Tweeëndertig publicaties heeft Thomas Verbogt al op zijn naam staan, en pas nu lees ik iets van hem: ‘Als de winter voorbij is’. Het zal een eeuwig raadsel blijven hoe het komt dat plots iedereen ‘Het smelt’ moet lezen, of ‘Kom hier dat ik u kus’. Letterlijk tienduizenden exemplaren van die titels gaan over de toonbank – of ze ook altijd gelezen worden is een andere vraag. Het zal wel iets met de media te maken hebben, met puur geluk hebben (of juist niet), en ook met kuddegeest: we willen zijn waar de massa is. En dan blijven andere auteurs, om even raadselachtige redenen, volstrekt onder de radar. Thomas Verbogt (°1952) is zo’n auteur. Met kwaliteit heeft die ondermaatse belangstelling in ieder geval niets te maken, want ‘Als de winter voorbij is’ is een parel. Van het niveau van Julian Barnes’ ‘Alsof het voorbij is’, waaraan hij me meer dan eens deed denken: reflecterend, gedrenkt in weemoed, stilistisch verfijnd, verhaallijnen die mooi worden opgebouwd en samengebracht in een (niet spectaculaire) ontknoping.
Waarover ‘Als de winter voorbij is’ dan wel gaat? Een oudere man trekt in bij zijn nieuwe liefde. En vóór die verhuis moet er dus worden schoongemaakt, gesorteerd, geëlimineerd. “Vanochtend dacht ik, terwijl ik in mijn werkkamer om me heen keek: Ik moet boeken opruimen, ik wil alleen maar boeken hebben die ik gebruik of waarvan ik zeker weet dat ik ze nog eens zal inzien, misschien zelfs wel opnieuw lezen.” Maar dat opruimwerk roept herinneringen op. Fragmenten uit zijn kinderjaren, het afscheid van zijn adoptief zusje, het gestuntel met een eerste vriendinnetje, precieuze jongensvriendschappen, nieuwe liefdes,… passeren de revue en worden in korte hoofdstukken subtiel geborsteld. Maar het zijn vooral de herinneringen aan Lin, een meisje dat hij lang geleden op een jeugdkamp heeft ontmoet en hem heeft ‘aangeraakt’, die door zijn hoofd blijven spoken. Jaren later zal hij haar opnieuw ontmoeten, en even snel zal ze weer uit zijn leven verdwijnen. Tot hij een geboortekaartje ontvangt, en blijkt dat Lin haar zoontje zíjn naam heeft gegeven. Er wordt voorzichtig een nieuwe ontmoeting gepland, maar die komt er uiteindelijk niet: het noodlot slaat toe. De schuldvraag (is er sprake van schuld?) blijft. “Alle grote veranderingen, alle grote veranderingen die grote gebeurtenissen worden, vooral ontstellende gebeurtenissen, beginnen met een klein moment, misschien een paar seconden.”
Thomas Verbogt is een ontdekking. Aanrader!