Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı

by Ali Teoman

Ali Teoman’ın ‘edebiyat olayı’: Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı

Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı Ali Teoman’ın ilk kitabı. Üç kısımdan oluşan parodilerle dolu bu uzun öykü, 1991 yılında “Nurten Ay” imzasıyla Haldun Taner Öykü Ödülü’nü kazandıktan sonra, bir gazetede tefrika edilip kitaplaşmıştı. Fakat daha ilk günden itibaren kitabın yazarı ile ilgili kafalarda oluşan soru işaretleri yıllarca gündemde kalmış, “Nurten Ay” imzasının arkasındaki gerçek yazar aranmıştı... Edebiyat tarihimize geçen bu “edebi aldatmaca” nihayet yazarı tarafından 2007’de Kitap-lık dergisinde açıklanınca kitabın üstündeki sır perdesi kalkmış, kapaktaki “Nurten Ay” imzası yerini “Ali Teoman”a bırakmıştı.

Köhne mekânlar ve antikalar içinde 1980’li yılların yönelimlerini, güncel izleklerini bulacağınız “Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı”, Ali Teoman’ın oyunlarla dolu kurmacasına giriş niteliğinde büyüleyici bir “masal” olmasının yanında, her yönüyle güçlü bir postmodern yapıt.

Genres: Turkish Literature

72 pages, Paperback

First published January 1, 1991

About the author

Asıl adı Ali Tataroğlu'dur. İstanbul'da doğdu. Orta öğrenimini İstanbul Alman Lisesi’nde, yükseköğrenimini ise İTÜ Mimarlık Fakültesi, MSÜ Mimarlık Fakültesi ve Sorbonne Üniversitesi Plastik Sanatlar Fakültesi’nde tamamladı. Bir süre iş ve öğrenim nedeniyle yurtdışında bulunduktan sonra 1993'de İstanbul’a döndü ve yazmaya daha fazla zaman ayırmak için mimarlığı bırakarak çeşitli üniversitelerde İngilizce okutmanı olarak çalıştı. Bir süre sokak müzisyenliği yaptı.

1980'li yılların sonuna doğru öykü yazmaya başlayan Ali Teoman 1992 yılında, İnsansız Konağın İkonu isimli öyküsüyle, Milliyet Gazetesi'nin düzenlediği yarışmada ikincilik ödülü aldı. Ali Teoman'ın tam 16 yıl gizli kalmış bir sırrı, ortaya çıktığında edebiyat dünyasını çok şaşırtmıştı. 1991'de Haldun Taner Öykü Ödülü alan Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı isimli kitabın yazarı olarak Nurten Ay ödül almıştı. Ancak kitabın asıl yazarının Ali Teoman olduğu 2007 yılında ortaya çıktı. Ali Teoman bunun kendi isteğiyle düzenlenmiş bir oyun olduğunu belirterek şu açıklamayı yapmıştı: "Bu adi dolandırıcılık değil, yazınsal bir oyundur. Nurten Ay birkaç kez oyunu bırakmak istedi. Onu ikna ettim. Bunca yıl açık vermeden bana yardım ettiği için kendisine çok teşekkür ederim."

"Uykuda Çocuk Ölümleri" başta olmak üzere tüm yapıtları edebiyat çevrelerinde etki yaratmakla birlikte Ali Teoman çok satan bir yazar olmadı. Çok satan yazar olmak isteyip istemediği de tartışmalıdır. Ali Teoman, geçirdiği bir rahatsızlık sonucu 23 Mart 2011 sabahı hayata veda etmiştir.

Reviews

[Hakan · Rating 4 out of 5]

Erken kaybettiğimiz Ali Teoman’ın başka bir isimle (Nurten Ay) 1991’de yayınlatıp bir de Haldun Taner Öykü Ödülü aldığı ilk kitabı. Sağlam bir ilk kitap. İç içe geçmiş üç öykü. Atmosfer yaratmada, gizemli hikayeler anlatmada, dili metnin gereklerine göre kullanmakta usta bir yazar olduğunu daha ilk kitabında kanıtlamış. Sadece gizeme dayalı skor yapma kolaycılığına da sapmamış. Okudukça, üzerinde emek sarfedilmiş, derin bir metinle karşı karşıya olduğunuzu idrak ediyorsunuz.

