Ostatni portret

by Anna Rybakiewicz

Monachium, rok 1937.

Adele Moll jest córką żydowskiego malarza, którego obrazy naziści usuwają z niemieckich muzeów. Gdy na jej drodze pojawia się Theodor Diesel – historyk sztuki uwikłany w machinę III Rzeszy – wie, że nie powinna mu ufać. Tym bardziej nie powinna nic do niego czuć… Wkrótce Adele musi uciekać do Polski. Z dawnego życia zabiera ze sobą tylko jedno: obraz oprawiony w złotą ramę. Nie wie, że ktoś podąża jej śladem i nie cofnie się przed niczym, by odzyskać to, co uważa za swoją własność.

Nowy Jork, rok 2017.

Życie Mary Lenox rozpada się na kawałki. Ostatnią szansą na ocalenie jej i dzieci przed bankructwem staje się odziedziczony obraz w złotej ramie, który jest wart fortunę. Tuż przed aukcją jego sprzedaż zostaje jednak wstrzymana. Okazuje się bowiem, że dzieło może być zaginioną podczas wojny własnością polskiej rodziny. Aby udowodnić, że obraz należy do niej, Mary musi poznać jego przeszłość. Razem z detektywem Wiktorem Wroną rozpoczyna śledztwo prowadzące ich do odkrycia, którego żadne z nich się nie spodziewało.

Przez osiemdziesiąt lat wszyscy patrzyli na obraz. Nikt nie zauważył tego, co skrywał naprawdę… historię miłości, dla której warto było poświęcić wszystko.

528 pages, Paperback

First published October 14, 2026

Reviews

[Jola (czytanienaplatanie) · Rating 5 out of 5]

Czy to najlepsza z powieści Anny Rybakiewicz? Pewnie zdania będą podzielone, ale na palcach jednej ręki mogę policzyć książki z literatury obyczajowej, w których historie prowadzone w dwóch liniach czasowych porwały mnie równie mocno, a w „Ostatnim portrecie” autorce udało się to osiągnąć z łatwością. Tytuł ten trafia więc na absolutny szczyt w moim prywatnym rankingu jej książek.

Oczywiście, jak we wszystkich powieściach autorki, tak i w tej nie mogło zabraknąć wielkiej historii, która rzuca cień zarówno na losy bohaterów żyjących w Monachium krótko przed wybuchem wojny, jak i tych odkrywających jej tajemnice we współczesnym Nowym Jorku. Wszystkie ścieżki prowadzą do tytułowego portretu, który przebył daleką drogę, przechodząc z rąk do rąk, by w końcu stać się przedmiotem sporu o znaczeniu międzynarodowym. Sporu, w którym każdy ma swoją prawdę i swoje racje, przez co trudno opowiedzieć się jednoznacznie po jednej ze stron.

Silne kobiece postaci to również cecha charakterystyczna powieści autorki i tu w zmiennej narracji oddaje głos córce żydowskiego malarza, którą wojna zmusza do ucieczki, i wdowie na skraju bankructwa, z determinacją walczącej o przyszłość swoich dzieci. Na drodze każdej z nich stawia mężczyznę i uczucie, które w ich sytuacji wydaje się wręcz miłością zakazaną, a co najmniej wnoszącą wiele komplikacji. I to dzięki kunsztownemu połączeniu tych wątków, budzących ciekawość zarówno co do losów portretu, jak i samych bohaterów, tę powieść czyta się tak zachłannie.

Autorka przypomina mroczne, wojenne czasy zagrabiania mienia i dzieł sztuki, nazistowską propagandę, proces konfiskaty, ale też próby ratowania artystycznego dorobku. Robi to z historyczną rzetelnością z jednej strony, a z detektywistycznym zacięciem w odkrywaniu tajemnic z drugiej, co czyni tę historię wyjątkowo fascynującą. A to, że nie brak w niej moralnych dylematów, ludzkich tragedii, ale też ogromu miłości, determinacji i dobra w miejscu zawładniętym ciemnością, wynosi ją w moim odczuciu na sam szczyt.

Ode mnie otrzymuje 10/10! Gdybyście więc mieli przeczytać tylko jeden tytuł spod pióra autorki, to gorąco namawiam Was do sięgnięcia po „Ostatni portret”!

