimension" [Kurdish:رەهەند]. (www.rahand.com).
In 1992, he published his first book, a poetry collection entitled Gunah w Karnaval "Sin and the Carnival" [Kurdish:گوناه و کەڕنەڤال]. It contained several long poems, some which were written in the late 1980s. Prominent Kurdish poet Sherko Bekas immediately hailed him as a new powerful voice. His first novel, Margi Taqanay Dwam "The death of the second only child" [Kurdish:مەرگی تاقانەی دووەم], was published in 1997, the first draft of which was written in the late 1980s.

Reviews

[Peiman · Rating 4 out of 5]

مرگ تک فرزند دوم روایت شاهدان قتل پسری است که پدرش مشخص نیست. شاهدانی که هر یک بر حسب دیده‌ها و احساسات خود داستان را تعریف میکنند. درون مایه‌ی داستان حس و حال استبداد در عراق زمان صدام رو در خودش داره و در کل داستان جالب و خوبیه‌ه

[Wara Diyari · Rating 3 out of 5]

I’ve always wanted to read Bachtyar Ali’s books and then I decided to read from his very first book which is this one. I’ve heard a lot of people who give negative feedbacks on this book but the thing is this book is not for normal readers, it is for focused and deep readers, the story which is narrated by lots of characters and point of views, and it’s not easy to identify who is the narrator unless you read it with a good memory of what happened in the previous chapters and how the story is being narrated. to understand it, i wrote notes and also names of characters and most importantly i focused on the narrators and identified who he/she was, and wrote the name on a annotation sticker label, which helped me get into the book’s flow and finally enjoying it! Though the story wasn’t really impressive and was more of a cliché, but what made it enjoyable to read was the writer’s technique of changing narrators and the beautiful vocabulary, symbolism and other writing techniques!

I recommend this book to readers who love to read a complex and mixed story narrated from different viewpoints and by different narrators.

[Lara · Rating 1 out of 5]

Xozga Baxtiyar Ali kati ham xwenar u ham xoy bam ktebawa sarf nakrdaya!

AWFUL, MEANINGLESS, REPETITIVE SCENES. TOO MUCH DETAIL OR NO DETAIL AT ALL. after 133 pages I didnt understand how many POV were there! I kept rolling my eyes. I dont understand how almost every kurdish reader worships this man for writing such great books! He is a good writer with no original ideas.

[Ahmad · Rating 5 out of 5]

موضوع کتاب وصف روز مرگ اشرف، قهرمان داستان است. در کتاب یکی-دو مونولوگ از زبان خود اشرف نقل می‌شود و بقیهٔ مونولوگ‌ها از زبان سایر شخصیت‌ها خطاب به مادر اشرف (یا همان‌طور که بقیه می‌گویند، مادربزرگ) است. سبک کتاب رئالیسم جادویی است.
من از خواندن کتاب لذت بردم. کتاب کم‌کم واقعیات را بازگو می‌کند و تقریبن در اواخر داستان است که می‌فهمیم دلیل کشتن اشرف چه بوده و چگونه دوست صمیمی‌اش به او خیانت کرده است. هرچند شاید تعداد خطاب‌هایی که به مادربزرگ در مونولوگ‌هاست بعد از ردکردن نصف کتاب خسته‌کننده به نظر برسد، اما کتاب کشش خاص خود را دارد. خواندن کتاب‌ها را به همه توصیه می‌کنم.

[Ebrahim Barzegar · Rating 3 out of 5]

Although I find the magic realism elements of the novelette interesting, the dark gloomy side of politics outweigh them. I mean the book is overtly political, which is not necessarily a bad thing, but it some how repels me. In later novels, Bakhtiar Ali succeeded in changing the narrative toward the more compelling storytelling, turning into a Kurdish Scheherazade, who I am drawn to.
However, one can see the recurring motifs of his later novels in here too; political corruption, internal wars, familial conflicts, smells, wind, corpse, to name a few.

I am really looking forward to read The Angels' Ship, but it hasn't been translated to Farsi yet.

