Zanim powstały Chłopki, były ich listy – poruszające historie polskich emigrantek, które w latach trzydziestych XX wieku wyjechały za pracą do Francji.
Francja, lata trzydzieste XX wieku. Młode kobiety z polskich wsi przyjeżdżają do pracy na tamtejszych farmach. Nie znają języka, są odcięte od bliskich, często nie wiedzą nawet, dokąd dokładnie trafią. Pracują w polu i w gospodarstwach, zmagając się z wyzyskiem, samotnością i tęsknotą za domem.
Piszą listy.
Ich adresatką jest Julia Lachowicz-Duval – lwowianka, absolwentka Sorbony i inspektorka opiekująca się polskimi emigrantkami. Kobiety zwracają się do niej: "Kochana Mamusiu", "Droga Pani i Matko nasza". Proszą o pomoc, radę, wsparcie. Opowiadają o ciężkiej pracy, niesprawiedliwości, przemocy, miłości i macierzyństwie. Dzięki jej zaangażowaniu i trosce po niemal stu latach możemy usłyszeć głosy tych, które historia zwykle pomija.
Polki w polu to książka, której kanwę stanowią autentyczne listy polskich robotnic rolnych pracujących we Francji w latach 1930–1935. Właśnie te dokumenty stały się jednym ze źródeł wykorzystanych przez Joannę Kuciel-Frydryszak podczas pracy nad bestsellerowymi Chłopkami. To przejmujące świadectwo kobiecej emigracji, ale także opowieść o odwadze, solidarności i walce o godność.
3.5 Bardzo ciekawy temat, bardzo interesująca postać Julii Duval i szybko się czyta, ale to w gruncie rzeczy opracowany zbiór listów wzbogacony o obszerny komentarz autorki, a nie pełnoprawny reportaż
To znacznie bardziej przejmujące i znacznie bardziej osobiste spojrzenie na kobiecą emigrację, niż może podpowiadać pierwsze wrażenie. To nie powieść napisana po dekadach zapomnienia, a skrupulatnie przywołane listy, dokumenty, analizy i interpretacje, z których wyraźnie sączy się ludzka szczerość. "Polki w polu" to autentyczne, mocno poruszające listy młodych Polek, robotnic rolnych, które w latach trzydziestych XX wieku wyjechały za pracą do Francji. Brak znajomości języka, izolacja od bliskich, przygniatająca swym ciężarem żmudna praca w gospodarstwie, samotność wdzierająca się do duszy, uwierająca tęsknota za rodziną, brak sprawiedliwości, przemoc i wszechobecny wyzysk - spisane niejedną obolałą dłonią słowa, akcentują spowijające zatroskane serca smutek, bezradność i wyobcowanie, utrwalając obezwładniający swoim smutnym tonem portret ówczesnej emigracji. Każde z zachowanych pism ma w sobie coś przenikliwego - każde ledwie napisane, z widocznymi błędami, z trwogą, bezsilnością wobec często nieprzyjemnych gospodarzy oraz emocjami, którym nie sposób zaprzeczyć. To ubogie w zdaniach treści, a jednak o głębokim i jakże przy tym dosadnym znaczeniu. Dla czytelnika to spotkanie pełne doskwierającej pustki i kobiecych wzruszeń, to niezapłacone pensje, brak drugiego człowieka do rozmowy, konieczność oddawania dzieci do ochronek i codzienna praca ponad ludzkie siły - obraz migracji zarobkowej, w której nie ma miejsca na powtarzalny uśmiech. Adresatką całej korespondencji okazuje się Julia Lachowicz-Duval - lwowianka, absolwentka Sorbony, przede wszystkim jednak inspektorka zajmująca się polskimi emigrantkami. To dla wielu z tych kobiet jedyna twarz, do której mogły zwrócić się z prośbą o pomoc, wsparcie, radę oraz wysłuchanie. Niezaprzeczalnie ważna postać, dzięki której także ta lektura przypomina zbolałe, ale też odważne i jakże przy tym solidarne głosy zapomnianych.
