بهتر بنویسیم: درس‌نامه‌ی درست‌نویسی ساده‌نویسی و زیبانویسی

by رضا بابایی

Genres: Writing, Language, Literature

304 pages

First published January 1, 1390

Reviews

[Behzad · Rating 4 out of 5]

به نظرم کتاب بسیار خوبی بود. سبک و سیاق کتاب شبیه کتاب هایی نظیر "غلط ننویسیم" نیست، یعنی کمتر شبیه اون هاست، از این حیث که خیلی نکات ریز و جزئی نوشتاری و غلطهای رایج رو معرفی نکرده و بیشتر به قواعد و اصول بهتر نوشتن پرداخته. ناگفته نماند البت که نکات ریز و جزئی رو هم در جای خودش معرفی کرده. ولی خب کتابیه که بیشتر به ترفندها و روشهای بهتر نویسی می پردازه تا اینکه بخواد به نکات خاص و مشخص بپردازه.
کتاب چهار فصل داره. فصل اول به نام پایه های نظری سخنان کلی ولی جالب و ضروری ای گفته مثل اینکه دو رکن نوشتن، اول زیاد خواندن و دوم زیاد نوشتن است. که اگرچه بدیهی به نظر میاد، عمق بسیار عمیقی داره. بخشی در این فصل هست به نوم مخاطب شناسی که بسیار جالب آمد مرا، که حرفش اینه که مخاطب رو بشناسیم و بدانیم که برای چه کسی داریم می نویسیم و اینکه هر مخاطبی زبان خاص خودش رو می طلبه.
فصل دوم با نام درست نویسی میاد و چهار سنجه ی درست نویسی رو معرفی می کنه: نظم و نثر کهن؛ دستور زبان فارسی؛ زبان گفتاری؛ زبان نوشتاری روز. که اگر کلمه یا ساختار یا عبارت یا ترکیبی از دست کم یکی از این چهار رکن پیروی نکرد، میگیم که غلطه و نامناسب و باید تغییر کنه. در ادامه فصل غلط های املایی، انشایی، گرته برداری، شکل های بیگانه، حشو ها، دراز نویسی، عطف های بیهوده، فعل مجهول، تأکید بی جا و غیره رو برمی رسه و معرفی میکنه.
فصل سوم با نام ساده نویسی دربارۀ ضرورت ساده نویسی و معانی و ابعاد مختلفش بحث میکنه، نظیر کوتاه نویسی، چینش طبیعی کلام، تربیت منطقی جملات، پاراگراف بندی صحیح، تتابع افعات و اضافات و غیره.
فصل چهارم با نام زیبانویسی روش هایی رو میگه که به زیباتر شدن نوشته مان کمک میکنن. ینی اینجا دیگه مسئله درست نویسی نیست. بلکه با نوشته ای سر و کار داریم که درست هست و میخواد علاوه بر اون زیبا باشه. که این هم روش ها و اجزای مختلفی داره نظیر غنای واژگانی، زنده نویسی، محسوس نویسی، آهنگ مناسب کلام، حسن مطلع و حسن مقطع و غیره.
در پایان یه پیوست داریم که شیوه خط فارسی، املای کلمات مرکب، نشانه گذاری ها و برابرهای بهتر برای واژگان رایج در فارسی رو معرفی میکنه.
حُسن دیگر کتاب معرفی گاه گاهی منابع و کتب جالب توجهی هست که به آدم برای ادامه ی مطالعه راه و چاه نشون میده.
در کل یکی از بهترین کتابها در زمینه ی درست نویسی و زیبا نویسی و از این حرفها است

[Gypsy · Rating 3 out of 5]

من خیلی واسه این کتاب اشتیاق داشتم. برای همین تقریباً یه هفته طول کشید بخونم. :))

