What do you think?
Rate this book
Utopia nad wisłą. Historia Peerelu
Wszystkim pamiętającym czasy Polski Ludowej aż trudno uwierzyć w to, że dorosłe stało się już pokolenie Polaków, które okres ten zna z podręczników historii i opowiadań rodziców. Czasy Peerelu budzą wiele sporów i kontrowersji, wiele emocji i skrajnych reakcji. Autorzy prezentowanej książki starali się rzetelnie przedstawić różne oblicza Polski Ludowej zarówno jej sukcesy, których niewątpliwe było wiele, jak też liczne porażki.
- GenresHistory
373 pages, Hardcover
First published January 1, 2008
6 people are currently reading
106 people want to read
About the author
Antoni Dudek
25 books34 followers politolog i historyk. Pracownik naukowy Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Instytutu Pamięci Narodowej.
W 1990 ukończył studia w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1994 uzyskał doktorat z nauk politycznych na podstawie pracy dotyczącej polityki władz PRL wobec Kościoła katolickiego w latach 1956-1970. W 2004 habilitował się na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ na podstawie pracy Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988-1990 (2004). Od września 2000 pracował w Biurze Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej na stanowisku naczelnika Wydziału Badań Naukowych, Dokumentacji i Zbiorów Bibliotecznych. Od lutego 2006 jest doradcą Prezesa IPN.
Zajmuje się najnowszą historią polityczną Polski oraz jej współczesnym systemem politycznym. Autor i współautor kilkunastu książek oraz kilkuset artykułów poświęconych przede wszystkim historii najnowszej, członek redakcji półrocznika "Pamięć i Sprawiedliwość". Publikuje m.in. w tygodniku "Wprost" oraz w "Rzeczpospolitej" i "Dzienniku". Na antenie TVP Historia od maja 2007 prowadzi program publicystyczny Kulisy III RP. Mieszka w Warszawie.
W 1990 ukończył studia w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1994 uzyskał doktorat z nauk politycznych na podstawie pracy dotyczącej polityki władz PRL wobec Kościoła katolickiego w latach 1956-1970. W 2004 habilitował się na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ na podstawie pracy Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988-1990 (2004). Od września 2000 pracował w Biurze Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej na stanowisku naczelnika Wydziału Badań Naukowych, Dokumentacji i Zbiorów Bibliotecznych. Od lutego 2006 jest doradcą Prezesa IPN.
Zajmuje się najnowszą historią polityczną Polski oraz jej współczesnym systemem politycznym. Autor i współautor kilkunastu książek oraz kilkuset artykułów poświęconych przede wszystkim historii najnowszej, członek redakcji półrocznika "Pamięć i Sprawiedliwość". Publikuje m.in. w tygodniku "Wprost" oraz w "Rzeczpospolitej" i "Dzienniku". Na antenie TVP Historia od maja 2007 prowadzi program publicystyczny Kulisy III RP. Mieszka w Warszawie.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
May 22, 2024
interesująca, poważna i ambitna - to naprawdę duża rzecz i wyjaśni wam o PRL wszystkie istotne kwestie. a jednak warto zaznaczyć, że nie jest to rzecz do przeczytania na raz - po 1 wydanie mimo wszystko jest potężne i nieporęczne, chociaż ma fantastyczne dodatki i ciekawostki, po 2 mnóstwo faktografii, nazwisk, danych, miejsc może przytłoczyć.
ale ostatecznie jeśli kogoś tematyka interesuje, na pewno się nie zawiedzie (chociaż wolałabym żeby było też nieco więcej o kulturze, życiu społecznym i zwyczajnej codzienności)
ale ostatecznie jeśli kogoś tematyka interesuje, na pewno się nie zawiedzie (chociaż wolałabym żeby było też nieco więcej o kulturze, życiu społecznym i zwyczajnej codzienności)
November 30, 2024
Historia PRL w pigułce, opisana w sprawny, rzetelny i atrakcyjny sposób. Przeszkadza trochę dziwny format książki. Polecam.
May 6, 2024
„Utopia nad Wisłą. Historia Peerelu” to wznowienie książki wydanej w 2008 r. Pozycji o historii Polski w latach 1945-1989, momentu, który jak podkreślają sami autorzy, przez tysiące naszych rodaków wspominany jest z wielkim sentymentem, a nawet rozrzewnieniem. Czy w swoich domach od rodziców zdarzało Wam się słyszeć: „a kiedyś za komuny to było!”? A może w ogóle okres PRL nad Wisłą nie był u Was wspominany, a sami go nie pamiętacie, bo jesteście pokoleniem Y albo Z?
