Leonis - Bir Dünyanın Merkezindeki Şehir: İstanbul 1914-1922

by Γιώργος Θεοτοκάς, Damla Demirözü (Translator)

İki Dünya Savaşı arasındaki Yunan Edebiyatı'nın Küçük Asya kökenli en önemli ustalarından biri olan Yorgos Theotokas'ın Leonis'i, kendini ve kentini tanımanın, büyümenin, öğrenmenin, acının, aşkın, kaybın, savaşın ve yüzyılının hastalığının çerçevesini çizdiği özyaşam öyküsünün sınırlarında gezinen bir başyapıttır.

Ana karakterleri, ilk gençliğe henüz adımını atmış Leonis ve onun hayatının merkezinde yer alan İstanbul -Rumların, Yunanların, Taksim Bahçesi'nin, çocukluk oyunları ve gençlik ülkülerinin, işgal yahut kurtuluşun, gündeliğin masalsılığı ile tarihin acımasızlığı ikileminde yarılan bir kaderin ev sahibi Şehir- olan bu roman, 100. sene-i devriyesinde, Küçük Asya Coğrafyasının kaderini değiştiren 1914-1922 dönemine insani bir tanıklık sunuyor.

Leonis'in Türkçedeki bu yeni baskısı, çevirmen Damla Demirözü'nün itinalı yeniden okuması ve notları, Geç Dönem Osmanlı Tarihçisi ve Fransız Anadolu Araştırmaları Merkezi araştırmacılarından Nikos Sigalas'ın yol gösterici önsözü ve yazarın aile albümünden fotoğraflar ve Mütareke dönemi İstanbul'undaki yabancı askerleri tasvir ettiği renkli resimlerinden oluşan albümle birlikte kapsamlı bir yan okuma malzemesi içeriyor.

Hayattan geriye kalan sürgün, sürgünden geriye kalan sükût olmasın diye!

Genres: Fiction, Greece, Literature

280 pages, Paperback

First published October 1, 1940

About the author

(English: George Theotokas)

Ο Γεώργιος Θεοτοκάς γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Οι γονείς του, Ανδρονίκη και Μιχάλης, κατάγονταν από τη Χίο. Φοίτησε στο Ελληνογαλλικό Λύκειο της Κωνσταντινούπολης. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή το 1922, η οικογένεια Θεοτοκά εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Στην πρωτεύουσα ο Θεοτοκάς φοίτησε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από την οποία αποφοίτησε το 1927. Στην συνέχεια μετέβη στο Παρίσι και στο Λονδίνο για να ικανοποιήσει τις πνευματικές και επαγγελματικές του αναζητήσεις. Επέστρεψε λίγο αργότερα στην Αθήνα και εργάστηκε σαν δικηγόρος. Παράλληλα δραστηριοποιήθηκε έντονα στον πνευματικό χώρο: το 1929 εξέδωσε το δοκίμιό του Ελεύθερο πνεύμα, που εκ των υστέρων χαρακτηρίστηκε ως "μανιφέστο" της Γενιάς του '30, και συνεργαζόταν με λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ το 1933 κυκλοφόρησε το πρώτο λογοτεχνικό του έργο, το πρώτο μέρος του μυθιστορήματος Αργώ.

Η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε με το Bραβείο πεζογραφίας το 1939 για το μυθιστόρημά του Το Δαιμόνιο. Το έργο του διακόπηκε όμως προσωρινά λόγω του Ιταλο-ελληνικού πολέμου του 1940: κατατάχθηκε ως εθελοντής στον ελληνικό στρατό. Όμως δεν πολέμησε στο Αλβανικό μέτωπο παρά τις πολλές προσπάθειές του να σταλεί στην πρώτη γραμμή. Ασχολήθηκε ξανά με τη λογοτεχνία μετά τον πόλεμο. Για την προσφορά του βραβεύτηκε με το κρατικό λογοτεχνικό Bραβείο για το δοκίμιο το 1957 για το έργο του Τα Προβλήματα του καιρού μας.

