What do you think?
Rate this book
De laatste namen van Lukasz
Net als veel Polen werkt Lukasz al jaren in Nederland en Duitsland. Hij komt regelmatig terug naar huis of stuurt berichten. Tot Janina plots niets meer van haar vader hoort. Wanneer een onbekende contact opneemt en laat weten dat hij de jas van Lukasz heeft, besluit Janina naar Duitsland te gaan. Wat volgt is een wervelende zoektocht, een reconstructie van een leven door de ogen van iedereen die met Lukasz in aanraking kwam.
Jaap Robben schreef een eigentijds Europees epos met tijdspanne van een lange winter. Over een continent als samengesteld gezin, waarin taal en afkomst bepalen wie gezien wordt en wie onzichtbaar blijft. Maar welke sporen laat een mens achter? Waar vinden we elkaar terug? De onzichtbare laag van arbeidsmigranten die onze samenleving draaiende houdt krijgt eindelijk een gezicht en een stem, in al haar Babylonische veeltaligheid.
Jaap Robben schreef een eigentijds Europees epos met tijdspanne van een lange winter. Over een continent als samengesteld gezin, waarin taal en afkomst bepalen wie gezien wordt en wie onzichtbaar blijft. Maar welke sporen laat een mens achter? Waar vinden we elkaar terug? De onzichtbare laag van arbeidsmigranten die onze samenleving draaiende houdt krijgt eindelijk een gezicht en een stem, in al haar Babylonische veeltaligheid.
320 pages, Hardcover
Published October 13, 2026
About the author
Jaap Robben
37 books229 followersJaap Robben (1984) does not write specifically for an age, but for everyone in particular. With his debut novel 'You have me to love' (Birk), he conquered booksellers, readers as well as critics. Birk was awarded the Dutch Booksellers Award, the ANV Debut Award and the Diorapthe Jongeren Literatuurprijs. Only in the Netherlands and Belgium more than 80.000 copies have been sold so far.
Summer Brother (Zomervacht) was longlisted for the International Booker Prize 2021 and received a lot of praise in- and outside the Dutch language borders. Zomervacht was made into an awardwinning movie by Joren Molter.
In 2022 he published his latest and much-discussed novel Afterlight (Schemerleven) that became a bestseller too and was awarded with the Confituur Booksellers Award 2023.
The English translation of Schemerleven (Afterlight) will be published in May 2024.
Robben’s novels are made into films and his work has been published in sixteen languages.
Summer Brother (Zomervacht) was longlisted for the International Booker Prize 2021 and received a lot of praise in- and outside the Dutch language borders. Zomervacht was made into an awardwinning movie by Joren Molter.
In 2022 he published his latest and much-discussed novel Afterlight (Schemerleven) that became a bestseller too and was awarded with the Confituur Booksellers Award 2023.
The English translation of Schemerleven (Afterlight) will be published in May 2024.
Robben’s novels are made into films and his work has been published in sixteen languages.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
October 30, 2026
Jammer.
Jammer dat het pas écht goed wordt op pagina 150.
En dan zijn we bijna halfweg.
Tot dan hebben we een beetje ongemakkelijk achter Janina aangesukkeld.
Een te lange busrit, te veel moeizame conversaties, te vaak doodlopende sporen.
Maar net als je de zoektocht wil gaan opgeven, verandert Robben het geweer van schouder en treffen zijn zinnen plots wél raak.
Frontaal in het hart bovendien.
De fabriekseigenaar, de onbekende buurvrouw, de (groot)moeder - zij werpen een ander licht op de vermiste.
Zij doen de mist opklaren.
En dan moet het relaas van Marcel nog komen.
Pas door zijn ogen wordt Lukasz een man van vlees en bloed.
Te laat echter om hem te omarmen.
En dat is dus.
Jammer.
Jammer dat het pas écht goed wordt op pagina 150.
En dan zijn we bijna halfweg.
Tot dan hebben we een beetje ongemakkelijk achter Janina aangesukkeld.
Een te lange busrit, te veel moeizame conversaties, te vaak doodlopende sporen.
Maar net als je de zoektocht wil gaan opgeven, verandert Robben het geweer van schouder en treffen zijn zinnen plots wél raak.
Frontaal in het hart bovendien.
De fabriekseigenaar, de onbekende buurvrouw, de (groot)moeder - zij werpen een ander licht op de vermiste.
Zij doen de mist opklaren.
En dan moet het relaas van Marcel nog komen.
Pas door zijn ogen wordt Lukasz een man van vlees en bloed.
Te laat echter om hem te omarmen.
En dat is dus.
Jammer.
October 23, 2026
Ik ben, in tegenstelling tot anderen hier, iets minder enthousiast. Waar ik jaren na dato nog steeds wakker kan liggen van Schemerleven en ook van Birk, wist deze roman bij mij net niet de juiste snaren te raken. Misschien voelde dit boek gewoon te veel als een ver-van-mijn-bed-show?
October 17, 2026
Wat een schitterend mooi verhaal over Łukasz. Het alwetende perspectief en de wisselende focalisatie zorgt voor een compleet beeld van Łukasz als migrant, vader, werknemer, buurman en vriend. Soms heel geliefd, soms onzichtbaar. En het legt ook pijnlijk mooi bloot hoe je als mens verontwaardigd kunt zijn over iemand die 2 maanden dood in een huis ligt en tegelijkertijd oordeelt over de mensen om je heen.
Jaap Robben heeft weer een ontroerend verhaal geschreven.
Jaap Robben heeft weer een ontroerend verhaal geschreven.
