In De Surprise sluit een excentrieke multimiljonair een overeenkomst om zichzelf te laten vermoorden - en wordt vervolgens verliefd op een vrouw die eenzelfde contract heeft getekend. Als de twee onder de deal uit willen, raken ze in de problemen. Oscarwinnaar Mike van Diem baseerde zijn film De Surprise op het gelijknamige verhaal van Belcampo. Kenmerkend voor zijn humoristische, tijdloze, fantasierijke, vaak absurde verhalen is dat ze toch ook stevig in de werkelijkheid geworteld zijn. In deze bundel staan zijn beste verhalen bij elkaar.
Belcampo was the pseudonym of Dutch writer and physician Herman Pieter Schönfeld Wichers. "Belcampo" is the Italian translation of his surname Schönfeld (= beautiful field).
He grew up in Rijssen, studied notary law in Leiden and Amsterdam, and worked briefly at a law firm.
In the thirties he went traveling through Europe and in 1938 he self-published "De Zwerftocht van Belcampo", a collection of stories about his wanderings. In 1937 he went to study medicine. On April 13, 1949 he received his medical degree, and from 1953-1967 he was a student MD in Groningen.
In 1958 he wrote "Het Grote Gebeuren", the Big Event, a novella set in the village of Rijssen. With some irony, he described Apocalypse as he saw it, in which the inhabitants of Rijssen saw their fears portrayed in armies of devils and angels, coming in on the Day of Judgement to settle the bill. In the Christian stronghold of Rijssen this story was not appreciated. Jaap Drupsteen made the story into magical-realistic television, broadcast on New Year's Eve 1975, which was a great success.
On January 2, 1990 Schönfeld Wichers died. He was buried beside his father at the old public cemetery in Rijssen.
Belcampo has often been called the "most original Dutch writer". That speaks volumes. He represents, all by himself, thegenre of the Dutch 'fantasy literature'. He has no predecessors and no successors. He has created no school, no followers and no enemies. Friends and admirers, on the other hand, by the score.
Het is lang geleden dat ik zo genoten heb van verhalen. Bijna elke zin geeft een ultiem plezier. Om nog maar te zwijgen over de grotere gehelen die erachter zitten en die je prikkelen om na te denken over de maatschappij en de mensen om je heen. Zelfs Belcampo's verhalen uit de jaren '30 en '40 hebben nog niet aan kracht ingeboet. Hoewel ik niet elk verhaal in deze bundel even sterk vond, geef ik toch vijf sterren, omdat vooral de eerste paar verhalen (De surprise, De bekentenis, Het verhaal van Oosterhuis, De dingen de baas, Het grote gebeuren en De achtbaan) een levendige wereld voor je geest toveren, die zo vol is van details en kleurenpracht, dat je nog lang blijft nagenieten.
Na deze door anderen gecreëerde selectie (die een prachtige introductie is), ga ik absoluut op zoek naar Belcampo's eigen bundels en de rest van zijn omzwervingen. Het was heerlijk om deze voor mij nieuwe schrijver te ontdekken en ik wil graag nog meer van hem lezen.
"Het schijnt dat men niets in zichzelf goed dood kan krijgen, ik tenminste niet."
Een unieke schrijver, absurdistisch, fantastisch, rijk aan ideeën en vol humor. Beeldend. Prachtige stijl, vooral in de vroege verhalen, waar elke zin een kunstwerkje is. In de latere verhalen leunt de schrijver meer op ideeën en is de stijl minder surrealistisch. Deze bundel is helaas een rare mix van meesterwerkjes en minder geslaagde verhalen uit verschillende periodes, die niet op elkaar aansluiten. Een enkel verhaal doet gedateerd aan of maakt zich schuldig aan woordgrappen, waardoor het te column-achtig wordt (kijk mij eens leuke dingen verzinnen). Maar dat komt ook doordat de verhalen zo raar naast elkaar zijn geplaatst. Je kunt beter de oorspronkelijke bundels lezen.