[Goszaczyta · Rating 5 out of 5]

Śmiało mogę rzec, że Anna Rybakiewicz to jedna z moich ulubionych polskich autorek. Jej historie zawsze wywołują mnie mnóstwo skrajnych emocji i za każdym razem po skończeniu książki czuję się cudownie związana z daną historią. Podobnie było w przypadku „Ostatniego portretu”. Autorka zaserwowała nam historie, w której przeszłość nie pozwala o sobie zapomnieć, a jeden pozornie zwyczajny przedmiot potrafi połączyć losy ludzi żyjących w zupełnie różnych czasach.

✨ Czasem wystarczy jeden obraz, by po latach na nowo otworzyć drzwi do przeszłości. A to, co za nimi czeka, nie zawsze jest łatwe do zaakceptowania. ✨

❤️ W 1937 roku Adele Moll, córka żydowskiego malarza, ucieka z Niemiec przed nazistowskimi prześladowaniami. Zabiera ze sobą obraz w złotej ramie, nieświadoma, jak wielką tajemnicę skrywa to dzieło i jak bardzo wpłynie ono na losy wielu osób…

Osiemdziesiąt lat później Mary Lenox, po śmierci męża i w obliczu problemów finansowych, postanawia sprzedać odziedziczony obraz. Gdy pojawiają się podejrzenia, że dzieło zostało zrabowane podczas wojny, kobieta wraz z Wiktorem, specjalistą od sztuki rozpoczyna poszukiwania prawdy. Z każdym kolejnym odkryciem przeszłość odsłania sekrety, które mogą zmienić wszystko, co dotąd wiedzieli o obrazie i jego historii. ❤️

„Ostatni portret” to opowieść, w której sztuka odgrywa znaczącą rolę. To historia o dziedzictwie, pamięci i znaczeniu kultury, ale również o tym jak wiele można stracić kiedy człowiek zostaje pozbawiony tego, co stanowi część jego tożsamości. Książka skłania do refleksji nad przeszłością i pokazuje, że jej konsekwencje potrafią być odczuwalne jeszcze długo po przeżyciu tych ciężkich chwil.

Autorka z dużą wrażliwością przedstawia losy swoich bohaterów, ich uczucia, trudne decyzje i poświęcenia. Pokazuje, że za pozornie zwyczajnymi przedmiotami mogą kryć się niezwykłe historie, a rodzinne tajemnice potrafią przetrwać całe pokolenia. Anna Rybakiewicz umiejętnie przeplata dwie linie czasowe, stopniowo odsłaniając przed nami losy bohaterów. Obok tajemnicy obrazu pojawiają się miłość, rodzinne więzi, poświęcenie i sekrety, które przez lata nie ujrzały światła dziennego. To opowieść o miłości, cierpieniu i pamięci, ale również o tym, jak ważne jest odkrywanie prawdy o swojej przeszłości.

„Ostatni portret” to dla mnie coś więcej niż powieść historyczna. To opowieść o pamięci, tożsamości i przeszłości, która potrafi powrócić nawet po wielu latach. To jedna z tych historii, które przypominają, że za każdym przedmiotem może kryć się czyjeś życie, czyjeś cierpienie i uczucia, których nie sposób wycenić. To wartościowa, dobrze napisana i pełna emocji historia, która nie tylko dostarcza czytelniczej przyjemności, ale również przypomina o ważnym fragmencie naszej historii. Polecam ją wszystkim miłośnikom powieści historycznych, w których obok emocjonującej fabuły znajdziemy również ciekawe tło historyczne. ❤️

[Czytankowalandia]

Powiem Wam, że to jest potężna książka, ponad 500 stron robi wrażenie, ale wiecie co? Kiedy już człowiek wsiąknie w tę historię, zupełnie przestaje zwracać uwagę na jej objętość, bo to kawał opowiedzianej historii, a sposób, w jaki autorka prowadzi fabułę, to dla mnie prawdziwy majstersztyk.

