What do you think?
Rate this book
Anatomía de la Influencia, la literatura como modo de vida
Trazar el proceso de la «influencia» en la historia de la cultura occidental, labor que Bloom lleva a lo largo de estas páginas, implica revisar el concepto de subjetividad y del yo en el ser humano, y el influjo de la literatura sobre éste. El autor reescribe el desarrollo de la conciencia occidental desde la antigüedad, con Shakespeare y Descartes, hasta que la conciencia del yo alcanza su cénit en Estados Unidos con Emerson y acaba por degradarse en una Era de la Información que niega la mente. Durante cuarenta años, Bloom le ha dado vueltas a la teoría de la influencia y este libro, que se centra en las mentes que más han contribuido a conformar nuestro mundo, contribuye decisivamente a resumir su historia.
448 pages, Paperback
First published January 1, 2011
108 people are currently reading
1583 people want to read
About the author
Harold Bloom
1,716 books2,020 followersHarold Bloom was an American literary critic and the Sterling Professor of Humanities at Yale University. In 2017, Bloom was called "probably the most famous literary critic in the English-speaking world." After publishing his first book in 1959, Bloom wrote more than 50 books, including over 40 books of literary criticism, several books discussing religion, and one novel. He edited hundreds of anthologies concerning numerous literary and philosophical figures for the Chelsea House publishing firm. Bloom's books have been translated into more than 40 languages. He was elected to the American Philosophical Society in 1995.
Bloom was a defender of the traditional Western canon at a time when literature departments were focusing on what he derided as the "school of resentment" (multiculturalists, feminists, Marxists, and others). He was educated at Yale University, the University of Cambridge, and Cornell University.
Bloom was a defender of the traditional Western canon at a time when literature departments were focusing on what he derided as the "school of resentment" (multiculturalists, feminists, Marxists, and others). He was educated at Yale University, the University of Cambridge, and Cornell University.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 41 reviews
May 31, 2011
Harold Bloom has come a long way from the hermetic, unreadable Anxiety of Influence, published almost 40 years ago, bristling with an anxiety-inducing array of critical terminology – Clinamen; Tessera; Kenosis; Daemonization; Askesis, Apophrades – that earned it a celebrated, withering analysis in Howard Nemerov's
Figures of Thought
: "the effort to render English unintelligible is proceeding vigorously at the highest levels of learning." Twenty years later, in his two magni opi on the canon and Shakespeare, Bloom became, in turn, a Blakean Ancient of Days, the thundering scourge of Theory and inept "resenters" who would impoverish the classics for ideological ends.
In the "Praeludium" to this book, Bloom informs us that it is his "final reflection upon the influence process" and (as Samuel Johnson remarked of Paradise Lost) no one would wish it longer. As much as I appreciate his Bardolatry, the first hundred pages of adulation had me groaning with surfeit. Bloom inserts an authoritative aperçu in almost every paragraph, some more than once. Or twice. Yet for all the hot sermonizing on Shakespeare's ineffable superiority to everyone including God, there's little primal light. By comparison, Frank Kermode's book on Shakespeare's language provides more illumination than the whole of Bloom.
But anyone who's read Bloom knows all this in advance. I did. I still bought the book, and I enjoyed it the way I would a brilliant old boozer at a holiday party who repeats himself and stands too close, who knew everyone we ever wanted to, overwhelming and delighting us with his incredible associative conversation. Yes, there's far too much of everything, but Bloom is a character richly entertaining, passionate and endearing, even under the Influence.
In the "Praeludium" to this book, Bloom informs us that it is his "final reflection upon the influence process" and (as Samuel Johnson remarked of Paradise Lost) no one would wish it longer. As much as I appreciate his Bardolatry, the first hundred pages of adulation had me groaning with surfeit. Bloom inserts an authoritative aperçu in almost every paragraph, some more than once. Or twice. Yet for all the hot sermonizing on Shakespeare's ineffable superiority to everyone including God, there's little primal light. By comparison, Frank Kermode's book on Shakespeare's language provides more illumination than the whole of Bloom.
But anyone who's read Bloom knows all this in advance. I did. I still bought the book, and I enjoyed it the way I would a brilliant old boozer at a holiday party who repeats himself and stands too close, who knew everyone we ever wanted to, overwhelming and delighting us with his incredible associative conversation. Yes, there's far too much of everything, but Bloom is a character richly entertaining, passionate and endearing, even under the Influence.
Want to read
April 11, 2023A far more lucid explication of Bloom's theory of "influence anxiety" than its decades-removed predecessor.
July 20, 2021
Nothing new here for those who have already read Blooms other work. I find that he gets a bit repetitive and his bardolatry is a tad naueasting. But probably worthwhile if you haven't read anything by him before.
December 3, 2011
Amazing, infuriating, brilliant, self-indulgent, and brilliant yet again. I wouldn't call it a "masterpiece," but it's the summation of a life spent in literature by the greatest literary critic of the latter 20th century. He brings out all his peeves, many of his friends, a few of his enemies; Bloom both takes himself too seriously and at the same time has a weird self-deprecating sense of humor. I remember hearing him as an undergrad; after lecturing for 90 minutes, he announced there would be an intermission, after which "the great Bloom will continue to spout."
I have watched Bloom from a distance since the 70s. But this puts everything together: rewriting as the key to creativity, the centrality of Shakespeare, Shakespeare's rewriting of Marlowe and how that enabled the rest of English literature to take shape, the centrality of Samuel Johnson, Walt Whitman, and Hart Crane... everything Bloom has been obsessing about for the past 50 years.