Pomysł i materiały fajne, ale wykonanie... Momentami po prostu nudne. A powtarzające się listy nawet irytujące. To komentarz autorki jest tu ciekawy, nie przytoczone jeden za drugim, podobne do siebie listy, warto dotrwać do końcówki o Julii.
Są takie pozycje, które wywołują wachlarz obezwładniających emocji i zostawiają po sobie ślad już na zawsze. "Polki w polu. Nieznana historia polskich chłopek we Francji” zdecydowanie do nich należy, to lektura, jaka potrząsa czytelnikiem na tyle silnie, by mógł wyrwać się z letargu, docenić, jak wiele posiada, jak ogromne ma szczęście, że żyje w takich spokojnych, bezpiecznych i komfortowych czasach. Ta książka to przede wszystkim zbiór intymnych listów młodych kobiet, mieszkanek polskich wsi, które w latach 1930–1935 wyemigrowały do Francji, by pracować w tamtejszych gospodarstwach rolnych.
Paraliżująca samotność, bariera językowa, wyzysk, wykorzystywanie, brak dostępu do religii, a to zaledwie wierzchołek góry lodowej! Dołóżmy do tego nadużycia seksualne, niechciane ciąże czy brak wynagrodzeń i możliwości powrotu, a otrzymujemy prawdzie piekło, które te młode kobiety wyniszczało psychicznie! I choć czasem wyolbrzymiały one postawy gospodarzy i wyróżniały się walecznością, zadziornością oraz uporem, to jednak nie zasłużyły na takie niesprawiedliwe traktowanie, a ta wyjątkowa publikacja stanowi dla nich swoisty hołd.
Bezsprzecznie, mamy do czynienia z lekturą przeszywającą na wskroś, boleśnie wstrząsającą, a co gorsza, sięgających naszych korzeni, przez co wszystkie otumaniające emocje zostały dodatkowo spotęgowane. Te intymne wyznania, zawierające prośby o wsparcie w walce z przemocą oraz wyzyskiem, napisane do Julii Lachowicz-Duval, urzędowej inspektorki, która otoczyła robotnice opieką, po prostu przeżywa się ją całym sobą i wyjątkowo ciężko odnaleźć słowa, by móc opisać, jak przeszywające i traumatyczne jest to doświadczenie. Tak, to jedna z tych porażających pozycji, o których nie da się zapomnieć!
"Polki w polu. Nieznana historia polskich chłopek we Francji” jest wyjątkowo angażującą, wstrząsającą, przejmującą publikacją, która trafia do najskrytszych zakamarków ludzkiego serca i wywołuje całą lawinę skrajnych, obezwładniających emocji. Szok, bunt, niedowierzanie, napięcie, które nie odpuszcza do ostatniej strony i cisza, jaka zostaje po zamknięciu książki… Polecam gorąco!
"Polki w polu" zostawiły mnie z poczuciem, że przeczytałam ważny fragment historii, choć niekoniecznie tak porywająco opowiedziany, jak mógłby być.
Książka opiera się na listach Polek, które w latach 1930-1935 wyjechały do pracy we Francji. I właśnie autentyczność tych listów jest jej największą siłą. Zamiast anonimowych statystyk dotyczących emigracji dostajemy kobiety z konkretnymi problemami: tęskniące za rodziną, pracujące ponad siły, zmagające się z nieznajomością języka, zależnością od pracodawców, samotnością czy przemocą.
Szczególnie interesował mnie motyw listu jako formy ratunku. Kobiety nie tylko opisywały swoje życie . Pisały, ponieważ potrzebowały pomocy. Julia Lachowicz-Duval stawała się dla nich osobą, której można było zaufać i powierzyć sprawy, o których trudno było mówić komukolwiek innemu.
To również opowieść o kobietach, które miały ograniczone możliwości decydowania o własnym losie. Wyjazd miał być szansą na zarobek i lepszą przyszłość, ale w nowym kraju pojawiały się kolejne zależności. W tym sensie książka mówi nie tylko o emigracji, ale również o nierównościach społecznych i sytuacji kobiet.