Już kiedyś wspominałam, że bardzo lubię, kiedy akcja książki rozgrywa się na kilku płaszczyznach czasowych. Uwielbiam odkrywać, co łączy bohaterów z różnych epok i jak przeszłość potrafi niespodziewanie wkroczyć w teraźniejszość. Z jednej strony Monachium w 1937 roku, z drugiej Nowy Jork w 2017, dwie epoki, zupełnie inne realia, inni bohaterowie, a jednak wszystko kręci się wokół jednego obrazu w złotej ramie i powiem Wam, że sposób, w jaki te historie się ze sobą splatają, można spokojnie nazwać majstersztykiem.

Zaczynamy od Adele Moll, córki żydowskiego malarza, której życie w nazistowskich Niemczech z dnia na dzień staje się coraz trudniejsze. Jest strach, niepewność, zagrożenie i miłość, która pojawia się w najmniej odpowiednim momencie, bo jak tu spokojnie układać sobie życie, kiedy świat wokół zaczyna wariować, a człowiek nie wie, komu może zaufać? Na drodze Adele staje Theodor Diesel, historyk sztuki, i od razu robi się emocjonalnie. Potem jest ucieczka Adele, obraz i tajemnica, która będzie ciągnęła się przez kolejne dziesięciolecia. Obraz, który dla jednych jest cennym dziełem sztuki, dla innych staje się pamiątką po utraconym życiu, a dla jeszcze innych przedmiotem, który za wszelką cenę trzeba odzyskać.

Muszę przyznać, że sam pomysł na fabułę jest bardzo intrygujący, jednej strony mamy wojenną historię, pełną niebezpieczeństw i trudnych wyborów, z drugiej współczesne śledztwo, które krok po kroku odsłania kolejne tajemnice. Do tego dochodzi sztuka, rodzinne dziedzictwo i pytanie, które chyba każdy z nas choć raz sobie zadał: czy znamy historię własnej rodziny? Ile opowieści przepadło bezpowrotnie, ile przemilczano, a ile wciąż czeka na kogoś, kto odważy się zadać właściwe pytania?

[_coco_book · Rating 4.25 out of 5]

✨️Minione czasy mają to do siebie, że kryją wiele tajemnic. Ludzie i przedmioty pielęgnują swoje sekrety i czekają na odpowiednie okoliczności, żeby je wyjawić. Tylko, że nie zawsze jest to takie proste. Trudne czasy wymagają poświęceń a prawda nie jest tak jednoznaczna, jak moglibyśmy tego oczekiwać.

✨️„Ostatni portret” jest istnym hołdem dla sztuki. Pokazuje jak ogromną wartość ma dziedzictwo kulturowe. W nienachalny sposób pozwala dostrzec jak istotne, w kontekście obecnych czasów, jest rozumienie przeszłości.

✨️Tej książki się nie czyta, ją się pochłania. Każda emocja, każda sytuacja, każde cierpienie jest wręcz namacalne. Tak bardzo intensywne i realne. Warto poświęcić chwilę na rozważania o tym, że odbierając ludziom to, co dla nich ważne można zniszczyć ich tożsamość. Fragmenty o tym, że wybitni malarze mieli zakaz tworzenia złamały mi serce.
Na kartach tej książki mamy wielu bohaterów. Każdy z nich jest ważny i ma do opowiedzenia własną historię.

✨️ „Ostatni portret” jest niezwykle wielowymiarową opowieścią. Nie pokazuję znanego od tysiącleci schematu, w którym dobro zwycięża zło. Tu jest znacznie ciekawiej i trudnej. Każdy zna swoją prawdę i nie chce nic więcej ponadto, niż mu się należy. Podobała mi się złożoność sprawy „walki” o obraz a najbardziej zbieranie fragmentów przeszłości, które stopniowo układały się w całość.

✨️„Ostatni obraz” to pełna zaskoczeń i wzruszeń opowieść, której rdzeniem jest portret pewnej kobiety. Poznajemy detale z czasów, kiedy powstał oraz to, co dzieje się z nim teraźniejszości. Fascynujące jest jak wiele losów różnych osób może scalić jeden obraz. „Ostatni portret” to również cenna lekcja o szacunku, miłości, oddaniu i wojnie. Pokazuje, że nawet najtrudniejsze okoliczności nie zwalniają nas z obowiązku bycia człowiekiem. Fenomenalna historia i z pełną odpowiedzialnością chcę Wam ją polecić. Adele, Alfred, Theodor, hrabia Soliński, Mary i Wiktor na długo pozostaną w mojej pamięci.

