Twee jonge vrouwen - Sofia, een arbeidersdochter, en Maria, een meisje van stand - raken begin jaren zestig ongewenst zwanger en worden onder druk van hun familie naar Moederheil gestuurd, een tehuis waar ongehuwde moeders met een doek over hun ogen moeten bevallen voordat hun kind bij hen weggehaald wordt. In een verstikkende wereld vol schaamte en volhardend zwijgen zoeken de vrouwen in 'Moederheil' van Els Florijn naar regie over hun eigen lichaam, leven en moederschap.
Een hartverscheurend en aangrijpend boek, gebaseerd op feiten. Niet te geloven zo wreed als er werd omgegaan met ongehuwde moeders, in en intriest. Het verhaal raakte me echt en mijn hart gaat uit naar vrouwen die zoiets hebben moeten meemaken en kinderen die op zo'n manier hun moeder hebben moeten missen.
Wat een boek. Een vreselijk verhaal. En zo mooi opgeschreven… Onmenselijk wat deze vrouwen is aangedaan. En tegelijk zo’n ode aan vrouwen die hun hoofd hebben opgericht, hun kind hebben gedragen. “Dit onrecht mag niet vergeten worden”
Afschuwelijk verdrietig, maar prachtig tegelijk. Bijna niet te bevatten, maar blijkbaar toch realiteit dat er in de jaren '70 nog ongewenst zwangere vrouwen waren die hun pasgeborene moesten afstaan. Onbeschrijfelijke trauma's... Met prachtige, diepe en treffende woorden brengt Els Florijn de beide hoofdpersonages Sofia en Maria heel dichtbij. De compositie van de roman/de manier waarop beide hoofdpersonages met elkaar verweven worden, maken dit verhaal helemaal af. Els Florijn schrijft vaak over hele heftige onbekende historische thema's, maar er waren in dit boek ook kleine sprankjes hoop: vrouwen als lichtpuntjes. Must read!
Het thema van dit boek is heel indrukwekkend: meisjes en vrouwen die (gedwongen) hun zwangerschap doorbrachten in tehuizen en hun kind moesten afstaan. En dat in Nederland tot de jaren 70. Verschrikkelijk.
Dat gezegd hebbende, ik vond de schrijfstijl iets te kinderlijk. Alle gesprekken en gevoelens waren heel simpel: boos, blij, verbaasd of verdrietig. Ik miste wat meer diepgang bij ieder personage. Ondanks de hele zware thema's (verkrachting, incest, doodgeboren baby's), bleef het voor mij allemaal erg oppervlakkig. Jammer!
Mooi verhaal over een onderwerp waar ik nog niets vanaf wist. Ongelofelijk dat ongehuwde vrouwen tot begin jaren 70 hun baby gedwongen moesten afstaan. Het lijkt nog maar zo kort geleden. Het verhaal is erg mooi, maar verdrietig tegelijk. Wat een ellende wat die vrouwen destijds hebben moeten doorstaan. “Een onrecht wat niet vergeten mag worden”. Goed dat hierover verteld wordt en wat fijn dat deze huizen niet meer bestaan.
Droevig. Dit woord komt bij mij op als ik Moederheil uit heb gelezen. Meisjes en jonge vrouwen die ongehuwd zwanger zijn worden naar Moederheil gestuurd. Moederheil bestaat vanaf 1925 tot in de jaren '70. Het is een huis waar de meisjes, de jonge vrouwen, verblijven tot hun baby wordt geboren. Het kindje moeten zij gedwongen afstaan. Jonge vrouwen die het kindje willen houden zijn volkomen rechteloos. Ouders en maatschappelijk werk beslissen voor hen. Het boek lezend word ik geconfronteerd met de radeloosheid van de jonge moeders.
Het boek heeft een open eind. Dat vind ik lastig, maar de boodschap van het boek is duidelijk. Aandacht vragen voor datgene dat de jonge moeders overkwam en voor de hardheid van de regels.
Simpel geschreven met veel kinderlijke taal, waardoor het soms moeilijk was om het verhaal serieus te nemen. Schrijnend om te beseffen dat het verhaal gebaseerd is op feitelijke gebeurtenissen.
Na het lezen van dit boek ben ik zelf nog op onderzoek uitgegaan en heb ik verschillende archiefonderzoeken gelezen over Moederheil. Jonge moeders werden onder zware psychologische en sociale druk gedwongen hun kind af te staan. Juist daardoor krijg ik nog meer het gevoel dat Moederheil eigenlijk geen recht doet aan de heftigheid van wat daar heeft plaatsgevonden. Nederland, het land dat zich graag voordoet als het beste jongetje van de klas. Maar waarom leren we hier zo weinig over tijdens de geschiedenislessen op school? Waarom wordt er zo weinig verteld over de donkere kanten van onze eigen geschiedenis?