Een verhalenbundel van Belcampo die als fantastisch, bizar en absurd beschouwd kann worden. Enerzijds worden zijn verhalen in de sfeer van magisch realisme geplaatst, omdat hij de wereld met fantastische elementen wilde verrijken, anderzijds bevatten zijn verhalen een scherpe ironie, waar hij zijn kritiek mee op de samenleving wilde uitdrukken. In meest van die verhalen kommt Belcampo zelf als een hoofdpersonage of een bijfiguur voor.
De surprise is een verhaal over een eenzame, erg apathische, rijke man, die heeft besloten, een einde te maken aan zijn leven. Op een dag komt hij een advertentie tegen voor een onderneming die zelfmoorden pleegt in plaats van anderen, en besluit dat zijn zelfmoord als een verassing gepleegt zou worden. Pas op dat moment begint hij te leven, zijn emoties te voelen, en hij ontmoet zelfs de vrouw van zijn leven. Zodra de overeenkomst is gesloten, staat deze toch echter buiten kijf. 5⭐
Bekentenis is een verhaal in de geest van Borges, waarin het hoofdpersonage zichzelf in een trein ontmoet, en hij wil zijn identiteit met hem uitwisselen, omdat het leven van zijn dubbelganger hem aantrekkelijker lijkt. Het bespreekt de mogelijkheid om van identiteit te kunnen veranderen en hoe het leven van iemand anders aangenamer en gemakkelijker lijkt dan het onze 4⭐
Het verhaal van Oosterhuis is een bizar verhaal over een zekere Oosterhaus, een vriend van de schrijver zelf die tijdens zijn onderzoek in India onbewust in een dorp van kannibalen belandt, met wie hij enige tijd doorbrengt nadat hij zichzelf bij een akelige val verwondde. Dat bleek een plan van de kannibalen te zijn om hun handen op wat vers vlees te zetten. Nadat hij hun geheim heeft ontdekt en het dorp is ontvlucht, streeft hij ernaar om daar terug te keren, naar de plaats waar hij een zekere spirituele verlichting heeft ervaren, en te ontsnappen aan de moderne beschaving, omdat zelfs zo'n leven hem beter lijkt dan zijn alledaagse leven. 4⭐
Genesis - kort, bondig en geestig, het Evangelie volgens Belcampo, waarin hij zijn visie geeft op het ontstaan van de wereld, terwijl hij kritiek levert op de snelle modernisering. 3⭐
De dingen de baas is een fantastisch futuristisch verhaal, in de stijl van Bordewijk, waarin het ineens normaal wordt dat dingen hun gehoorzaamheid opzeggen en mensen de baas worden. Onder de dingen zijn er zelfs verdeeldheden ontstaan en het komt tot de geboortes van extreme ideologieën, die kunnen worden gezien als een kritiek op totalitaire regimes, die toen populair waren in dat deel van Europa. Het is ook een allegorie van ons gebruik van dingen: gebruiken we ze correct, misbruiken we ze, of controleren sommige dingen ons leven te veel, zoals bijvoorbeeld de media en sociale netwerken in de moderne samenleving. Net als in de titel, worden we geconfronteerd met een dubbelzinnigheid: wie is de baas over wie, mensen over dingen of dingen over mensen? 5⭐
‘t grote gebeuren is een fantastisch verhaal en een allegorie, dat zich in Belcampo's geboortedorp Rijssen in de regio Twente afspeelt. Belcampo schildert, zoals Rubens, zijn versie van de dag des oordeels af, waarin hij een belangrijke rol speelt. Na het verschijnen van vreemde wezens zoals op de schilderijen van Bosch, de aankomst van de vier ruiters van de apocalyps en het begin van Armageddon, het conflict tussen engelen en demonen, leidt hij, vermomd als de duivel, mensen naar de hel met een hoop op zelfredding. Ten slotte ontvangt hij redding van de engelen die hem al die tijd gezocht hebben, om hem te redden van het protestantse Rijssen, waar hij als een katholiek niet kon omgaan. 3⭐
