Lichterlaaie

by Pat Donnez

Lichterlaaie speelt zich af in de jaren zeventig van de vorige eeuw, in een door en door Vlaams dorp uit die tijd. Wat een feest moet worden eindigt in een drama. Maar niet voor iedereen. Louis vindt dat hij meer verdient dan een roemloos bestaan als brouwersgast. Hij besluit een gooi te doen naar het wereldrecord grafliggen: tachtig dagen onder de grond, dat is het doel. Zijn bonte comité cafévrienden is er heilig van overtuigd dat het zal lukken. Greet, het autistische dochtertje van Louis houdt hem via haar Gesproken Dagblad op de hoogte van wat er bovengronds gebeurt. Duizenden fans stromen toe. Louis' trotse dorp, Bouweldonk, krijgt eindelijk een plaatsje op de kaart. Johanna, ongelukkig getrouwd met de Minister van Buitenlandse Zaken, heeft een zonneallergie en komt alleen 's nachts buiten. Op één van haar nachtelijke dooltochten, drijft Johanna's slechtwerkende sluitspier haar naar een feesttent, waar ze geen toilet vindt maar wel een kist onder de grond... Zo ontmoeten twee verrassende figuren elkaar op een wel erg unieke plek. Deze verschroeiende ontmoeting zal hun leven voorgoed veranderen. Vinden Johanna en Louis genezing bij elkaar?

Genres: Fiction

Paperback

First published May 1, 2015

Reviews

[Christine Bonheure · Rating 4 out of 5]

Dit boek van radioman Pat Donnez heeft me aangenaam verrast, niet meteen vanaf het begin maar geleidelijk aan. Een echt Vlaamse roman, vind ik dit, boordevol meeslepende conversaties tussen vrienden, bekenden. En ook tussen een hoger opgeleide dame, de vrouw van een minister, die 's nachts ronddoolt omdat ze niet tegen zonlicht kan, en Louis, een arbeider die al zijn hele leven zeult met kratten bier en nu een wereldrecord grafliggen wil breken, en die zegt waar het op staat. Klinkt het niet, dan botst het. Zo'n man. Beide personen horen ogenschijnlijk niet samen, niet op het eerste gezicht, en zelfs niet op het tweede. En toch klikt het wonderwel. Het boek is doorspekt met Vlaamse uitdrukkingen, in een taalgebruik dat af en toe niet politiek correct is. Maar dat moet verdomme kunnen. Ik dacht dikwijls bij mezelf: zouden onze noorderburen dit fragment of deze uitdrukking wel begrijpen? Een aantal leuke zinnen genoteerd, zoals: "Het kwaad is geen bacterie, het is een terminale ziekte die ook wel bekendstaat onder de naam Leven", en "Ze trekt op met een van de belangrijkste mensen in haar leven: zichzelf". En alweer ervaren: een autistisch personage doet het altijd!

[André · Rating 5 out of 5]

Citaat : Ze moest kiezen: orde op zaken stellen thuis en dan bekijken hoe het verder moest, of alles laten vallen en bij hem en zijn graf blijven.
Review : De roman speelt zich af in de jaren zeventig van de vorige eeuw in Bouweldonk, een door en door Vlaams dorp. Wat een feest moet worden eindigt in een drama. Maar niet voor iedereen. Louis vindt dat hij meer verdient dan een roemloos bestaan als brouwersgast. Hij besluit een gooi te doen naar het wereldrecord grafliggen: tachtig dagen onder de grond, dat is het doel. Zijn bonte comité cafévrienden is er heilig van overtuigd dat het zal lukken want daar zullen ze met zijn allen aan werken. Greet, het autistische dochtertje van Louis houdt hem via haar Gesproken Dagblad op de hoogte van wat er bovengronds gebeurt. Duizenden fans stromen toe. Louis’ trotse dorp, Bouweldonk, krijgt eindelijk een plaatsje op de kaart. Johanna, ongelukkig getrouwd met de minister van Buitenlandse Zaken, heeft een zonneallergie en komt alleen ’s nachts buiten. Op één van haar nachtelijke dooltochten drijft Johanna’s slechtwerkende sluitspier haar naar een feesttent, waar ze geen toilet vindt maar wel een kist onder de grond, en in die kist een levende vloekende man.

