Gılgamış Destanı - Gençler İçin

by Bilgin Adalı, Mustafa Delioğlu (Illustrator)

Gelmiş geçmiş en büyük kahramanlardan biri Gılgamış...

İyi bir hükümdar, güçlü bir savaşçı ve en önemlisi bilge bir kişilik... Ölüme karşı çıkmak için büyük çabalar harcamış, bilginin peşinden koşmuş, onurlu bir yaşam sürmüş ve gelecek kuşaklara bıraktığı mirasla ölümsüzleşen, tanrıların kölesi olmayı reddeden ilk kahraman...

Günümüzden yaklaşık 4.300 yıl önce yazılmış, bilinen en eski yazınsal metin Gılgamış Destanı. Ölümsüzlük, bilgelik, kardeşlik ve kahramanlık üstüne bu destanı Bilgin Adalı gençler için yeniden yazdı.

Genres: Classics

96 pages, Paperback

First published January 1, 2005

About the author

Türk yazar, şair, çevirmen, ve eğitmen. 11 Aralık 1944'te Safranbolu'da doğan Bilgin Adalı çeşitli edebiyat dergilerinde, öykü, şiir ve eleştiriler yayımladı. 1968–1976 yılları arasında TRT Ankara Televizyonu’nda, Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve Atatürk devrimleri'ni konu alan belgesel filmler, kültür ve sanat programları, çocuk ve gençlik programları hazırlayan Adalı, Türk Dil Kurumu üyeliği yaptı. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, Yeditepe ve Maltepe üniversitelerinde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Adalı’nın 30’un üzerinde yayımlanmış çocuk kitabı bulunuyor.

Çocuk kitapları yazarı, şair, çevirmen ve eğitmen Bilgin Adalı önceki gün bir süredir tedavi gördüğü hastanede 30 Eylül 2012'de yaşamını yitirdi.

68 yaşında hayatını kaybeden Bilgin Adalı'nın cenazesi Teşvikiye Camisi'nden kaldırılarak öğle namazını takiben Kilyos Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Reviews

[Yasemin Esen]

Uzun metni kesinlikle okumalıyım!!! Gılgamış'ın 2/3'sinin Tanrı 1/3'ünün insan olduğu söylenmeaine rağmen "korku"yu yaşaması yani %100 cesur olmaması gerçekçi bir yaklaşımdı... Şaşırdım... Efsanevi bir kahraman, insanüstü bir kralevladı beklerken dünyevi emelleri ve korkuları olan insanevladı ile karşılaşmak şaşırttı. Tek hayalkırıklığım; kitabın başında Gılgamış'ın diğer krallardan en belirgin farkının "bilgiyi aramak ve bilge olmak" olduğu yoğun ve vurulu şekilde belirtilmesine rağmen o yoğunluğu ve vurgunun hakkını bulamamış olmam. Ama bu noktada şunu da sormadım değil: "acaba, uzun metinde mi belirgin bu?" Bu sebeple, Gılgamış Destanı'nın tamamını okumaya kesin kararlıyım. Okuduğum kitaplar arasında hakkında yorum yaptığım tek kitap olması da benim için ne kadar etkileyici bir metin olduğunun kanıtı. Okumanızı tavsiye eder miyim? Kesinlikle.

[John Blacksad]

Mustafa Delioğlu’nun çizgilerini beğenince katkı sunduğu işleri de araştırmaya başladım. Bu vesile ile Bilgin Adalı’nın kitabı dikkatimi çekti.

Yıllardır üstünkörü bildiğimiz Gılgamış Destanını da merak ettim doğrusu. Yola Delioğlu sayesinde çıksak da görselleri ile ön plana çıkan bir kitap değil. Fakat oldukça özenli olduğu hissedilen güzel bir metin olmuş.

Kısa bir metin olmasına ve üzerinde “Gençler İçin” ibaresi bulunmasına rağmen her yaştan okurun keyif alabileceğini düşünüyorum. Sonrasında ilgisi yoğunlaşanlar ek kaynaklara geçebilirler. Ama özellikle önsözde Adalı’nın bahsettiği hazırlık süreci öyle alelade bir sadeleştirme işi olmadığını gösteriyor. Hangi öz kaynaklardan, tabletlerden, hangi dil ve versiyonlardan faydalanarak hazırlandıklarını detaylıca anlatmış. Özenli bir iş olduğu buradan belli. Sonrasında da dipnotlarla desteklemiş.

Destan hissine çok uygun lirik bir anlatımı var (orijinal metin de şiir gibi yazılmış). Binlerce yıllık bir hikaye olmasına rağmen bence hala dipdiri. Tarih eski ama hiç öyle ilkel değil. Pek çok farklı dönem ve kültüre ait bildiğimiz, okuduğumuz mitolojik anlatılarla benzerlikler taşıyor(belki de zaten bunlar birbirini besliyor). Hatta dinler tarihinden bildiğimiz hadiselerle kesiştiği noktalar mevcut. Bunun dışında ölümle, yaşamla, değerlerle, duygularla gayet bugün de tazeliğini koruyacak şekilde kafa yorulmuş görünüyor. Hikaye anlatımı (buradaki versiyon üzerinden konuşuyorum elbette) beklentimin çok üzerinde başarılı. Adalı da buna hayret ediyor ki bir dipnotta bazı öykü geçişlerin günümüzü aratmayan tekniklerle uygulandığının altını çiziyor. Belki “gençler için” ibaresi gereği uzatmama, sade tutma kaygısından bazı tekrarlar çıkarılmış ama ben okurken tekrarlı bölümlerin yine destansı anlatıyı kuvvetlendirdiğini (özgün metni üretenlerin tercihlerini takdir ederek) düşündüm. Hatta bazı bazı bir kendim tekrar okudum :) Gılgamış Destanı üzerine düşünülebilecek, iyi bir hikaye. Tufan öncesi, tufan, tufan sonrası, güç, yozlaşma, kentleşme, soyluluk ve daha önemlisi ölüm, ölümlülük, yas üzerine bir sürü kıssa…

Sonrasında bu konuyu mutlaka (youtube ve podcast’lerini takip edebileceğiniz) Kültür Tarih Sohbetleri işlemiştir diye düşündüm. Yanılmadım. İsmail Gezgin ile hazırladıkları bölümü dinledim. Çok güzel bir pekiştirici oldu. Mutlaka tavsiye ederim. Vesile ile İsmail Gezgin’in kitaplarını da sipariş ettim.

[Selin Krc]

90. Sayfasındaki açıklamalar güzel👍

[Emin Borandağ]

The man who is looking for the secret of eternal life.