Wel onder de indruk van Sofia Sofietje, zij is mijn “spirit animal”. En dan dat einde <3333 Rosa.
Een paar passages bleven hangen:
‘Dat lijkt me geweldig, een zoon. Ik wil met hem in bomen klimmen, ik wil met hem voetballen.’ ‘En als het een meisje is?’ Ze lacht, een lach met de lichtheid van een knipoog. ‘Dan doe ik met haar precies hetzelfde.’
En deze in het bijzonder:
‘Ze kijkt naar hem terwijl hij drinkt. Dat uit zo’n gewelddadig moment zoiets teers en liefs voort kan komen.’
Een boek over een heftig en indringend thema. Mijn verwachtingen waren hoog door de lovende recensies, maar helaas viel dit boek mij tegen. Ik vond de schrijfstijl en dialogen erg simpel en soms zelfs ongeloofwaardig. Een voordeel van de simpele schrijfstijl was wel dat ik door het boek heen vloog.
Dit thema had in mijn ogen veel beter uitgewerkt kunnen worden, maar helaas liet dit boek me onbevredigd achter. Ik had veel meer achtergrondinformatie over Moederheil willen lezen en meer informatie over de gang van zaken in de instelling. Jammer dat alles zo oppervlakkig bleef. Ik vond het leuk om het kleine stukje achterin het boek te lezen over de totstandkoming van het boek en ga ook zeker de genoemde bronnen opzoeken om meer informatie te lezen over dit onderwerp.
Het boek geeft een stem aan zoveel schrijnende verhalen uit de geschiedenis. Het feit dat de levens van veel vrouwen op deze manier zijn getekend, zijn verwoest, is ontzettend verdrietig. Het is goed dat de schrijfster hier aandacht aan besteedt. Ondanks de hartverscheurende gebeurtenissen, bleef de manier waarop het verhaal geschreven is, voor mij toch wat te oppervlakkig. De gebeurtenissen zijn schrijnend maar door de schrijfstijl pakte het me niet helemaal. Lange dialogen die voor mij niets toevoegden terwijl de wezenlijke gebeurtenissen dan weer snel werden aangestipt. Het verschil in aandacht voor de oppervlakkige gebeurtenissen en de wezenlijke feiten vond ik te groot. Ik miste diepgang en dat vind ik jammer in deze historische context. Dit doet echter niets af aan het respect dat ik heb voor het feit dat de schrijfster zoveel moeders die hun kind moesten afstaan met dit boek een stem geeft, opdat dit onrecht nooit vergeten wordt.
Afschuwelijk, zo erg wat er met deze vrouwen en hun kinderen is gebeurd. Wat mooi onder woorden gebracht. Vol met bewijs van de kracht van de vrouw. Het boek heeft me heel erg geraakt. Sofia, wat een vrouw. Het hoofdstuk met haar en Rosa op het dak was mijn lievelings.
“De vragen stromen door Maria’s hoofd, de woorden struikelen in haar mond: waar ben je geweest, hoe is het met je kind, ben je bij Betty, wanneer zie ik je weer, je belt precies op tijd, kom hierheen alsjeblieft gelukkig gelukkig gelukkig daar ben je, Sofia.”
Makkelijke en vlotte schrijfstijl. Het onderwerp interesseert me heel erg, maar dit verhaal raakte me niet. Achteraf realiseerde ik dat ik over Rosa's dood las en het me eigenlijk niet eens schokkeerde. Ook vind ik de relatie tussen Samuel en Maria heel disturbing, waarom werd deze geheel ongepaste relatie geromantiseerd? Wel vind ik het belangrijk dat er over dit onderwerp gepraat wordt, maar het boek? Mehhh
This entire review has been hidden because of spoilers.
Ai, ja nee, dit boek was op alle vlakken niet goed. Zo voorspelbaar. Zo oppervlakkig. Zo doktersromannetje tot ongeveer 40%. Wat een saaie, ellenlange dialogen. Na die 40% ging het verhaal wel iets beter lopen maar het kon mij echt niet bekoren.
Jammer, want wat een pijnlijk onderwerp is dit; een verhaal dat verteld moet blijven worden.
Je bent dapper. Je bent sterk. Je bent net zoveel waard als ieder ander. Prachtig hoe Sofia deze zin van moeder in haar leven toepast. Wat een indringend boek. Wat vreselijk wat er gebeurde met mogelijk goede bedoelingen. Een aanrader dit boek.
Niet eerder las ik een boek van Els Florijn, maar dit zal vast niet de laatste zijn. Indrukwekkend. Haar woorden tekenen het verhaal voor je uit. Ik krijg de neiging een foto te maken bij het verhaal. En misschien ga ik dat wel doen ook.
Het feit dat dit gebaseerd is op waargebeurde gebeurtenissen die tot de jaren 70 nog voorkwamen in Nederland is echt hartverscheurend. Prachtig geschreven