What do you think?
Kleine filosofie van de volmaakte mens
Kleine filosofie van de volmaakte mens
De mens wordt steeds meer maakbaar. Genetische manipulatie, almaar slimmere robots en duizelingwekkende ontwikkelingen op het gebied van de informatica en nanotechnologie stellen ons in staat de menselijke natuur naar onze hand te zetten. Waar liggen de grenzen? Wie moet die vaststellen? Hoe gevaarlijk is het wanneer een baby vooraf kan worden samengesteld aan de hand van een keuzemenu? Hoe groot is de kans dat de mens het aflegt tegen vormen van kunstmatige intelligentie die hijzelf heeft ontwikkeld? Kan er zoiets als een humanisme 2.0 ontstaan of leven we binnenkort in het posthumane tijdperk, waar de grens tussen mens en machine niet langer bestaat?
In Kleine filosofie van de volmaakte mens heeft Bas Heijne een aantal teksten van spraakmakende denkers over dit onderwerp bijeengebracht. Tezamen vormen zij een onmisbare bijdrage aan een discussie die iedereen aangaat.
Bas Heijne is schrijver en essayist. Hij publiceerde twee romans en verschillende verhalen- en essaybundels. Hij is verbonden aan NRC Handelsblad, waarvoor hij wekelijks een veelbesproken column schrijft. Eind 2013 hield hij de Huizinga-lezing De betovering van de wereld. Voor televisie presenteerde hij de zesdelige reeks De volmaakte mens
De mens wordt steeds meer maakbaar. Genetische manipulatie, almaar slimmere robots en duizelingwekkende ontwikkelingen op het gebied van de informatica en nanotechnologie stellen ons in staat de menselijke natuur naar onze hand te zetten. Waar liggen de grenzen? Wie moet die vaststellen? Hoe gevaarlijk is het wanneer een baby vooraf kan worden samengesteld aan de hand van een keuzemenu? Hoe groot is de kans dat de mens het aflegt tegen vormen van kunstmatige intelligentie die hijzelf heeft ontwikkeld? Kan er zoiets als een humanisme 2.0 ontstaan of leven we binnenkort in het posthumane tijdperk, waar de grens tussen mens en machine niet langer bestaat?
In Kleine filosofie van de volmaakte mens heeft Bas Heijne een aantal teksten van spraakmakende denkers over dit onderwerp bijeengebracht. Tezamen vormen zij een onmisbare bijdrage aan een discussie die iedereen aangaat.
Bas Heijne is schrijver en essayist. Hij publiceerde twee romans en verschillende verhalen- en essaybundels. Hij is verbonden aan NRC Handelsblad, waarvoor hij wekelijks een veelbesproken column schrijft. Eind 2013 hield hij de Huizinga-lezing De betovering van de wereld. Voor televisie presenteerde hij de zesdelige reeks De volmaakte mens
- GenresPhilosophy
240 pages, Paperback
First published May 29, 2015
About the author
Bas Heijne
74 books56 followersBastiaan Johan (Bas) Heijne (Nijmegen, 9 januari 1960) is een Nederlandse schrijver, vertaler en interviewer.
Heijne groeide op in Zwanenburg en ging naar de middelbare school in Badhoevedorp. Hij studeerde Engelse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
In 1983 debuteerde hij als schrijver met de roman Laatste woorden. Hij schreef tussen 1984 en 1992 reisverhalen voor het tijdschrift De Tijd. Een deel van deze verhalen werd later gebundeld in Vreemde reis.
Zijn tweede roman, Suez, verscheen in 1992. Heijne is sinds 1991 als essayist verbonden aan NRC Handelsblad, voor welke krant hij sinds 2001 ook iedere week een column verzorgt. Zijn essaybundel De wijde wereld werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.
Hij heeft werk vertaald van Evelyn Waugh, E.M. Forster en Joseph Conrad. In 2003 heeft hij het toneelstuk Van Gogh geschreven dat werd gespeeld door ZT Hollandia. In 2005 sprak Heijne de jaarlijkse Mosse-lezing uit en ontving hij de Henriette Roland Holst-prijs voor Hollandse toestanden, een verzameling columns die hij voor NRC Handelsblad schreef. In 2008 presenteerde Heijne het televisieprogramma Zomergasten van de VPRO.
