Jump to ratings and reviews
Rate this book

Nooit meer slapen

Rate this book
"Nooit meer slapen" is het verhaal van de jonge Nederlandse geoloog Alfred Issendorf, die in het barre, moerassige noorden van Noorwegen onderzoek wil verrichten om de hypothese van zijn leermeester en promotor Sibbelee te staven.
Issendorf is ambitieus: hij koestert de hoop dat hem op deze reis iets groots zal wedervaren, dat zijn naam aan een belangrijk wetenschappelijk feit verbonden zal worden. Deze ambitie hangt samen met het verlangen het werk van zijn vader, die door een ongeluk tijdens een onderzoekstocht om het leven kwam, te voltooien. Maar ook op Alfreds expeditie lijkt een doem te rusten.

Willem Frederik Hermans (1921-1995) ontving in 1977 de Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele oeuvre.

251 pages, Paperback

First published February 1, 1966

252 people are currently reading
6695 people want to read

About the author

Willem Frederik Hermans

140 books328 followers
Willem Frederik Hermans is one of the greatest post-war Dutch authors. Before devoting his entire life to writing, Hermans had been teaching Physical Geography at the University of Groningen for many years. He had already started writing and publishing in magazines at a young age. His polemic and provocative style led to a court case as early as 1952. His caustic pieces were compiled in Mandarijnen op zwavelzuur (Mandarines in Sulphuric Acid, 1963), which was reprinted with additions a number of times. It is Hermans’s belief that in order to survive people have to create their own reality. It is inevitable that all these experiences of reality will collide. Language is essential to create order out of chaos and plays an important role in this process. In his essays on Wittgenstein, Hermans studied this problem in depth. In his novels and stories Hermans places his characters in a world of certainty for themselves but equivocal for the reader. It is in this field of tension that the intrigue in De tranen der acacia’s (Acacia’s Tears, 1949) and in De donkere kamer van Damocles (The Darkroom of Damocles, 1958) develops. Although stories such as Moedwil en misverstand (Malice and Misunderstanding) and Paranoia have a surrealistic tendency, Hermans’ novels The Darkroom Of Damocles, Nooit meer slapen (Beyond Sleep), Uit talloos veel miljoenen (From Countless Millions) are more realistic or satirical and everything in his rich oeuvre is subordinate to the author’s pessimistic philosophy.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
2,879 (26%)
4 stars
4,734 (43%)
3 stars
2,466 (22%)
2 stars
676 (6%)
1 star
205 (1%)
Displaying 1 - 30 of 614 reviews
Profile Image for Mohammad Hrabal.
458 reviews305 followers
August 4, 2022
اگر تو کشور کوچکی باشی که سیاست و مد و فیلم‌ها و ماشین‌ها و عملاً هر چیز دیگری از خارج واردش شود، و اگر تقریباً همه کتاب‌های مهم، کتاب‌هایی که با ارزش اند، کتاب‌هایی که حاوی واقعیت‌ها هستند، کتاب‌هایی که از بیشتر کتاب‌های داخلی بهترند، یعنی کتاب‌های مرجع، به زبان‌های خارجی نوشته ‌شده باشند، آن کشور خارجی موضعی نسبت به تو می‌گیرد، مثل یک کشور استعمارگر نسبت ‌به مستعمره اش، مثل موضع یک شهر نسبت‌به روستا. صفحه ۷۶ کتاب
باید قبول کنم گاهی چیزهایی در زندگی پیش می‌آید که آدم همیشه آرزویشان را داشته ‌است. فقط افسوس، زمانی به دست می‌آیند که ابتدا به خاطرشان چیزی را از دست داده باشیم. صفحه ۹۵ کتاب
آه حیوان عجیب و غریب! آه بشر شگفت‌انگیز! اما چه آزمونی: پی بردن به این ‌که چه کارهایی از بدن شگفت انگیزت ساخته‌است. اگر مدام روی پایه‌های صندلی ات هم به عقب و جلو تاب بخوری، عاقبت پایه‌اش خواهد شکست.… به‌خاطر همین ساختار باورنکردنی نیست که امیدمان را به این‌که روزی همه زجرهای مان به پایان خواهد رسید از دست نمی‌دهیم؟ صفحه ۱۰۸ کتاب
نفرت بی‌اندازه‌ای از کتاب‌های درسی به سراغم می‌آید. چرا کتاب‌های درسی همه‌چیز را طوری تعریف می‌کنند انگار همه همیشه می‌دانسته اند آن‌ها این‌طوری هستند؟ صفحه‌ی ۱۱۱ کتاب
از هیچ‌چیز نمی‌ترسم. کسی که انتخاب دیگری ندارد از چیزی نمی‌ترسد. صفحه ۱۱۴ کتاب
زمانی که کسی بیهوشی عمومی را کشف کرد، از سیصد سال قبلش، اتر وجود داشت؛ خدا فراموش کرده بود آن را در انجیل اعلام کند. قبل ‌از آن، اگر پای کسی در میدان جنگ قطع می‌شد، بیخ و بن پا را توی روغن جوشان فرو می‌بردند. خدا هم با بی‌تفاوتی بوی گوشت سوخته را به بینی می‌کشیده است. لبخند بر لب اجازه می‌داده میلیون‌ها زن پیر را زنده زنده، به‌عنوان جادوگر بسوزانند؛ اجازه می‌داد و با تیفوس و جذام مردم شهرها را قلع‌وقمع کنند، تا بعدها میکروسکوپ اختراع شود و عوامل بیماری‌ها آشکار شوند. خلاصه، همان‌طور که یک آلمانی گفته، انسان احمق جاودانی جهان است. من شیفته این حرف هستم. حتی یک روز هم نیست که آن را پیش خودم تکرار نکنم. در این مدرسه ی خالق، حتی باهوش‌ترین دانش‌آموز هم بارها در امتحان نهایی مردود می‌شود؛ خدا مدام پایین کارنامه‌ها صفر می‌گذارد. ما با چنین تصویری از خدا باید چه فکری کنیم؟ فقط می‌توانیم تصور کنیم که نیازی به او نداریم. شاید خدا برای انسان‌های اولیه معنایی داشته، چون فکر می‌کردند تمدن به همان شکلی که هست باقی می‌ماند، اما ما دنیا را مدام تغییر می‌دهیم و با هر اختراعی ثابت می‌کنیم که دنیا می‌تواند ساخته خودمان باشد. صفحه ۱۳۷ کتاب
باید حس خوبی داشته باشد که آدم بتواند پیش خودش بگوید: موفق شدم، بدون این‌ که چیزی را از جایی سرقت کرده یا کسی را گول زده باشم. صفحه ۱۵۰ کتاب
همیشه وحشتناک‌ترین کابوسم این بوده که زمانی مجبور باشم معلم شوم، پنجاه سال تکرار ادعاهای همیشگی. گاهی هم آدم دلش می‌خواهد چیز تازه‌ای تعریف کند، اما کفایتش را ندارد. صفحات ۱۵۲-۱۵۳ کتاب
من نمی‌توانم آن‌ها را درک کنم و آن‌ها هم مرا. احمقانه‌ترین افسانه‌ها را نمی‌توان از ذهن آن‌ها پاک کرد، انواع توهم‌های احمقانه‌ای که بذرشان از زمانی افشانده شده که اجدادشان هنوز توی غارها زندگی می‌کرده اند و تنها چیزی که می‌دانسته‌اند این بوده که سرتاسر کهکشان بزرگ‌تر از غار آن‌ها نیست. اگر هم اعتقادی نداشته باشند، لااقل امیدوارند بتوانند از یک مشت مزخرفات مادی، یک بینش معنوی استخراج کنند؛ چون ‌که، می‌گویند ما نمی‌توانیم این زندگی را بیش ‌از این به‌تنهایی ادامه دهیم، باید چیزی باشد که تسلی مان دهد. صفحه ۲۱۳ کتاب
هیچ‌کس نمی‌تواند زندگیش را تجربه کند، هیچ‌کس نمی‌تواند خودش را سرزنش کند که چرا با چشم بسته زندگی می‌کند. صفحه ۲۵۶ کتاب
Profile Image for BlackOxford.
1,095 reviews70.5k followers
April 25, 2020
Gezellig om thuis te blijven