[Joanna Aleksandra · Rating 5 out of 5]

„ Ostatni portret” to najnowsza powieść Anny Rybakiewicz. Zawsze z przyjemnością sięgam po jej książki i jeszcze nigdy się nie zawiodłam.
Akcja powieści toczy się dwutorowo. Jedna linia czasowa prowadzi nas przez okres zaczynający się przed pierwszą wojną światową aż do lat pięćdziesiątych. Akcja toczy się głównie w Monachium i w Polsce. Adelle, córka znanego żydowskiego malarza po nocy kryształowej ucieka do Polski, zatrzymuje się u przyjaciela ojca, który opiekuje się kolekcją jego obrazów. Dziewczyna zabiera tylko jedną walizkę z najpotrzebniejszymi rzeczami oraz obraz w złotej ramie przedstawiający jej portret i skrywający największa tajemnicę. Druga linia czasowa to lata współczesne i Nowy Jork, gdzie Mary po rodzinnej tragedii rozpaczliwie potrzebuje pieniędzy i stara się sprzedać obraz, który jest w jej rodzinie od pokoleń. Dom aukcyjny informuje ją jednak, że obraz jest poszukiwanym dziełem sztuki zagrabionym podczas II wojny światowej, o który upominają się spadkobiercy.
Jest to piękna i przejmująca powieść o ciekawej fabule. Losy dwóch kobiet przeplatają się ze sobą w dwóch perspektywach czasowych. Autorka przybliża nam dodatkowo wątek zawłaszczania dzieł sztuki przez nazistów w czasie II wojny światowej i ich późniejszego odzyskiwania. Umiejętnie splata historię z fikcją literacką. Książka jest pełna emocji i zapada w serce. Już od pierwszych stron przyciąga uwagę i nie można jej po prostu odłożyć. Traktuje o miłości, poświęceniu, aktach człowieczeństwa, poszukiwaniu prawdy, szacunku. Stopniowo odkrywa rodzinne tajemnice tworząc spójną fabułę. Anna Rybakiewicz jak zawsze posługuje się pięknym, plastycznym językiem co jest bardzo mocną stroną jej książek. Tak więc sięgajcie po tę powieść i czytajcie.

[Mozaika Literacka · Rating 5 out of 5]

Powieść przesiąknięta ludzkimi emocjami. Barwnie nakreślona, angażująca nie tylko zachłannie przypatrujące się fabule oko, ale także duszę oraz wyobraźnię, budząca żywą fascynację sztuką i wyraźne wzruszenie, któremu nie sposób się oprzeć. Anna Rybakiewicz bez wątpienia posiada niebywały dar przywoływania dawnych zdarzeń, które w oka mgnieniu stają się przestrzenią dla historii pełnej uczuciowych dylematów i tajemnic. Ostatni portret także owiany zostaje nieoczywistą atmosferą, nawet po osiemdziesięciu długich latach, staje się zagadką w detektywistycznym oraz czytelniczym oku. I to właśnie obraz plastycznie łączy tu uwierającą przeszłość z teraźniejszością pełną bezradności. Po jednej stronie wdowa, matka trójki synów, niespodziewanie lądująca na skraju rodzinnego bankructwa, po drugiej zmuszona do ucieczki, utalentowana córka żydowskiego malarza. Dwie niezwykłe kobiece wrażliwości i tym samym dwie narracje, w których przejmujących słowach wyczuwa się nie tylko silną wolę przetrwania, ale też determinację, waleczność i snującą się ukradkiem potrzebę bliskości. Niełatwą drogę każdej z nich przecina czarujący mężczyzna, wnosząc do fabuły nutę ekscytacji, szczyptę niepewności, ale także aurę zakazanej miłości. Najciemniejszy fragment tej literackiej podróży to opisane z sumiennością czasy wojennego mroku i unoszący się w powietrzu brak nadziei, to nazistowska propaganda i bezduszne zabieranie mienia, to także próba zachowania najbardziej wartościowych dzieł. Dwie poruszające opowieści łączą się w odważny, międzynarodowy spór o własność, której daleko do oczywistości. To czuła, dramatyczna i niesamowicie wciągająca powieść, w której strata, miłość, sztuka, rodzinne sekrety i wojenne zgliszcza, stają się tłem dla odkrywania zaszytej gdzieś głęboko prawdy.

