نفرین نوبهاران

by بەختیار عەلی, مریوان حلبچه‌ای

بختیار علی در رمان «نفرت نوبهاران» بار دیگر به دغدغه‌های اصلی خود بازگشته است. موضوعاتی چون خشونت، حافظه‌ی جمعی و پیوند پیچیده‌ی میان فرد، تاریخ و قدرت در مرکز توجه این رمان قرار دارند.
رمان «نفرت نوبهاران» از همان ابتدا خواننده را با جهانی آشفته و خونین روبه‌رو می‌کند؛ جهانی که در آن خشونت نه یک حادثه‌ی موقتی، بلکه نیرویی تکرارشونده و آزاردهنده است. رمان روایتگر زندگی انسان‌هایی است که گرفتار چرخه‌ی بی‌پایان کینه و انتقام شده‌اند. شخصیت‌های داستان، خواه قربانی و خواه عامل خشونت، در مرز باریک میان بقا و فروپاشی حرکت می‌کنند. بختیار علی با زبانی شاعرانه اما گزنده نشان می‌دهد چگونه حافظه‌ی تاریخی همواره زنده می‌ماند و زخم‌های گذشته نه‌تنها هرگز ترمیم نمی‌شوند، بلکه در هر نسل به شکلی تازه سرباز می‌کنند.
یکی از ویژگی‌های مهم این رمان، تمرکز بر «بدن» به‌عنوان میدان اصلی قدرت است. براین‌اساس، بدن شخصیت‌ها بارهاوبارها دستخوش تحقیر، شکنجه یا محدودیت می‌شود و از این راه نویسنده نشان می‌دهد که سیاست و سلطه نه‌تنها در نهادهای بیرونی، بلکه در درونی‌ترین لایه‌های وجود انسان حضور دارند. این نگاه باعث می‌شود نفرت نوبهاران فراتر از یک داستان درباره‌ی جنگ یا خشونت باشد و به‌نوعی روایت فلسفی از وضعیت بشر در جهان معاصر تبدیل شود.
رمان نفرت نوبهاران از نظر سبک ادامه‌ای است بر سنت روایی بختیار علی در آثاری چون آخرین «انار دنیا» و «غروب پروانه». در این اثر روایتی چندلایه، ترکیب رئالیسم و استعاره، و لحن شاعرانه بخش جدایی‌ناپذیر کار بختیار علی است؛ درعین‌حال، نفرت نوبهاران تلخ‌تر و تیره‌تر از دیگر آثار این نویسنده است و بیش‌ازپیش بر پرسش‌های فلسفی درباره‌ی امکان رهایی از چرخه‌ی خشونت تمرکز دارد.
قلم بختیار علی در مقایسه با دیگر نویسندگان، هم‌ردیف با چهره‌هایی چون عبدالرحمن منیف و ژوسه ساراماگو قرار می‌گیرد. بختیار علی همچون منیف، ساختارهای قدرت در خاورمیانه را با جزئیات روایت می‌کند و همچون ساراماگو، از استعاره‌ها و تصاویر فراواقعی (سوررئالیستی) برای کاوش در سیاست و اخلاق بهره می‌برد. در نتیجه، نفرت نوبهاران نه‌تنها در سنت ادبیات کردی، بلکه در چشم‌انداز وسیع‌تر ادبیات جهان جایگاهی ویژه دارد و می‌تواند نظر علاقه‌مندان به این نویسنده را جلب کند. این رمان از دوازده داستان جداگانه تشکیل شده است و با روایتی از یک عکاس آغاز می‌شود که توجه ویژه‌ای به عکاسی از زنان دارد.

Genres: Novels

225 pages, Paperback

First published January 1, 2024

Reviews

[Vasta gorgij]

نخوندید هم چیزی رو از دست ندادید

[Aland]

2.5⭐️

[Jasmine Gh]

بسیار ناراحت کننده بود
میشه گفت کتاب، اعتراضی به عقاید کهنه و ضد انسانی بود که زندگی مردمان زیادی رو نابود کرده.
تنها چیزی که در این کتاب دوست نداشتم voiceless بودن زن ها بود کاش ما روایت ها رو از زبان خود زنان هم می شنیدیم.

[Narin]

ڕەنگە جوانترین ڕەستە بۆ وتن لەم کتێبە ئەمە بێت،
تا ئازادی نەبێت شەرەف مانای نییە.

بەڕاستی هەموومان کۆیلەی شتێکین کەسێکین کە ناوی دەنەین شەرەف،
ئێمەی کۆیلە وەک کامیل ئاغا کە دەستپێکی کۆیلەتی لە وێنەیێک بوو و ئەم کۆیلەتیە تا چەنها ساڵ ژیانی زۆر کەسانی شێواند،
ئەوەڵ شتێک کە کەسانی فەرافکن کەم چیرۆکەدا بیریان لێکردەوە کامێرابوو!بەڵام لە ڕاستیدا کامێرا تەنیا شتێک بوو بۆ یارمەتی بەڵام چۆنیەتی بەکارهێنانی ئی خۆیان بوو بەڵام مرۆڤەکان حەز دەکەن هەڵەکانیان بخەنە ئەستۆی شتێک یان کەسێک کە هێزی لەوان کەمتر دیارە
ئینسان بە بینینی ڕاستی ئاڵۆز دەبێت
کەواتە هەڵدێت.

