نفرین نوبهاران

by بەختیار عەلی, مریوان حلبچه‌ای

بختیار علی در رمان «نفرت نوبهاران» بار دیگر به دغدغه‌های اصلی خود بازگشته است. موضوعاتی چون خشونت، حافظه‌ی جمعی و پیوند پیچیده‌ی میان فرد، تاریخ و قدرت در مرکز توجه این رمان قرار دارند.
رمان «نفرت نوبهاران» از همان ابتدا خواننده را با جهانی آشفته و خونین روبه‌رو می‌کند؛ جهانی که در آن خشونت نه یک حادثه‌ی موقتی، بلکه نیرویی تکرارشونده و آزاردهنده است. رمان روایتگر زندگی انسان‌هایی است که گرفتار چرخه‌ی بی‌پایان کینه و انتقام شده‌اند. شخصیت‌های داستان، خواه قربانی و خواه عامل خشونت، در مرز باریک میان بقا و فروپاشی حرکت می‌کنند. بختیار علی با زبانی شاعرانه اما گزنده نشان می‌دهد چگونه حافظه‌ی تاریخی همواره زنده می‌ماند و زخم‌های گذشته نه‌تنها هرگز ترمیم نمی‌شوند، بلکه در هر نسل به شکلی تازه سرباز می‌کنند.
یکی از ویژگی‌های مهم این رمان، تمرکز بر «بدن» به‌عنوان میدان اصلی قدرت است. براین‌اساس، بدن شخصیت‌ها بارهاوبارها دستخوش تحقیر، شکنجه یا محدودیت می‌شود و از این راه نویسنده نشان می‌دهد که سیاست و سلطه نه‌تنها در نهادهای بیرونی، بلکه در درونی‌ترین لایه‌های وجود انسان حضور دارند. این نگاه باعث می‌شود نفرت نوبهاران فراتر از یک داستان درباره‌ی جنگ یا خشونت باشد و به‌نوعی روایت فلسفی از وضعیت بشر در جهان معاصر تبدیل شود.
رمان نفرت نوبهاران از نظر سبک ادامه‌ای است بر سنت روایی بختیار علی در آثاری چون آخرین «انار دنیا» و «غروب پروانه». در این اثر روایتی چندلایه، ترکیب رئالیسم و استعاره، و لحن شاعرانه بخش جدایی‌ناپذیر کار بختیار علی است؛ درعین‌حال، نفرت نوبهاران تلخ‌تر و تیره‌تر از دیگر آثار این نویسنده است و بیش‌ازپیش بر پرسش‌های فلسفی درباره‌ی امکان رهایی از چرخه‌ی خشونت تمرکز دارد.
قلم بختیار علی در مقایسه با دیگر نویسندگان، هم‌ردیف با چهره‌هایی چون عبدالرحمن منیف و ژوسه ساراماگو قرار می‌گیرد. بختیار علی همچون منیف، ساختارهای قدرت در خاورمیانه را با جزئیات روایت می‌کند و همچون ساراماگو، از استعاره‌ها و تصاویر فراواقعی (سوررئالیستی) برای کاوش در سیاست و اخلاق بهره می‌برد. در نتیجه، نفرت نوبهاران نه‌تنها در سنت ادبیات کردی، بلکه در چشم‌انداز وسیع‌تر ادبیات جهان جایگاهی ویژه دارد و می‌تواند نظر علاقه‌مندان به این نویسنده را جلب کند. این رمان از دوازده داستان جداگانه تشکیل شده است و با روایتی از یک عکاس آغاز می‌شود که توجه ویژه‌ای به عکاسی از زنان دارد.

Genres: Novels

225 pages, Paperback

First published January 1, 2024

Reviews

[Vasta gorgij · Rating 2 out of 5]

نخوندید هم چیزی رو از دست ندادید

[Aland · Rating 2 out of 5]

2.5⭐️

[Khallat · Rating 3 out of 5]