Διετέλεσε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου τις περιόδους 1945-1947 και 1952-1953. Ακόμη, υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος από το 1961, έτος ίδρυσης του. Εξάλλου ο Γεώργιος Θεοτοκάς ασχολήθηκε και με την πολιτική. Υπήρξε υποψήφιος βουλευτής του Νομού Χίου το 1955 αλλά απέτυχε να εξασφαλίσει την εκλογή του.

Μετά από δεκαετή συζυγικό βίο με τη Ναυσικά Στεργίου, χήρεψε το 1959. Το 1965 ξαναπαντρεύτηκε, αυτή τη φορά τη Κοραλία Ανδρειάδη. Πέθανε το 1966 στην Αθήνα.

Reviews

[Steve]

Constantinople early in the 20th century


"We've lost everything we had," thinks Leonis. "I've lost my city. I've lost my comrades. I've lost my best friend. I've lost my love. I've lost my art. Now let's see how we come out of this."



Leonis is a coming-of-age novel, but one with a difference: the protagonist is a Greek boy in the capital of the Ottoman Empire, the city which was for centuries the political and cultural heart of the last Greek empire. The author, Giorgos Theotokas (1905-1966), himself was born and grew up in Constantinople, and he calls this book a "confessional," freely admitting that he is writing of his own experiences. Adding to the interest of this story of the genesis of an intelligent and sensitive youngster (in whom many of us can recognize ourselves) is the fact that Theotokas wrote the text, which opens with the news of the assassination in Sarajevo and ends after the Greeks have been ejected from Asia Minor and Constantinople as a consequence of the disastrous Greco-Turkish War of 1919-1922, during the first half of 1940. The author is recalling how he, as a boy, felt history's muscles tightening for a leap - and witnessed the appalling consequences - while they were once again bulging for another, even more destructive lunge into the future.

After (quite deliberately) reading so many novels about the lower economic and educational rungs of Greek society, about people living in small towns, villages and hamlets from Crete through the islands and the peninsula all the way to Thessaly and Thrace, it is a welcome change to find an urban, well-to-do family, well informed about European affairs and not loathe to pick up a book other than the Bible. To see early 20th century Constantinople come to life, to see how the contemporary Greeks reacted to events, to see the Turkish troops marching proudly through their capital at the outset of their mobilization in World War I and then the schools slowly being turned into hospitals as more and more of them returned horribly injured, to see the Field of Ares become a camping site for the hordes of White Russians escaping the Revolution, to see the desperation and loss of the Greeks exiled after 1922, in short, to see what I have been reading about in histories turned into that simulacrum of life which is the realist novel was very engaging.

The center of the book, though, is the boy, Leonis, his family, his school, the competitions with the other boys, his love of drawing and budding love of poetry, and, above all, the compelling mysteries of the Female. Coming of age. Little can be new here, but much can be charming, and is in Leonis. Enhanced by the fluid translation of Donald E. Martin, reading this book was a pleasure.(*)


(*) Nota bene: Though news of great events surfaces in this novel, Theotokas shows none of them, only their effects on Leonis and, with lesser emphasis, his generation.

Rating

http://leopard.booklikes.com/post/105...

[Dimitris · Rating 5 out of 5]

Tο λάτρεψα. Πόλις, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, παρέες, Καλοκαίρια στα Πριγκηπονήσια, πρώτα σκιρτήματα, πρώτες καλλιτεχνικές ανησυχίες, ατμόσφαιρα Belle Epoque, όνειρα, αξίες, ηρωϊσμός, Μικρασιατική Εκστρατία... όλα υπέροχα γραμμένα από τον μεγάλο μας Θεοτοκά μέσω του υστερικού και παθιασμένου έφηβου εαυτού του.
Τι δε θα΄δινα να ζούσα τότε κι όχι στη σημερινή ισοπεδωμένη εποχή μας. Λογοτεχνία, Σε ευχαριστώ.