[Banu Yıldıran Genç · Rating 4 out of 5]

bir itiraf: hiç ali teoman okumadım. okuyacağım. “gizli kalmış bir istanbul masalı”, nurten ay adıyla yayımlatıp 1991’de haldun taner ödülü aldığı aradan geçen yılllaaar sonra bu kitabın kendisinin olduğunu itiraf ettiği bir ilk kitap.
inanılmaz 90’lar kokuyor öyküler. ben çokça öykü okumaya tam da 91-92 yıllarında başladım. mahir öztaş’lar, kürşat başar’lar geldi aklıma. hep bir oyunbazlık, peşine düştüğümüz bilmeceler, çöze çöze ilerlediğimiz öyküler. birbirine bağlı üç öykü dışında giriş var.
girişte masallarla mitosların benzerliği, insanın ihtiyacından yola çıkmış olduğu değme ders kitaplarından daha güzel anlatılıyor.
kızguncuk’taki konakla açılış öyküsünde karşılaşıyoruz ki ben füruzan öykülerine benzettim biraz. ama ses ve ritim olarak epey farklı ve tekrarlayan ritimleriyle yine aşırı 90’lar.
yazarın deyimiyle ortanca öykü 90’lar beyaz yaka dünyasını, para ve çalışma hırsını betimlemesi açısından çok başarılı. hey gidi işletme okumanın havalı olduğu günler hey… yalnız şunu belirtmeliyim ki ben bu öyküleri nurten ay yazmış sanıyor olsaydım bu öyküdeki mizojeniden aşırı rahatsız olurdum. aseksüelim diyen (ki aseksüel değil vajinusmus muhtemelen) bir kadını hop yola getiriyor üstün başarılı bankacı beyimiz. çok klişe çok erkek maalesef.
üçüncü öykü zaten en güzeli. birbirine girmiş kişilikler, kapalıçarşı muhabbeti, bugün hepimizin bildiği ama 90’larda konuşulmayan azınlıkların kullandığı türkçe isim meselesi, elias-ilyas bulmacası çok güzeldi. diliyle, konusuyla iğne oyası gibi işlenmiş. bir istanbul beyefendisiyle sokakta dilekçeleri daktiloya çeken bitirim ibrahim’in diyalogları ali teoman’ın dilde ustalığını kanıtlıyor.
geç olsun, güç olmasın… ali teoman beyle tanıştık. ayrıca sorarım size romain gary- emile ajar tarzı bu oyunu oynamayı bugün hangi edebiyatçı göze alabilir?
hamiş: tabii baskı kalitesi, yazım yanlışları, dizgi, mizanpaj açısından 90’ları özlemiyoruz.

[Özgür Atmaca · Rating 3 out of 5]

Naif öyküler. Sade bir anlatımla muhteviyatına gizlenmiş Ali Teoman mayasını diplerde görebiliyorsunuz.

[Sahiden35 · Rating 4 out of 5]

2008 yılında Ali Teoman'la tanışmama vesile olmuştu bu kitap. Öyküler üç basamaklı merdiven gibi, her birini çıktıktan sonra açılan kapı, sizi sürükleyen bir akarsu gibi.

Hamiş: Nurten Ay'ı da bilen, bilir.

[eksilen · Rating 5 out of 5]

"sus. Neden vurulmayan vuruşlar vurulanlardan daha önemlidir? Vurulan vurulmayanda saklıdır da ondan. Gizilgüçtür, hissettirendir, doğurandır, saklıdır. Sessizlik... kendi dilinde konuşur –bunun da bir dil olduğu doğru değil mi? Olmayan olanı ima eder, olmadığı için, ah, o olmadığı için, sus! Dinle."

bu kitabı yayımlanma hikâyesinden ayrı düşünemiyorum. metin kendini aştığı, öykülerdeki inciler gibi savrulup zıplayarak "gerçek" hayata sıçradığı, orada da sürdüğü için. öyküler bitince kitap bitmediği, izi "sadece bir ses" (ve aynı zamanda, ali teoman'ın sessizliği) olarak kalsa dahi bir oyun, bir aldatmaca, bir "efsane" olarak yaşamını devam ettirdiği için.

"metnin aklı" diye kim demişti, hatırlayamıyorum şimdi, ama o bizimle hem sesi hem sessizliğiyle konuşuyor. kitabın adı, ön ve son sözleri, epigraflar, öyküler arası iletişim ve tekrar eden izlekler, kullanılan leifmotifler, anlatıcının ve anlatımın ve dolayısıyla dilin kayganlığı ve dahası, yazarın "saklambaç"taki elias gibi, "mahsus birtakım izler bırakarak [bizim] onu takip etmemi[zi], onunla amansız bir kovalamaca oyununa girmemi[zi] sağlamaya çalış[ması]" değil de nedir? nurten ay ismiyle haldun taner öykü ödülü'nü kazanmış, yıllar boyu ay'a atfedilmiş ve ay'ın imza günlerine katıldığı, üzerine röportajlar verdiği bu kitap da bir "saklambaç" oyunuyken, metnin dışında da akmakta olan bu oyun ve hatta, kimilerince adlandırıldığı gibi, "performans"ı gözetmeden metnin hakkıyla değerlendirilmesi zormuş gibi geldi bana. ya da büyük konuşmayayım, şöyle diyeyim, içerideki oyunun dışarıda da devam etmesi ya da iç ve dışı da (ya da ikisi arasındaki ayrımı) yok edercesine bir oyun oynandığının farkına varmak kitabı benim için çok daha farklı bir yere getirdi. evet, bu ayrıma işaret eden ve bunu ortadan kaldırmaya çalışan pek çok metne denk gelinebilir. ama bu, yine metnin içindeki bir uğraş olarak kalır. metnin içinde kurulur ve yıkılır bu ayrım. buradaki gibi, yazarın hayatına sıçradığı başka bir örnek varsa, ben bilmiyorum.

vaktinde, ali teoman oynadığı bu oyunu açıklamadan evvel süha oğuzertem'in metindeki izleri takip ederek -yanlış kişiye varmış olsa bile- yazdığı şöyle etkileyici bir inceleme var bu arada, okumak isteyen olursa.

[Zeynep · Rating 3 out of 5]

a voice and nothing more

[Beste Bal · Rating 4 out of 5]

Üç hikaye var, her biri ardılının içinde kendinden bir 'şey'le dahil oluyor, orada yeniden şekilleniyor. Ali Teoman'ın dilini sevenler, biraz daha naif bir dil buradaki.

Kitapta bir de yayın notu var: "Ali Teoman tarafından yazılan bu kitap, Nurten Ay adıyla 1991 Haldun Taner Öykü Ödülü'ne katılmış, bu ödülü kazanarak aynı adla Simavi Yayınları'nca yayımlanmıştır".

Kocca bir antika saat, yaşlı bir konak, Kuzguncuk ve 101 boncuklu inci kolyeli hikayeler, pek keyifli, pek akıcı.

[Burak Korkmaz · Rating 5 out of 5]

Ah Ali Teoman, keşke daha çok yazsaymışsın. Kitabın sonuna gelince gülümseyip, silkinip kimi okuduğunuzu hatırlıyorsunuz: bir oyunbazı. Allah rahmet eylesin.

[Hulyacln · Rating 4 out of 5]

Üç parçalı bir öykü ‘Gizli kalmış bir İstanbul masalı’..Zamanın,mekanın ve kişilerin belirsiz olmadığı ama belirsiz ‘olabileceği’ bir masal.Geride bıraktığımız her günün renklerinin parlaklığının bir ertesi gün soluklaştığı.Selim,Zeynep,Arif,Elias yaşadı,ama yaşadıklarını siz bilmeyin zira onlar da henüz farkında değil~
.
‘Kendine ait öyküsü olan’ bir uzun öykü ile tanışmak ne güzeldi..Ali Teoman’ın önce Nurten Ay imzasıyla yayımladığı eser yıllar sonra açığa çıkarıyor kendini ve yazar edebiyatın oyunlarla dolu bir alan olduğunu hatırlatıyor.

[bilge · Rating 1.75 out of 5]

sanki bi yerlerde rastadım bu hikayelere

[nil · Rating 5 out of 5]

içten ve naif bir kalemle yazılmış öyküler içeren ve bence daha çok okunması gereken bir kitaptır.

[Rana Okandan · Rating 5 out of 5]

Ali Teoman'la tanisma kitabim. Devam edecegim elbette.

[Cansu Gök · Rating 5 out of 5]

Bu kitabın bir yazarın ilk kitabı olması şokunu üzerimden atamıyorum bir türlü. Ben ne okudum böyle? Hayranlık verici bir üslup, muhteşem kurgu hele ki özgünlüğü... üç öykünün de iç içe geçme hali muhteşemdi. nasıl oldu da bunca zaman yolum kesişmedi bu yazarla. Çok çok mutluyum Ali Teoman’la bu kitabı vesilesiyle tanıştığım için. Çok beğendim çok ❤️

[Yosum · Rating 4 out of 5]

Ali Teoman 'ın bazı öyküleri beni çok düşündürüyor. Yıldız koymadan önce bir kez daha okuyacağım.

[Tubanur · Rating 5 out of 5]

n

[Polat Özlüoğlu · Rating 5 out of 5]

Ali Teoman okumak her zaman keyif veriyor. Nurten Ay ismiyle yayınlanmış ve 20 yıl sonra gerçek açıklanmış ödüllü bir öykü kitabı. Öyküler birbiriyle bağlantılı ve sarmal şekilde ilerliyor. Odak noktasında bir eski konak var. 1980 yıllarla ilgili hayat, toplum, ekonomi ve insanlarla ilgili değişim ve dönüşümü çok güzel yakalamış öyküler. Antika eşyalar, anılar, geçmişten hayaletler, rüyalar ve kederlerle bezeli dingin bir anlatım...

[Emine Aysun Korkmaz · Rating 5 out of 5]

Ne aci ki böyle muhteşem bir yazarimizi genc yasta kaybetmisiz. Bu, şimdiye kadar okuduğum en enteresan metin. Gercek-kurgu, ikili kisiler, anlatici, zaman-kisi iliskisi, antika esya-tarihin orijinalligi sorgusu,varlik-zaman, cinsiyet, bunlar hep fantastik sekilde icice geçmiş. Masal-mitoloji-oyku tanimini yaptigi ilk bölüme geri dönüyor roman bittiginde. Epigraflar bile özellikle kurgulanmis, metnindeki oyunu gerçek hayata taşımış.

[Betül Bozkurt · Rating 3 out of 5]

İç içe geçmiş üç hikayeden oluşan bu kitapta özellikle son hikaye çok hoşuma gitti. İçten, oyunbaz bir hikaye😌 Bu kitabı Ali Teoman ilk etapta kendi adıyla değil, arkadaşının adıyla çıkarıyor. Bir de üzerine Haldun Taner Öykü Ödülü’nü almasın mı… Ne acayip bir hikaye! Ne yazık ki sonu acıklı bitmiş; Ali Teoman’ı genç yaşta kaybetmişiz. Muhtemelen daha söyleyeceği çok şey vardı…

[Ekim · Rating 5 out of 5]

Birinin tadını verdi öyküler bana. Ama kim, bilmiyorum.

Ilk öyküdeki aseksüel karakterin sisli deneyimi, hali hazırda mevcut olan afobi algısına nereden dokunur bir tartışmak gerek.

Çok akıcı, multikültürel, keyifli.

[cherubnessli · Rating 5 out of 5]

Öykü içinde öykü, iki öykünün böylesine incelikle birbirine bağlanmış olması,Zeynep, Selim, Elias 'ın bir sarmaşık gibi birbirine dolanmış hayatları,yazarın yalın ama çarpıcı dili bu kitabın neden Haldun Taner öykü ödülü aldığını çok net ortaya koyuyor.Tavsiye ediyorum💗

[Olga Karaatmaca · Rating 5 out of 5]

Hem kitabın hikayesi hem de kurgunun hikayesi çok ilginç .Ali Teoman bu kadar zaman okumayı ertelediğim bir yazardı .Tanışma metni olarak bu kitabı çok doğru bir seçim oldu .Öykü olarak okumadım benim için bir roman niteliğindeydi kitap.Özgün bir kurgu,nefis bir dil ve sağlam bir hikaye .

[Fatma · Rating 3 out of 5]

Son hikaye güzeldi.

[hardasan · Rating 5 out of 5]

Gerçek bir Ali Teoman kitabı. En güzellerinden.
Onu yıllar sonra tekrar okumak canlandırıp yeniden yaşatmak gibi. Anlattıkça çoğalanlardan. Anısına saygıyla, daima.

[Osman Tümay · Rating 4 out of 5]

Bugüne kadar okuduğum Ali Teoman kitaplarından, ki sayısı hiç de az değildir, en beğendiğim. Aynı zamanda ilk kitabı. O kıvrak zekânın müjdecisi...

[Jey]

Kısa öykülerden oluşuyor. Kendi zamanının ruhunu iyi yakalamış. Ama pek de şahane değildi

[lilyum · Rating 4 out of 5]

tatlı bir öykü her bölümü ayrı zevkli

[figuratifspiker · Rating 2 out of 5]

"çok fazla hikâye yok mu sizce de?" demişti bir hocam.

evet, evet hocam, çok fazla hikâye var.

[Rahmi · Rating 4 out of 5]

Ali Teoman’ın okuduğum ilk kitabıydı ve genel olarak beğendim. Yazarın dili çok hoş ve sürükleyici, akıcı bir anlatımı var.

[Oğuzcan Önver · Rating 5 out of 5]

tıpkı japonların, suyla dolu porselen bir kaseye attıkları silik kağıt parçacıklarının, suya girer girmez çözülüp şekillenerek, renklenerek belirginlik kazandığı, somut şüpheye yer bırakmayan birer çiçek, ev, insan olduğu oyunlarındaki gibi, hem bizim bahçedeki, hem sevgilimin bahçesindeki bütün çiçekler, tuna nehrinin nilüferleri, köyün iyi yürekli sakinleri, onların küçük evleri, kilise, bütün boğaz ve civarı şekillenip hacim kazandı, bahçeleriyle bütün kent kahve fincanımdan dışarı fırladı. böyle bir etki bıraktı bu kitap o kadar iyi olmasa da.

[Ayşe Nur · Rating 3 out of 5]

"Zaman yoktu çünkü, durup düşünmek için, beklemek için, hele hele boşa harcamak için hiç zaman yoktu."