De achtbaan is een futuristisch, bizar, sciencefictionverhaal dat de mogelijkheid bespreekt om herinneringen, zowel slechte als goede, chirurgisch te verwijderen ter wille van het wegnemen van trauma, ter genezing, maar ook als een manier om te profiteren, door leuke herinneringen te verkopen, die de rijken gelukkig zouden maken en de armen zouden voorzien, terwijl alles door de wet geregeld zou worden. In het tweede deel past hij het bovenstaande in de praktijk toe, waar een arm koppel hun herinneringen verkoopt om wat geld in te zamelen en het voedsel voor hun kinderen, die ze toch niet meer zullen herinneren, te kunnen voorzien; en later ook hun boek uitgeven. Dit verhaal doet men denken aan hoever we bereid zijn te gaan om in ons eigen bestaan te voorzien. 3⭐
Liefdes zegepraal I “Intelligente jonge man is bereid zijn leven te wagen, onverschillig waarvoor.” Een onverschillige man plaatst deze advertentie in de krant in de hoop een baan te krijgen om in zijn bestaan te kunnen voorzien. Hij kreeg en baan op de kerstmarkt waar hij zijn organen liet tonen. Als een mooi meisje naar de markt kommt en wil zien hoe het met de organen gaat als iemand dood gaat, doet hij zelfs dat, omdat hij opeens op haar verliefd wordt. Dit verhaal toont aan hoe ver mensen bereid zijn te gaan voor liefde. 2⭐
Avontuur in Amsterdam waarin hij een boek over Amsterdam moet schrijven, en maakt zelfs een afspraak met God om zijn ziel te verkopen zodat hij een dag kan leven als tienduizend Amsterdammers en alles beleven wat anderen kunnen. De ironie schuilt in het feit dat hij op het moment dat hij de kans krijgt om een dag als iemand anders door te brengen, beseft hij dat hij zelf één van de meest interessantste dagen van zijn leven heeft gehad. 3⭐
Het laatste getuigenis is een satirisch verhaal waarin alle Nederlanders gek worden, de dammen afbreken en zich door het water laten omarmen, terwijl hij als enige overlevende zijn versie van de gebeurtenis geeft. De nederlanders werden niet overnacht waanzinnig, want zijn oom in Rijssen, die op Napoleon lijkt, en een ernstige psychische stoornis lijkt te hebben, begint de echte Napoleon na te bootsen, festiviteiten te organiseren, als toespelingen op militaire parades, de roemrijke Nederlandse geschiedenis te verheerlijken, toespraken te houden, separatistische en kolonialistische ideeën te verklaren, en wanneer hij uiteindelijk in een gesticht belandt, beginnen nieuwe Napoleons te verschijnen, een nieuwe golf van mensen die zijn ideeën steunen en Nederland in de oude glorie willen terugbrengen, die uiteindelijk tot zijn (water)val zal leiden. Een toespeling op de opkomst van de nationalistische ideeën in West-Europa. 4⭐ 3,6⭐ / 5⭐
Колекција Белкампових кратких прича које важе за фантастичне, бизарне и апсурдне. С једне стране су то приче смештене у сферу магичног реализма, јер свет жели да обогати фантастичним елементима, а с друге, његове приче садрже оштру жаоку ироније, где износи своју критику друштва. У својим причама је често сам главни или споредни лик.