سەرەتا و بەر لە هەر وشەیەک، من تا بەختیار بنووسێت دەیخوێنمەوە و هەمیشە دەمەوێ بزانم بیر لە چی دەکاتەوە و چۆن بیری لێدەکاتەوە.
کتێبێکی باش نەبوو، نەیتوانیووە پەیوەندییەکی جێی سەرنج لە نێوان ڕووداوەکان درووست بکات، کۆمەڵێک هەڵەی ئاسایی بۆ خەڵک و قورس بۆ بەختیاری تێدایە. ئایا لە بڵاوکردنەوەی ئەو کتێبەدا پەلەی کردووە؟ نازانم!
پڕیەتی لە هەڵەی وەک (لە نورئاوا ماڵەکان کەمترین پەنجەرەیان هەیە و ئەوەشی هەیە پەنجەرەی بچووکن و دیواری خانووەکانیش زۆر بەرزن و هیچ کەس لەو گوندە ئەویتر ناناسێت، بەڵام شەمدین و خوشکەکەی لەسەر بانێکی بەرزەوە سەیری ماڵی گورجی و گوڵناز دەکەن! چۆن چوونە ئەو سەربانە و لە چی پەنجەرەیەکەوە ئەوانیان بینی؟ نازانم!)
بەندەر فەیلی و نەفرەتی نەوبەهاران هەرگیز بە دڵی ئەوانە نابێت کە لە شاری مۆسیقارە سپییەکانەوە بەختیارییان خۆشویستووە.
هێشتاش سوپاسی ئەو پیاوە دەکەم کە دەنووسێت، خراپەکەشی لە باشترینی هەمووان باشترە.

[Jasmine Gh · Rating 4 out of 5]

بسیار ناراحت کننده بود
میشه گفت کتاب، اعتراضی به عقاید کهنه و ضد انسانی بود که زندگی مردمان زیادی رو نابود کرده.
تنها چیزی که در این کتاب دوست نداشتم voiceless بودن زن ها بود کاش ما روایت ها رو از زبان خود زنان هم می شنیدیم.

[SHADAB HATAMI · Rating 5 out of 5]

گیلاس نوبهاران بی‌تقصیر بود، اما قربانی مفهومی شد به اسم «شرف». «شرفی» که انگار فقط با کنترل بدن و زندگی زن معنا پیدا می‌کنه. مردهایی که برای حفظ آبروشون حاضرن زندگی یک زن رو نابود کنن، بدون اینکه حتی به بی‌گناهی اون فکر کنن.

برای من تلخ‌ترین بخش داستان همین بود، اینکه گیلاس تاوان ترس‌ها و تعصب‌های دیگران رو داد. ترس مردها از بدن زن، از میل و آزادی اون، و از زنی که نمی‌خواد مطابق خواسته‌هاشون زندگی کنه.

و چه جمله درخشانی در دل کتاب هست، «بدون آزادی شرف بی‌معنی است.»

«شرفی» که با گرفتن آزادی یک انسان حفظ بشه، دیگه «شرف» نیست، اسم دیگه‌ای برای سرکوب و خشونته.

[Hediye · Rating 4 out of 5]

کل ایده کتاب از یک عکس شروع می‌شه و امکان های ویرانگری که این عکس می‌تونه بیشتر از خود شخص و اصلا خود بدن زن به وجود بیاره پیش می‌بره، برای من که همیشه این تناقض های دینی و جامعه مردسالار مطرح بوده خوندن این کتاب واقعا برام تلخ و به همون اندازه لذت بخش بود که ‌کسی بالاخره درمورد تمام تناقضاتی حرف می‌زنه که توی جامعه وجود داره چقدر از دورنگاه کردنش خود بحران رو کوچک می‌کنه اما وجود داره و زندگی ها از بین می‌رن، هنوزهم از بین می‌رن در همین جامعه امروز و تفکراتی که به ظاهر پوشش جدیدی به تن کردن اما همون کارکرد تخریبگری توی جامعه دارن، قطعا از این نویسنده بیشتر می‌خونم و خیلی خوشحالم که نویسنده پیدا شده که بالاخره با بک گراند نزدیک فرهنگی و ذهنی داره از این جامعه می‌نویسه و نثر ایشون بسیار زیبا و موجز است درکنار رسوندن مفاهیم شاعرانگی داره و ِذت اثر و دو چندان می‌کنه.

[Narin · Rating 5 out of 5]

ڕەنگە جوانترین ڕەستە بۆ وتن لەم کتێبە ئەمە بێت،
تا ئازادی نەبێت شەرەف مانای نییە.