Unlike any other book of literary criticism you're likely to read, this one is a performance. And if you're interested in literature, it's a performance you shouldn't miss.
Oh yes. There are few citations in this book because Bloom has all his sources memorized. Believe it.
I have watched Bloom from a distance since the 70s. But this puts everything together: rewriting as the key to creativity, the centrality of Shakespeare, Shakespeare's rewriting of Marlowe and how that enabled the rest of English literature to take shape, the centrality of Samuel Johnson, Walt Whitman, and Hart Crane... everything Bloom has been obsessing about for the past 50 years.
Unlike any other book of literary criticism you're likely to read, this one is a performance. And if you're interested in literature, it's a performance you shouldn't miss.
Oh yes. There are few citations in this book because Bloom has all his sources memorized. Believe it.
August 6, 2016
-Alguna batallita y toneladas de literatura comentada.-
Género. Ensayo.
Lo que nos cuenta. Análisis del concepto de la influencia de ciertos autores destacados en la literatura universal sobre las siguientes generaciones de escritores y sus estilos, salpicado con recuerdos personales y plagado de referencias cruzadas.
¿Quiere saber más de este libro, sin spoilers? Visite:
http://librosdeolethros.blogspot.com/...
Género. Ensayo.
Lo que nos cuenta. Análisis del concepto de la influencia de ciertos autores destacados en la literatura universal sobre las siguientes generaciones de escritores y sus estilos, salpicado con recuerdos personales y plagado de referencias cruzadas.
¿Quiere saber más de este libro, sin spoilers? Visite:
http://librosdeolethros.blogspot.com/...
October 26, 2013
Blooms, a convinced Longonian, informs the reading of difficult poetry. This book is late in his career, and has a tendency to repeat itself. It breaks no new theoretical ground, but covers some poetry not addressed before. His readings are useful in themselves.
That said, the book has a certain fatalism overhanging it. Bloom is a self-proclaimed Jewish Gnostic, which may be just his reading stance. In any event, his impatient (hostility?) towards Christianity surfaces more in this book than in the others I have read.
Strong poetry is fun, insightful, and moving. But it is not life, nor does it explain life. It may set out the agon of the poet or evoke a reciprocal response from us as readers.
But in the end, without Christ, the abyss is real, and there is no return.
PS: Bloom maintains his impatience with the cultural wars. Bully for him.
That said, the book has a certain fatalism overhanging it. Bloom is a self-proclaimed Jewish Gnostic, which may be just his reading stance. In any event, his impatient (hostility?) towards Christianity surfaces more in this book than in the others I have read.
Strong poetry is fun, insightful, and moving. But it is not life, nor does it explain life. It may set out the agon of the poet or evoke a reciprocal response from us as readers.
But in the end, without Christ, the abyss is real, and there is no return.
PS: Bloom maintains his impatience with the cultural wars. Bully for him.
December 15, 2023
I'm stuck between a three and a four star rating on this book. You know how you turn the stereo down when you're looking for an address? One sense overpowering the other? This is how I felt reading The Anatomy of Influence. It was difficult to fully grasp his theories over the reek of arrogance escaping the pages every time I opened this book. The first few chapters start with anecdotes of some fellow literary critic who offended him by disagreeing with him, played off with ostensible casualness (ostensible, because he remembers every word decades later). There was a fair amount of name dropping that was completely unnecessary.
But in between the pages of this literarily academic burn book, it is easy to see why Bloom is considered *the* literary critic by many. When he exegetes, he is brilliant, though I will say I was expecting more literary exegesis or perhaps contextual engagement. Bloom expects you to have those skills sharp before you open this book. Perhaps because he wrote this book at the end of his career and life, he often made claims without backing them up. Maybe he thought he was above doing so at this point in his profession, I don't know, but that weakened the book for me and added to my feeling of Bloom's arrogance.
Still what he lacked in these ways, he more than made up for in his internal literary encyclopedia, weaving together snippets of various poetry and poets' lives to give us a bit of a literary lineage. I appreciated his belief in objectively 'good' art, which is refreshing in this field. This book challenged me- don't go into it thinking he will spoon feed you. You have to have a fair amount of foreknowledge in poetry and literary theory to grasp even half of what he is saying. But I did walk away intellectually pushed and with a greater appreciation for good poetry in particular.
But in between the pages of this literarily academic burn book, it is easy to see why Bloom is considered *the* literary critic by many. When he exegetes, he is brilliant, though I will say I was expecting more literary exegesis or perhaps contextual engagement. Bloom expects you to have those skills sharp before you open this book. Perhaps because he wrote this book at the end of his career and life, he often made claims without backing them up. Maybe he thought he was above doing so at this point in his profession, I don't know, but that weakened the book for me and added to my feeling of Bloom's arrogance.
Still what he lacked in these ways, he more than made up for in his internal literary encyclopedia, weaving together snippets of various poetry and poets' lives to give us a bit of a literary lineage. I appreciated his belief in objectively 'good' art, which is refreshing in this field. This book challenged me- don't go into it thinking he will spoon feed you. You have to have a fair amount of foreknowledge in poetry and literary theory to grasp even half of what he is saying. But I did walk away intellectually pushed and with a greater appreciation for good poetry in particular.
May 29, 2024
Equivocado o no este hombre respira literatura. Y eso es lo importante.