[qazal]

میگفت:« من انسانم، نردبانِ تو نیستم كه از من بالا بروى و به خدا برسى . تو و همه‌ی مردهاى مثل تو پوچ و بی‌ارزش ايد. براى اينكه شرف داشته باشيد، از تنِ من بالا می‌رويد. براى اين كه ايمان داشته باشيد، از تنِ من بالا مى رويد. براى اينكه بى‌آبرو نباشيد ، ازتن من بالا مى رويد.
اگر تنِ من نباشد، نمى توانيد به خدا برسيد.
اگر تنِ من نباشد، شما هيچ‌چیزی نيستيد. اگر خداى عادلى وجود داشته باشد، نمی‌پذیرد تو از روى تن من رد شوى تا او را در آغوش بكشى.»

۲مرداد۰۵

[Mostafa]

این کتاب رو در بهمن ماه ۱۴۰۴ در روزهایی که تازه منتشر شده بود خوندم. اون موقع هنوز توی گودریدز وارد نشده بود. الان دیدم هست، نظرم رو می‌نویسم:
یه کتاب فوق‌العاده خوش‌خوان و خوش‌ریتم و البته نفس‌گیر. کتاب، تقریبا شخصیت‌پردازی نداره و عموما گزارش اتفاقاته که داره داستان رو پیش می‌بره؛ چیزی شبیه به داستان روزنامه‌ای.
به‌شدت خوش‌خوان و وجدآوره!
خیلی به درد کسانی می‌خوره که یه مدت از کتابخوانی فاصله داشتن و حالا می‌خوان برگردن به میدون کتابخوانی.
حتماً پیشنهاد می‌کنم با خیال راحت.

[Khallat]

سەرەتا و بەر لە هەر وشەیەک، من تا بەختیار بنووسێت دەیخوێنمەوە و هەمیشە دەمەوێ بزانم بیر لە چی دەکاتەوە و چۆن بیری لێدەکاتەوە.
کتێبێکی باش نەبوو، نەیتوانیووە پەیوەندییەکی جێی سەرنج لە نێوان ڕووداوەکان درووست بکات، کۆمەڵێک هەڵەی ئاسایی بۆ خەڵک و قورس بۆ بەختیاری تێدایە. ئایا لە بڵاوکردنەوەی ئەو کتێبەدا پەلەی کردووە؟ نازانم!
پڕیەتی لە هەڵەی وەک (لە نورئاوا ماڵەکان کەمترین پەنجەرەیان هەیە و ئەوەشی هەیە پەنجەرەی بچووکن و دیواری خانووەکانیش زۆر بەرزن و هیچ کەس لەو گوندە ئەویتر ناناسێت، بەڵام شەمدین و خوشکەکەی لەسەر بانێکی بەرزەوە سەیری ماڵی گورجی و گوڵناز دەکەن! چۆن چوونە ئەو سەربانە و لە چی پەنجەرەیەکەوە ئەوانیان بینی؟ نازانم!)
بەندەر فەیلی و نەفرەتی نەوبەهاران هەرگیز بە دڵی ئەوانە نابێت کە لە شاری مۆسیقارە سپییەکانەوە بەختیارییان خۆشویستووە.
هێشتاش سوپاسی ئەو پیاوە دەکەم کە دەنووسێت، خراپەکەشی لە باشترینی هەمووان باشترە.

[Bahar Torabi]

کتاب مورد علاقه ام

[Mahtab Aramesh]

عاشق قلم و داستان پردازی بختیار علیم مثل بقیه کتاب هاش. موضوع این کتاب به نسبت بقیه کتاب هایی که خوندم ازش رو کمتر دوس داشتم اما شیوه روایت و ریتم و پایان بندی کتاب عالی بود.

داستان درباره عکسی از یه زنه. عکسی نفرین شده که سرنوشت اون زن و دیدگاهش به زندگی رو عوض میکنه و اون عکس پیوند های عجیبی بین آدم های زیادی بوجود میاره و زندگی هایی رو نابود میکنه .

موضوع شرف یا به طور عامیانه ناموس پرستی هنوز هم تو خیلی از فرهنگ ها مثل ما موضوعی قابل درک و ملموسه.
اما اینکه واقعا شرف چیه و چرا انقدر به بدن های ما وابسته هست (خصوصا بدن زن ها) جوابیه که بختیار علی از ما میخواد بهش فکر کنیم ...

[Yassi Eshaghi]

کتاب ترکیب جالبی از مذهب، شرف، جنگ، عقیده و … بود.
پر از کشش و موقعیت‌های جذاب بدون گزافه‌گویی.
پر شخصیت‌پردازی‌های عالی، اینکه مکانیزم‌های دفاعی افراد باتوجه به اتفاق مشابهی که براشون افتاده چه قدر متفاوت عمل کرده.
و درنهایت جمله‌ای از کتاب که خیلی دوست داشتم :
« شرف، آدم‌ها رو تبدیل به هیولا میکنه »

_________

عکس برهنه گیلاس از عشیره نوبهاران در کردستان عراق پخش میشه. سال‌های زیاد، آدم‌های زیادی به طرق مختلف، تاوان‌های سنگینی برای اون عکس میدند.
اما درنهایت گیلاس برمیگرده، بعد از حدود ۵۰ سال تا انتقام اون عکس رو از تک‌تک مردان اون سرزمین بگیره

_________

کلمات جدید
نشمه : هرزه