Beyond Sleep is a novel of the Dutchman Abroad, a genre not without charm but perhaps an acquired taste. Its moral is typical of the genre: Gezellig om thuis te blijven, It's probably best not to leave the front garden. It was written in 1966 but remained untranslated into English for forty years. This delay makes it even more of a period piece, expressing some of the most important self-criticisms of Dutch society of the time at an effective and safe distance.

Beyond Sleep was written at an important juncture in Dutch history - less than a generation after collaboration with the Nazis as well as the brutal suppression of the Indonesian independence movement; and during a period of growing unrest about immigration from another soon-to-be former colony, the South American country of Suriname. National guilt and a residual Calvinistic moral sensitivity had reached a high point. Simultaneously a growing nationalism and racism were threatening the live-and-let-live equilibrium of a traditionally highly diverse society. What better literary way to relieve some of the tension while addressing the situation than to place a story in an even smaller country than The Netherlands, namely Norway at a third its population, and to play Dutch conditions against a nationalism and racism of the East Norwegians with regard to the West Norwegians (a standard Dutch joke) as well as the Lapps of the North? The implication is clear: Holland is not at all a bad place to be despite contemporary problems.

Unfortunately, the running in-jokes about Dutch provincialism, practical ineptitude, and lack of worldly wisdom are unlikely to be recognised as such by those unfamiliar with Dutch culture. They are probably too dated even for the Dutch, especially the younger generations. Not that Hermans isn't a competent writer, he is first rate, as is Ina Rilke's translation. Nevertheless, unless the alternating dry and slapstick wit of The Netherlands of mid-twentieth century are your nieuwe haring, you may not want to invest the time.
Profile Image for Marc Lamot.
3,508 reviews2,056 followers
April 26, 2020
The most neat Dutch novel I have ever read: a cunningly balanced composition (contrary to the other work of Hermans), beautifully written (especially the desolate 'jungle' of Lapland), and with a clear focus on the absurdity of life, religion and even science. The notorious gloominess of Hermans is all around, especially in the 'philosopical' conversations of Alfred with other hikers and with himself, but it isn't vexatious, on the contrary, it seems very natural. Beautiful.
Profile Image for Jan-Maat.
1,699 reviews2,549 followers
Read
September 28, 2022
I have the feeling that this will be a short review. Experience tells me this is a dangerous feeling. A sign that I will end up writing something lengthy that feels distinctly unsatisfactory to me.

The wikipeadia page for this book said that the first sentence is particularly highly regarded . Naturally by the time that I read that I had long forgotten the first sentence so I went back to to look at it and it reads: de portier is een invalide.

That is an ok sentence. but what I found powerful was that it was a paragraph and followed by a blank line , in this edition new paragraphs are simply marked by an indentation .

That empty space struck me as perfect. Suggestive, perhaps even foreshadowing the landscape of Finnmark later in the book.

This is a physical book. Effort is made to make the reader experience carrying a pack that is heavier than we can comfortably manage over a stony landscape cut through by cold streams. We feel how slowly time passes and we calculate how little progress we make across the map. Our companions all seem far better at coping with this situation . Insects bite us, and get everywhere. We lag behind, we use at least five matches to start a fire and it is us alone who fall in the water, soaking our cigarettes and banging our knee.

It is summer in the far north, it never gets dark, this is a story in which there are none so blind as those who will not see. But there is a blind man too, who is the intellectual master of the students who are making a journey which symbolically is one into the heart of Darkness - though in that novella too there is enough daylight to understand what is going on if you want to.