April 27, 2025
1η δημοσίευση Book Press:
https://bookpress.gr/kritikes/texnes/...
Μια εναρκτήρια διαπίστωση. Αυτό το βιβλίο δεν είναι ιδιαίτερα φιλικό προς τον σύγχρονο αναγνώστη. Ο Μπλουμ δεν δείχνει να τον έχει σε μεγάλη εκτίμηση, δεδομένου ότι όποιος έχει διαβάσει έστω και μικρό μέρος του έργου του ανακαλύπτει ότι ελάχιστα μόνο προσεγγίζει τις ποιότητες του ιδανικού του. Εντούτοις, το βιβλίο σε κάποιους απευθύνεται, με κάποιους συνομιλεί, μολονότι όχι στους περισσότερους. Από την άλλη πλευρά οι περισσότεροι δεν θα το αποκτήσουν κι ακόμα λιγότεροι θα το διαβάσουν. Όχι γιατί είναι ένα ακατανόητο βιβλίο. Τουναντίον, όπως όλα τα βιβλία της τελευταίας περιόδου του συγγραφέα, δεν απαιτεί από το κοινό του ιδιαίτερη εξειδίκευση και γνώση. Όμως παραμένει δυσπρόσιτο και, όπως προείπα, ελάχιστα φιλικό, αν και ως τελική αποτίμηση πολύτιμο.
Εδώ θα σταθεί αυτή η απόπειρα κριτικής, αφού δεν πρόκειται βέβαια να επιχειρήσω την ενδελεχή ανάλυση των γραφομένων, καθώς δεν διαθέτω την επάρκεια και τα τυπικά προσόντα. Θα ήταν ύβρις να αντιδικήσω με τον Δάσκαλο, σχετικά με την αντικειμενικότητα ή μη των γραφομένων του. Για κάτι τέτοιο εξάλλου έχουν φροντίσει ο Κ. Αντωνίου (μετάφραση) και ο Δ. Δημηρούλης (γενική επιμέλεια και απόδοση ποιημάτων), στους οποίους δεν μπορώ παρά να υποκλιθώ και να καταθέσω τον σεβασμό μαζί με τα εύσημα. Προσπερνώντας τον σκόπελο, τονίζω ότι στόχος μου πάντα παραμένει ο αναγνώστης και η κριτική μου απευθύνεται σ’ αυτόν. Αν κατορθώσω να μεταφέρω τις εντυπώσεις μου, αυτό που αποκόμισα απ’ αυτή την, κατ’ ανάγκη, μερική επαφή με το έργο αυτό, τότε θα είμαι ικανοποιημένος από τον αναγνώστη μου, άρα από εμένα.
Το περιεχόμενο
Εν τάχει και περιληπτικά, η επίδραση παραμένει ο σκληρός πυρήνας του βιβλίου - η καταγωγική γραμμή που είναι λαβυρινθώδης κι όχι γραμμική, η οποία συνδέει τους καλλιτέχνες και τα έργα τους σε μια άρρηκτη αλυσίδα. Οδηγός του συγγραφέα το ρητό του Λογγίνου «Γεμάτοι ἱκανοποίηση καὶ ὑπερηφάνεια νομίζουμε ὅτι δημιουργήσαμε αὐτὸ ποὺ ἀκούσαμε» ως αιχμή του δόρατος της επίδρασης. Αυτή η πρόταση κρύβει μέσα της τεράστια δύναμη, αφού εμπλέκει το παρελθόν στο παρόν, το πρωτότυπο με το αντίγραφο, τις εσωτερικές φωνές που σαν φαντάσματα στοιχειώνουν τη φωνή του δημιουργού που φέρει εντός του τους προηγούμενους, κυοφορώντας τους επόμενους. Ποιος είναι τελικά ο υπερήφανος δημιουργός του εαυτού του και του έργου του; Για να λάβουμε την αποστωμοτική απάντηση «κανείς και ποτέ». Εδώ υπεισέρχεται το ζήτημα της παρανάγνωσης (ή παρέκκλισης), η οποία προκύπτει από το ότι εφόσον ένα λογοτεχνικό έργο εμπίπτει στην κατηγορία του υψηλού, αναγκαστικά υπόκειται σε «ισχυρές ή αδύναμες» παραναγνώσεις, δεδομένου ότι η μία και μόνη ορθή ανάγνωση είναι αδιανόητη (εφόσον υπήρχε, ουσιαστικά θα αντικαθιστούσε το ίδιο το έργο).
Από την άλλη πλευρά, ο δημιουργός δεν είναι απαραίτητο να βιώνει την αγωνία της επίδρασης (για παράδειγμα ο Τζόυς δεν τη βίωσε), καθώς η επίδραση προκύπτει μορφικά εντός των ίδιων των έργων. Εκείνο όμως που παραμένει αδιαπραγμάτευτο είναι ο αγώνας, με την αρχαιοελληνική έννοια, ως διαμάχη για την πρωτιά. Είναι προφανές ότι αυτός ο αγώνας δεν αποσκοπεί απαραίτητα στην κατάκτηση κάποιας εξουσίας αλλά έχει ως ύψιστο διακύβευμα την ίδια τη λογοτεχνία. Ο Bloom παραμένει πιστός στις διδαχές του Kant που πρέσβευε ότι το αισθητικό απαιτεί βαθιά υποκειμενικότητα και βρίσκεται πέρα από την επικράτεια της ιδεολογίας. Η «Ανατομία της επίδρασης» (όπως και η «Αγωνία της επίδρασης» που προηγήθηκε) αποτελεί εν τέλει την υπεράσπιση της ποίησης από κάθε ιδεολογία και οποιαδήποτε μορφή ιστορικισμού ως περαστική μόδα που συγκαλύπτει την ουσία της υψηλής τέχνης, υποβιβάζοντάς την στα περιορισμένα όρια των κρινόντων και της κοσμοθεωρίας τους. Το γιατί αυτό βέβαια είναι απαραίτητα κακό ή ότι σε τελική ανάλυση η άρνηση της ιδεολογίας συνιστά κι αυτή ιδεολογία, είναι κάτι που έχει εξηγήσει αλλού ο Eagleton, όμως δεν είναι του παρόντος.