[A. Raca · Rating 4 out of 5]

Birinci Dünya Savaşı'nı hiç bilmediğimiz bir taraftan anlatıyor. O dönemde İstanbul'da yaşayan bir Rum gencinin anılarını okuyoruz. "Taksim Parkı" merkezinde bir hikaye.
Çok açık bir şekilde ifade edilmesini çok beğendim. Hem ergenliğin verdiği ateşi var hem o savaşa gitme isteği var.
Yazar zaten o dönemde İstanbul'da yaşadığı için çok fazla otobiyografik ögeler de olduğunu düşünüyorum.

[Kyriakos Sorokkou]

Διαβάστε την κριτική στα Ελληνικά στις βιβλιοαλχημείες.

Having read a good amount of books by authors who experienced the Asia Minor Catastrophe the devastating conclusion of the Greco-Turkish war, which was in its own turn a result of WW1 and the fall of empires, I realised that I haven't read from G. Theotokas.

He along with Ilias Venezis, Odysseus Elytis, Yorgos Seferis, Stratis Myrivilis, M. Karagatsis, and Angelos Terzakis amongst others, belonged to The Generation of the 30's, a group of Greek poets, novelists, artists, critics, and intellectuals who made their debut in the 1930's.

It is another autobiographical book that narrates the childhood years of Leonis, the titular protagonist and the author's alter ego, during the peaceful years in Constantinople.

Take this with a grain of salt, but I consider it the first YA book of its generation and at the same time a classic relatively unknown Greek novel.

It has all the themes that characterise a YA or a bildungsroman / coming of age novel:
teenage angst, first love, relationships, friendships, and finding an identity.

The novel begins in 1914 when Leonis is 9 years old and ends around 1922 when he is finally a young adult at 18, discovering a new life and at the same time not an innocent young boy.

It is a sweet, and sometimes a bittersweet little book (181 pages) about life in the early 1910's, where we get to see the events that shaped and changed Modern Greece through the eyes of a young boy, something that somehow filters the atrocities and violence of war, usually we learn about it through the news the protagonist hears and reads.

This was my first Theotokas but certainly not the last.

[Antonis · Rating 3 out of 5]

Βιβλίο που το διάβασα αυθημερόν. Είναι σχετικά μικρό άλλωστε. Διαβάζεται ευχάριστα, έχω την αίσθηση όμως ότι είναι καλύτερο να διαβαστεί το αργότερο μέχρι την μετεφηβική ηλικία. Είναι ακόμα νωπά τα βιώματα και εύκολα ο αναγνώστης κάνει τη σύνδεση με τους ήρωες του βιβλίου. Αυτό δεν σημαίνει ότι το ανάγνωσμα είναι ρηχό. Ισορροπεί θαυμάσια ανάμεσα στη ζωντάνια της περιγραφής των ωραιότερων χρόνων που ζει κανείς και μιας γλυκόπικρης αίσθησης που αφήνει η ανάμνησή τους. Αν το διαβάσει κανείς στη νεότητά του υπερτερεί το πρώτο. Αν το διαβάσει σε ύστερα χρόνια, επικρατεί το δεύτερο.

[Azem · Rating 5 out of 5]

Bir yazar Yorgos Theotokas. Giorgos Theotokas ya da.
İstanbul'da doğmuş ve büyümüş. Ergenlik ve ilk gençlik yıllarını İstanbul'da yaşamış. Bir kelime bile Türkçe bilmeden. Çünkü İstanbullu bir Rum Yorgos. Beyoğlu-Pera civarında geçirmiş hayatının İstanbul'daki dönemini. Neler yaşamış peki? Hele de Balkan harpleri ve sonrasında cumhuriyetin ilanına kadarki dönemde? Okumak lazım romanı.
Siyasi bir roman değil bu. İstanbul romanı. İstanbul hikayesi. İstanbul gibi dünyanın başkenti olmayı en çok hakeden şehrin romanı.
Keyifle okumak gerek.