This physicality coexists with the intangible, or the external marches with the internal.

The journey of he novel is elliptical, from the Netherlands to Norway to Finnmark and then returning visiting the same way stations on the way back, but with a slight twist. Of course as I was told in Helden in Harnas; Gedrukte ridderverhalen uit de vijftiende en zestiende eeuw this is a grail quest, but it's also an anti-Bildungsroman - ie the young person goes through an experience that would be educative or be the transition to adulthood, but the taste of the final chapters suggests the opposite, he is confirmed in his misapprehensions and fantasies, he does not seem to have developed or learnt, indeed, his desire is to go backwards, his fantasies seem to be confirmed. In this I felt there is a thematic link with De donkere kamer van Damocles.

The story reminded me of a story I was told by a survivor of a university education in Geology - he was part of a field trip to Ireland, they had been set the project of researching and drawing a geological map of a certain (smallish) area. It was a God forsaken time of year, wet and cold, the fields, were boggy, even the leprechauns laughed at them, and they all had a thoroughly miserable time. On the last night of their field trip they were huddled together for warmth in a pub, complaining about how dejected they all felt, when one of them said "hey, what's that colourful thing in a frame up on the wall there?" . A brief inspection revealed that it was a detailed geological map of the area.
Profile Image for Stef Smulders.
Author 83 books118 followers
August 26, 2015
Ook bij herlezing na tientallen jaren nog steeds heel goed, vlot geschreven en spannend. Wat mij nu vooral opviel waren de humor en slapstickachtige scenes en de originele beeldspraak: "De hand van mijn tong zoekt in een diepe zwarte zak naar woorden ..."; "de zon heeft schaduwen als zwarte ski's aan mijn voeten gebonden."; "De zon ... duwt licht en hitte naar ons toe als met een bulldozer."; "Zijn armen zijn dik en blubberig als de armen van een harpiste."; "Zeventien sigaretten. Bruine drab is opgetrokken in hun witte doktersjasjes." Verder leiden de recht-voor-zijn-raap discussies tussen de geologen soms tot hilarische conclusies. Ook de paranoide complottheorieen van Alfred over het hoe en waarom van de ontbrekende luchtfoto's werken op de lachspieren, want zijn heel herkenbaar.

Het Nederlands begint een beetje te verouderen met uitdrukkingen die we tegenwoordig niet meer gebruiken.

Dit is een voorbeeld van een roman waar veel betekenis in verstopt zit en waar nog veel over te zeggen valt, los van het verhaal zelf. Ik zie dat wat Alfred overkomt als een voorbeeld van wat hijzelf eerder in de roman aanhaalt, als uitspraak van de door Hermans zo bewonderde Wittgenstein: de manier waarop iemand ertoe gekomen is iets te begrijpen, verdwijnt in datgene wat hij begrepen heeft. Al zijn inspanningen zijn voor niets, dat wil zeggen dat hij zijn oorspronkelijke doel niet bereikt. Maar hij slaagt er wel in om zich los te maken van zijn door zijn moeder ingefluisterde obsessie: dat hij de dood van zijn vader zou moeten wreken. Dat er vlak na zijn vertrek een meteoriet inslaat, doet er niet meer toe: de obsessie is verdwenen.

Bijzonder indrukwekkend is de passage waar hij Arne terugvindt. Door theodoliet ziet Alfred een sneeuwhoen: is dat de ziel van Arne? Of is dat de prooi die Arne had moeten vangen, Arne=adelaar, neergestort. Ook zijn doel, iets groots verrichten ondanks zijn vader, heeft hij niet bereikt, netzomin als Alfred. Arne lijkt het spiegelbeeld van Alfred, zijn vadercomplex is het tegenovergestelde van dat van Arne.

Interessant en van belang is ook de theorie in een van de gesprekken over de drie stadia van het menselijk bewustzijn: 1. De onbewuste, instinctieve fase, 2. De narcistische fase, met een egocentrisch bewustzijn, het ik is het centrum van de wereld en 3. De schizofrene fase waarin het ik versplinterd is, zichzelf als een ander ziet, overbewust van de eigen daden. Alfred lijkt tijdens de tocht telkens in een van die drie fases te verkeren. Hij gaat eigenlijk puur instinctief de reis aan, gestuurd door onbewuste of halfbewuste motieven. Het egoistische ik krijgt de overhand in de passages waar hij gedwarsboomd wordt en tot moord in staat is. In de schizofase is Alfred zich helder bewust van de hopeloosheid van zijn project. Uiteindelijk wint dat besef het van de andere twee.
Profile Image for P.E..
1,029 reviews780 followers
January 18, 2023
Idée fixe

Here is the bizarre odyssey of Alfred, young Dutch geologist looking for meteorites in Finnmark to settle the score after his father's untimely death and make a name for himself.


Topography of Finnmark, where most of the novel happens, near Karasjok

------------

Here are interesting tidbits drawn from an English translation of the Dutch Wikipedia article for 'Nooit Meer Slapen':