Τρεις ενότητες
Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες. Η πρώτη (Σαίξπηρ, ο ιδρυτής) έχει ως νευραλγικό κέντρο τον Βάρδο. Ο Έμερσον είχε πει ότι ο «Σαίξπηρ έγραψε το κείμενο του σύγχρονου τρόπου ζωής», υπονοώντας όπως και ο Μπλουμ, ότι μέσω των ηρώων του μας βοήθησε να αναγνωρίσουμε και να κατανοήσουμε τον εαυτό μας. Εφόσον ισχύει η απόφανση του Χέγκελ ότι οι πρωταγωνιστές του Σαίξπηρ είναι «ελεύθεροι καλλιτέχνες του εαυτού τους», ο αναγνώστης βρίσκεται συνεχώς εντός μιας διευρυνόμενης ζώνης αυτογνωσίας (ένας συνδυασμός «θλίψης και άναυδου θαυμασμού») που τον περιγράφει και τον ξεπερνά συνεχώς, όσο κι αν προσπαθεί να την εξαντλήσει, οπότε επανερχόμενος αναγκάζεται να διευρύνει τα όρια της δικής του συνείδησης. Ο μηδενιστικός βιταλισμός του Φάλσταφ και η ανεξάντλητη συνείδηση των μονολόγων του Άμλετ που αναζήτησε τον εαυτό του στην αλήθεια που είναι από μόνη της καταστροφική, όπως το έθεσε ο Νίτσε, συνεχίζουν να φωτίζουν τον δρόμο της ανθρωπότητας με την ισχύ τους. Αν κι ο ίδιος ο Σαίξπηρ επηρεάστηκε από τον Τσώσερ, τον Μοντέν και τη Βίβλο, είχε την ικανότητα να αλιεύει από όπου έκρινε σκόπιμο, χωρίς να οφείλει τελικά σε κανέναν. Ο Μίλτον με τον Σατανά, του οποίου ο μονόλογος παραπέμπει στον Άμλετ, αντιπάλεψε την επιρροή, ενώ στον Τζόις του «Οδυσσέα» και του «Αγρύπνια των Φίννεγκαν» οι αντηχήσεις υπήρξαν έντονες.
Η δεύτερη ενότητα (Το σκεπτικό υψηλό) έχει ως κεντρικό κορμό τις «Αγωνίες της επικούρειας επίδρασης». Ο Λουκρήτιος ως επίγονος του Επίκουρου δίδασκε ότι δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τον θάνατο, αφού ποτέ δεν θα τον βιώσουμε. Επέδρασε είτε έμμεσα στον Σαίξπηρ μέσω του Οβίδιου και του Μοντέν και άμεσα στον Μίλτον, όπως και στους Ουίτμαν, Σέλει, Λεοπάρντι και Στίβενς, δεδομένου ότι «ο επικούρειος υμνητής της παρέκκλισης υπήρξε κινητήρια δύναμη προς το Σκεπτικό Υψηλό». Ιδίως ο Σέλει, «ο Άμλετ των λυρικών ποιητών» διδάχτηκε ότι η ελευθερία προκύπτει από την κατανόηση της αιτιότητας. Ταυτόχρονα αναδύεται η έννοια της παρέκκλισης του «clinamen», έννοια άσκοπη και ταυτόχρονα κρίσιμη, καθώς εκεί κρύβεται η ελάχιστη ελευθερία της βούλησής μας. Ο Λεοπάρντι υπήρξε εξαιρετικό παράδειγμα παρέκκλισης, ως επίγονος του Δάντη και του Πετράρχη, έχοντας όμως το ένα του πόδι στον Λουκρήτιο, καθώς όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μπλουμ «Πρέπει να πέσεις, όμως η ελευθερία βρίσκεται στην παρέκκλιση, στην πτώση με μια ορισμένη διαφορά». Η ελευθερία αυτή αποτελεί ταυτόχρονα και το καλλιτεχνικό επίτευγμα του δημιουργού.
Η τρίτη ενότητα (Ο Ουίτμαν και ο θάνατος της Ευρώπης στην Εσπερία Γη) αποτελεί φόρο τιμής στον Ουίτμαν και την επίδρασή του. Ο ποιητής αποτελεί την απάντηση της Αμερικής στον Παλιό Κόσμο («αποτροπαϊκό πρωταθλητή» τον ονομάζει) και τον Σαίξπηρ, ως τον μοναδικό Αμερικανό ποιητή με παγκόσμια επιρροή. Ο ποιητής του Αμερικανικού Υψηλού επηρεάστηκε από τον Λουκρήτιο, τον Έμερσον και τον Σαίξπηρ. Το αποτύπωμά του υπήρξε ισχυρό στους επιγόνους του όπως οι Λώρενς και Κρέιν, αλλά στους σύγχρονους του συγγραφέα όπως οι Άσμπερι, Άμονς, Μέργουιν, Στραντ, Τσαρλς Ράιτ.
