ज्याला स्वतःच्या मुलीचं लग्न जमवता येत नाही, तो अख्ख्या गावाचं लग्न जमवायला निघाला तर?
गजानन गायकवाड यांनी तीस वर्षं सरकारी नोकरीत लिपिक म्हणून काढली, त्यातली शेवटची बारा वर्षं विवाह-नोंदणीच्या टेबलावर. त्यांच्या दाव्यानुसार त्यांनी चार हजार लग्नं नोंदवली. मग निवृत्तीनंतर एकच गोष्ट उरते: कंपनी काढायची! अमरावती जिल्ह्यातल्या भातकुलीत उघडतं
‘लग्न मंडळ लिमिटेड
’. एक टेबल, दोन खुर्च्या, मोठं स्वप्न आणि इतकी मोठी पाटी की ‘लिमिटेड’ शब्दापुढे ‘मंडळ’ बारीक दिसतं.
एप्रिल ते मार्च, या एका वर्षात गजाननच्या मोठ्या योजना खऱ्या माणसांशी आदळतात. पत्नी सुमन हिशेबाची वही आणि तिखट जीभ सांभाळते. सव्वीस वर्षांची मुलगी प्राजक्ता आतापर्यंत इतक्या वेळा ‘पाहण्याच्या कार्यक्रमा’ला बसली की मोजणं सोडून दिलंय. आजी प्रत्येक संकटात एक म्हण टाकते, तीही नेमकी चुकीच्या जागी. सहाय्यक सुयश प्रत्येक वाक्य शब्दशः घेतो आणि त्याची पीपीटी करतो. स्वतःला ‘चेअरमन’ म्हणवणारे मामा चहावरसुद्धा ठराव मांडतात. स्थळं सुचवणाऱ्या मंगला मावशी सांगतात, ‘मी लिमिटेड नाय, अनलिमिटेड.’ समोरच्या इमारतीत ऑनलाईन विवाह-संस्थेचं चकचकीत एसी ऑफिस उघडतं. आणि चहावाला बबन ‘ब्रँड ॲम्बेसेडर’ बनून उधारीची वही जाड करत राहतो.
पावसात ऑफिसचं छत गळतं, दोन बायोडाटांच्या अदलाबदलीत दोन घरांचे पाहुणे भलतीकडे जातात, पाटीवरच्या एका शब्दावरून नोटीस येते, आणि अतिरिक्त सभेत दिवाणखान्याचं रणांगण होतं. या सगळ्यात गजाननच्या मागे एकच प्रश्न चढतो, लाकडी जिन्याच्या प्रत्येक पायरीवर: ३६ गुण जुळले म्हणजे खरंच माणसं जुळतात का?
विदर्भाच्या अस्सल वऱ्हाडी बोलीत लिहिलेली ही कौटुंबिक विनोदी कादंबरी तुम्हाला खळखळून हसवेल आणि मनातही थोडं खोलवर उतरेल. कुंडली, अपेक्षा, थाट आणि घराघरांत न सांगितली जाणारी माया, यांवर ही कादंबरी प्रेमानं हसते. माणसांवर नाही, त्यांच्या स्वभावावर. आणि शेवट गोड आहे.
तर या, बसा. चहा उधारीत आहे!
वर्णनात कथेचा शेवट सांगितलेला नाही, फक्त "शेवट गोड आहे" एवढंच म्हटलं आहे. इंग्रजी वर्णनाचा हा मराठी अनुवाद नाही. मी तो स्वतंत्रपणे मराठीत लिहिला आहे, म्हणून वाक्यं मराठी वाटतात.