In 2013 hield Heijne de Huizingalezing De betovering van de wereld over Louis Couperus. In datzelfde jaar verscheen ook een documentaire over Couperus naar een door Heijne geschreven scenario. Eerder had hij al het essay Het gezicht van Louis Couperus (1996) gepubliceerd. In 2014 werd zijn essay Angst en schoonheid. Louis Couperus, de mystiek der zichtbare dingen bekroond met de tweejaarlijkse J. Greshoff-prijs.
In december 2016 werd Heijne de P.C. Hooft-prijs 2017 toegekend, voor zijn beschouwend proza. De prijs is hem uitgereikt op 18 mei 2017. De jury roemt hem als een "een schrijver met een bijzondere positie als columnist en essayist, die over een enorme verscheidenheid aan actuele onderwerpen en kwesties schrijft. [...] Zijn werk geeft een vernieuwende impuls aan wat literatuur in maatschappelijke zin betekenen kan. [...] Vooral de vorm waarin hij dat doet is bijzonder: hij schrijft als een denker én denkt als een lezer."
Heijne groeide op in Zwanenburg en ging naar de middelbare school in Badhoevedorp. Hij studeerde Engelse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
In 1983 debuteerde hij als schrijver met de roman Laatste woorden. Hij schreef tussen 1984 en 1992 reisverhalen voor het tijdschrift De Tijd. Een deel van deze verhalen werd later gebundeld in Vreemde reis.
Zijn tweede roman, Suez, verscheen in 1992. Heijne is sinds 1991 als essayist verbonden aan NRC Handelsblad, voor welke krant hij sinds 2001 ook iedere week een column verzorgt. Zijn essaybundel De wijde wereld werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.
Hij heeft werk vertaald van Evelyn Waugh, E.M. Forster en Joseph Conrad. In 2003 heeft hij het toneelstuk Van Gogh geschreven dat werd gespeeld door ZT Hollandia. In 2005 sprak Heijne de jaarlijkse Mosse-lezing uit en ontving hij de Henriette Roland Holst-prijs voor Hollandse toestanden, een verzameling columns die hij voor NRC Handelsblad schreef. In 2008 presenteerde Heijne het televisieprogramma Zomergasten van de VPRO.
In 2013 hield Heijne de Huizingalezing De betovering van de wereld over Louis Couperus. In datzelfde jaar verscheen ook een documentaire over Couperus naar een door Heijne geschreven scenario. Eerder had hij al het essay Het gezicht van Louis Couperus (1996) gepubliceerd. In 2014 werd zijn essay Angst en schoonheid. Louis Couperus, de mystiek der zichtbare dingen bekroond met de tweejaarlijkse J. Greshoff-prijs.
In december 2016 werd Heijne de P.C. Hooft-prijs 2017 toegekend, voor zijn beschouwend proza. De prijs is hem uitgereikt op 18 mei 2017. De jury roemt hem als een "een schrijver met een bijzondere positie als columnist en essayist, die over een enorme verscheidenheid aan actuele onderwerpen en kwesties schrijft. [...] Zijn werk geeft een vernieuwende impuls aan wat literatuur in maatschappelijke zin betekenen kan. [...] Vooral de vorm waarin hij dat doet is bijzonder: hij schrijft als een denker én denkt als een lezer."
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
August 21, 2015
Geweldig interessante verzameling essays over het Transhumanisme (of Posthumanisme). Bas Heijne heeft uiteenlopende meningen bij elkaar gebracht. De teneur is dat de "techneuten" en mensheid zichzelf enorm zien verbeteren terwijl de "filosofen" er nog niet zo van overtuig zijn dat de mensheid in staat is zijn neiging tot destructie, mishandeling en geweld tegen zwakkeren door middel van genetische manipulatie kan aanpassen.
Ik ben christen dus het denken over verbetering van de mensheid zit bij mij als het ware ingebakken. Hoewel de bijbel leert dat de "Posthumane mens" pas na een Apocalyps op een "Nieuwe aarde" zal leven zit er natuurlijk veel in het christendom (en ook andere religies natuurlijk) dat erop is gericht om het leven op deze aarde te ontwikkelen en op een hoger plan te brengen. Dus deze ontwikkelingen spreken mij vanuit die optiek wel aan.
De essays roepen bij mij nogal gemengde gevoelens op en zo hoort het ook: dan ga je er tenminste over nadenken.
Ik ben christen dus het denken over verbetering van de mensheid zit bij mij als het ware ingebakken. Hoewel de bijbel leert dat de "Posthumane mens" pas na een Apocalyps op een "Nieuwe aarde" zal leven zit er natuurlijk veel in het christendom (en ook andere religies natuurlijk) dat erop is gericht om het leven op deze aarde te ontwikkelen en op een hoger plan te brengen. Dus deze ontwikkelingen spreken mij vanuit die optiek wel aan.