[atrament_na_papierze · Rating 4 out of 5]

🎨❤️ Macie jakiś ulubiony obraz? Ja osobiście uwielbiam wszystkie Klimt'a - jeden z nich mam nawet wytuatuowany 🤭

„Ostatni portret” Anny Rybakiewicz zabiera nas w podróż między przeszłością a teraźniejszością, pokazując, że sekrety sprzed lat potrafią niespodziewanie powrócić i zmienić sposób, w jaki patrzymy na historię.

Monachium, lata trzydzieste XX wieku. Adele staje w obliczu wydarzeń, które na zawsze odmienią jej życie. Osiemdziesiąt lat później, w Nowym Jorku, Mary trafia na portret w złotej ramie. Obraz staje się początkiem odkrywania tajemnicy, która przez lata pozostawała ukryta. Dwie kobiety, dwie różne rzeczywistości i historia, która łączy je mimo upływu czasu. 🖼️✨

Lubię powieści, które przypominają, że historia to nie tylko daty i wydarzenia zapisane w podręcznikach. To przede wszystkim ludzie, ich uczucia, marzenia, straty i decyzje, których konsekwencje potrafią być odczuwalne nawet przez kolejne pokolenia. Właśnie takie opowieści skłaniają mnie do refleksji i sprawiają, że po zakończeniu lektury jeszcze przez chwilę wracam myślami do poznanych bohaterów.

W „Ostatnim portrecie” szczególnie podoba mi się sam pomysł na połączenie dwóch perspektyw i stopniowe odkrywanie przeszłości. Tajemnica ukryta za obrazem nadaje historii wyjątkowego charakteru, a tło historyczne przypomina, jak bardzo los człowieka może zależeć od czasów, w których przyszło mu żyć. 🥹

To kolejna powieść, która pokazuje, że nawet po wielu latach pewne historie zasługują na to, by ujrzeć światło dzienne. Są wspomnienia, których nie da się wymazać, i prawdy, które prędzej czy później domagają się odkrycia. ❤️

⭐Moja ocena: 9/10
(współpraca reklamowa: Wydawnictwo Filia)

[Anna · Rating 5 out of 5]

Tak wychwalaliście mi ten tytuł, że naprawdę bałam się po niego sięgnąć. Autentycznie. Najgorzej mieć takie wygórowane oczekiwania, potem naprawdę trudno takiego czytelnika zadowolić. Cieszę się ogromnie, że Ania Rybakiewicz po raz kolejny przeszła samą siebie, a „Ostatni portret” okazał się być lekturą wyborną i rewelacyjną. Jak to zawsze bywa z książkami doskonałymi, trudno napisać mi opinie. Czy wystarczy, że powiem Wam, że musicie tę powieść przeczytać? 😂 Trudno policzyć ile razy podczas tej lektury się wzruszyłam, ciężko opisać, ile razy odkładałam ją na kolana i patrzyłam w dal, przed siebie, za okno, a wszystko po to żeby sobie poukładać w głowie kilka rzeczy i rozmyślać. To opowieść o tym co w życiu najcenniejsze, o tym że wielka miłość nie zawsze rodzi się z ochów i achów, czasami przychodzi cicho i spokojnie pewnego wieczoru. To historia o tym, że są takie rzeczy, których nie jesteśmy w stanie zrobić, nawet dla tego kogo kochamy i są takie błędy, których nie można wybaczyć pomimo tego wielkiego uczucia, którym darzymy konkretną osobę. Dwie linie czasowe, szalejąca wojna, wspaniale wykreowany świat, w którym dzieje się bardzo dużo i bardzo szybko oraz współczesność, która bez wątpienia skradła moje serce. Ta książka jest doskonała, wybitna i rewelacyjna. Jestem oszołomiona i zakochana, Aniu, pisz ciągle! Jeżeli kochacie czytać, musicie tę pozycję zapisać na swoją listę, bo takie książki naprawdę rzadko się zdarzają.

[Monika Rudko · Rating 5 out of 5]

Wspaniała ! Najlepsza powieść autorki !