Είναι προφανές πως παρέθεσα κάποια βασικά σημεία, όχι απαραίτητα τα πιο σημαντικά, ενός βιβλίου με ανεξάντλητο περιεχόμενο, προκειμένου ο αναγνώστης να έχει μια εικόνα του έργου, έστω σχηματική, προκειμένου να περάσω στην ουσία της κριτικής μου.
Τα εμπόδια
Για αρχή, όπως προείπα, «Η ανατομία της επίδρασης» δεν είναι φιλική προς τον σύγχρονο αναγνώστη. Τουλάχιστον όχι για τον ταχυφάγο ή τον αναζητητή περισπούδαστων περιλήψεων. Το βιβλίο απευθύνεται σε δρομείς μεγάλων αποστάσεων, όπως εξάλλου υπήρξε και ο συγγραφέας του. Ο Μπλουμ υπήρξε ένας αγωνιστής, ένας λόγιος που σε όλη του τη ζωή έδινε μάχη για την πρωτιά, για την τέχνη, την ποίηση και τη λογοτεχνία. Με ποια έννοια; Μα με τη μοναδική ισχύουσα. Εκείνης του υψηλού, της κορυφής του Ολύμπου, στον οποίο κατοικούσαν και θα συνεχίσουν να κατοικούν οι μεγάλοι δημιουργοί. Εφόσον ο ίδιος θεωρούσε ως υπόδειγμά του τον Μ. Άρνολντ, είναι σαφές ότι ως Δάσκαλος δεν θα απαιτούσε τίποτα λιγότερο από τους μαθητές του. Άρα συμβαίνουν δύο τινά: το βιβλίο αυτό δεν υποτιμά μεν τον αναγνώστη του αφού τον αναγορεύει αυτόματα σε συμμέτοχο του υψηλού, όμως ταυτόχρονα τον μεταφέρει στη θέση του πρωτόπειρου μαθητή, καθώς ο όγκος των αναφορών και της γνώσης που παρατίθενται φαντάζει συχνά ασφυκτικός.
Είναι πιθανό ο αναγνώστης από τα αρχικά στάδια να εγκαταλείψει την κούρσα, όχι μόνο γιατί θα αισθανθεί ανίδεος. Ίσως διαθέτει τις γνώσεις που θα τον μεταφέρουν εκεί που τα άλογα του ποιητικού άρματος καλπάζουν: από τον Όμηρο και τον Λουκρήτιο στον Δάντη και στη συνέχεια στον Σαίξπηρ και τον Μίλτονα, μετά στον Σέλει, τον Έμερσον και τον Ουίτμαν. Την ίδια στιγμή, σε κάθε κεφάλαιο παρεμβάλλονται αρκετοί ακόμα ποιητές και συγγραφείς των οποίων μπορεί μόνο το όνομα να γνωρίζει ή να έχει διαβάσει το σύνολο του έργου τους, ή αποσπασματικά κείμενα και ποιήματα, ή τίποτα από αυτά. Σε τελική ανάλυση αυτό είναι ένα βιβλίο για την επίδραση. Πώς μπορεί να αποδοθεί αυτή παρά μόνο μέσα από την παράθεση και την αντιπαράθεση ποιημάτων, αν όχι προσώπων, όπως υποστηρίζει ο Μπλουμ; Το πηγάδι είναι βαθύ κι ο Μπλουμ θα ξεκινήσει να τραβάει νερό από τον πάτο, από τις απαρχές, και σε κάθε του βήμα θα σταματάει και θα καταμετρά εκείνους που συμπερέσυρε στο ανέβασμα. Εξάλλου όπως αναφέρει «Κανείς δεν ξεκινάει από το μηδέν, καθώς έμπνευση σημαίνει επίδραση, σημαίνει να έχεις διδαχθεί».
Δεν είναι όμως αποκλειστικά το θέμα των γνώσεων που μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στην προσέγγιση του έργου. Το περιεχόμενο του βιβλίου και οι αναφορές του θα συνθλίψουν τον απροετοίμαστο αναγνώστη, ενώ θα δυσκολέψουν ακόμα και εκείνους που έχουν εισέλθει προετοιμασμένοι στον αγώνα. Θα πρέπει να είναι δεκτικοί στον ορυμαγδό ονομάτων και έργων, αλλά κυρίως στις διακειμενικές αναφορές και συνδέσεις, οι οποίες κάποιες φορές φαντάζουν αντικρουόμενες κι αστήρικτες. Αλλά κι αυτός ο σκόπελος μπορεί να ξεπεραστεί από τον ανοιχτόμυαλο στις επαμφοτερίζουσες και αμφιλεγόμενες ερμηνείες.