From July 28 to August 5, 1960, the author attended a geographical symposium on glacial morphology and periglacial processes in Abisko (northern Sweden). The aim of the excursion was, in the words of publicist Arno van der Valk, 'to gain insight into the ice recession in the subarctic environment of the river Lule'. each participant shared a hotel room with one other participant; Hermans 'roommate was Torbjörn Fjellang, described by Otterspeer as "an amiable, quiet, simple geography teacher." Hermans then attended the nineteenth International geographical Congress in Stockholm from 6 to 13 August 1960. In July and August 1961 Hermans travelled with Fjellang on a study tour through Finnmark in Norway. This journey forms the basis of the novel. On July 8, Hermans and Fjellang arrived in Skoganvarre, where their two travel companions Harald Skålvoll (who was the model for Qvigstadt) and Per Akselsen (Mikkelsen) stayed for several days. Skålvoll and Fjellang had made this trip together before, while Akselsen, who studied geology, was Skålvoll's assistant. the four made three trips. The longest, according to Fjellang, 'was from 8 to 18 July from Skoganvarre via the Lievnasjavrre (lievnas Lake), the Vuorje and the Rævokløften to Ravnastua and Assebakte, and then across the water to Karasjok. A distance of about one hundred and fifty kilometers. Every day we walked an average of fifteen kilometers with heavy luggage: backpacks, sleeping bags, tent, food and instruments. Later we walked for five more days in the Kautokeino district and finally for four more days in the Solovomi area south of Alta." Hermans initially had trouble keeping up with the others: "it was clear that he was not used to walking in these terrain conditions with heavy equipment," says Skålvoll. "While crossing one of the rivers, he even fell, but fortunately he was not injured." as in the novel, The company also consisted of two duos in reality: Fjellang and Hermans climbed the Vuorje, the other two did not. They did visit all four Rævo-kløften (the gorge Valley from Chapter 34 of the novel), while in the novel Alfred and Arne have already split off from Qvigstadt and Mikkelsen. During the expedition, Skålvoll had aerial photographs, made available to him by the Norwegian Geological Survey at Trondheim, the Norwegian Geological Survey (NGU). The director was called Hvalheim (in the novel Hvalbiff).



Also see:
La nausée
Madhouse at the End of the Earth: The Belgica's Journey into the Dark Antarctic Night
Таежный бродяга
Into the Wild
At the Mountains of Madness
The Invention of Nature: Alexander von Humboldt's New World
The Dharma Bums
Le mythe de Sisyphe
Записки сумасшедшего
The Magic Mountain
La Septième Fonction du langage
The Bone Factory
Annihilation
Voyage au centre de la Terre
Le Pavillon d'Or

Matching Sountrack:
Memorial - Russian Circles
Profile Image for Matthieu Wegh.
910 reviews2 followers
January 1, 2025
? Ik was benieuwd naar een boek van Hermans en deze sprak mij op het eerste gezicht het meeste aan.
🤔 Heel mooi geschreven boek: vooral de schrijfstijl spreekt mij aan, maar de verhaallijn was ook boeiend: Een van mijn favorieten tot nu toe!
=>De donkere kamer van Damokles ligt in mijn boekenkast al een tijdje te wachten. In een vakantieperiode (en als ik even geen oorlogsboeken heb gelezen;-)) hoop ik dat boek "ooit" te gaan lezen.
MW 3/2/21
Profile Image for Mostafa Alipour.
90 reviews65 followers
April 25, 2023
تا حالا شده که اتفاقی از قفسه های کتابفروشی بدون شناخت قبلی کتابی رو بردارید و با اتمام مطالعه شگفت زده شده باشید ؟
فراسوی خواب برای من توی این دسته بندی قرار گرفت!
آلفرد، رودررویی با یک فرضیه علمی و تلاش برای زنده موندن توی کشوری که هیچ شناختی ازش نداری، سرما و نبود روشنایی روز!
سفری پر از معما برای یافتن اثری از شهاب سنگ و موازی اون سفر درونی و معنوی آلفرد به درون خودش!

• کتاب پر از توصیف طبیعت و مکان هاست و پر از تک گویی های شخصیت اصلی که شاید برای بعضی ها شدیدا حوصله سر بر باشه.
Profile Image for José Van Rosmalen.
1,475 reviews31 followers
June 8, 2023
In het werk van Willem Frederik Hermans spelen foto’s een belangrijke rol; denk maar aan ‘De donkere kamer van Damocles’, waarin de hoofdpersoon het bestaan van een dubbelganger niet kan bewijzen, omdat de foto van deze dubbelganger is mislukt. Ook in ‘Nooit meer slapen’ is het ontbreken van goede luchtfoto’s de oorzaak van het mislukken van een geologische expeditie in het hoge noorden van Noorwegen. De hoofdpersoon, Alfred Issendorf, probeert aan te tonen dat de ronde meertjes in het toendragebied het gevolg zijn van meteorietinslagen, maar dat lukt niet omdat hij geen foto’s heeft. De expeditie verloopt dramatisch. Je kunt zoals vaker bij Hermans het verhaal op verschillende niveaus lezen. Het oppervlakkige niveau is dat van een avontuurlijk reisverslag. Het diepere niveau is dat van een nihilistische levensfilosofie waarin menselijke inspanningen uiteindelijk tot mislukking gedoemd zijn. Hermans was zelf fysisch geograaf, het verhaal van de expeditie was in belangrijke mate autobiografisch, al is het boek wel degelijk echt een roman, met ook fictieve elementen. Hermans beschreef wel dingen die hij zelf had gezien. ‘Nooit meer slapen’ hoort zeker tot de hoogtepunten van zijn werk en van de Nederlandse literatuur, net als De donkere kamer van Damocles.
Profile Image for Mat.
132 reviews39 followers
June 12, 2022
آلفردو دانشجوی زمین شناسیه که از کشورش هلند به نروژ سفر میکنه تا در کوه های این کشور به دنبال هدفش یعنی پیدا کردن شهاب سنگ، بگرده.
در این ماجراجویی سخت سه دانشجوی نروژی هم همراهیش میکنن که تفاوت رشته ها، شخصیتها و نقطه نظرات در مسائل مختلف باعث میشه این چهار نفر ترکیب جالبی در مباحثه ها داشته باشن.
فراسوی خواب به نوعی داستان پیدا کردن امید میون تردیدهاست. تردید از انتخاب های غلط محتمل در گذشته و تردید از اتفاقات نادیده ی آینده.
من این کتاب رو خیلی اتفاقی و بدون هیچ پیش زمینه ای از قفسه ی کتابفروشی برداشتم و از اون خریدهای یهویی لذت بخش بود.
Profile Image for Reyer.
499 reviews48 followers
September 30, 2024
Nooit meer slapen van W.F. Hermans (1921-1995) was het enige Nederlandstalige boek dat ik op de middelbare school met plezier las. Twee decennia later is mijn lijst van goede Nederlandstalige literatuur flink langer, maar Hermans’ meesterwerk uit 1966 behoudt een speciale plek.