[Lila Dimaki · Rating 4 out of 5]

Στο ιδιαιτερο αυτό εξομολογητικό μυθιστόρημα γίνεται για πολλοστή φορά αντιληπτό ότι οι άνθρωποι με ιστορική συνείδηση δεν ξεφεύγουν από τον ίσκιο της ιστορικής αναγκαιότητας.Η δύναμή τους ωστόσο εγκειται στο ότι είναι άξιοι να νιώσουν την ομορφια της ζωής ακομα και όταν αυτή παραπαίει.

[Sofia Pi · Rating 4 out of 5]

“Στην αρχή ήταν ο Κήπος.
Ύστερα ήρθε ο Πόλεμος.
Ύστερα ήρθε Εκείνη και περπάτησε μες στον Πόλεμο, μες στον Κήπο.”

Ένα εφηβικό μυθιστόρημα με αυτοβιογραφικά στοιχεία του Γιώργου Θεοτοκά που γράφτηκε στις αρχές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και αφηγείται στιγμές από τα χρόνια ωρίμανσης του συγγραφέα που συνέπεσαν με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την Μικρασιατική Καταστροφή και λαμβάνει χώρα στην Κωνσταντινούπολη. Ο Λεωνής, γόνος αστικής ελληνικής οικογένειας εμπόρων της Πόλης περνάει τα παιδικά του χρόνια στον πράσινο Κήπο του Ταξιμιού, θαυμάζει τον μεγαλύτερο σε ηλικία φίλο του Παύλο Πρώιο, το αγόρι που είναι πάντα η Ρωσία στους πολέμους που παίζουνε και ερωτεύεται όπως ολόκληρη η ομάδα των προσκόπων του την ίδια εντυπωσιακή κοπέλα, την Ελένη Φωκά. Πολλά τα θέματα που πραγματεύεται το βιβλίο πέρα από μια απλή ιστορία ενηλικίωσης ενός παιδιού ανάμεσα στα οποία πιο ενδιαφέροντα είναι ο πρώτος έρωτας, η φιλία, ο πόλεμος, η σχέση ενός εφήβου με την τέχνη του και με τους δασκάλους του καθώς και η συνειδητοποίηση της θέσης του μέσα στο ιστορικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Έναν αιώνα σχεδόν μετά ο Λεωνής μπορεί ακόμη να διαβαστεί από νέους και έχει πράγματα να πει. Είναι ένα βιβλίο που ωστόσο οι βασικοί χαρακτήρες είναι άντρες (Λεωνής, παππούς, Πρώιος, Στασινός, Δήμης, κ.Γκαλιμπούρ) και η γυναίκα έχει τη θέση που είχαν όντως οι γυναίκες εκείνη την εποχή, δηλαδή είναι στο περιθώριο ή είναι η όμορφη, μυστήρια κοπέλα και μέχρι εκεί.

(spoiler alert!)
Ο πρώτος έρωτας

Το βιβλίο έχει βασικό άξονα την μετάβαση του ήρωα από την παιδική ηλικία στην εφηβεία και σταδιακά στην πρώτη νιότη πράγμα που φυσικά συντελείται και μέσα από τον πρώτο έρωτα του προς μια κοπέλα της οποίας η προσωπικότητα συμπυκνώνεται στην περιγραφή: ‘ο αέρας την έσερνε απαλά από το κίτρινο φουστάνι της και την πήγαινε στην τύχη’ (σελ.132). Η Ελένη Φωκά αποδεικνύεται μια μοιραία κοπέλα που την ερωτεύονται σχεδόν ό��οι στην ομάδα των προσκόπων που περιπαικτικά μετονομάζονται σε ομάδα Ελένης Φωκά. Παράλληλα, ο Λεωνής συνάπτει μια διαφορετικής μορφής σχέσης με την μεγαλύτερη του δεσποινίς Ασημάκη. Έλκεται από το σώμα της και το φόρεμα της και εκτονώνει την συσσωρευμένη ενέργεια του στη ζωγραφική του αλλά και πάλι δεν αρκεί. ‘ Ήθελε να σπάσει τους γύψους. Ήθελε να κάμει κακό. Ναι, θα μπορούσε να κάμει ό,τι χειρότερο, ό,τι πιο αισχρό περνούσε από το χέρι του’ (σελ.70). Ο Θεοτοκάς περιγράφει γλαφυρά το θυμό, την ένταση ενός εφήβου που δεν μπορεί να εξηγήσει και να καταλάβει πλήρως ακόμα τι του συμβαίνει.