Θεωρώ, ως κρίνων, ότι προκύπτει κάτι ακόμα που πιθανώς να παρεμποδίσει την όποια σύμπλευση με τον οραματισμό του συγγραφέα. Αναφέρομαι βεβαίως στο ύφος του, στην τεχνική του, στον τρόπο με τον οποίο γράφει και ξιφουλκεί. Ο λόγος του Δασκάλου είναι συχνά χειμαρρώδης και ασθμαίνοντας παρακολουθεί τη σκέψη του, χωρίς να το καταφέρνει πάντα. Η δυσήνια φαντασία, οι αρίφνητες συγκρίσεις και αναφορές σκαρφαλώνουν η μία στην πλάτη της άλλης, καταλήγοντας ενίοτε σε παραληρηματικές προτάσεις όπου το νόημα, για τους μη μυημένους, χάνεται. Ο συγγραφέας έχει πάντα μπροστά του το όραμα του Υψηλού και σ’ αυτό ομνύει, αφήνοντας τους πολλούς να παραδέρνουν στις τάφρους και στους πρόποδες.
Θα τολμήσω να πω ότι ο ζήλος του τον οδηγεί κάποιες φορές σε αυθαιρεσίες ή έστω τραβηγμένες διαπιστώσεις, οι οποίες έχουν λόγο ύπαρξης να αιτιολογήσουν εκείνο που υποτίθεται ότι έπρεπε εξαρχής να αποδειχθεί. Ένας κυκεώνας συλλογισμών που εξαπλώνεται σε έκταση, με μακροπερίοδο λόγο, θα υποχρεώσει τον αναγνώστη να ακολουθήσει ξέπνοος τον ταχύ βηματισμό. Είναι γνωστό ότι ο Μπλουμ μιλούσε και έγραφε παθιασμένα, χωρίς να χαλιναγωγεί το θυμικό του, με αποτέλεσμα συχνά να αντιμετωπίζεται από την κριτική και τους κριτικούς του ως υπερφίαλος, εγωκεντρικός και φανατικός (ιδίως στην περίπτωση της παροιμιώδους βαρδολατρίας του).
Ο συγγραφέας πλατειάζει σε σημεία, ενώ κάποιες στιγμές αναιρεί όσα έχει προηγουμένως διαπιστώσει με το ύφος εκείνου που δεν επιδέχεται… παραναγνώσεις στη σκέψη του, παρά μόνο εάν προέρχεται από τον ίδιο. Για να δώσω συγκεκριμένο παράδειγμα, στην περίπτωση όπου η αρχική δογματική του απόφανση περί της επίδρασης του ενός ποιητή στον άλλο και η αναπόφευκτη σύγκριση αντικαθίσταται εν μέρει τουλάχιστον από εκείνη των έργων μεταξύ τους, κατά τις διαδαχές των Φορμαλιστών που τοποθετούσαν το υποκείμενο και τις προθέσεις του στο περιθώριο. Οι εσωτερικές αντινομίες αποτελούν εξάλλου ίδιον της θεωρητικής σκέψης, πολλώ δε μάλλον εφόσον ανατέμνουμε τη σκέψη ενός ανθρώπου στο διάστημα πολλών δεκαετιών. Ο Δάσκαλος, όπως και οι σαιξπηρικοί ήρωές του, ανακάλυπτε και επανερμήνευε τον εαυτό του ως το τέλος, προσαρμόζοντας τις ατραπούς της σκέψης του ώστε να περιβάλλουν μεν τον πυρήνα όσων πρέσβευε, αρνούμενος όμως να γίνει ο ίδιος ένα μουσείο νεκρών εκθεμάτων στο οποίο θα προσέρχονται οι απανταχού θαυμαστές - ακίνδυνος και αδιάφορος.
Είναι αδύνατον να σταχυολογήσω τις αντινομίες και να αντιπαρατεθώ μετά λόγου γνώσεως. Κάτι τέτοιο υπερβαίνει τις γνώσεις μου και τις νοητικές μου ικανότητες. Λόγιοι, μελετητές και πανεπιστημιακοί, όπως οι εξαίρετοι επιμελητές και μεταφραστές του έργου έχουν συνεισφέρει σημαντικά ως προς αυτό. Όμως, θα κλείσει αυτό το πρώτο μέρος εδώ, ώστε να έρθω στο εξίσου σημαντικό ερώτημα: Γιατί να διαβάσει ο σύγχρονος αναγνώστης αυτό το εκτεταμένο και απαιτητικό κείμενο;
Μολύνοντας τον ετερόκοσμο
Ο Μπλουμ αναφέρει για τον Σαίξπηρ ότι έχει τη δύναμη να «μολύνει έναν ετερόκοσμο», συμπυκνώνοντας σε τρεις λέξεις το πώς ο Βάρδος μπόλιασε την ύπαρξη των συγκαιρινών του, αλλά και όσων ακολούθησαν, με τον ιό της απεριόριστης συνείδησης, της αυτογνωσίας που δεν γνωρίζει φραγμούς και συνεχώς ανανεώνεται από ένα πνεύμα που εγκολπώνει τις πιθανές και δυνατές εκτάσεις της σκέψης. Θεωρώ ότι ακριβώς αυτή είναι, σε τελική ανάλυση, η δύναμη της «Ανατομίας της επίδρασης» για τον αναγνώστη που έρχεται σε επαφή με το πνεύμα του Μπλουμ.