نه جدا از شوخی، حس می‌کنم رکب خوردم. ینی آره، خیلی اشتیاق داشتم و تو یه فضای خاصی هدیه‌ش گرفتم و برام خیلی نوستالژیه. اما هی می‌خوندم می‌خوندم و منو نمی‌گرفت. هی می‌گفتم خدایا من باید ازین خوشم بیاد، این قراره واج‌به‌واجش برای من کلاس درس باشه و بتونم ازش استفاده کنم. یه سری نکته‌هاش آره، خیلی به‌درد می‌خورد و اصلاً بهشون توجه نکرده بودم و امیدوارم یادم نرفته باشه، شاید لازم باشه هی برگردم بخونمش. ولی یه سری چیزاش خیلی بدیهی و ساده بود. ازون چیزایی که با خودت می‌گی عه، نه بابا؟ :/ ینی به‌نظرم شاید توی نصف این حجم الانش می‌شد جمع بشه. درست‌نویسی و ساده‌نویسی و زیبانویسی، سه بحثِ هرچند نزدیک به هم. اما مفصلی‌ان. بنابراین شاید بهتر بود اینا جدا شن، هرکدوم یه جلد تا نویسنده به تفصیل بهشون بپردازه. نه اینقدر جمع‌وجور و ساده. البته البته، می‌شه رو این حساب گذاشت که مؤلف فقط می‌خواسته یه دید بده و یه درآمدی به این مباحث داشته باشه. نمی‌دونم حالا.

و اینکه آدم از کتاب بهتر بنویسیم انتظار مشکلات ویرایشی نداره دیگه، نه؟ من ازینایی نیستم که غلط ببینم کتابو بندازم یه طرف و خیلی شده تو خیلی کتابای معروف هم جایی از دست در رفته باشه. ولی جایی از دست در رفتن توی کتاب بهتر بنویسیم، جایی نداره. توی پیوست یک و دو من سرِ این مشکلات ویرایشی گیج شدم و یه‌کم خورد تو ذوقم. توی خود فصل‌ها هم مشکلات بودن ولی می‌گذشتم. جایی که آدم گیج می‌شه اما... و اینکه کتاب کتابِ آموزشیه خب. آدم یه‌کم حرصش می‌گیره.

[مونا لیان‌نژاد]

بهتر بنویسیم

«بهتر بنویسیم» اثری از رضا بابایی است. این کتابِ ۳۶۷صفحه‌ای را نشر ادیان در قم چاپ کرده. سرنویس فرعی آن «خودآموز درست‌نویسی، ساده‌نویسی و زیبانویسی» است. جلد سبز کم‌رنگ کتاب و عنوانش احتمالاً هر خواننده‌ای را به یاد کتاب معروف‌تری یعنی «غلط ننویسیم» ابوالحسن نجفی می‌اندازد. 
در فصل اول که می‌توان آن را مقدمۀ طولانی این کتاب دانست به پایه‌های نظری و نرم‌افزاری قلم نویسنده توجه شده است. براین‌اساس، بابایی در رابطۀ نویسنده و ذوق و استعداد ذاتی، تجربه‌، دانش و تخصص، مخاطب‌شناسی‌ او  درنگ می‌کند.
در فصل دوم بحث از درست‌نویسی است. در این بخش همان مباحثی که در بیشتر کتاب‌های ویراستاری بر آن‌ها تأکید شده، واکاوی می‌شود. این مطالب را می‌توان در سه دستۀ ویرایش صوری و زبانی و ساختاری تقسیم کرد. خود نگارنده آن‌ها را در سه بخش غلط‌های املایی و انشایی و درستی و سستی آورده است.
ساده‌نویسی آن‌قدر مهم است که نه‌تنها بر زیبانویسی بلکه به اعتقاد برخی بر درست‌نویسی تقدم دارد. این موضوع اساسی در فصل سوم بررسی می‌شود. در این قسمت از کتاب پس از تعریفی از ساده‌نویسی به پیشینۀ آن در تاریخ ایران از دیرباز تاکنون نگاه شده است. ساده‌نویسی راه و چاهی دارد که نویسنده آن را به سادگی و در دو دستۀ «زمینه‌های ذهنی ساده‌نویسی» و «عوامل فنی و مهارت‌های قلمی برای ساده‌نویسی» به خواننده می‌آموزاند.
آخرین فصل، یعنی زیبانویسی، در مقایسه با پاره‌های دیگر مطالب بدیع‌تری دارد. در این بخش یاد می‌گیریم که چگونه و با بهره‌مندی از چه فنونی قلم خود را زیبا کنیم. این مطالب در دو بخش تنظیم شده است که «سازگاری و همبستگی»، «غنای واژگانی و تنوع کلامی»، «خاص‌نویسی»، «زنده‌نویسی»، «محسوس‌نویسی» ازجملۀ آن‌هاست.
از این کتاب خواندنی چنین برمی‌آید که قلم هر فرد ممکن است برخاسته از ذوق و استعداد درونی او باشد. در کنار آن، بی‌تردید با آموختن درس‌ها و نکته‌های درست‌نویسی، ساده‌نویسی و زیبانویسی می‌توان آن قلم را بیش از پیش درخشان و پخته کرد. قلم ما زمانی به اوج درستی و سادگی و  زیبایی می‌رسد که دو عادت خواندن و تمرین همیشگی نوشتن را ترک نکنیم. در همین مسیر همیشگی خواندن و نوشتن است که می‌توان قلم را زیبا و آراسته و پیراسته کرد. از ویژگی‌های خوب کتاب این نویسنده آن است که آنچه درس می‌دهد، خود در متن اثر به کار برده است و مانند برخی از کتاب‌های ویرایشی نیست که خودشان به ویراستار نیازمندند.

