Бридке слово на «к». Оповідь про колабораціонізм

by Piotr M. Majewski, Андрій Павлишин (Translator)

Що таке колабораціонізм — і чи завжди він означає зраду? Де закінчується прагнення вижити та починається свідома співпраця з ворогом? Чому те, що для одних було ганьбою, для інших ставало звитягою і справою національного порятунку?

Історик Пйотр М. Маєвський, знаний українському читачеві за книжкою «Коли спалахне війна», простежує історію колабораціонізму від античности до Другої світової та сягає сучасної російсько-української війни. Спираючись на широкий компаративний матеріал, він аналізує мотиви й логіку вибору, що підштовхували окупованих до співпраці з окупантами: від режимів Петена і Квіслінґа та формування національних підрозділів у німецькій армії до функціонування юденратів і трагедії Голокосту. Особливе місце в книжці посідає досвід націй Центрально-Східної Європи, зокрема поляків, чехів та українців у часи нацистської та радянської окупацій. Автор свідомо уникає ролі прокурора чи адвоката, показуючи, що одні й ті самі дії могли сприймати як зраду або як патріотизм залежно від того, хто і з якої перспективи на них дивився.

«Бридке слово на “к”» дає змогу поглянути на колабораціонізм не лише як на історичне явище, а й як на проблему морального вибору, що постає перед людиною у часи війни та окупації.

Genres: Nonfiction, Polish Literature, History

360 pages, Hardcover

First published October 16, 2024

Reviews

[Julia Dąbek · Rating 4 out of 5]

Nie czytałam poprzednich książek autora, ale ta mnie zachęciła, żeby po nie sięgnąć. Bardzo ciekawe studium tematu, znaczna część poświęcona II wojnie światowej. Podoba mi się, że temat kolaboracji nie jest potraktowany zero jedynkowo.

[Mateusz Buczek · Rating 4 out of 5]

Nie jest to tak dobre, jak poprzednie książki autora o losach Czechosłowacji w trakcie II WŚ (które niezmiennie polecam). Jednocześnie, gdy już przebrnie się przez lekko męczącą pierwszą część, to autor zabiera czytelnika w fascynującą podróż przez przykłady najróżniejszych form kolaboracji w XX wieku.

[Tomasz · Rating 4 out of 5]

Niezłe przedstawienie zjawiska znanego obecnie jako kolaboracja, w dość szerokim ujęciu historycznym (z powodów raczej oczywistych - europocentrycznym, cóż, trudno). Mimo wszystko cenię tę książkę niżej niż prace Majewskiego o niedawnej historii Czechosłowacji: wstawki o Asteriksie są raczej na małe "ha ha", w prezentacji zjawiska na zachodzie Europy znalazło się miejsce na parę (o parę zbyt wiele) uproszczeń, no, poprawiałbym. Tym niemniej warto, choćby jako fundament do dalszych poszukiwań.

[Bartek Buniowski · Rating 5 out of 5]

Bardzo interesująca pozycja. Autor prowadzi czytelnika przez rozumienie pojęcia kolaboracji, skąd to słowo się wywodzi i jak patrzono na to zjawisko na przestrzeni stuleci. Książka godna polecenia nie tylko dla historyków!

[Mateusz Kołota · Rating 5 out of 5]

Znakomita książka przybliżająca pojęcie "kolaboracji". Autor skupia się nie tylko na wydarzeniach związanych z II wojną światową, ale również przedstawia przykłady tego zjawiska już w czasach starożytnych. "Kolaboracja" złowrogi wydźwięk zyskała dopiero w pierwszej połowie XX wieku. Dowiedzieć się z książki możemy wiele o zjawiskach współpracy, motywacjach oraz ludziach, którzy stali się symbolem tego zjawiska. Książkę szczerze polecam, otwiera oczy na wiele nieoczywistych przykładów z naszej, i nie tylko naszej historii.

[Julcia · Rating 5 out of 5]

Pomimo trudnego początku, książka warta sięgnięcia po nią. Niesamowicie ciekawe studium dotyczące, wydaje nam się prostego zjawiska - kolaboracji. Autor bardzo sprawnie porusza się w opisywanym temacie, pokazując czytelnikowi jak bardzo złożona jest definicja tytułowego "brzydkiego słowa na K". Całe rozważania poparte licznymi i ciekawymi przykładami, co dosadnie pokazuje jak postrzegano współpracę z wrogiem. Autor szuka jej przyczyn, rozważa nad moralnością kolaborantów a także nad konsekwencjami. Język książki jest zrozumiały, dzięki czemu bardzo przyjemnie się ją czyta.

[Julia Frankowska · Rating 4 out of 5]

książka podchodzi do kontrowersyjnego tematu w sposob obiektywny i staranny. Rzeczowo pokazuje różne aspekty, podłoża historyczne, nie ocenia zero jedynkowo - nie skupia się tylko na jednej grupie etniczno/społecznej czy na jednym kraju. stawia też jasna granicę na czyny bezsprzecznie źle i nie używa argumentu „nie było nas tam nie możemy oceniać” . Wstęp choć wydaje się przydługi pozwala patrzeć z szerszą perspektywą na przykłady opisywane w dalszej części książki

[Michal Pilichowski · Rating 4 out of 5]

Ciekawe omówienie tematu, zwłaszcza w zakresie próby zdefiniowania tytułowego zjawiska. O każdym z przykładów z poszczególnych rozdziałów można by napisać oddzielną książkę, o większości z nich chętnie dowiedziałbym się więcej.

[Paweł · Rating 4 out of 5]

Ciekawie i sprawnie napisane wybrane historie kolaboracji od starożytności po wojnę w Ukrainie. Dominuje okres Drugiej Wojny Światowej. Polecam.