Δεν αναφέρομαι αναγκαστικά στις εμμονές του ούτε στον τρόπο με τον οποίο αφορίζει ή αινεί όλα όσα τον απασχολούν. Πολλά από αυτά, όπως επιχείρησα να εξηγήσω στο πρώτο μέρος ίσως θεωρηθούν και ενοχλητικά (τα πληθωριστικά «Ευλογητός» φέρνουν αντίθετο αποτέλεσμα). Για εμένα, ως αναγνώστη, η γοητεία ή, καλύτερα, το μεγαλείο του Μπλουμ εντοπίζεται αλλού. Ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό που είχε γράψει κάποια στιγμή ο Μπόρχες: Ο καλός αναγνώστης είναι σπανιότερο είδος κύκνου από τον δημιουργό. Κι ο Μπλουμ, ίσως υπήρξε ο κατεξοχήν αναγνώστης, στη συνέχεια κριτικός κι όλα τα υπόλοιπα. Το βιβλίο «Η ανατομία της επίδρασης» για εμένα, τον μη ειδικό, αποτελεί έναν ύμνο στην ανάγνωση, έστω προβληματική, έστω μονοδιάστατη, έστω σε σημεία ξεπερασμένη.
Εντούτοις πρόκειται για ανάγνωση κι αυτός που κρύβεται πίσω της παραμένει φανατικός αναγνώστης, ένας άνθρωπος που αφιέρωσε όλη του την ύπαρξη, όλες τις ώρες της ζωής του σ’ αυτήν. Ο παθιασμένος ρήτορας, ο ανιδιοτελής πνευματικός άνθρωπος (δεν ξεπληρώνεται με τίποτα ο χρόνος και η προσπάθεια), το ον που από το 10 του χρόνια ως τον θάνατο δεν έπαψε στιγμή να διαβάζει, να απαγγέλει, να διδάσκει στους άλλους όσα εκείνος λάτρεψε, θα παραμείνει εσαεί ένας σπάνιος κύκνος. Από τις συγκινητικές στιγμές του βιβλίου είναι εκείνες που αναφέρει το πώς στις στιγμές της προσωπικής του οδύνης, όταν ο θάνατος τον αναζήτησε, οι λίγες στιγμές ανακούφισής του προέρχονταν από την ανάμνηση αγαπημένων του έργων και προσπάθειας επίλυσης των πνευματικών προβλημάτων που τον απασχολούσαν σε όλη τη ζωή του. Το πνεύμα του έπαψε να αγωνιά μόνο όταν επέλασε στο σώμα του ο μέγας Ανατόμος.
Ακόμα περισσότερο, όταν σε εποχές όπως η δική μας, με την ελιποβαρή πνευματική παραγωγή, όπου ο καθείς τιτλούχος κατακτά στιγμιαία τη φήμη του ειδήμονος, αποδεχόμενος το χειροκρότημα ενός ανέτοιμου και ανέντιμου κοινού που γοητεύεται από τις μετριότητες προκειμένου να μην αναγνωρίζει αντίπαλο στην ημιμάθειά του, άνθρωποι σαν τον Μπλουμ (ή τον άλλο μεγάλο, τον Στάινερ) παραμένουν αστέρια φωτίζοντας το μονοπάτι στην έρημο. Είναι ακριβώς οι ελλείψεις του κι ο συχνά επιδεικτικός του τρόπος να φωτίζει, εξ αντιδιαστολής, την άγνοια και την ημιμάθειά των λοιπών -κυρίως όσων έχουν την τάση να ισορροπούν ταχυδακτυλουργικά και να ξεγλιστρούν από τις χαραμάδες της μετριοπαθούς ασημαντότητας-, τα οποία τον καθιστούν πολύτιμο. Μπορούμε να τον αρνηθούμε, μπορούμε να τον αποδεχτούμε, αλλά ποτέ να τον αγνοήσουμε.
Εξάλλου δεν είναι μόνο τα συμπεράσματα στα οποία κάποιος καταλήγει, αλλά η διαδρομή που τον οδήγησε εκεί. Και η διαδρομή του Μπλουμ, όπως την καταθέτει και σε αυτό το βιβλίο, είναι κυριολεκτικά μαγική. Θεωρώ αδιανόητο ο αναγνώστης που θα έρθει σε επαφή να μην γοητευτεί από την ευρυμάθεια, σε συνδυασμό με την αγάπη που συνοδεύει την επίπονη κατάκτηση της γνώσης, ώστε στη συνέχεια να μπει στον πειρασμό να ερευνήσει τις γραφές, να βουτήξει έστω ακροθιγώς στον ωκεανό που του παρουσιάζει ο δάσκαλος. Μετά ας τον απορρίψει.
Τέλος, «Η ανατομία της επίδρασης» λειτουργεί ως υπόμνηση, ως παράδειγμα κι επομένως ως κρίση. Υπενθυμίζει, εν τοις πράγμασι, ότι υπήρξαν αναγνώστες σαν τον Μπλουμ, οι οποίοι έστησαν οι ίδιοι τους βωμούς της λατρείας τους και θυσίασαν πρώτα τον εαυτό τους εκεί. Το πώς μπορεί να είναι ένας διανοούμενος, ένας άνθρωπος των γραμμάτων, ένας άνθρωπος που όχι μόνο συνέκρινε δημιουργούς, αλλά και τον εαυτό του με εκείνους που θεωρούσε είδωλά του χωρίς ελάχιστο ενδοιασμό, θα αποτελεί παράδειγμα για εκείνους που ακολούθησαν. Η κρίση θα παραμείνει αμείλικτη, η επίδραση αγωνιώδης για όσους θα συγκρίνουν όχι μόνο το έργο αλλά και τον βίο τους μ’ εκείνον του Μπλουμ. Σ’ αυτή την αρένα αξίζει να μετρηθεί το ανάστημα όλων. Κάτι λιγότερο δεν αξίζει ούτε μία υποσημείωση.
https://fotiskblog.home.blog/2025/04/...
https://bookpress.gr/kritikes/texnes/...