In opdracht van zijn promotor Sibbelee reist Alfred naar Noorwegen om geologisch onderzoek te doen naar een vroege hypothese van zijn leermeester. Daar wordt hij “met een mengsel van hooghartigheid, ironie en bonhomie” ontvangen door de internationaal vermaarde professor Nummedal, die een academische fittie met Sibbelee blijkt te hebben gehad. Alfreds eerste taak om luchtfoto’s te bemachtigen van een gebied in de noordelijkste provincie Finnmark mislukt. Wanneer hij vervolgens met Nummedals assistenten Arne, Qvigstad en Mikkelsen het noorden intrekt, komt Alfred zichzelf hard tegen.

Hermans bouwt het verhaal traag op. Dat is aanvankelijk vervelend, maar de aanhouder wordt beloond: de schrijver creëert een genadeloos decor waarin Alfred de elementen van de natuur, de academische kinnesinne en zichzelf moet overleven. Zijn gedachten dwalen voortdurend af, waarbij Hermans kritisch is op de intellectuele elite en de academische wereld, een onderwerp waarover hij tien jaar later nog eens zou uitweiden in zijn sleutelroman Onder professoren . Nooit meer slapen is echter scherper en geestiger, bv. in de anekdote over Alfreds moeder, een gevierd recensent , of in de verwijzing naar directeur Hvalbiff. Niks blijkt wat het op het eerste gezicht leek te zijn.

Ook Nooit meer slapen is meer dan het verhaal lijkt te beloven. Alfred staat symbool voor jeugdige ambitie, doorzetting en teleurstelling. Dat Hermans en passant een mooi tijdsbeeld schept, toen roken in het vliegtuig heel gewoon was, maakt het boek des te fraaier. Met die bril heb ik overigens ook de passages gelezen die anno 2022 niet meer door de beugel zouden kunnen.
Profile Image for Benny.
693 reviews114 followers
May 12, 2021
Nooit Meer Slapen, Hermans’ beste en bekendste boek, is het lijfboek van een generatie en een van de beste romans ooit geschreven in het Nederlands. Zelf ben ik (niet veel, maar toch) geboren na de eerste publicatie van het boek, maar ook op mij blijft dit boek een aantrekkingskracht uitoefenen.

In De Donkere Kamer van Damokles, Hermans’ vorige boek, dat maar liefst 8 jaar eerder verscheen, liet de auteur zich helemaal gaan in een opeenstapeling van schuilnamen, valse bodems en (sub)plots. Daarbij liep hij (en de lezer) soms wat verloren, wat overigens best leuk kan zijn. Nooit Meer Slapen daarentegen valt op door z’n soberheid.

Is De Donkere Kamer van Damokles vergelijkbaar met De juwelen van Bianca Castafiore, dan is Nooit Meer Slapen de tegenhanger van Kuifje in Tibet.

In dit uitgepuurde verhaal volgen we de expeditie van de geologiestudent Alfred Issendorf. Hij gaat in het hoge noorden op zoek naar bewijsmateriaal voor een (debatteerbare) theorie van zijn promotor. De tocht vertrekt onder een slecht gesternte. Alfred blijkt een naïeve pion te zijn in een schaakspel tussen rivaliserende professoren. En ook de expeditie zelf, waarbij Alfred het gezelschap krijgt van drie ervaren Noren, zal, dat voel je, fout aflopen.

Tegen het machtige decor van Finnmarken (Lapland) maakt de stuntelige Alfred de balans op van zijn leven. Hij filosofeert over wetenschap, religie en de (on)mogelijkheid van zingeving. Hij gaat van de mens als “der ewig Betrogene des Universum” (hoofdstuk 25, naar Erich Heller) tot “het mystieke is niet hoe de wereld is, maar dat zij is.” (hoofdstuk 34, naar Ludwig Wittgenstein).

De wereld van Hermans is “een wereld waar iedereen iedereen voor de gek houdt” (hoofdstuk 27), maar ook daar kan je je voordeel uit halen. We leven allemaal “in den blinde” (hoofdstuk 47), dus dat hoeven we ons niet te verwijten. Het leven is geen experiment, er bestaan geen kladversies, het is wat het is en wie een hoger doel zoekt, komt bedrogen uit, tenzij je tegen beter weten die illusie in stand wil houden.

Ook bij de zoveelste herlezing blijft de zuiverheid van Nooit Meer Slapen boeien. De roman leest supersnel en de spaarzame stijl van Hermans trotseert de tijd op een hoogst aangename wijze. Al moet ik er eerlijkheidshalve bij vermelden dat Hermans de gewoonte had dit boek bij elke nieuwe uitgave weer wat bij te spijkeren: Nooit Meer Slapen blijft moeiteloos overeind.

Is er dan niets dat bij herlezing de leespret enigszins dempt? Ach ja. Sommige dingen legt Hermans er wat te dik op: het idee dat Alfred zich verplicht voelt in de voetsporen van zijn overleden vader te treden, bijvoorbeeld. Ook het dissen van Alfreds moeder (een valse recensent, godbetert!), dat had voor mijn part best wel wat subtieler gemogen. Maar ga ik daar nu over zitten vitten? Over vijf jaar lees ik dit boek gegarandeerd nog eens.

Nooit Meer Slapen, Vuorji
foto: https://www.ut.no
Profile Image for Arne-Jan.
348 reviews6 followers
May 12, 2023
Vorige week was het weer zover. Ik lag in bed, op mijn rug. Mijn handen vlak boven mijn hoofd. Na een minuut gebeurde het weer. Ik klapte mijn handen hard op elkaar, deed het licht aan. Om te constateren dat het weer niet gelukt was. Zag ik hem ergens zitten? Nee, ook niet. Dit spel duurde zo langer dan een half uur. De mug won natuurlijk, ik lag uiteindelijk beneden op de bank. Nooit Meer Slapen is alleen al een nieuwe favoriet door de erkenning die eruit spreekt voor mijn muggenfobie. Ik word gewoon hélemaal gek als ik dat gezoem hoor. Om die reden mogen ramen en deuren bij voorkeur ook niet open, tenzij voorzien van een hor. Dit ondanks het grote lijden (warmte, plakkerigheid) dat ik hiermee veroorzaak voor vrouwlief.