[Amirhossein · Rating 5 out of 5]

از عنوان کتاب پیدا است که سه بخش داره: درست‌نویسی، ساده‌نویسی و زیبانویسی؛ به علاوه چندین پیوست کاربردی، از جمله برابرنامه‌‌ی واژگانی که جایگزین‌هایی رو برای کلمات بیگانه پیشنهاد میده.

اگر می‌نویسید یا حتی براتون مهمه کتابی که می‌خونید به لحاظ نگارشی هم نیم‌نگاهی بهش بکنین، بهتون توصیه می‌کنم.
"بهتر بنویسیم" کتابی نیست که با یک بار خوندنش بتونین بهش مسلط بشین. باید دم دستتون باشه دائما بهش رجوع کنین تا کاملا ملکه ذهنتون بشه.

[Mohadese Behnam · Rating 5 out of 5]

جامع‌ترین و کاربردی‌ترین کتابی بود که در زمینه تمرین اصول نویسندگی خوندم. به نظرم هر دانشجو و پژوهشگری که میخواد نتیجه تحقیقات خودش رو ثبت و ویرایش کنه باید حتما یک دور این کتاب رو بخونه و از نکات ناب‌ش بهره‌مند بشه.

[سعید ابوالحسنی‌نژاد · Rating 3 out of 5]

کتاب خوب و کاربردی و مناسبی بود. به نظرم جا داره به جای مباحث خشکی که گاهاً در نظام آموزشی کشور درباره نوشتن و ارتباط نوشتاری آموزش داده میشه ازین دست مباحث ارائه شه. هر چند گاهی دچار زیاده نویسی در متن بود ولی مباحث و اصول و نکاتی که درباره نوشتن و حتا فراتر از آن بود بسیار کاربردی و لازم و جذاب بود برای من.
کتاب خیلی ساده ولی در عین حال ادبی و علمی نکات مهم و بنیادینی را بیان میکنه
در کل کتابی بود که پسندیدم و پیشنهاد میکنم

[طاهره]

سلام دوستان من میخام بخرم کتاب بنظرتون ۶۰هزار تومیارزه؟!

[Sima Sarshar · Rating 5 out of 5]

جدای از آموزش‌های کاربردی آن در حوزه‌ی زبان فارسی، کتابی دوست‌داشتنی و خوش‌نگارش بود. تنها چیزی که خاطرم را کدر می‌کرد و احساس صمیمیت با نویسنده و نوشته‌اش را از من می‌گرفت، بار مذهبی‌ای بود که اغلب جملات کتاب، آن را به دوش می‌کشیدند. نویسنده هرچند ادیبانه نوشته، نتوانسته عقاید خود را به نوشته‌اش راه ندهد و این برای من که کلا به هر مذهب و آیینی حساسیت دارم، احساس خوشایندی نمی‌بخشد.
دست‌مریزاد به آقای رضا بابایی با زحمتی که برای این کتاب کشیده است.

[Vahid · Rating 4 out of 5]

به نظر من این کتاب حتماً باید توی قفسه کتاب‌های ما یک عضو ثابت و پایدار باشد. تا هر لحظه که احساس نیاز کردیم بتوانیم برای یادآوری و رفع اشکال‌های خواندنی و نوشتنی به آن نگاهی بیندازیم.
پر سود، کاربردی ، زیبا و آموزنده بود.

[Hesam]

کتاب خوبیه. نصفش رو خوندم و هنوز دارم می خونم