Niesamowite w przypadku książki Dudka i Zblewskiego jest to, że bez względu na to, do którego pokolenia czy też grupy ludzi możecie siebie zaliczyć, pozycja „Utopia nad Wisłą” jest skierowana do każdego z Was. Dlaczego? Głównie z uwagi na to jak została wydana i w jaki sposób opowiada ona o PRL. W internecie spotkałem się z wieloma głosami, że książka duetu historyków nazywana jest Encyklopedią. Pod względem faktograficznym jestem w stanie się z tym zgodzić, ale sposób opowiadania nie ma nic wspólnego z nudnymi encyklopediami czy też podręcznikami do historii.
Dudek i Zblewski w swojej pozycji przyjęli formę doskonale znaną fanom twórcy kanału na YT „Dudek o historii”.
Mianowicie jest to zajrzenie za kulisy wydarzeń sprzed lat, gdzie w oparciu o najważniejsze fakty, dokumenty, teksty, przemówienia, notatki i zapiski bohaterów epoki PRL omówione są te zdarzenia. Dodatkowo wsparte o analizy największych kryzysów polityczno-społecznych oraz wyraźnie wyliczone zarówno plusy, jak i minusy tamtych 45 lat.
Książka jest podzielona na osiem najważniejszych okresów w dziejach PRL, każdy z nich poprzedzony jest zdjęciową syntezą tej części wraz z najważniejszymi faktami ze świata. Dzięki temu łatwiej można osadzić opowieść w sytuacji geopolitycznej. Dodatkowo w pozycji znajdziecie mnóstwo archiwalnych zdjęć, przytoczonych wypowiedzi lub tekstów i wyjaśnień najważniejszych organizacji czy wydarzeń.
To wszystko ułatwia lekturę, pokuszę się o to określenie, opowieści o PRL-u i wyciąganie wniosków z pogłębionych analiz historyków. „Utopia nad Wisłą. Historia Peerelu” nie tylko może być źródłem informacji dla tych, którzy nie wiedzą za wiele o tym okresie, ale również znakomitą pozycją, która uporządkuje to wszystko, co dotychczas usłyszeliście (a w wielu przypadkach wyprowadzi z błędu). Sam złapałem się na tym, że chociaż interesuję się historią, to książka Dudka i Zblewskiego nie tylko dotychczasowe informacje ułożyła w idealnej linii czasowej, ale również sporo nowych faktów dołożyła. Trzeba jednak mieć świadomość, że mimo wszystko mamy do czynienia z historią, dlatego biorąc tę książkę do ręki nie można nastawiać się na lekturę w jeden wieczór. Gwarantuję jednak, że jak już po „Utopię nad Wisłą. Historię Peerelu” sięgniecie, to będziecie zaciekawieni, a w niektórych przypadkach otworzą Wam się oczy. Również na to, dlaczego obecna Polska wygląda właśnie tak, a nie inaczej.
Niesamowite w przypadku książki Dudka i Zblewskiego jest to, że bez względu na to, do którego pokolenia czy też grupy ludzi możecie siebie zaliczyć, pozycja „Utopia nad Wisłą” jest skierowana do każdego z Was. Dlaczego? Głównie z uwagi na to jak została wydana i w jaki sposób opowiada ona o PRL. W internecie spotkałem się z wieloma głosami, że książka duetu historyków nazywana jest Encyklopedią. Pod względem faktograficznym jestem w stanie się z tym zgodzić, ale sposób opowiadania nie ma nic wspólnego z nudnymi encyklopediami czy też podręcznikami do historii.
Dudek i Zblewski w swojej pozycji przyjęli formę doskonale znaną fanom twórcy kanału na YT „Dudek o historii”.
Mianowicie jest to zajrzenie za kulisy wydarzeń sprzed lat, gdzie w oparciu o najważniejsze fakty, dokumenty, teksty, przemówienia, notatki i zapiski bohaterów epoki PRL omówione są te zdarzenia. Dodatkowo wsparte o analizy największych kryzysów polityczno-społecznych oraz wyraźnie wyliczone zarówno plusy, jak i minusy tamtych 45 lat.