Nooit Meer Slapen staat al jaren bij ons in de kast. Ondanks dat het misschien wel Hermans’ meest bewierookte werk is, kwam het er maar niet van. Ik gaf voorrang aan Au Pair, Damocles, Engelbewaarder en Onder Professoren. Stuk voor stuk parels en zo knap dat ze zo volstrekt van elkaar verschillen. Wellicht had het ook met vrouwlief te maken. Zij had het op de middelbare school gelezen, vond het niet zo. Ze herinnerde zich vooral dat het ging over telkens maar meer muggen en verder niet echt een verhaal had.

Vermoedelijk zou mijn vrouw nu een iets ander oordeel vellen, hoewel je er wel tegen moet kunnen dat er inderdaad niet veel gebeurt (of juist daardoor wel). Ik vind het juist zo prachtig wat hij allemaal niet beschrijft of waar hij later uitleg aan geeft. Heel mooi zijn bijvoorbeeld de gedachten van de hoofdpersoon over wat zijn medereizigers wel niet moeten vinden van bepaalde aspecten aan hem. Op het eind wordt vervolgens uit het Noorse verslag vertaald van medereiziger Arne. Die keek toch echt iets anders aan tegen de hoofdpersoon dan hij zelf had beschreven wat hij dacht. Prachtig om hier zo mee te spelen. Hermans heeft een niet meer in te halen voorsprong genomen op de andere grote twee en mag zich vanaf heden definitief mijn favoriete NL auteur noemen.
Profile Image for Josh.
393 reviews271 followers
March 29, 2024
I like bookstores. I really do.

I found this on a recent trip to London at the supposedly largest Waterstones in Europe. There were at least 5 floors (maybe 6, didn't visit them all) of books upon books.

I had known of Hermans before as I had read An Untouched House and enjoyed it, so picking this up and The Darkroom of Damocles on an earlier bookstore visit at either Foyle's or Hatchard's (I can't remember), I thought I'd read it within a few days of coming home.

This was an interesting book. At parts funny, at others philosophical and also paranoic, you get a little bit of everything. The main character, Alfred, is unfortunately a good description of many men that didn't have a male figure to look up to growing up. His father dies tragically while Alfred is young and he's left trying to fill his father's shoes by being a geologist. Looking up to the memory of a person that he can barely recall, but has memories of him being great.

As I said above, there is humor, which keeps the reader entertained, but its philosophical meanderings (in sparse moments) and its paranoic episodes shine towards the end of the book. I do have a bone to pick, though. Death is talked about quite frequently and so is atheism, yet Alfred seems to think his father would be proud of him for completing his studies and going on an excursion in Finnmark - something his father didn't survive. This is where my bone comes in play. I am not the most passionate or learned atheist, but why would you think of such things if you don't believe in a God or a heaven or a hell? How can you believe in the deceased 'feeling' something if you are an atheist? The philosophy is flawed, but that doesn't take away from this being a decent read.

It seems that many of us are always thinking of how are actions affect our loved ones, especially our brothers, sisters and parents. (What would they think if they knew?) Behind the front-and-center, this isn't just about death and research, but about the inner consciousness and how many feel insecure about what those who are close to us think.
Profile Image for elisa.
8 reviews
July 20, 2007
how strange that this book has made such an impression on me; the topic is not among my interests, there is not much going on and the protagonist is a bit of an insecure, self-centred idiot - still the descriptions of the norwegian landscape, the highly philosophical conversations between the characters and in general hermans' style create a strangely gripping if desolate atmosphere.
Profile Image for Negin.satfard.
148 reviews40 followers
April 14, 2021
به گمونم اولین بار بود که رمانی به این سبک میخوندم..
داستان یک زمین شناس که به قصد پیدا کردن شهاب سنگ به نروژ میره و سفر اکتشافیش رو شروع میکنه.. فکر میکردم خسته کننده باشه، ولی اینطور نبود. داستان جالبی داشت و دوستش داشتم.
Profile Image for Esmée.
700 reviews6 followers
June 18, 2016
I really hate mosquitoes.
Profile Image for Mor‌TeZa.
198 reviews81 followers
September 30, 2018
|\| | |_ @ ® > M0127324:
دوست ش داشتم..
خیلی بهتر از اون چیزی بود که انتظارش رو داشتم..
ساده، روان و عمیق
با ترجمه ای بسیار عالی، دقیق و بی ادا، همراه با ویرایشی دلچسب..

به معنای واقعی کلمه از اون کتابایی که نمیشه یک نفس نخوندشون..

دوست ش داشتم، خیلی زیاد.

درباره اصل زندگی، فلسفه و معنای زندگی، و کام یابی ها و ناکامی های انسان، بدون هیچ ادعا و درشت نمایی و اظهار فضلی، دقیق ترین و تامل برانگیزترین مفاهیم و تردیدها رو بیان میکنه.
با ادبیات و زبانی به غایت نرم و روان و دقیق، با تعابیر و مضمون آفرینی های بدیع و تر و تازه
Profile Image for Laura.
351 reviews7 followers
March 7, 2018
To be honest I'm not a big fan of dutch literature, but I actually enjoyed this book. Although the story started of slow, it slowly started to develop until I was really intrigued by the story line.

What made the book special in my opinion was the fact that everything you could think of was written down. For example, when Alfred is walking 25 kilometers and starts to get tired, he counts his steps and is encouraging himself to continue his journey. Every normal person does this (at least I think so) but to see it actually written down on paper shocked me a little. Alfred's thoughts fly everywhere and I think Hermans did a great job by writing down all of them.