[Hamed Dehsaraei · Rating 2 out of 5]

گردباد!
گردباد «مرگ تک فرزند دوم» از نخستین صفحه ی کتاب آغاز می شود و تا پایان نیمه ی اول آن تقریبا همه چیز را می گرداند و می گرداند و می گرداند: اسامی، تعدد راویان و نامشخص بودن آن ها، توالی اتفاقات، آشنایی زدایی های پی در پی در بیان حس هایی که نا همخوانند( صدای خون/ بوی ترس و...)، تکرار مسلسلوار نام مادربزرگ و تازی و چه و چه ؛ چنان خواننده را در ابهام فرو می برد که گویی مقابلش کتابی را گشوده که گردبادی تمام بندها و کلماتش را در هم آمیخته است!
نیمه ی دوم کتاب، انگار دوره ی پس از طوفان است و وقت بازسازی و حل معماها... قصه ی ازلی و ابدیِ قابیل و هابیل و شغاد و رستم... قصه ی برادرکشی... ولی... آنچه در تمام رمان و به خصوص در پاره ی دوم آن و مخصوصا در نیمه ی پایانیِ بخش دوم نمود دارد جنبه ی استعاری و سمبلیک ماجرا و شخصیت هاست! فضای خفقان و خو گرفتن یک ملت با آن! که نشانمان می دهد که این ملتِ تحت خفقان اگرچه انبار باروت اند و با جرقه ای- مثل قتل یک محبوب- می توانند جنبشی هولناک بیافرینند اما خو کردن به ستم و پذیرش آن می تواند زمینه ی نم کشیدن انبار باروت و به انحراف کشیده شدن حرکت جمعی برای ایجاد یک جریانِ موثرِ ضد ظلم را فراهم آورد.

[Jenner ژینەر]

تەنیا کات بەفیرۆدانە و سەرچاوم بەخوا گوناحە شەش جار لە چاپدراوە

[Shwan Abdullah Hamad · Rating 3 out of 5]

بەختیار عەلی لە ساڵەکانی ٨٠ دا بە شیعر دەستی بەنووسین کردووە؛ ئەم یەکەم ڕۆمانەشی هەر جۆرێکە لە شیعر، پەخشان، وشە و ڕستە هۆنینەوەی جوان کە لەڕاستیدا ئامانجێکی وایان نییە. ڕۆمان دەبێت پلۆت و ئامانج و گێڕانەوەیەکی هەبێت. ئەم تێکستەی بەختیار نییەتی. بەڵام وەکوو یاریکردن بە وشە و نووسینی ڕستەی ئاڵۆز سەرکەتووبووە. من هەموویم بەسەریەکەوە خوێندەوە، بەڵام هیچی وای لا بەجێ نەهێشتم. هەربۆیەش توانیم خێرا بیخوێنمەوە، چونکە هەروەکوو شیعرێک کە وشەی جوانە و هیچی تر، پێویستی بە بیرکردنەوە و تێڕامان نەبوو. لە وشەسازی و ڕستەسازیدا ئاڵۆز، بەڵام لە ناوەرۆکدا سادە و بێئامانج. بۆ خوێندنەوە هیچ زەرەر نادات، بەڵام سوودێکی وا دیاریشی نابێت.

[Hoz Kamaran · Rating 2 out of 5]

خۆزگە بەختیار عەلی خاوەنی ئەم ڕۆمانە نەبوایە.
سیناریۆیەکی لاواز و بێ پەیام و بێزارکەر. دوبارەکردنەوەی زۆر. کارەکتەرەکان تێکەڵ و پێکەڵ کراون و سەرت لێ تێک ئەچی کێ چی ئەڵێت. تەنانەت ئەگەر بە تەرکیزێکی زۆرەوە بیخوێنیتەوە، هێشتا لە زۆر شوێن سەرت لێ تێکئەچێت کێ کەسی قسەکەرە.
تەکنیکی تێکەڵ کردنی کارەکتەرەکان و قسەکان و تێکەڵ کردنی زەمان و کات و شوێن شتێکی نوێ نییە و لە زۆر بەرهەمی تر سەرکەوتووانە بوونیان هەیە، بەڵام نووسەر لەم کتێبەیا لە بەکارهێنانی ئەو تەکنیکە سەرکەوتوو نەبووە بە بۆچوونی من.

[Heviin.yosif]

دوو ڕۆژم بەفیڕۆدا بەخشیم بەم کتێبە 🤷‍♀️