Książka jest podzielona na osiem najważniejszych okresów w dziejach PRL, każdy z nich poprzedzony jest zdjęciową syntezą tej części wraz z najważniejszymi faktami ze świata. Dzięki temu łatwiej można osadzić opowieść w sytuacji geopolitycznej. Dodatkowo w pozycji znajdziecie mnóstwo archiwalnych zdjęć, przytoczonych wypowiedzi lub tekstów i wyjaśnień najważniejszych organizacji czy wydarzeń.
To wszystko ułatwia lekturę, pokuszę się o to określenie, opowieści o PRL-u i wyciąganie wniosków z pogłębionych analiz historyków. „Utopia nad Wisłą. Historia Peerelu” nie tylko może być źródłem informacji dla tych, którzy nie wiedzą za wiele o tym okresie, ale również znakomitą pozycją, która uporządkuje to wszystko, co dotychczas usłyszeliście (a w wielu przypadkach wyprowadzi z błędu). Sam złapałem się na tym, że chociaż interesuję się historią, to książka Dudka i Zblewskiego nie tylko dotychczasowe informacje ułożyła w idealnej linii czasowej, ale również sporo nowych faktów dołożyła. Trzeba jednak mieć świadomość, że mimo wszystko mamy do czynienia z historią, dlatego biorąc tę książkę do ręki nie można nastawiać się na lekturę w jeden wieczór. Gwarantuję jednak, że jak już po „Utopię nad Wisłą. Historię Peerelu” sięgniecie, to będziecie zaciekawieni, a w niektórych przypadkach otworzą Wam się oczy. Również na to, dlaczego obecna Polska wygląda właśnie tak, a nie inaczej.
September 30, 2025
I got the original version from 2008 so I can not express my feelings on the improved version from the last year. I can however write about what I thought of the version I read. I think that the book is overall written in an intriguing way, and I liked it's structure. It definitely gives the overall idea of how each era went about, and the short snippets concerning "less" important parts in fuller detail were definitely my favourite part. I also liked how the beginning of each chapter was made to look almost like a part of some sort of magasine coming from the latter half of the twentieth century Poland. Now as for the parts I wasn't a fan of, there's a lot to unpack here. Starting off with the smallest and the biggest detail at the same time, the quotations. Some of them are credited as just "The Internet", which really brought down the historic value of the book, even if it concerned what might not be even a fifth of the sources of images. I also didn't really understand the Highlighted quotes on the inner part of the pages, that most of the time were just repeats of what already one could find on each page, and even sometimes at the start of the chapter. Including the same quote thrice just rubbed me in the wrong direction, it's a rather small thing, and it alone wouldn't hinder my experience too much, but coupled with misspellings found throughout, not getting into the detail when it felt like it really should (The 1944 constitution having dedicated to it a full few pages, while the 1952 one being only mentioned a few years in the future, or the first communist leaders having their whole career summed up at the end of each of their subsequent sections, while the latter having no such treatment), and also feeling just much weaker in words when compared to some of his newer works I've read (like the 1989-2023 III Polish Republic History, which still had it's pacing problems in my opinion), I just can't give this book anything higher than three stars, even if I found it really insightful story of the Communist Era of the Polish Country.
June 14, 2024
Urodziłam się w latach 90-tych. PRL znam więc tylko z opowiadań i relacji osób, którzy żyli w tamtej rzeczywistości. Trochę z filmów. Trochę z seriali.
Muzycznie również to były ciekawe czasy. A jedyny kabaret jaki uznaję to ten z Peerelu właśnie.
Dla niektórych był to czas dobry i poniekąd tęsknią za tamtym porządkiem. Dla innych czas ucisku, którego szczerze nie znosili. W końcu ile ludzi, tyle peerelowskich perspektyw. I choć minęło już ponad trzydzieści lat od upadku komunizmu w Polsce to nadal rozmowy o nim wzbudzają skrajne emocje.
