Hoe zou de wereld na het kapitalisme eruit zien? Wat betekent het om plots groei als maatstaf der dingen los te laten? En hoe zou een andere mogelijke maatstaf kunnen ogen? Wat als we met z’n allen beslissen dat niet de economie ons bepaalt maar dat wij de economie zijn? Dat zijn de vragen waarmee journaliste Tine Hens op reis vertrekt door Europa. Ze maakt een tocht langs vergeten utopieën, langs boeren die elektriciteit verkopen, langs ingenieurs die boeren werden, langs kiwi’s van eigen kweek, langs mensen die hebben en kopen inwisselden voor ruilen, delen en geven. Het is een verhaal van mensen die van Denemarken tot Griekenland en van Groot-Brittannië tot Portugal heel hard trappen om niet zo snel vooruit te gaan. Maar die op hun manier wel hun straat, wijk, dorp of stad een andere richting op duwen.
“Wij zijn de economie.” Dat geldt als uitgangspunt van dit reisverslag doorheen het Europa waarin de economische crisis (maar ook democratische, ecologische, enz.) mensen gedwongen heeft om anders te gaan ‘handelen’. Van droom tot plant tot energie tot ruilen & delen: historica en freelancejournaliste Tine Hens verzamelt echte verhalen van creatieve alternatieven die inspireren. Elk op zich kleine acties maken Het klein verzet uit, maar die doen ertoe – dat bewijst ze krachtig. Mogelijk is de schrijfstijl soms te zwaar op de hand en haar persoonlijke vervlechtingen iets te gekunsteld? Neemt niet weg dat dit quasi verplichtte literatuur is voor de Vlaming die deel wil uitmaken van de toekomst.
Een leuk pretentieloos boek dat leest als een reisroman. Je krijgt een mooi overzicht van wat mensen proberen te doen die in de marge (dreigen te) belanden van het heersende sociaal-politiek-economische systeem.
De schrijfster weet ook heel goed een historische context te schetsen en kan zowel de opbloeiende initiatieven als zichzelf op een zachte manier in vraag stellen. Dit laatste is essentieel, aangezien het experimenteren met nieuwe mogelijkheden en alternatieven voor het bestaande altijd een proberend karakter heeft, ook als het durft teruggrijpen naar principes en praktijken die vroeger gemeengoed waren.
Ik kijk alvast uit naar een vervolg waarin de beschreven praktijken nog eens opnieuw worden bezocht om te zien hoe ze geëvolueerd zijn, aangevuld met nieuwe initiatieven waar in 2015 nog geen sprake van was. Hopelijk staat een vervolg op de agenda van de schrijfster.
Tine Hens is een waardevolle Belgische stem in het debat over alternatieve economieën met meer respect voor mens en klimaat. Ze schreef onder meer dit inspirerende boek over tal van lokale initiatieven die je aanzetten om vandaag nog veranderingen aan te brengen in je leven. Tine Hens is een boeiende spreekster. Geen tijd om het boek te lezen? (Hoewel het vlot leest en het zeker de moeite loont.) Beluister dan een podcast met Tine Hens of ga naar één van haar lezingen, want de manier waarop ze uitlegt hoe we meer kunnen bereiken met minder is klaar en duidelijk, ze blijft hierbij ook immer sympathiek.
‘Wie niets heeft, wil hebben en wie heeft, kan ervoor kiezen niets te hebben.’ Zeker iets om over na te denken.
Dit boek zat vol lokaal, en daardoor laagdrempelig, activisme afwisselend met initiatieven die vandaag de dag op grotere schaal verandering brengen.
Het boek voelde op momenten als een droom. Een utopie. Eentje die niet werkt in het systeem waarin wij leven. Het klein verzet dient daarom vooral als inspiratiebron om vandaag te beginnen met kleine veranderingen. Want juist de kleine stappen kunnen uitgroeien tot iets groots.
"It was ok" - zegt Goodreads - is de vertaling van twee sterren, en dat is exact wat ik van dit boek vond. Ok, maar ook niet meer dan dat, voor mij dan. En dat heeft veel te maken met voorkennis - er staat niks in dit boek dat ik nog niet ergens anders gelezen heb. Maar voor wie deze thematiek nog niet kent, is het wel een interessant boek.
Sympathiek en actueel onderwerp, eerlijke aanpak, oprecht engagement. Louter stilistisch hield ik niet zo van de vele metaforen en soms wat overspannen vergelijkingen met als.