De surprise говори о усамљеном, прилично апатичном богаташу, који је решио да оконча свој живот. У једном тренутку наилази на рекламу агенције која спроводи самоубиства уместо других, и одлучује се да његов живот окончају изненада, једног дана. Он тек у том тренутку почиње да живи, осећа емоције, упознаје жену свог живота. Међутим једном закључени договор, је неоспорив. 5⭐
Bekentenis је прича у Борхесовом духу, главни лик среће самог себе у једном возу, и пожели да са њим размени идентитет, јер му се живот његовог двојника чини лепшим. Разматра могућност замене идентита и како нам се туђи живот чини пријатнијим и лакшим од нашег сопственог. 4⭐
Het verhaal van Oosterhuis је бизарна прича о извесном Остерхаусу, пишчевом другу који током истраживања у Индији несвесно завршава у селу канибала с којима проводи извесно време након пада и повреде које је задобио, што ће се испоставити као организовани план канибала за набавку свежег меса. Након што открије њихову тајну и побегне из села, он тежи да се тамо врати, месту где је доживео извесно духовно просветљење, и побегне од цивилизације, јер и такав живот му се чини бољи од свакодневнице. 4⭐
Genesis - кратко, језгровито и духовито, Јеванђеље по Белкампу, даје своју визију о настанку света, уједно критикујући убрзану модернизацију. 3⭐
De dingen de baas футуристичко-фантастична прича, у стилу Фердинанда Бордевејка, у којој изненада постане нормално да ствари откажу послушност и преузму контролу над људима. Међу стварима чак долази до подела и стварања екстремних идеологија, што би се могло видети као критика на тоталитарне режиме, популарне у то време у том делу Европе. Такође и алегорија на наше коришћење ствари, да ли их исправно користимо, да ли их злоупотребљавамо, или неке ствари пак превише контолишу наше животе, медији, друштвене мреже, у данашњем друштву. Као и у наслову долазимо до двосмислености, Ко је шеф над киме, људи над стварима или ствари над људима? 5⭐
‘t grote gebeuren алегоријско-фантастична прича, која се одвија у Белкамповом родном селу Rijssen у провинцији Twente. Белкампо као Рубенс слика своју верзију судњег дана, где он игра важну улогу. По појави чудних створења као из Босових слика, четири јахача апокалипсе, и почетка армагедона, сукоба анђела и демона, он прерушен у ђавола, надајући се спасењу, предводи људе у пакао. Коначно добија спасење од стране анђела који га траже, како би га избавили из протестантског Rijssena, у коме се он као католик, није сналазио. 3⭐
De achtbaan је футуристичка, бизарна, научно фантастична прича у којој се разматра могућност хируршког одстрањивања сећања, како лоших тако и добрих, зарад уклањања траума, зарад лечење, али као и начин обогаћивања, продајом лепих успомена, чиме би се богати усрећили, а сироти опскрбили, док би све било регулисано законима. У другом делу примењује наведено у пракси, где сиромашни браћни пар продаје своје успомене како би сакупили нешто новца и прехранили децу (које се неће ни сећати), а потом и објавили књигу. Колико далеко смо спремни да идемо да бисмо обезбедили егзистенцију. 3⭐
Liefdes zegepraal I "Intelligente jonge man is bereid zijn leven te wagen, onverschillig waarvoor.”“Интелигентни младић спреман да жртвује свој живот, небитно за шта" Равнодушни младић даје наведени оглас у новинама с надом да ће пронаћи посао и обезбедио себи егзистенцију. Добија посао на божићној пијаци где другима приказује своје органе на отвореном телу. Када једна девојка на пијаци пожели да види шта се деси с органима пошто неко умре, он чини чак и то, пошто се изнанада у њу заљуби. Прича нам показује колико далеко су људи спремни да иду зарад љубави. 2⭐
Avontuur in Amsterdam где треба да напише рад о Амстердаму, те се с Богом договори да му прода душу како би могао да проживи један дан као десет хиљада Амстердамаца и искуси све што други искусе. Иронија лежи у томе да у том тренутку када добија прилику да проживи дан као неко други, увиђа да је он сам имао један од најзанимљивијих дана у свом животу. 3⭐
Het laatste getuigenis сатирична прича у којој сви Холанђани полуде, поруше бране и пусте да их вода пригрли, док он као једини преживели даје своју визију догађаја. То лудило није дошло преко ноћи, његов рођак у Рејсену, који личи на Наполеона, очигледно ментално скренуо, почиња да опонаша, организује феште, алузије на војне параде и величање славне холандске историје, држи говоре, прокламује сепаратистичке и колонијалистичке идеје, а када заврши у лудници, почињу да ничу нови Наполеони као печурке после кише, нови људи који подржавају његове идеје и желе да врате Холандију на стазе старе славе, што коначно доводи до њеног (водо)пада. Алузија на успон националистичих идеја у западној Европи. 4⭐ 3,6⭐ / 5⭐
Heerlijk, en tegelijkertijd indrukwekkend, hoe sommige schrijvers die al een tijdje onder de zoden liggen, zoveel straffer werk hebben kunnen neerpennen dan hun schrijvende collega’s van vandaag.