Donnez baseerde Lichterlaaie op een reportage waarin een zekere Louis Luypaerts uit Hechtel-Eksel anno 1974 een wereldpoging grafliggen organiseerde. Dat is meteen één verhaallijn van Lichterlaaie en de tweede zoomt in op de Johanna, de mooie maar ongelukkige echtgenote van de minister van Buitenlandse Zaken die ook wel eens iets anders wil dan de vrouw zijn van, en ondertussen lijdzaam de tirannie ondergaat van een echtgenoot die alleen maar naast de pot pist, in plaats van er in, op huwelijks vlak. Het belooft een behoorlijk hete zomer te worden voor Louis in zijn graf, de inwoners van Bouweldonk, Johanna met de neus van Barbara Streisand en voor Eddy Merckx die voor de vijfde keer de Ronde van Frankrijk wint. Passie en vuur, soms iets te letterlijk, alom.



Met Lichterlaaie leverde Pat Donnez een krachtige fabel af in de voetsporen van Erik Vlaminck, Geertrui Daem en Louis Van Dievel. De roman is vlot geschreven en heeft voor elke Vlaming herkenbare en ook hilarische momenten. De auteur weet alle ingrediënten van humor, satire tot ernst goed te doseren, heeft niet alleen ijzersterke hoofdrollen neergezet maar ook de nevenpersonages mogen er ook zijn. Lichterlaaie heeft alle potentie in zich om een literaire zomerhit te worden voor de zonneklopper in Blankeberge tot leesvoer voor de rugzaktoerist ergens ten velde, in de lucht, of gewoon op (liefst niet in) de grond.



Pat Donnez is schrijver, dichter, interviewer, performer en radiomaker. Hij is bekend van onder meer Titaantjes, Bromberen, Piazza en Zot van Elsschot op Radio 1 en Klara. Zijn beste gesprekken bundelde hij in Niets is waar en zelfs dat niet. Op literair vlak debuteerde Pat Donnez in 2007 met de gedichtenbundel Het is een mooi leven (Zolang je niet bestaat). Verrassende, verstaanbare gedichten over de liefde, maar ook over het schrijven van een opstel, een vader die sterft aan longkanker of een Poolse poetsvrouw. Hotemetoten (2008) heet de bundel gedichten die Pat ‘voor kinderen en andere grote mensen’ schreef. Ze werden op muziek gezet door Het Nationaal Kinderkoor van Nederland. (2011) In zijn kinderpoëzie mag Pat Donnez het kind in zich helemaal laten gaan en dat gaat hem goed af. Zowel woord als beeld zijn op kindermaat gesneden in Hotemetoten en hoe oud of jong dat kind moet zijn, dat mag je zelf beslissen. Marilyn (2010) is een roman die in compacte en krachtige scènes vertelt hoe een jongen van pakweg veertien en een ¼ zich staande probeert te houden in een uitdijende wereld. Pat Donnez’ belangrijkste kwaliteit is ongetwijfeld zijn fantasierijke taal en dat is meteen ook zijn sterkste troef in zijn nieuwste werk Lichterlaaie. 

[Arvid · Rating 1 out of 5]

Helaas een gefaalde poging tot roman: probeert een verheven stijl te verzoenen met een volkse, maar als lezer ervaar je slechts plaatsvervangende schaamte. Geen Boon of Elsschot en geen Brusselmans of Vonnegut, wel een soort Gaston & Leo, maar dan met slechtere moppen, denk ik, en zonder kennis van het (geschreven) dialect.

[Eva · Rating 4 out of 5]

Leuke Vlaamse volksroman, plezierig geschreven