The plot itself was evenly surprising, I didn't expect a lot of things to happen and normally plots don't really surprise me because most of the time they are very predictable.

I rated the book 4 stars and not 5 because of the slow beginning, but if you're searching for some refreshing literature you should definitely read this!
Profile Image for Talie.
330 reviews49 followers
May 29, 2023
نمی توانستم کتاب بخوانم. این کتاب صوتی را خریدم و گوش دادم.
الفرد زمین شناسی است هلندی که به دنبال تکمیل پایان نامه اش به نروژ می رود.
او از این سفر جان بدر می برد اما اعتقاداتش دگرگون میشود.
یکی از نکاتی که کتاب به آن زیاد اشاره می کرد تفاوت اقلیمی نروژ و هلند بود.
از دانشجو از سرزمین پست هلند برای یافتن ردی از چاله های ایجاد شده توسط
شهاب سنگ به کوهستانهای نروژ می رود.استعاره ای از صعود از زمین به آسمان
که دانشجو آمادگی آن را ندارد.
Profile Image for Leonie.
366 reviews8 followers
April 18, 2024
Toen ik 17 was las ik Nooit meer slapen al eens, maar ik kon me er weinig meer van herinneren. Het bleek veel grappiger dan ik dacht. En arme Alfred, zo verwaand en overtuigd van zijn gelijk en tegelijkertijd zo onzeker en vol faalangst. 
Profile Image for Maria.
480 reviews47 followers
September 13, 2012
Tijdens een tocht door Finnmarken, Noorwegen wil de geologiestudent Alfred Issendorf bewijzen vinden voor de hypothese van zijn professor: “ronde gaten gevuld met water zijn ontstaan door inslagen van meteoren, het zijn dus geen doodijsgaten zoals meestal wordt beweerd.” Tussen zijn Noorse reisgenoten maakt Alfred een stuntelige, onhandige indruk. Eigenlijk slaat hij een behoorlijk belachelijk figuur. Zijn spullen zijn niet in orde, fysiek is hij zwak, hij wordt gehinderd door muggen, slaapt slecht door de Noorse midzomernacht en is ook niet goed voorbereid. Heeft bijvoorbeeld de luchtfoto’s niet van het gebied en heeft een niet goed werkend kompas.
Al zijn ontberingen leiden niet tot een goed resultaat en dat zie je als lezer al vanaf het begin aankomen.

Er zijn veel verwijzingen bijvoorbeeld naar de Griekse en Noorse mythologie, filosofie, religie en naar de wetenschap.
Een belangrijk thema is de zinloosheid, het nutteloze en lege van het menselijk bestaan, zo ook van de wetenschap.
“Ik geef toe aan een onbedwingbare neiging mijn fantasie te laten gaan over de verschrikkelijkste van alle mogelijkheden: dat het allemaal voor niemendal zou blijken te zijn. Hoeveel enorme keien liggen er op de Drentse hei, die misschien door een oermens jarenlang zijn verwrikt en versleept, elke dag een halve meter… Toen werd hij ziek en kon niet verder zwoegen. De steen lag nog lang niet dicht genoeg bij de twee of drie andere grote stenen…”

“Ondertussen denk ik: wat is de grens van de wetenschapsbeoefening? Iets zoeken dat door niemand nog gevonden is, maar het dan zelf ook niet kunnen vinden-mag dat nog wel het bedrijven van wetenschap heten, of alleen maar gebrek aan geluk?”

“Maar toch, als je veel pijn voor niets geleden hebt en het is voor niets, dan kun je tenminste zeggen: ik heb mij ingespannen, ik heb mijn best gedaan, dan weet je tenminste dat het niet door je luiheid komt.”


Prachtig boek! Door de vele dialogen heel leesbaar en ondanks dat het stamt uit 1966 heeft het niets gedateerds. Een echte klassieker dus!
Profile Image for Elianne van Elderen.
Author 2 books83 followers
January 25, 2022
Gezien de canonieke staat van dit boek en de schrijver durf ik hier ook eigenlijk niet echt iets van te vinden. Maar ik wilde het lezen toch een kans geven, gezien de setting me best wel aansprak en ik vond dat ik wel weer eens een ‘klassieker’ moest lezen (wat ik vroeger voor mijn leeslijst altijd vermeed, omdat ik dacht dat als ik een canoniek werk dan niet goed zou vinden, ik gewoon te dom ervoor was). En ik moet zeggen: ik kan niks aanmerken op dit boek als ik er achteraf op terugkijk (behalve dat ik wel echt heel moe werd van dat gedoe over die luchtfoto’s de hele tijd, het voelde echt als een soort lummeltje op een gegeven moment). Goede details, observaties, fijne afwisseling tussen in- en uitzoomen, fijn dat we wat meer meekregen over de hoofdpersoon zelf aan de hand van herinneringen en gedachten tijdens zijn reis (ik was vooral erg invested in de verhalen over sherpa’s in de himalaya).
Toch ben ik nergens echt door geraakt en heb ik geen zinnen gemarkeerd zoals ik bij andere boeken eigenlijk altijd wel heb. Ik weet het niet zo goed (en geef vooral mezelf daar de schuld van, ik zal wel weer een hele hoop gemist hebben, te sceptisch zijn geweest of gewoon een andere smaak hebben).


(En even eerlijk: voor een geoloog die op zoek gaat naar meteorietkraters en er helemaal door gefascineerd is wel erg teleurstellend dat ie aan het eind niet eens meteoriet herkent die zijn moeder hem geeft (in de manchetknopen). Toch ???)
Profile Image for Dolf Patijn.
816 reviews56 followers
January 13, 2024
Ik heb dit boek een paar keer gelezen. De laatste keer in 2010. Dit boek behoort tot zijn beste werk.
Profile Image for Joachim Stoop.
974 reviews906 followers
January 11, 2024
3,5

Nee. Niet helemaal mijn boek.