Η φιλία

Ο Παύλος Πρώιος είναι το ωραίο αγόρι με τα ίδια πάντα μαβιά ρούχα (κάτι που μας προετοιμάζει για το μέλλον του), ο ιδανικός αρχηγός της ομάδας των προσκόπων, ο ιδεαλιστής έφηβος που φεύγει εθελοντής στη Μικρασιατική Εκστρατεία και αποτελεί πρότυπο για τον μικρότερο Λεωνή. ‘Να μπει κανείς μες στον αιώνα, αυτό είναι το ζήτημα. Αναλογίσου τι έγινε στον κόσμο αυτά τα χρόνια που περάσαμε παίζοντας εδώ στον Κήπο, τι γίνεται σήμερα γύρω μας […] Δεν ξέρω. Τίποτα δεν ξέρω. Οι άνθρωποι πολεμούν. Δεν μου είναι δυνατό να εξακολουθήσω να παίζω ή να ταχτοποιώ βιβλία. Θέλω να λάβω μέρος…’ (σελ. 131). Στον αντίποδα αναπτύσσεται η σχέση του με τον συνομίληκο του Δήμη, που απεικονίζεται πιο ‘γήινος’ κ πραγματιστής. Ο Δήμης (ο μόνος που δεν ερωτεύτηκε την Ελένη) ‘φρεσκοσιδερωμένος, αρωματισμένος, με τσιτωμένα μαλλιά, μ’ ένα μούτρο σα λαδωμένος ποντικός, με το ύφος της πείρας και της αυτοπεποίθησης’ (σελ. 137) είναι ο νέος που κυνηγά κορίτσια, καπνίζει, θέλει να γνωρίσει κόσμο, να χορτάσει εμπειρίες.

Ο πόλεμος και η σχέση με την Ιστορία

Ο Θεοτοκάς βλέπει τον Πόλεμο σαν ένα κόκκινο σύννεφο, μια κόκκινη σκιά που καλύπτει τα πάντα και ο ίδιος συνθέτει το μυθιστόρημα του όταν αντιλαμβάνεται αυτό το κόκκινο σύννεφο να καταφθάνει να σκεπάσει την ανθρωπότητα και εξομολογητικά γράφει σε πόσο περίπλοκη θέση ξαναβρίσκεται η γενιά του, ‘μια γενιά σημαδεμένη από κάποια μοίρα’ όπως εξηγεί στο σημείωμα στο τέλος του βιβλίου.

Για τον μικρό Λεωνή, ο πόλεμος ξεκινά σαν ένα παιχνίδι που μοιάζει με κυνηγητό και κλέφτικο ανάμεσα στις φυλλωσιές και τις μουσικές του Κήπου του Ταξιμιού. Ζει τον απόηχο του καθώς η Κωνσταντινούπολη αλλάζει χέρια από τον Γερμανό Κάιζερ στον Γάλλο στρατηγό των Συμμάχων που κέρδισαν ετούτο τον πόλεμο και τώρα παρελαύνει ‘όπως τόσοι άλλοι καβαλάρηδες στο πέρασμα των αιώνων. Την είχε πάρει χωρίς έρωτα, τούτο ήταν φανερό, και δεν είχε όρεξη να την κρατήσει […] η Πόλη, η Ευρώπη, ο κόσμος όλος δεν ήταν πια άλλο τίποτα παρά μια απέραντη σκηνή θεάτρου, όπως άλλοτε ο Κήπος του Ταξιμιού, μια σκηνή που κουνιόντανε τα έθνη, τα στρατεύματα, οι αρχηγοί καβάλα σε μεγάλα άλογα των παρελάσεων, κι έπαιζαν, θαρρείς, μια παράσταση, σύμφωνα με κάποιο μυστικό και ακατανόητο ρυθμό. Πήγαιναν, ερχόντανε, παραχωρούσαν τη θέση τους ο ένας στον άλλο, έκαναν υποκλίσεις. Είταν ένα φανταστικό, γιγάντιο μενουέτο, είταν η Ιστορία. Κι ο Λεωνής είταν κι αυτός μέσα στην Ιστορία’ (σελ. 79).