Ik ontdekte Belcampo door zijn meesterwerk over zijn trektocht naar Rome. Een heerlijk relaas, vijf verdiende sterren. Diezelfde intelligente fijnzinnigheid en subtiele humor vond ik terug in deze verhalen. Ik ben niet meteen de grootste fan van magisch realisme of al te surrealistische wendingen in verhalen, maar hier werkt het wél. Telkens opnieuw.
De verhalen zijn niet alleen vernuftig geschreven, maar vaak ook behoorlijk confronterend. Ook nu nog, vele decennia later. Hoe absurd ze ook lijken, de verschillende gedachte-experimenten zijn wel profetisch. In subtiele of minder subtiele verpakkingen wijst Belcampo op het gevaar van de macht. De macht van corrupte creatieve ondernemers, van het woord, zelfs de opstand van de dingen, die hij meesterlijk en griezelig logisch optekent.
Misschien zijn enkele verhalen nét iets te lang voor vijf sterren, andere zijn er zes waard. Vijf sterren, het maximum, is een mooi compromis. Belcampo hoort voortaan definitief thuis in het rijtje van mijn topfavorieten.
Zeer vermakelijk geschreven en inderdaad bizarre verhalen. Goed boek om te lezen op vakantie in Frankrijk. De verhalen voelen soms wel alsof ze rechtstreeks uit een Suske en Wiskestrip komen en soms slaat het wel een beetje door, maar dat mag de algehele pret niet drukken.
Favoriete verhalen zijn De surprise, waar de hoofdpersoon eindelijk liefde vindt na een contract te hebben gesloten om zichzelf op een onvoorzien tijdstip te laten ombrengen en uiteindelijk met appartement en al wordt opgeblazen, en het verhaal over het einde der tijden dat aanbreekt in het dorpje Rijssen.
Wat een ontdekking. Ik hou normaal helemaal niet van 'fantastische' literatuur, maar hiervan dus zeker wel. Belcampo gebruikt surreële en/of bizarre elementen om zowel wezenlijke zaken te zeggen over hoe mens en maatschappij ineen zitten, met veel wijsheid. Boven al heeft de man een verrassend en zalig gevoel voor humor, een sardonisch plezier in satire. Vooral 'De bekentenis', het titelverhaal en 'Het grote gebeuren' zijn recht in de roos.
Wat een geweldige fantasievolle verhalen. Ik verbaasde me dat sommige eigenlijk pure science fiction of fantasy zijn, en toch zo...ja, literair Nederlands. Ik wist niet eens dat dit bestond.
Ik begrijp dat dit wel de beste van Belcampo's verhalen zijn, maar toch ben ik nu benieuwd geworden naar zijn andere verhalen.
Citaat : Nu nog alleen mijn lichaam dacht hij op straat. Dan ben ik van alles af. Dan hoor ik niets meer, dan zie ik niets meer. Terug in de schoot van het niets. Heerlijk! Review : Het uitkomen van de film "De surprise" (2015), gebaseerd op een verhaal van Belcampo, was voor uitgeverij Querido aanleiding om de mooiste verhalen van Belcampo te bundelen.
Belcampo (1902-1990) is het pseudoniem van de Nederlandse schrijver Herman Pieter Schönfeld Wichers. Belcampo is de Italiaanse vertaling van zijn achternaam Schönfeld (mooi veld). Bij het verschijnen van deze bundel had Belcampo al naam gemaakt als schrijver.
De samenhang in de bundel moeten we vooral zoeken in de bizarre mengeling van fantasie en realiteit. De verhalen zelf staan los van elkaar. De selectie omvat een periode van ruim dertig jaar, van 1934 tot 1968. De verhalen zijn niet chronologisch gerangschikt, zo is het titelverhaal het meest recent.
Belcampo kiest steeds voor absurde en surrealistische situaties die hij in een alledaagse setting uitwerkt. Ook al is de stijl wat omslachtig en zijn de omstandigheden wat oubollig, toch zal deze bundel voor veel lezers aantrekkelijk zijn vanwege de bijzondere invalshoek waarmee Belcampo de lezer steeds weer weet te verrassen.
"De Surprise" is toch wel het verhaal met de meeste diepgang, dat etische vragen oproept en ook heden ten dage nog altijd actueel is. Een rijke jongeman is levensmoe en ontdekt dat er een firma bestaat die discreet kan helpen bij zijn zelfmoordplannen. Hij weet zelf niet zo goed hoe, maar zij kunnen voor zijn levenseinde zorgen op een manier die hij zelf mag kiezen. En als hij dat niet zo goed kan, kan hij ook voor De Surprise kiezen, dan komt het einde toch nog onverwacht en op een bijzondere manier. Er moet van alles geregeld worden: zijn totale bezit moet hij aan hen overmaken en hij moet een kist uitzoeken en de begrafenis bepalen. In de showroom ontmoet hij een jonge vrouw met precies dezelfde wensen. Het noodlot wil, dat ze op elkaar vallen en onder de overeenkomst uit willen, maar dat blijkt niet zo eenvoudig. Fantasie en realiteit worden op een unieke manier door elkaar gemixt en de licht morbide trekjes worden met de nodige droge humor benaderd.
"Het grote gebeuren" uit 1946, waarin een uit de hand gelopen stunt om toeristen te trekken uitmondt in de Dag des Oordeels in het Twentse Rijssen, is een verhaal waar indertijd de christelijke gemeenschap van overstuur moet geweest zijn, maar dat nu met hele andere ogen zal bekeken worden.
De Surprise en andere bizarre verhalen is een heerlijke verhalenbundel met hersenspinsels vol met een bizarre mengeling van fantasie en realiteit, gesteld in een zeer mooi Nederlands.
Een bizar verhaal, dat tijdloos is, vol zwarte humor. Het gaat over twee mensen met een doodswens die zich willen laten vermoorden door een ‘idealistische’ ondernemer. Ze leveren hun vermogen en bezittingen in. De bewuste man en vrouw krijgen na drie dagen bedenktijd spijt, ze worden verliefd op elkaar en vluchten naar zijn huis. Zij geven zich over aan de liefde die zij niet eerder kenden. Dan slaat het noodlot toe. Ze hebben dan toch het geluk gekend. Het is verhaal met cynisme, maar ook met liefde, ook een verhaal over bedrog en egoïsme. Een van de sterkste verhalen die ik ooit las. Een aanrader!
Deze bundel is precies mijn stijl. Absurdisme met wortels in de realiteit, overgebracht in de rijkste zinnen die de Nederlandse taal tot haar beschikking heeft. Elk verhaal springt eruit op zijn eigen manier en met name de laatste (Het laatste getuigenis) is haast pijnlijk relevant. Louter lof voor dit sublieme rariteitenkabinet!
Ik heb de meest recente druk gelezen, en persoonlijk vind ik dat deze een mooiere omslag heeft dan wat hier nu staat.
Fantasie had die Belcampo wel, en aanleg tot apocalyps. Hij had vast en zeker een coronacrisis kunnen verzinnen, al dan niet met de zichtbare hand Gods... Dit boek sluit dus wel goed aan bij de actualiteit. Maar het is mijn ding niet. Te vernuftig en daardoor te gemaakt voor mij, ondanks de originele en soms grappige wendingen.