İnsan, Tanrı ve Ölümsüzlük

by James George Frazer, Onur Aydın (Translator), İrem Demirel (Translator)

"Geçmişte yapmayı denediğim tek şey, insan evriminin bazı safhalarını araştırmaktı. Ve bu kitapta amaçladığım tek şey, araştırmalarımın sonuçlarını okurun insanlığın vahşilikten medeniyete yükselirken çıktığı uzun yürüyüşe dair fikir verecek bir optik cam biçiminde netleştirmektir. Yürüyüş hâlâ devam ediyor ve şüphesiz ki bizden sonra da duraksamadan devam edecek. Varış noktası, geleceğin sis bulutları ardında gizli ve bilinmiyor. Şayet yürüyüşe çıkanlar yanlarına benim eserlerimden birini alırlarsa, belki bu kitap sırt çantalarından birinde bulunabilir.

Neyse ki, ağır verileri çıkararak yükü hafifletmeyi denedim. Fakat, yanılmıyorsam, verdiğim bilgiler uzun vadede teorilerimden daha değerli bulunacak ve daha kıymetli görülecektir. Çünkü teoriler gelip geçiyor, fakat veriler kalıcı ve ebedi oluyor, tabii bu sürekli değişen dünyada bir şeyin bakiliğinden söz etmek mümkünse. Öyle tahmin ediyorum ki yazılarım sonraki nesillerin raflarında kendine yer bulabilirse, bunun sebebi antik ve barbar gelenekleri, inançları aydınlatmak için kullandığım teorilerimden daha ziyade tarif ettiği bu gelenek ve inançlar olacaktır. Unutmamalıyız ki kitapların da, insanlar gibi, yazgıları vardır ve büyük çoğunluğu er ya da geç yok olmaya mahkûmdur.

Şüphesiz, kendi yazılarım için değerli malzemeler elde ettiğim pek çok kitap da bu kısa ömürlü kitaplar arasında yer alacaktır; gelecek nesiller günümüzde yaşayan bizleri antik dönemdekilerle bir tuttuğu zaman, belki de kitaplarımdan bazıları çoktan tarih olmuş bir vahşilik ve barbarlık belgesi olarak, özgün belgeleri yok olmuş kaynaklar olarak hâlen okunmaya devam edebilir. Öte yandan, bu kitap araştırmacılara daha kapsamlı eserlerimin labirentlerinde rehberlik edecek bir ipucu olarak bir süreliğine faydalı olabilir."

"Bütün eserlerimin İncil'i olan bir kitap bu..."
-Sir James George Frazer-

"Dünyada yaşamış en ünlü bilgelerden biri Frazer...
İzinden gidiyorum."
-Daniel C. Dennett-

"Bilginin engin derinliği kucaklayacak okuru... İnsan, Tanrı ve Ölümsüzlük elimden düşmeyen bir kitap..."
-Carl Sagan-

585 pages, Paperback

First published March 1, 2012

About the author

Sir James George Frazer, F.R.S., was a Scottish social anthropologist influential in the early stages of the modern studies of mythology and comparative religion. His most famous work, The Golden Bough (1890), documents and details the similarities among magical and religious beliefs around the globe. Frazer posited that human belief progressed through three stages: primitive magic, replaced by religion, in turn replaced by science.
He was married to the writer & translator Lilly Grove (Lady Frazer)

Reviews

[Mehmet]

Açıkçası büyük beklentilerle okuduğum, ancak çok da beğenmediğim bir kitap oldu. Her kitabı yazıldığı döneme göre değerlendirmek lazım olsa da, beyaz ırkın üstünlüğüne, Batı'nın (her halde Birleşik Krallık özelinde) üstünlüğüne koşulsuz inanan bir dili sevmem mümkün değil.

Örneğin,
"[...] güney yarıkürede ve Kuzey Amerika'nın geniş bir bölümünde yaşayan, ten rengi kömür karasından koyu kahverengi ve kırmızıya kadar değişen, aşağı ırklar diye adlandırdığımız birçok vahşi ve barbar halk tarafından uygulandığını söyleyebiliriz." (s.123)

Örnekleri çoğaltabilirim ama gerek yok. Yani yazarın zihin dünyasındaki önkabüller belli. Medeniyeti lineer bir zeminde değerlendiren, her toplumun geçmesi gereken belirli aşamalar olduğunu düşünen deterministik bir anlayışa işaret eden bir anlayış. Seven vardır, savunan vardır, inanan vardır. Ancak beni çok kendine bağlayamadı.

[Sinan · Rating 5 out of 5]

Kitap mükemmel; ancak okumayı güçleştiren çeviri ve edisyon hataları can sıkıcı...

[Ganimarepublic · Rating 2 out of 5]

Modern antropoloji ve din bilimi açısından, Frazer'in bazı teorilerinin ve çıkarımlarının geçerliliği tartışmalı görünüyor.
Özellikle, ritüel ve mit arasındaki ilişkiler üzerine yaptığı genellemelerin fazla basite indirgenmiş olduğunu düşünüyorum. Batı kültürünü diğerlerinden üstün gören etnosentirik bir bakış açısına sahip olduğu da açık. Ayrıca, Frazer’ın metodolojik eksiklikleri, kitabın bilimsel güvenilirliğini ciddi şekilde zedeliyor. Okuyucuya dinlerin ve inanç sistemlerinin ortak temalarını anlamada geniş bir perspektif sağlaması açısından, yayınlandığı dönem itibariyle önemini de yadsımamak gerek.
Kitaptaki en vurucu cümlelerden birisi:
Tanrıları erkek yaratır, kadınlar tapar.

[Nazlı Dilara Erdoğdu · Rating 4 out of 5]

Neden bilmiyorum, kuramlar bir sis perdesinin arkasında gibi kaldı. Sanki net bir şekilde tak diye masaya koyamamış gibi. Ama ben üzerinden geçen yıllara çok iyi göğüs gerdiğini söyleyebilirim bir kitap olarak.

[Roberto Yoed · Rating 3 out of 5]

A synthesis of the theoretical parts of his previous work.

Good, but if you've already read them there is nothing new.

[Mirac · Rating 3 out of 5]

So if you wonder how paleontological history has evolved before all the technology we have now, this is a must-read book. You'll find the basic human and earth connections, getting there slowly. Taking the date this book had been written, you shouldn't expect miracles that will make you understand man, god and immortality concepts but in spite of the date this book had been written you'll see we still don't know anything.

[Lise · Rating 3 out of 5]

The study of man