Veel mensen zijn grootgebracht met het idee dat geloven in God min of meer automatisch betekent dat je ook gelooft dat God bestaat. Toch hebben de meeste mensen het geloof in dat ‘bestaan’ allang losgelaten, of twijfelen ze eraan. Klaas Hendrikse neemt het voor hen op. Zijn boodschap is dat je niet hoeft te geloven dat God bestaat om in God te kunnen geloven. Voor hem is de overtuiging dat God niet bestaat zelfs een voorwaarde om het beroep van predikant te kunnen uitoefenen. In dit boek schept hij orde in de spraakverwarring rond termen als bestaan, atheïsme, geloven en God. Met de bijbel in de hand laat hij zien hoe het ooit is begonnen en hoe het nog steeds gaat: God bestáát niet, maar ‘trekt mee met mensen die onderweg zijn’. Zonder mensen is God nergens.
In een directe, persoonlijke stijl, uitdagend naar zowel collega-atheïsten als vakgenoten in de kerk, zoekt hij nieuwe wegen in het debat over Gods bestaan. Als atheïstisch predikant neemt Hendrikse in de kerk een bijzondere en inmiddels niet onomstreden positie in. Hij past er niet in en hij wil er niet uit, omdat hij gelooft dat het anders kan.
Gezien de reacties op uitspraken en artikelen van Hendrikse in de media, mag verwacht worden dat Geloven in een God die niet bestaat veel stof zal doen opwaaien. Maar tevens is het vermoeden gerechtvaardigd dat dit boek voor velen een enorme opluchting zal betekenen, omdat het aansluit bij wat zij al dachten of voelden, en omdat het een levensgroot dilemma uit de weg ruimt. Want geloven in een God die niet bestaat, blijkt niet alleen echt te kunnen, maar bij nadere beschouwing zelfs het sterkst gefundeerde geloof te zijn.
Hoe kan iemand atheïst zijn én geloven? Nou, door allebei die woorden heel breed te interpreteren dus. Maar dat mag ook best en levert een boeiend verhaal op om deze hot take te onderbouwen.
Ik zou niet zeggen dat ik het altijd (of meestal) eens ben met deze man, en vond dat er voor zijn redeneringen af en toe wel erg veel kronkels en stereotyperingen nodig waren. Toch is het verfrissend om eens te lezen dat iemand geloof zo anders invult, op een manier waar denk ik veel mensen best iets mee kunnen: een gelovige houding die draait om het leven zelf, mensen, relaties, ervaringen, en wat voor jou persoonlijk betekenis heeft - in zijn geval mét God in het plaatje. En met de stellige overtuiging dat het prima is om zelf gewoon te geloven wat je goeddunkt en daar ook lekker aan te twijfelen. Dan is het ineens toch niet zo'n hot take meer.
Cynische humor inbegrepen: "Ik las ergens 'dat wij uit ons projectiemechanisme moeten concluderen [...] dat God iemand is die wij maken uit onze wensen en verlangens, omdat God ons zo gemaakt heeft'. Dat moet dan op de zesde dag zijn geweest. Ik vermoed dat God op die dag ook de cirkelredenering heeft geschapen."
De titel van het boek is een goede samenvatting. Wat dat betreft had het boek echt wel een stukje korter kunnen zijn, wat mij betreft.
Maar het idee van Klaas Hendrikse voor het hervormen van de kerk, vind ik erg goed. Voor zo’n kerk zou ik tekenen.
En… een paar dingen waren ‘natuurlijk’ heel herkenbaar voor me. Ik citeer een paar voorbeelden:
“Waarom liet God toe dat dit kind werd overreden? Het antwoord is atheïsme: die God bestaat niet. Gelukkig maar.”
“Het innemen van standpunten in het maatschappelijke of politieke debat komt meestal pas op de agenda als alle anderen al hebben gesproken, of wanneer het uit angst voor verdergaand ledenverlies niet meer verantwoord is om langer te zwijgen.”
This entire review has been hidden because of spoilers.
Als toch een theïstisch theoloog ben ik niet overtuigd geraakt. Verder vond ik zijn exegese eigenlijk totaal niet overtuigend, en ik denk dat de meeste harde historisch kritische methode theoriën zijn uitleg over de Bijbel ook niet volgen. Aan de andere kant vond ik het wel fijn om te lezen, en ik moet bekennen dat ik het van tijd tot tijd boeiend vond dan ik in het begin had gedacht. Zijn felheid tegen zowel theïsten als atheïsten getuigd van lef en visie en je hoeft het niet met hem eens te zijn om dat te prijzen. Soms is het goed om dit soort boeken te lezen, puur om je aan te scherpen en om totaal andere visies te leren kennen.
Het lijkt alsof mr. Hendrikse wat gefrustreerd is over hedendaagse maar ouderwetse gebruiken in het Christendom. Dat is geen probleem, maar in dit boek wordt dat gebruikt als een basis om het atheïsme te verdedigen/promoten. Dat lijkt me niet de bedoeling. Richting het eind van het boek wordt dit erger en zijn er veel misplaatste grappen waaruit het lijkt alsof de schrijver het zelf ook niet meer weet.
This is going to be a challenge; it's in Dutch! There is no English translation. It could be an interesting read, though. As an atheist, it's good to have the chance to engage with a Christian who promotes the Christian message without insiting people believe in giant invisible pixies. The author is a Pastor, & a Christian Atheist.