Ο Χέγκελ και η γερμανική επανάσταση

by Κωστής Παπαγιώργης

Mε την επανάστασή του, το γαλλικό έθνος έπλασε έναν από τους πιο ανθεκτικούς πολιτικούς και πνευματικούς μύθους στην ιστορία της Eυρώπης. Aντίθετα, το γερμανικό έθνος, παρότι κι αυτό εκπήγασε από μια πνευματική και θρησκευτική επανάσταση, τον προτεσταντισμό, δεν κατάφερε να προσδώσει στη δική του επανάσταση ένα ανάλογο κύρος. Kηδεμόνας του γερμανισμού και προάγγελος της γερμανικής ενοποιήσεως, ο Xέγκελ κατέβαλε θεαματικές προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Σε ευάριθμα νεανικά του κείμενα, μη εξαιρουμένης της Φαινομενολογίας του Πνεύματος, επιχειρεί ορισμένους τολμηρούς διακανονισμούς ανάμεσα στο κύρος των δύο λαών που αφορούν και στην καθολική μοίρα της Eυρώπης.

Genres: History

192 pages, Paperback

First published November 1, 2000

About the author

Ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου (πραγματικό ονοματεπώνυμο του Kωστή Παπαγιώργη) ήταν Έλληνας δοκιμιογράφος, αρθρογράφος και μεταφραστής φιλοσοφικών έργων.

Γεννήθηκε το 1947 στο Νεοχώρι Υπάτης Φθιώτιδας, όπου εργαζόταν ως δάσκαλος ο πατέρας του. Στη συνέχεια έζησε στην Παραλία της Kύμης (1951-1960), στο Χαλάνδρι, και εν τέλει στα Εξάρχεια, όπου και διέμεινε μέχρι τον θάνατό του.

Το 1966 πήγε στη Θεσσαλονίκη για σπουδές νομικής και παρέμεινε εκεί για ένα χρόνο. Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για σπουδές φιλοσοφίας και παρέμεινε εκεί ώς το 1975. Παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της¨ Βανσέν¨ με καθηγητές, τους Ντελέζ, Λιοτάρ και Σατελέ. Δεν ολοκλήρωσε ούτε τις σπουδές νομικής ούτε αυτές της φιλοσοφίας.

Το 1975 επέστρεψε οριστικά στην Αθήνα και επιδόθηκε στη μετάφραση φιλοσοφικών έργων, αλλά και τη συγγραφή δοκιμιακών κειμένων και βιβλίων. Εξέδωσε και το θεωρητικό περιοδικό «Χώρα». Υπήρξε στενός φίλος του Χρήστου Βακαλόπουλου, για τον οποίο έγραψε και το βιβλίο "Γειά σου Ασημάκη".

Είχε επίσης συνεργαστεί με εφημερίδες και περιοδικά, διατηρώντας κατά καιρούς στήλες στην εφημερίδα Επενδυτής, στο περιοδικό Αθηνόραμα, και στην εφημερίδα Lifo.

Το 2002 τιμήθηκε με το κρατικό λογοτεχνικό βραβείο μαρτυρίας - χρονικού για τον Κανέλλο Δεληγιάννη.

Ζούσε με τη γυναίκα του, Ράνια Σταθοπούλου. Πέθανε στις 21 Μαρτίου 2014.

Reviews

[Pocats · Rating 4 out of 5]

Το ότι το διάβασα δε σημαίνει ότι το κατάλαβα.

[Hristos Dagres #2 · Rating 4 out of 5]

Ένα δύσκολο βιβλίο του Παπαγιώργη το οποίο ξεκινά από το Λούθηρο για να εξηγήσει τις ιστορικές και φιλοσοφικοθεολογικές συνθήκες που οδήγησαν στον Χέγκελ και στη συνέχεια να αντιπαραβάλει τις βασικές του αρχές με αυτές της σκέψης των Χομπς, Ρουσώ και Καντ (και ως παρεκβολές με άλλους διανοητές όπως ο Φίχτε). Το βιβλίο θα μπορούσε να διαβαστεί και ως μια γενεολογία της γερμανικής σκέψης (απ'τη Μεταρρύθμιση κι έπειτα) και πως αυτή διαμόρφωσε τις σύγχρονες ατομοκεντρικές εμμονές, μέσα από την αντιανθρώπινη επιμονή των Γερμανών αφενός να κατηγοριοποιήσουν και "τακτοποιήσουν" όλες τις παραμέτρους λειτουργίας των ανθρωπίνων κοινωνιών, αφετέρου δε να επιβάλλουν (έμμεσα) τα μοτίβα σκέψης που τους εξυπηρετούν καλύτερα τα στενά τους συμφέροντα ως δήθεν παναθρώπινες και απόλυτες αξίες.

Το βιβλίο είναι αρκετά πυκνό, ο ειρμός της σκέψης του Π. και τα συμπεράσματα και οι συγκρίσεις που κάνει δεν είναι πάντα ξεκάθαρα και κάποιες φορές δείχνουν να συγκρούονται με προηγούμενες σκέψεις. Αναμφίβολα όμως ο Π. είναι ένας διανοητής με τεράστιο πλούτο γνώσεων και περίπλοκα μονοπάτια στη σκέψη του που απαιτούν έντονη προσπάθεια από τον αναγνώστη για να τα ακολουθήσει. Φυσικά, μία μόνο ανάγνωση δεν αρκεί, φυσικά.