Paruyr Rafaeli Ghazaryan (better known as Paruyr Sevak; in Armenian: Պարույր Սևակ (Ղազարյան); January 26, 1924 - June 17 , 1971) was an Armenian poet. He is considered one of the greatest Armenian poets of all time.
Sevak was born in Sovetashen (now Zangakatun) village, Soviet Armenia to Rafael and Anahit Soghomonyan. He studied at Yerevan State University and Moscow's Gorky Institute of Literature. A doctor of philology, Sevag was one of the senior researchers of the M. Abeghyan Yerevan Institute of Literature.
Sevak died on June 17, 1971 in an automobile accident while on a drive back to Yerevan. In previous years, he had been voicing out his criticism of the corruption of the Soviet establishment and for this, many Armenians believe, he was murdered by the Soviet KGB(FBI). His wife, Nelly Menagharishvili, also died in the accident. He was buried in the backyard of his home, in Zangakatun, which later became a museum.
Կարդացվեց մի շնչով։ Շքեղ տեքստ, չնայած վեպն անավարտ է ու որոշ հատվածները չմաքրագրված, Սևակի սևագիր տեքստն է։ Չմաքրագրված լինելը զգացվում է մի հատվածում միայն։ Վեպն անավարտ լինելով հանդերձ, այս մի կտորը գրեթե ամբողջական է, ավարտուն կտոր, երևի առաջին մասը։ «Ինչպես պատահեց»-ը կիսատ է մնում, բայց երևի թե կարելի է գուշակել, ինչպես կպատահեր, ինչ որ պատահելու էր։) Ու անկեղծ, որպես ընթերցող ինչ որ տեղ շատ ուրախ եմ, որ վեպի այս կտորը կա միայն, որովհետ այն ուրախ է, թեթև, թեև դարդ ու ցավը կա, դժվար կյանքը կա, ինչպես կա հայ գրականության մեջ ամենուր։ Ու երևի թե պատկերացնում եմ, թե Սևակն ինչպես էր դա «ծանրացնելու հոգուդ վրա», եթե վեպի մյուս կտորներն էլ գրեր։ Ու մնալու էր նույն զգացումը, ինչ մնում է ասենք Հրանտ կարդալուց, Ռեմարկ կարդալուց, Վահագն Գրիգորյան կարդալուց։ Ծանր, ծանր հոգուդ վրա, որ էլ ապրելդ էլ չի գալիս։ Ու սա կա արդեն Ամանեջի այս ուրախ ու հավես կտորում, որը դեռ միայն նախաբան է, ու մի հատված կա, որից զգում ես, ինչպես է պայթեցնելու այդ ցավը Սևակը, ինչպես է ամեն ինչ աչքի առաջ փլուզվելու ու փլվելու, ու բոլորի հետ դու ինքդ էլ հատ հատ փլվելու ես ու փլուզվելու, բոլորի ցավն ապրելու ու ֆիզիկական ցավ զգալու։ Բայց սա միայն ենթադրություններից շարքից։)) Իսկ գիրքը։ Գտեք, էլեկտրոնային թե իրական, գրախանութներում, կարդացեք անպայման, խրախճանք ու սպասում է լինելու, ու պատմությունն ինքներդ ավարտելու գայթակղություն։
Ուֆ․․․ Ինչից սկսեմ Նախ ասեմ, որ Սևակի միակ արձակն ա, մեծ մասը սևագրերից ա <<պոկած>>, իսկ վերջը անավարտ ա։ Կիսատ լինելը, ճիշտն ասած, ցանկացած ստեղծագործության համ-հոտ ա տալիս, հատկապես, որ զուգահեռ կարդում ես ծանոթագրությունների բաժինը (լիքը նոր բան ա պարզվում, առավել ևս հեղինակի կյանքից)։ Իրականում, մի հրաշք ու անկրկնելի վեպ կարող էր ստացվել, ափսոս (կամ բարեբախտաբար)՝ սենց դասավորվեց։ Գնահատական դնելը մի տեսակ սխալ ա թվում, մարդու նոթատետրերից հավաքված ու լիարժեք չմշակված ա, դրա համար, ըստ իս, 5-ը լավ էլ արդարացի ա։