Meer slepend dan meeslepend. Oerdegelijk maar te vaak ook oersaai. Nodeloos de weinig zeggende details van de tocht beschrijvend. Ja, de Kafkaiaanse zoektocht, het thema met de academische speelbal, het uit de schaduw trachten treden van je vader, gaven een extra laag en de dialogen tussen de hoofdpersoon en Arne waren ronduit boeiend en nog steeds fris.

Nu op naar De donkere kamer want natuurlijk kan Hermans schrijven!
Profile Image for Stephen Durrant.
674 reviews169 followers
July 18, 2009
W.F. Hermans (1921-1995) is one of the most highly acclaimed post-war Dutch writers. The first two-thirds or so of this novel is Kafkaesque. A somewhat hapless young scientist, eager to prove that small circles of water in northern Norway were caused by meteors, joins up with three more hardened and extremely strange scientists on a geological expedition. He is hardly up to the task and stumbles from one mishap to another, all absurd and at times quite funny. But Hermans seems to have a more serious message in mind. Our hero, who believes his significance as a human being can only be affirmed through a stunning scientific discovery, soon begins to learn about himself and his capacities of endurance. He eventually comes to realize that what he is striving for will not win him scientific immortality: "I am building a cathedral of unknown proportions, and by the time it is finished I will be long dead and no-one will ever know of my contribution" (p. 119). Perhaps the most noteworthy parts of "Beyond Sleep," at least to this reader, are the philosophical/scientific observations and nice, brief comments about the nature of existence that dot the text. A somewhat humorous example of the former is the following (keep in mind that mosquitoes play a prominent role in this novel . . . like so often in literature set in Scandinavia): "I often wonder whether people realise that they might be completely mistaken about their place in the scheme of things. Remember that stuff about the first being last, the last first? Who's to say we won't be welcomed into the afterlife by a host of mosquitoes? Wielding the sceptre up on the big throne could be a virus--the foot-and-mouth virus, say" (p. 149). As an example of a comment on the absurd nature of our existence, here's a nice statement about how man can keep his self-respect: "By doing his duty, the incomprehensible duty imposed on him by his incomprehensible existence in an incomprehensible world" (p. 176). Yes on that . . . and yes on much else in this book. But two hundred pages of tramping through mosquito-infested sub-artic Norway was a bit much . . . perhaps it was reminiscent of too many unpleasant moments I experienced growing up in Alaska!
Profile Image for Martijn van Bruggen.
284 reviews26 followers
January 6, 2024
Derde lezing in drie jaar. Wederom intens genoten. Dat zijn de beste.

'De bewakers van Auschwitz moesten hun gezinnetjes onderhouden en een krokodil kan ook niet van de wind leven. Jezus wat stinkt het hier.' (195)

'Op dit moment gaat een tipje van de sluier omhoog die over het hele leven ligt: dat ik altijd en in alles weerloos, machteloos en vervangbaar als een atoom ben en dat alle bewustzijn, alle wil, hoop en vrees alleen maar manifestaties zijn van het mechanisme waarvolgens de menselijke moleculen zich bewegen in de peilloze kosmische materiedamp.' (228)

'Maar wat dan? Wat had ik anders moeten doen? Toch fluitist worden? Hoe zal ik er ooit achter komen? Niemand kan tweemaal op hetzelfde punt beginnen. Elk experiment dat niet herhaald kan worden, is helemaal geen experiment. Niemand kan met zijn leven experimenteren. Niemand hoeft zich te verwijten dat hij in den blinde leeft.' (317)

'Ik kijk haar aan, machteloos. Zij kan het niet helpen. Zij is dom. Hemel. Wat bedoelt ze met hemel? Ze zou gaan stotteren als ik haar vroeg wat ze daar zich bij voorstelt.' (318)

Profile Image for Evi.
591 reviews34 followers
June 17, 2020
Ik vind het heel erg moeilijk, merk ik, om 'minder positief' te schrijven over een auteur die tot de Nederlandse canon wordt gerekend. Ik zit met een gevoel 'dat ik dit toch goed zou moeten vinden', zeker ook omdat het onderwerp me aanspreekt. De achterflap vergelijkt Hermans met Kafka en Sartre. Ik wil dit boek goed vinden. Maar ik blijf achter met een gevoel van "wat heb ik nu gelezen?" en ook "waarom?". Aangezien ik de grootste absurditeiten kan appreciëren hoeft een boek niet altijd een 'reden' te hebben. Maar blijkbaar wel een persoonlijke 'betekenis'. En dat had dit boek voor mij niet. Ik denk aan het boek van Tim Parks, De roman als overlevingsstrategie, en concludeer dat dit gewoon niet mijn "thematiek" is. En het is ok dat het mij koud laat. Sartre daargelaten.
Profile Image for Sandra.
24 reviews
March 19, 2025
Het verhaal zit literair enorm goed in elkaar, toch kan ik het geen vijf sterren geven. Dat komt omdat ik in vlagen erg tegenstrijdig door dit boek heengekomen ben. Soms vloog ik door stukken heen, zo heerlijk geschreven en soms moest ik me erdoorheen worstelen. Dit had diverse redenen: herhalingen, langdurige tegenslagen of gezever daarover.

Het thema was mij van te voren bekend en de afloop ook. Dat heb ik niet als hinderlijk ervaren. Het verhaal is meer dan de premisse en bevat een mooi intiem inzicht in de belevingswereld en persoonlijkheid van de protagonist. Dat is subliem geportretteerd in de omlijsting van zijn promotieonderzoek.

Het is alleen geen boek voor wie op zoek is naar een feel good boek.
Profile Image for Resa Leeflang.
28 reviews2 followers
June 15, 2022
ironisch genoeg wel in slaap gevallen, meerdere keren
Displaying 1 - 30 of 614 reviews