بەڕاستی هەموومان کۆیلەی شتێکین کەسێکین کە ناوی دەنەین شەرەف،
ئێمەی کۆیلە وەک کامیل ئاغا کە دەستپێکی کۆیلەتی لە وێنەیێک بوو و ئەم کۆیلەتیە تا چەنها ساڵ ژیانی زۆر کەسانی شێواند،
ئەوەڵ شتێک کە کەسانی فەرافکن کەم چیرۆکەدا بیریان لێکردەوە کامێرابوو!بەڵام لە ڕاستیدا کامێرا تەنیا شتێک بوو بۆ یارمەتی بەڵام چۆنیەتی بەکارهێنانی ئی خۆیان بوو بەڵام مرۆڤەکان حەز دەکەن هەڵەکانیان بخەنە ئەستۆی شتێک یان کەسێک کە هێزی لەوان کەمتر دیارە
ئینسان بە بینینی ڕاستی ئاڵۆز دەبێت
کەواتە هەڵدێت.

[qazal · Rating 5 out of 5]

میگفت:« من انسانم، نردبانِ تو نیستم كه از من بالا بروى و به خدا برسى . تو و همه‌ی مردهاى مثل تو پوچ و بی‌ارزش ايد. براى اينكه شرف داشته باشيد، از تنِ من بالا می‌رويد. براى اين كه ايمان داشته باشيد، از تنِ من بالا مى رويد. براى اينكه بى‌آبرو نباشيد ، ازتن من بالا مى رويد.
اگر تنِ من نباشد، نمى توانيد به خدا برسيد.
اگر تنِ من نباشد، شما هيچ‌چیزی نيستيد. اگر خداى عادلى وجود داشته باشد، نمی‌پذیرد تو از روى تن من رد شوى تا او را در آغوش بكشى.»

۲مرداد۰۵

[Mostafa · Rating 4 out of 5]

این کتاب رو در بهمن ماه ۱۴۰۴ در روزهایی که تازه منتشر شده بود خوندم. اون موقع هنوز توی گودریدز وارد نشده بود. الان دیدم هست، نظرم رو می‌نویسم:
یه کتاب فوق‌العاده خوش‌خوان و خوش‌ریتم و البته نفس‌گیر. کتاب، تقریبا شخصیت‌پردازی نداره و عموما گزارش اتفاقاته که داره داستان رو پیش می‌بره؛ چیزی شبیه به داستان روزنامه‌ای.
به‌شدت خوش‌خوان و وجدآوره!
خیلی به درد کسانی می‌خوره که یه مدت از کتابخوانی فاصله داشتن و حالا می‌خوان برگردن به میدون کتابخوانی.
حتماً پیشنهاد می‌کنم با خیال راحت.

[Maedeh Shayan · Rating 4 out of 5]

بدون آزادی شرفی وجود ندارد.

[Mo_moha · Rating 4 out of 5]

یک روزه خوندمش و تا چند وقت همه‌اش تو ذهنم بود موضوع .. ملموس بود
..درکل خیلی درد داشت این کتاب

[Mahsaatri · Rating 5 out of 5]

دوستان عزیزم سلام
این کتاب برای شما قصه میگوید.
وقتی کتاب را در دست میگیرید و شروع به خواندنش میکنید مثل وقتی هست که کسی میگوید چشم هایتان را ببنید تا برایتان قصه بگویم.به همین شیرینی..
من تابحال کتابی از این نویسنده و از این مترجم نخوانده بودم.
همه چیز عالی و بی نقص هست.
بسیار روان و خوشخوان
از خواندن کتاب خسته نمیشوید
موضوع جالبی داره فکر و احساسات را درگیر میکنه.

[Bahar · Rating 5 out of 5]

کتاب مورد علاقه ام

[WHEREISAMIRWHENYOUNEEDHIM? · Rating 3 out of 5]

برای تو می نویسم بهار: من این رمان رودر حد معمول دوست داشتم و هرچه زمان گذشت از علاقم کاسته شد. قبول دارم ایده ناب بود. ولی عجله برای روایت تموم چیزی بود که این رمان که بی نهایت ماجرا درون خودش اسیر کرده بود رو تبدیل کرد به یه تجره دوست نداشتی از دوستت تو یه اتوبوس شلوغ که داره یه خاطره تراژیک دوران نوجوانی اش رو به سرعت کنار گوشت زمزمه میکنه و تو که با رمان های کلاسیک بزرگ شدی یا حداقل روایت های رادیویی تشنه تصویر سازی میمونی و کم کم روایت های پشت سرهم برات رنگ میبازه و میفهمی نویسنده یا توانش رو نداره یا تمرکز اش بیشتر روی اهمیت اون عکس لو رفته است. عکسی که شاید اعبتار یه قوم رو به راحتی زیر سوال برد. و اتفاقات پایانی کتاب برای من یه تلاش اضافه برای تموم کردن این کلاف سردرگم بود. خیلی ایده مناسبیه برای سریال شاید