De essays roepen bij mij nogal gemengde gevoelens op en zo hoort het ook: dan ga je er tenminste over nadenken.
August 6, 2025
Transhumanistische beschouwingen. Interessant om te zien dat sinds 2015 – het jaar waarin deze bundel verscheen – de discussie is verschoven. Waar het vroeger primair ging over klonen en genetische manipulatie, richt de aandacht zich nu meer op generatieve kunstmatige intelligentie. Waarom zou je het lichaam verbeteren als er ook niet-biologische alternatieven zijn?
Wat voor mij een nieuw inzicht was (hoofdstuk Homo Sapiens 2.0, door Lone Frank), is dat de huidige mogelijkheden voor abortus provocatus, gecombineerd met prenatale screening op genetische mutaties, al hebben geleid tot veranderingen in de prevalentie van bepaalde monogenetische aandoeningen, zoals cystische fibrose, in de Europese en Amerikaanse bevolking. [Dat er minder kinderen met het syndroom van Down worden geboren, was me al bekend.] Deze progressieve wijze waarop Frank schrijft over de volstrekte normalisatie van abortus geeft aan dat we met elkaar al midden in een transhumanistisch proces zitten.
Wat voor mij een nieuw inzicht was (hoofdstuk Homo Sapiens 2.0, door Lone Frank), is dat de huidige mogelijkheden voor abortus provocatus, gecombineerd met prenatale screening op genetische mutaties, al hebben geleid tot veranderingen in de prevalentie van bepaalde monogenetische aandoeningen, zoals cystische fibrose, in de Europese en Amerikaanse bevolking. [Dat er minder kinderen met het syndroom van Down worden geboren, was me al bekend.] Deze progressieve wijze waarop Frank schrijft over de volstrekte normalisatie van abortus geeft aan dat we met elkaar al midden in een transhumanistisch proces zitten.
June 3, 2024
Het is een boeiend en actueel thema, die wat meer zorgvuldigheid verdiende dan deze schijnbaar achteloos samengeraapte en aan elkaar geweven stukjes. Weliswaar komen de 'belangrijke denkers' over dit onderwerp aan het woord, maar onderling zijn de stukken zowel op gebied van lengte en kwaliteit bijzonder divers. Nu goed, van sommige heb ik genoten, en zal ik in de toekomst terug naar grijpen, en het belang van dit boek is dat het over dit thema doet nadenken. Voor de volledigheid is het evenwel aangeraden ook andere lectuur te raadplegen.
June 11, 2019
Op zich wel aardig, maar het was uiteindelijk teveel losse flodders. Zo waren sommige essays kort, bondig en praktisch, terwijl andere bijdragen heel abstract waren. Verder refereerden sommige auteurs aan hun boek, maar was het onduidelijk of ze het over hun eigen boek of dit boek hebben.
July 24, 2016
Verschillende interessante inzichten opgedaan ten aanzien van het sleutelen aan mensen. Genetische selectie levert niet de perfecte mens op, maar maakt veeleer keuze mogelijk tussen verschillende mogelijke mensen. Selectie heeft gevolgen voor diversiteit en maatschappelijke kansen. Bovendien betreft veel selectie een positioneel goed en geen intrinsieke goed. Veel mooie perspectieven, waaronder het perspectief van een uitbreiding van bewustzijnstoestanden en van het leven als geschenk. Niet alle teksten zijn even goed leesbaar (te veel jargon) of even interessant, maar het boek als geheel biedt veel denkmateriaal.
October 23, 2016
Bas Heijne bundelde een verzameling essays over recente en (door sommigen) verwachte toekomstige ontwikkelingen op het gebied van AI, genetische manipulatie, nanotechnologie en robotica. Van Daniel Dennett tot John Gray via Ray Kurzweil, Rüdiger Safranski en Peter Sloterdijk bestrijken de ideeën in deze bloemlezing een spectrum van utopisch tot dystopisch. Zeker het mijmeren waard. Zelf vond ik Slavoj Žižek’s bijdrage de minst begrijpelijke.
Als de brein-computer interface even gebruiksvriendelijk wordt als, pak ‘m beet, het overzetten van bestanden vanaf een HTC telefoon naar een Mac computer vrees ik dat ik mezelf in de toekomst nog veel slechter ga begrijpen dan nu al het geval is!
Displaying 1 - 6 of 6 reviews