Jednocześnie mam wrażenie, że sam materiał jest ciekawszy niż jego narracyjne opracowanie. Niektóre historie aż proszą się o szerszy kontekst, pogłębienie portretów bohaterek czy pokazanie ich dalszych losów. Jeśli ktoś szuka dynamicznego reportażu, może poczuć niedosyt.
Jeśli jednak potraktować "Polki w polu" przede wszystkim jako świadectwo i próbę odzyskania zapomnianych głosów, książka nabiera dużej wartości. Dla mnie to przede wszystkim cenna lekcja historii społecznej i historii kobiet. Może nie idealnie opowiedziana, ale zdecydowanie warta poznania.
Interesująca książka o dziejach polskich emigrantek we Francji w okresie międzywojennym. Poznajemy zarówno rys historyczny ze szczególnym zaznaczeniem funkcjonujących we Francji struktur mających na celu wsparcie emigrantek, poznajemy historię jednej z działaczek na rzecz wykonywania zapisów umów zawieranych pomiędzy przyjeżdżającymi Polkami a francuskimi właścicielami gospodarstw, a także poznajemy historie wielu z kobiet którym została udzielona pomoc (w tym przytoczenie 131 oryginalnych listów). Niekiedy wydawała mi się jednak nieco chaotyczna i powtarzająca te same informacje wyciągając te same wnioski. Niezmiennie jednak polecam lekturę jako zapoznanie się z nieczęsto opowiadaną częścią historii polskiej emigracji.
Zainteresowałam się ta książką głownie przez fakt, że moi pradziadkowie właśnie w tym okresie wyjechali do Francji uciekając przed wojną, a następnie wrócili po jej zakończeniu. Moja babcia niewiele pamięta z tego okresu, a że i moja ciekawość nie zna granic to zawsze próbowałam dopytywać o to jak to ich życie tam wtedy wyglądało i ten reportaż dał mi trochę większy wgląd w te ówczesne realia - bardzo interesująca pozycja, a nietypowa forma poprowadzenia reportażu zdecydowanie na plus. A Pani Julia? Niesamowita osoba.
Myślałam że książka będzie napisana w bardziej ciekawy sposób, dotrwałam do strony 70 po czym kolejnych prawie 200 stron zajęły jedynie listy.
Można z nich wyciągnąć kawałek historii, dowiedzieć się jak Polki były w tamtym okresie traktowane czy to przez gospodarzy, lekarzy czy innych Polaków jednak wydaje mi się że przedstawienie jedynie kilku listów w zupełności by wystarczyło. Niestety jestem zawiedziona i trochę zostałam przez to pozbawiona motywacji by czytać książkę dalej.
Kolejna z serii etnografia dla mas, a że się sprzedaje to trzeba pisać więcej i więcej. Trochę to już męczy ale dobra, tu formuła jest totalnie zadręczająca, choć temat szalenie ciekawy i podparty fajną dokumentacją. Był pomysł, był fajny temat, dla mnie trochę forma przekazu nie pykla.
Zawiodłam się tak bardzo. Liczyłam na książkę w stylu "Chłopek", bo okładka na to wskazuje identyczną grafiką, a dostałam 80% książki listów Polek. Pracy autorek to tu zbyt dużo nie było. Samo przytoczenie listów nie wystarczy, dobrze by było też dokladniej opisać poruszane w nich tematy.
Tytuł i duże wydawnictwo mogą zmylić potencjalnego czytelnika wizją kolejnej książki o sytuacji wiejskich kobiet. W rzeczywistości jest to świetnie zrobiona edycja źródłowe, która daje czytelnikowi wgląd w mentalność Polek pracujących na francuskiej wsi, ale wymaga dużej pasji do czytania listów . Dla historyka rzecz wspaniała, a dla przeciętnego odbiorcy raczej uzupełnienie do „Chłopek” Kuciel-Frydryszak