[Mahtab Aramesh · Rating 4 out of 5]

عاشق قلم و داستان پردازی بختیار علیم مثل بقیه کتاب هاش. موضوع این کتاب به نسبت بقیه کتاب هایی که خوندم ازش رو کمتر دوس داشتم اما شیوه روایت و ریتم و پایان بندی کتاب عالی بود.

داستان درباره عکسی از یه زنه. عکسی نفرین شده که سرنوشت اون زن و دیدگاهش به زندگی رو عوض میکنه و اون عکس پیوند های عجیبی بین آدم های زیادی بوجود میاره و زندگی هایی رو نابود میکنه .

موضوع شرف یا به طور عامیانه ناموس پرستی هنوز هم تو خیلی از فرهنگ ها مثل ما موضوعی قابل درک و ملموسه.
اما اینکه واقعا شرف چیه و چرا انقدر به بدن های ما وابسته هست (خصوصا بدن زن ها) جوابیه که بختیار علی از ما میخواد بهش فکر کنیم ...

[Yassi Eshaghi · Rating 5 out of 5]

کتاب ترکیب جالبی از مذهب، شرف، جنگ، عقیده و … بود.
پر از کشش و موقعیت‌های جذاب بدون گزافه‌گویی.
پر شخصیت‌پردازی‌های عالی، اینکه مکانیزم‌های دفاعی افراد باتوجه به اتفاق مشابهی که براشون افتاده چه قدر متفاوت عمل کرده.
و درنهایت جمله‌ای از کتاب که خیلی دوست داشتم :
« شرف، آدم‌ها رو تبدیل به هیولا میکنه »

_________

عکس برهنه گیلاس از عشیره نوبهاران در کردستان عراق پخش میشه. سال‌های زیاد، آدم‌های زیادی به طرق مختلف، تاوان‌های سنگینی برای اون عکس میدند.
اما درنهایت گیلاس برمیگرده، بعد از حدود ۵۰ سال تا انتقام اون عکس رو از تک‌تک مردان اون سرزمین بگیره

_________

کلمات جدید
نشمه : هرزه

[Aylar sharifi · Rating 2.75 out of 5]

از نظر من کتاب اصلا طوری نبود که باهاش به ظلمی که به جنس زن میشد پرداخت و توجه کرد، بیشتر شبیه قصه‌ی بی در و پیکر و فوق تخیلی بود که حتی پایان درخوری هم نداشت :))
قصه بسیار جنسیت زده پیش رفت به طوری که در طول داستان حتی یک مرد هم نبود که آدم رو به انسانیت امیدوار کنه و روایت سعی داشت نرینگی رو به حد کمال تشریح کنه و زن ها رو موجوداتی بسته و بازیچه‌ی دست مردها قرار بده...
حداقل انتظار داشتم در پایان داستان به زنی که اینهمه ظلم رو تحمل کرده بود فضایی داده بشه که به صورت درست انتقام بگیره ...
دوسش نداشتم!
انتظارم واقعا خیلی بیشتر بود
بیشتر شبیه سریال های ماه رمضونی صداسیما بود 🚶🏽‍♀️

[Heydar mazloum · Rating 3.5 out of 5]

کتابی بسیار روان و خوش‌خوان. از آن کتاب‌ها که شروع می‌کنی و وقتی به خود می‌آیی می‌بینی که ۷۰-۸۰ صفحه خوانده‌ای. ریتم کتاب بسیار تند و پرفراز نشیب است و پر حادثه. و رنج توی کتاب برای ما خا‌ورمیانه‌ای‌ها بسیار قابل لمس و درک. اگر دنبال یک کتاب جذاب هستید که سریع بخوانید پیشنهاد خوبی‌ست.
ترجمه‌های آقای حلبچه‌ای هم همیشه عالیه.