“PRL jawi się jako epoka o skrajnych obliczach - okres do którego z sentymentem i pewną dozą nostalgii wraca się we wspomnieniach, oraz czas, o którym raz na zawsze chciałoby się zapomnieć”
“Utopia nad Wisłą” to prawdziwa gratka dla miłośników polskiej historii. Coś na miarę podręcznika lecz bez zbędnego patosu i zadęcia. To książka, którą czyta się niezwykle przyjemnie i łatwo. Na uwagę zasługuje również językowa zręczność autorów w opowiadaniu historii. Okraszona mnóstwem fotografii treść, zawierająca wiele źródłowych tekstów jak piosenki, żarty, czy anegdoty wszelakie, sprawia, że PRL jest bardziej namacalny. Antoni Dudek i Zdzisław Zblewski ukazują rzeczywisty obraz tamtej epoki, dzieje Polski Ludowej takie jakie były. Momentami piękne. Często okrutne. Autorzy zadbali o obrazowe i rzeczowe przedstawianie faktów. Z całą pewnością mogę podkreślić, że rozkładając na czynniki pierwsze ten kawałek polskiej historii, nie nudzą swoją bardzo merytoryczną opowieścią o Peerelu. Raczej intrygują i zachęcają do dyskusji.
Żałuję jedynie, że książka nie została wydana w twardej oprawie...
Pierwszy raz książkę wydano w 2008 roku. Niezmiernie cieszy mnie fakt, że tak dobre publikacje są wznawiane, bo na poprzednie z pewnością bym nie trafiła. A szkoda by było, bo to warto przeczytać!
Bardzo polecam ją Waszej uwadze. Szczególnie jeśli lubujecie się książkach historycznych. Ta jest świetnie napisana.
Muzycznie również to były ciekawe czasy. A jedyny kabaret jaki uznaję to ten z Peerelu właśnie.
Dla niektórych był to czas dobry i poniekąd tęsknią za tamtym porządkiem. Dla innych czas ucisku, którego szczerze nie znosili. W końcu ile ludzi, tyle peerelowskich perspektyw. I choć minęło już ponad trzydzieści lat od upadku komunizmu w Polsce to nadal rozmowy o nim wzbudzają skrajne emocje.
“PRL jawi się jako epoka o skrajnych obliczach - okres do którego z sentymentem i pewną dozą nostalgii wraca się we wspomnieniach, oraz czas, o którym raz na zawsze chciałoby się zapomnieć”
“Utopia nad Wisłą” to prawdziwa gratka dla miłośników polskiej historii. Coś na miarę podręcznika lecz bez zbędnego patosu i zadęcia. To książka, którą czyta się niezwykle przyjemnie i łatwo. Na uwagę zasługuje również językowa zręczność autorów w opowiadaniu historii. Okraszona mnóstwem fotografii treść, zawierająca wiele źródłowych tekstów jak piosenki, żarty, czy anegdoty wszelakie, sprawia, że PRL jest bardziej namacalny. Antoni Dudek i Zdzisław Zblewski ukazują rzeczywisty obraz tamtej epoki, dzieje Polski Ludowej takie jakie były. Momentami piękne. Często okrutne. Autorzy zadbali o obrazowe i rzeczowe przedstawianie faktów. Z całą pewnością mogę podkreślić, że rozkładając na czynniki pierwsze ten kawałek polskiej historii, nie nudzą swoją bardzo merytoryczną opowieścią o Peerelu. Raczej intrygują i zachęcają do dyskusji.
Żałuję jedynie, że książka nie została wydana w twardej oprawie...
Pierwszy raz książkę wydano w 2008 roku. Niezmiernie cieszy mnie fakt, że tak dobre publikacje są wznawiane, bo na poprzednie z pewnością bym nie trafiła. A szkoda by było, bo to warto przeczytać!
Bardzo polecam ją Waszej uwadze. Szczególnie jeśli lubujecie się książkach historycznych. Ta jest świetnie napisana.