Ο έφηβος νιώθει τις κατακλυσμιαίες αλλαγές στο γύρισμα του αιώνα, την σημασία του Μεγάλου Πολέμου και την κατάρρευση της ψευδαίσθησης ότι άλλος πόλεμος δεν θα ξαναγινόταν. Η Ελλάδα πλήττεται ανεπανόρθωτα από την Μικρασιατική Εκστρατεία του 1922 και ο Λεωνής αν και δεν στρατεύεται λόγω ηλικίας, βρίσκεται μόνος στην Αθήνα σε σαφώς καλύτερη τύχη από αυτή των 1.200.000 προσφύγων της Μικρασίας. Στο ημερολόγιο που κρατά υπάρχει μια σημείωση: ‘Στην αρχή είταν η Ιστορία, το μεγάλο ατίθασο κύμα, μια απάνω και μια κάτω. Και εγώ μέσα στην Ιστορία, στην κορυφή του κύματος ή στην άκρη του χάσματος που ανοίγει άξαφνα και ρουφά τα πάντα’ (σελ. 160).

Η σχέση με την τέχνη

Ο Λεωνής ‘είχε μολύβια από όλα τα χρώματα, είχε και διάφορα κουτιά νερομπογιές και ωραία τετράδια της ιχνογραφίας’ (σελ.7). Έτσι ξεκινά το μυθιστόρημα για να τονίσει ότι ο Λεωνής είναι ένα παιδί με κλίση στη ζωγραφική και κατά τη διάρκεια της ιστορίας, η σχέση του με την τέχνη του περνάει από πολλά κύματα. Είναι μαθητής στο εργαστήριο ζωγραφικής του κ. Μοντεφρεντίνι, ενός καταξιωμένου Ιταλού ζωγράφου ωστόσο ο Λεωνής εκφράζει τις ανησυχίες του για το πότε θα πάψει να αντιγράφει φρούτα και κανάτια και θα βγεί επιτέλους να ζωγραφίσει έξω σε γειτονιές και περιβόλια, ‘να αφεθεί ολότελα στη γοητεία των χρωμάτων, να κολυμπήσει μες στα χρώματα στην τύχη και ότι βγει’ (σελ. 58). Ο Λεωνής πίστευε σε αντίθεση με το δάσκαλο του ότι τα χρώματα είναι για παιχνίδι και όχι ‘για να διδάσκουμε και να σοβαρολογούμε’ (σελ. 59) και αυτό τον καθιστούσε αυτόματα στους μισητούς “ερασιτέχνες” σύμφωνα με τον κ. Μοντεφρεντίνι.

Σε άλλο σημείο που συζητά με τον αγαπημένο του καθηγητή Γαλλικών, τον κ. Γκαλιμπούρ, ο οποίος λέει πως το γράψιμο (η τέχνη του Θεοτοκά) είναι ‘ένα μέσο για να επικοινωνήσει κανείς με την ανθρωπότητα, με τον ανθρώπινο πολιτισμό όσο το δυνατόν πιο πλατιά και πιο αποτελεσματικά’. Προς το τέλος του βιβλίου, ο ήρωας βρίσκεται πλέον σε μια άλλη πολιτεία θολή και σπαρμένη ακατάστατα ανάμεσα σε πεδιάδες και βράχους με τα σύνεργα της ζωγραφικής ανάμεσα στα λιγοστά υπάρχοντα του από την προηγούμενη ζωή του αλλά ανήμπορος να εκφραστεί. ‘Ήξερε τι ήθελε, έβλεπε μέσα του αυτό που ήθελε,μα δεν κατόρθωνε να βρει τον τρόπο να το βγάλει στο φως’ (σελ. 173). Νιώθει ότι μετά από όλες τις καταστροφές που έζησε, έχασε και την τέχνη του έστω πρόσκαιρα.

‘Χάσαμε ότι είχαμε, συλλογίζεται ο Λεώνης. Έχασα την πολιτεία μου. Έχασα τους συντρόφους μου. Έχασα τον καλύτερο φίλο μου. Έχασα την αγάπη μου. Έχασα την τέχνη μου. Τώρα να δούμε πως θα ξεκεφαλώσουμε…’ (σελ.175).

www.unepetitebibliophile.com

[Yannis · Rating 3 out of 5]

Ο Λεωνής, το alter ego του συγγραφέα, μεγαλώνει στην Πόλη στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και ανακαλύπτει τις χαρές του προσκοπισμού, του έρωτα, την ποίηση, τη ζωγραφική και τον πόλεμο, αν και όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά.
Με μια πολύ άμεση αφήγηση, ο Θεοτοκάς τοποθετεί τον αναγνώστη πίσω από τα μάτια του Λεωνή και αφήνει τη δική του νοσταλγία για την παιδική του ηλικία και την πατρίδα του να γίνουν (ίσως όμως αυτά τα δυο πάντα να είναι) ένα και να απλωθούν σε αυτό το σύντομο, γλυκό βιβλίο.
Η διαδρομή του πρωταγωνιστή και της παρέας του προς την εφηβεία και την ενηλικίωση είναι ταυτόχρονη με την πορεία της Ευρώπης προς τον πόλεμο και της Ελλάδας προς την καταστροφή.

[Ozkan Kose · Rating 4 out of 5]

Ne kadar garip, ne kadar olanaksız bir şeydi: Barış!

[Olga · Rating 4 out of 5]

'Εχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια από τότε που το διάβασα, αλλά δε θα ξεχάσω αυτή τη νοσταλγία με την οποία διαποτίζεται η ιστορία για την Κωνσταντινούπολη. Ταυτόχρονα αποτελεί μια πολύτιμη ηθογραφία!

[Hasan Basri AKIRMAK · Rating 5 out of 5]

20. yy’a
bilmediğimiz bi’ İstanbul’a
cihan savaşına
işgale dair,

ama en çok ilkgençliğe
ilk aşka
resim ve şiire dair,

yaz sinemalarında “perdelerin hortumla ıslatıldığı”,

“varilcilik, esircilik, dokuz taş oynayan”,
yaz tatili bittiğinde Büyükada ya da Tarabya vapurunda, “güzel günler bir bulut içinde yok oldu” diye ağlayan genç erkeklerden

bukleli, beyaz dantel elbiseli genç kızlardan oluşan bu “tutkulu ve şiirsel güruh, canlı insanlardan daha canlı, daha gerçek” bir hal alıyor.

“Koskoca bi halkı yakaladığı gibi denizin bir kıyısından diğerine fırlatan” zamanlarda büyümüş bir yazarın otobiyografik romanı.

Üstelik 1939’da,
İkinci cihan harbinin arifesinde yazılmış.

Şaheser 👏

[tiwingila · Rating 4 out of 5]

uzun süredir bu kadar güzel bir şey okumamıştım. hem güzel hem bir o kadar parçalayıcı. ana karakter leonis’in peşinde, o zamanki şehrin içinde su gibi aktım durdum. bazen hala sokaklarda yürürken o istanbul’u arıyorum gibi geliyor. ama hangi şehirden bahsettiğimi bile bilmiyorum açıkçası. leonis’in istanbul’u benimkine ne kadar benziyor, emin olamıyorum. belki de aradığım şey bi benzerlik değildir. sadece hissiyat üzerine kuruludur. bu şehre yolu düşen herkesin kalbini titreten türden hisleri arıyoruz hepimiz belki de. ya da akıl almaz bir romantiğim.

[Fanis Papantonis · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικό! Ευαίσθητο, τολμηρό, νοσταλγικό.

[Vuk Samčević · Rating 5 out of 5]

Po drugi put sam pročitao ovu knjigu, jedan od mojih omiljenih romana. Pošto je veoma malo poznata u Srbiji u postoji samo jedno izdanje, radnja Leonisa je ukratko sledeća: radi se o odrastanju Leonisa (alterego samog Teotokasa), mladog Grka između 1915. i 1922. u Carigradu i Atini. Pripovedanje je u formi "romana toka svesti" gde je svako poglavlje neki bitan događaj za Leonisa na svakih par meseci, ali iako roman nije u prvom licu, sve što se dešava jeste iz Leonisovog ugla. Ono što ga zaokuplja sa devet godina na početku knjige tokom 1914. godine, nije isto ono o čemu će razmišljati (ili barem ne na isti način) na kraju, osam godina kasnije. Kao prvo, Teotokasovo pripovedanje je veoma pitko i zanimljivo, duhovito i dobro poentirano. Njegovo portretisanja grčke zajednice u Carigradu je koliko unikatno, toliko i opšte da se može svesti na odrastanje ljudi bilo gde, jer su junaci često tipski. Carigrad je važan za Tetokasovu naraciju i ja pre prvog čitanja knjige nisam posetio Istanbul, te sam odlučio da nakon što sam to uradio treba opet da je pročitam. Njegovi opisi su veoma dobri i lepo možete da zamislite Leonisovu sliku Taksima, Avenije Nezavisnosti, Galate i Prinčevskih ostrva, iako tog i takvog Istanbula više nema. Leonis je u jednu ruku i roman o odrastanju, ali i roman o tome kako je odrastanje u podrođenom položaju u odnosu na istoriju. "Život u vremenima kad se dešava istorija" je usud protagoniste i ostalih junaka, na čiju sudbinu utiču događaji veći od njih. Oni mogu biti izvor njihove sreće i radosti, ali mnogo više tuge, bola i preranog sazrevanja. Stoga po meni ovaj roman ima i jaku antiratnu crtu, dok o idealima govori na jedan lirski način, sve u zavisnosti kakvi su ti ideali i kakvi su ljudi koji ih slede. On kroz svoje junake pre svega ocrtava njihove svetonazore i duh vremena u kome žive, ali kroz njih ispoljava i određenu kritiku istih tih pojava. Mislim da bi jedan novi prevod ovog romana (uz dosta fusnota kako bi čitaocu koji ne poznaje ovu tematiku bile neke stvari jasnije) bio dobrodošao, kako bi se ljudi više upoznali, ne samo sa ovom zanimljivom temom, već i sa lepim stilom Jorgosa Teotokasa.

[Lucifer Morningstar · Rating 5 out of 5]

Γενιά του 30', Γ. Θεοτοκάς - Άπαντα.

Αρχίζω τη γενιά του 30', επιτέλους, με έναν δυνατό εκπρόσωπό της. Στο Λεωνής, αυτοβιογραφικό- εξομολογητικό μυθιστόρημα, διάβασα, βίωσα πως ήταν η ζωή ενός εφήβου στην Κωνσταντινούπολη. Η γραφή του Γ. Θ. είναι λες και το έγραψε χθες κάποιος. Σύγχρονη. Το βιβλίο είναι συμπυκνωμένο. Διάβασα 180 σελίδες σε 5 μέρες!

[EGe · Rating 3 out of 5]

Açıkçası çok da sürükleyici bir kitap değildi, İstanbul'un 1.Dünya Savaşı ve sonrası hallerini azınlıkların gözüyle anlatmış. Bu bakımdan madalyonun diğer tarafını gösteren bir kitap.

[Stella · Rating 4 out of 5]

λατρεψα τον χαρακτηρα του Λεωνη και τις εικονες της Κωσταντινουπολης

[Gautsho]

Poisteraamat, suur Konstantinoopoli- ja lapsepõlvenostalgia, luurekate ja armumistega.