This entire review has been hidden because of spoilers.
October 25, 2026
We volgen vanuit verschillende perspectieven het verhaal van een arbeidsmigrant in Nederland. Vanuit de personages waaruit dit wordt verteld, is in essentie iets kleins nagelaten of iets niet gezegd waar dit wel had gemoeten. Deze kleine dingen blijken grote gevolgen te hebben op het grotere plaatje. Het boek laat zien dat een klein gebaar zoveel meer kan bewerkstelligen dan je soms denkt. Het boek voelt soms wat eenvoudig verteld, maar juist in die eenvoud zit misschien het gevoel wat het boek met zich meedraagt. Net als de andere boeken van Robben behoort deze zeker tot een van de favorieten.
October 25, 2026
Ik hou van de wereld zoals Jaap Robben die schept. Het is een wereld waarin de dingen gebeuren die vandaag gebeuren. Best wrang, soms heftig en ongemakkelijk. Maar de schoonheid en troost zitten in hoe je hiermee omgaat. Het vinden van de juiste woorden, het inzoomen op kleine momenten en het verleggen van perspectief leiden jou als lezer binnen in een wereld en de vele werelden daarbinnen die nuance, gelaagdheid en ook warmte mogelijk maken. En net dat hebben we vandaag zo hard nodig.
October 24, 2026
Ik waardeer dit wel. Wist na het lezen niet of het laatste deel nou veel toevoegde maar denk het eigenlijk wel. Laat toch eens zien dat mensen niet altijd zijn wie ze zeggen/lijken te zijn. Of misschien meer dat je niet altijd een volledig beeld hebt van iemand of zo.
October 24, 2026
Liefdevol en confronterend. Hoe weinig we weten en vaak ook willen weten over mensen. En zeker over de onzichtbaren, de schimmen aan de randen van onze samenleving.
Prachtig geschreven portret in vijf perspectieven. Zo gevoelig 'dichtbij' we uiteindelijk mogen komen.
Prachtig geschreven portret in vijf perspectieven. Zo gevoelig 'dichtbij' we uiteindelijk mogen komen.
Review of advance copy received from Publisher
Arbeidsmigranten krijgen een stem van de auteur, misschien zelfs een onzichtbare taal.
November 1, 2026
“Sommige levens worden pas zichtbaar wanneer ze verdwijnen”
Door de ogen van verschillende personen leren we Lukasz kennen.
Lukasz is een arbeidsmigrant uit Polen, hij werkt deels in Duitsland en in Nederland. Af en toe gaat hij terug om zijn familie te zien, zijn moeder die hij onderhoudt en zijn dochter Janina die binnenkort gaat studeren. Hij is gescheiden van haar moeder die nu een nieuwe vriend heeft.
Mijn god wat een treurig bestaan. Ik wist niet dat het zo erg was.
In 5 delen krijgen we stukje bij beetje het leven van Lukasz in beeld, zijn dochter die op zoek gaat naar aanleiding van een telefoontje. Ze horen al een tijdje niks meer van hem.. zijn ongerust.. Hij leek zomaar verdwenen.
Waarom had ze nooit wat gevraagd over zijn leven daar ver weg, ze had niet eens een adres.
De delen overlappen hier en daar, zijn ingenieus met elkaar verweven en komen tot een geheel.
Misverstanden, taalproblemen, hartverscheurende passages, zoektochten, glimpjes geluk.
Langzaam wordt duidelijk wat er is gebeurd maar dan alsnog.. Waar is hij.
Jaap Robben is een meester in het scheppen van levens, op zo’n manier dat je intens meeleeft. Deze schrijver boeit met elk boek.. Rake verhalen.. en verhalen die raken. Ik heb een traantje weggepinkt.
Ga dit boek lezen!
Door de ogen van verschillende personen leren we Lukasz kennen.
Lukasz is een arbeidsmigrant uit Polen, hij werkt deels in Duitsland en in Nederland. Af en toe gaat hij terug om zijn familie te zien, zijn moeder die hij onderhoudt en zijn dochter Janina die binnenkort gaat studeren. Hij is gescheiden van haar moeder die nu een nieuwe vriend heeft.
Mijn god wat een treurig bestaan. Ik wist niet dat het zo erg was.
In 5 delen krijgen we stukje bij beetje het leven van Lukasz in beeld, zijn dochter die op zoek gaat naar aanleiding van een telefoontje. Ze horen al een tijdje niks meer van hem.. zijn ongerust.. Hij leek zomaar verdwenen.
Waarom had ze nooit wat gevraagd over zijn leven daar ver weg, ze had niet eens een adres.
De delen overlappen hier en daar, zijn ingenieus met elkaar verweven en komen tot een geheel.
Misverstanden, taalproblemen, hartverscheurende passages, zoektochten, glimpjes geluk.
Langzaam wordt duidelijk wat er is gebeurd maar dan alsnog.. Waar is hij.
Jaap Robben is een meester in het scheppen van levens, op zo’n manier dat je intens meeleeft. Deze schrijver boeit met elk boek.. Rake verhalen.. en verhalen die raken. Ik heb een traantje weggepinkt.
Ga dit boek lezen!
November 1, 2026
Misschien niet helemaal wat ik er van verwacht had, maar de verwachtingen liggen voor een Robben boek dan ook heel erg hoog. Pas in de 2de helft raakte ik wat mee met het verhaal van Lukasz, en toen was het plots uit.
October 31, 2026
Prachtboek! 🥲
Displaying 1 - 11 of 11 reviews