September 17, 2024
Przy okazji ukazania się uaktualnionej wersji książki pod koniec 2023 roku, ufało mi się, przy nieocenionej pomocy mojej wybranki serca, zaopatrzyć się w wersję z autorafami autorów, tj. Profesorów Dudka i Zblewskiego. Sama lektura została napisana w miarę kompaktowo, z przemyślanym ciągiem wydarzeń. Rozdziały książki nie koniecznie odpowiadają dokładnym okresom rządów danej ekipy, bądź czasu urzędowania I Sekretarza PZPRu, co wydaje się być zasadnym zabiegiem autorów, będącym zarazem ukłonem wobec kluczowych momentów historii Polski Ludowej, takich jak wydarzenia Gomułkowskiego Października, Marca '68 czy 16 miesięcy Solidarności. Jednocześnie, układ akapitów "dodatkowych", w których autorzy zdecydowali się nakreślić czytelnikowi pomniejsze wydarzenia w obrębie danego rozdziału czy przybliżyć życiorys postaci drugiego planu, czyni skupienie się na głównym opowiadaniu tym bardziej trudniejsze, w wyniku czego zalecam, zwłaszcza dla czytelników lubujących się w szczegółach i dokładnej znajamości historii na zasadzie "od ogółu do szczegółu", regularne przerwy celem przeprocesowania właśnie przczytanego tekstu i właściwego uporządkowania go sobie na mentalnej osi czasu epoki. Pomimo jednak drobnych niedociągnięć, lektura wielokrotnie zdołała umilić mi czas spędzony na przejażdżkach pociągiem czy przerwach lekcyjnych. Na szczególną pochwałę zasługuje przede wszystkim jej ogólny zasób informacji, który określić można na znajdujący się pomiędzy wiedzą przekazywaną w Liceum, a wykładami na kierunku Historii, co czyni tą pozycję świetnym dopełnieniem do kolekcji książek trudzących się opisem wydarzeń i codzienności życia w epoce Socrealizmu w Polsce.
January 4, 2025
Druga połowa XX wieku to w Polsce czas kontroli, cenzury, represji, łamania praw człowieka, niekończących się kolejek i pustych półek. To również nieustana aktywność społeczeństwa zmierzajaca do osłabienia, obalenia systemu komunistycznego. 45 lat Perelu to bardzo różnorodny wewnętrznie okres - budowa totalitaryzmu, epoka stalinizmu, małej stabilizacji, siermiężnego komunizmu, festiwal solidarności i powolny upadek wynikający z degrengolady systemu i totalnego kryzysu ekonomicznego. “Utopia nad Wisłą” porusza wszystkie te kwestie.
Encyklopedyczna historia PRLu od pierwszego dnia do ostatnich chwil. NIe jest to tylko kompendium wiedzy i faktów, zawiera wiele zdjęć, kolorowych reprodukcji dokumentów, gazet, plakatów, map, wykresów z czasów komunizmu. Nie ogranicza się do opisu wydarzeń politycznych, gospodarczych, prezentuje również codzienne życie. Ukazuje ich przyczyny, skutki, konsekwencje podejmowanych decyzji; dygresje na marginesach pokazują epizodyczne wydarzenia, wierszyki, piosenki z epoki, cytaty z dokumentów, odezw, przemówień; kolorowa i różnorodna czcionka również sprzyja przyswajaniu wiedzy; przystępny język sprawia, że stanowi świetne kompendium wiedzy dla każdego, kto interesuje się historią. Może być również przydatna przy powtórkach do wszelkiego rodzaju egzaminów.
Wszystko co najważniejsze na temat historii Polski po 1945 roku bez trudu można znaleźć w tej książce, dzięki temu może stanowić nie tylko wspomnianą wcześniej rolę repetytorium, ale również świetny punkt wyjścia do poznawania najnowszej historii, poszukiwania przyczyn różnych postaw, zachowań, zaniechań, które miały, mają swoje miejsce w III RP.
Encyklopedyczna historia PRLu od pierwszego dnia do ostatnich chwil. NIe jest to tylko kompendium wiedzy i faktów, zawiera wiele zdjęć, kolorowych reprodukcji dokumentów, gazet, plakatów, map, wykresów z czasów komunizmu. Nie ogranicza się do opisu wydarzeń politycznych, gospodarczych, prezentuje również codzienne życie. Ukazuje ich przyczyny, skutki, konsekwencje podejmowanych decyzji; dygresje na marginesach pokazują epizodyczne wydarzenia, wierszyki, piosenki z epoki, cytaty z dokumentów, odezw, przemówień; kolorowa i różnorodna czcionka również sprzyja przyswajaniu wiedzy; przystępny język sprawia, że stanowi świetne kompendium wiedzy dla każdego, kto interesuje się historią. Może być również przydatna przy powtórkach do wszelkiego rodzaju egzaminów.
Wszystko co najważniejsze na temat historii Polski po 1945 roku bez trudu można znaleźć w tej książce, dzięki temu może stanowić nie tylko wspomnianą wcześniej rolę repetytorium, ale również świetny punkt wyjścia do poznawania najnowszej historii, poszukiwania przyczyn różnych postaw, zachowań, zaniechań, które miały, mają swoje miejsce w III RP.
July 16, 2025
Szkoda ze bez happy endu :((
This entire review has been hidden because of spoilers.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews