Σ’ ένα μικρό κι αχαρτογράφητο χωριό, που το εξουσιάζει ένας αιμοσταγής δεκατριάχρονος τύραννος, καταφθάνει στην καρδιά της Σαρακοστής μια βοϊδάμαξα χωρίς οδηγό, φορτωμένη μ’ ένα μαρμάρινο φέρετρο. Την ακολουθεί ένα σαραβαλιασμένο καμιόνι που μεταφέρει έναν αλλόκοτο θίασο. Για τους χωρικούς η έλευση της άμαξας μοιάζει να εκπληρώνει μια παλιά προφητεία· κανείς, όμως, δεν γνωρίζει –ούτε μπορεί να φανταστεί– το περιεχόμενο του φορτίου της.
Ένα σκοτεινό μυθιστόρημα, στη μεθόριο μοντέρνου και μεταμοντέρνου, που εκκινεί από έναν μυθικό μικρόκοσμο για να φτάσει στους δρόμους της Κυψέλης του σήμερα· μια ιδιότυπη τραγωδία, στην οποία θρύλοι και τελετουργίες της λαϊκής παράδοσης συνυφαίνονται με μοτίβα και αντηχήσεις της ελληνικής λογοτεχνίας, φωτίζοντας τις αντιφάσεις, τα αδιέξοδα και τις εκκρεμότητες της σύγχρονης νεοελληνικής εμπειρίας.
Ο Γιώργος Χωματηνός γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου και σπούδασε ναυπηγός μηχανολόγος μηχανικός. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του Η μοναξιά της βαρύ-τητας (2019). Οι Βρίκελοι είναι το δεύτερο βιβλίο του.
Δεν ξέρω. Βιβλιοκριτικός δεν είμαι. Ξέρω μόνο πως το διάβασμα είναι από τις λίγες χαρές που μας έχουν μείνει σε αυτές τις δύσκολες εποχές. Και οι ιστορίες, οι περισσότερες έχουν ειπωθεί. Η διαφορά βρίσκεται στον παραμυθά. Πως θα στις πει. Ποια λόγια θα βρει να σε καθηλώσει.
Κι εδώ ο Χωματηνός γράφει σαν σε δημοτικό τραγούδι, με σβησμένα φώτα,, με πηγάδια που κρύβουν φωνές πεθαμένων, έφηβες μάγισσες, αγαθούς γίγαντες με κρυμμένο βαθιά μέσα τους το κακό, κόρες πίσω από παράθυρα που φυλούν τον κατάκοιτο πατέρα τους...με μπουλούκια απόκληρων που πάνε χωριό χωριό να βγάλουν τη μέρα ρίχνοντας τα χαρτιά και πουλώντας το απόκοσμο.
Δεν είναι η ιστορία. Είναι ο τρόπος, ο φόβος, η χαρά της έκπληξης. Η χαρά ενός καλού βιβλίου.
Με πολύ μεγάλη ανακούφιση συνειδητοποιώ πως νέοι σύγχρονοι συγγραφείς συνεχίζουν αυτή τη φοβερή παράδοση των σπουδαίων έργων γραμμένων στα ελληνικά.
Οι Βρίκελοι του Χωματηνού είναι ένα ολοζώντανο βιβλίο. Κάθε πρόταση και μια εικόνα. Εικόνα και μουσική ταυτόχρονα. Και ταξίδι σε μια λυρική, ποιητική και απόκοσμη γραφή. Παράλογο, μαγικός ρεαλισμός και δημοτική παράδοση. Από εκείνα τα βιβλία που μοιάζουν οικεία από την πρώτη σελίδα. Από εκείνα που πολλές γραμμές μπορούν να γίνουν τραγούδι. Έτσι νομίζω γράφτηκε. Σαν ποίημα, για να τραγουδιέται.
Διαβάζοντας αυτό το χιμαιρικό έργο, ένιωθα διαρκώς ότι ακούω ένα παραδοσιακό άσμα. Αρχικά το συνόδευσα με κρητική μουσική και αργότερα με ηπειρώτικο κλαρίνο. Πρόκειται για ένα άχρονο ποίημα που ασταμάτητα μου γαργαλούσε όλες τις γνωστές αισθήσεις, κι άλλες πιο κρυφές. Με ένα διαρκές πέρασμα στον χρόνο και στον χώρο, που σε συνδυασμό με την πολυτονικότητα, τις εμβόλιμες φράσεις και εικόνες αυθεντιών και με την χρήση ενός πλήθους αντικειμένων που δεν ανήκουν μόνο στο τότε ή μόνο στο σήμερα, το έργο αυτό άνετα συνθέτει ένα "ΤιμΜπαρτονικό", ή "ΝτέβιντΛηντσικό" αφήγημα της χώρας μας, από την τουρκοκρατία μέχρι και τώρα. Θα ήθελα να το δω σε κόμικ βιβλίο και ταινία. Πρόκειται για ένα αυθεντικό, λαϊκό έπος, που συγκαλύπτει πολλές πτυχές της ανθρώπινης ψυχής. Ο συγγραφέας του είναι πολύ δυνατός.
Ένα θαυμάσιο βιβλίο, μια ιστορία (ίσως και με κεφαλαίο) δοσμένη σαν παραμύθι από τα παλιά. Αριστουργηματική αφήγηση του παρελθόντος, σταθερά γειωμενη στο παρόν.
Ένα τεράστιο μπράβο στον συγγραφέα για αυτό το υπέροχο , αλλόκοτο, φρικιαστικό, συγκινητικό, φανταστικό μυθιστόρημα που μπλέκει τόσο αριστοτεχνικά τη σύγχρονη εποχή με τη παράδοση.