Μια εναρκτήρια διαπίστωση. Αυτό το βιβλίο δεν είναι ιδιαίτερα φιλικό προς τον σύγχρονο αναγνώστη. Ο Μπλουμ δεν δείχνει να τον έχει σε μεγάλη εκτίμηση, δεδομένου ότι όποιος έχει διαβάσει έστω και μικρό μέρος του έργου του ανακαλύπτει ότι ελάχιστα μόνο προσεγγίζει τις ποιότητες του ιδανικού του. Εντούτοις, το βιβλίο σε κάποιους απευθύνεται, με κάποιους συνομιλεί, μολονότι όχι στους περισσότερους. Από την άλλη πλευρά οι περισσότεροι δεν θα το αποκτήσουν κι ακόμα λιγότεροι θα το διαβάσουν. Όχι γιατί είναι ένα ακατανόητο βιβλίο. Τουναντίον, όπως όλα τα βιβλία της τελευταίας περιόδου του συγγραφέα, δεν απαιτεί από το κοινό του ιδιαίτερη εξειδίκευση και γνώση. Όμως παραμένει δυσπρόσιτο και, όπως προείπα, ελάχιστα φιλικό, αν και ως τελική αποτίμηση πολύτιμο.
Εδώ θα σταθεί αυτή η απόπειρα κριτικής, αφού δεν πρόκειται βέβαια να επιχειρήσω την ενδελεχή ανάλυση των γραφομένων, καθώς δεν διαθέτω την επάρκεια και τα τυπικά προσόντα. Θα ήταν ύβρις να αντιδικήσω με τον Δάσκαλο, σχετικά με την αντικειμενικότητα ή μη των γραφομένων του. Για κάτι τέτοιο εξάλλου έχουν φροντίσει ο Κ. Αντωνίου (μετάφραση) και ο Δ. Δημηρούλης (γενική επιμέλεια και απόδοση ποιημάτων), στους οποίους δεν μπορώ παρά να υποκλιθώ και να καταθέσω τον σεβασμό μαζί με τα εύσημα. Προσπερνώντας τον σκόπελο, τονίζω ότι στόχος μου πάντα παραμένει ο αναγνώστης και η κριτική μου απευθύνεται σ’ αυτόν. Αν κατορθώσω να μεταφέρω τις εντυπώσεις μου, αυτό που αποκόμισα απ’ αυτή την, κατ’ ανάγκη, μερική επαφή με το έργο αυτό, τότε θα είμαι ικανοποιημένος από τον αναγνώστη μου, άρα από εμένα.
Το περιεχόμενο
Εν τάχει και περιληπτικά, η επίδραση παραμένει ο σκληρός πυρήνας του βιβλίου - η καταγωγική γραμμή που είναι λαβυρινθώδης κι όχι γραμμική, η οποία συνδέει τους καλλιτέχνες και τα έργα τους σε μια άρρηκτη αλυσίδα. Οδηγός του συγγραφέα το ρητό του Λογγίνου «Γεμάτοι ἱκανοποίηση καὶ ὑπερηφάνεια νομίζουμε ὅτι δημιουργήσαμε αὐτὸ ποὺ ἀκούσαμε» ως αιχμή του δόρατος της επίδρασης. Αυτή η πρόταση κρύβει μέσα της τεράστια δύναμη, αφού εμπλέκει το παρελθόν στο παρόν, το πρωτότυπο με το αντίγραφο, τις εσωτερικές φωνές που σαν φαντάσματα στοιχειώνουν τη φωνή του δημιουργού που φέρει εντός του τους προηγούμενους, κυοφορώντας τους επόμενους. Ποιος είναι τελικά ο υπερήφανος δημιουργός του εαυτού του και του έργου του; Για να λάβουμε την αποστωμοτική απάντηση «κανείς και ποτέ». Εδώ υπεισέρχεται το ζήτημα της παρανάγνωσης (ή παρέκκλισης), η οποία προκύπτει από το ότι εφόσον ένα λογοτεχνικό έργο εμπίπτει στην κατηγορία του υψηλού, αναγκαστικά υπόκειται σε «ισχυρές ή αδύναμες» παραναγνώσεις, δεδομένου ότι η μία και μόνη ορθή ανάγνωση είναι αδιανόητη (εφόσον υπήρχε, ουσιαστικά θα αντικαθιστούσε το ίδιο το έργο).
Από την άλλη πλευρά, ο δημιουργός δεν είναι απαραίτητο να βιώνει την αγωνία της επίδρασης (για παράδειγμα ο Τζόυς δεν τη βίωσε), καθώς η επίδραση προκύπτει μορφικά εντός των ίδιων των έργων. Εκείνο όμως που παραμένει αδιαπραγμάτευτο είναι ο αγώνας, με την αρχαιοελληνική έννοια, ως διαμάχη για την πρωτιά. Είναι προφανές ότι αυτός ο αγώνας δεν αποσκοπεί απαραίτητα στην κατάκτηση κάποιας εξουσίας αλλά έχει ως ύψιστο διακύβευμα την ίδια τη λογοτεχνία. Ο Bloom παραμένει πιστός στις διδαχές του Kant που πρέσβευε ότι το αισθητικό απαιτεί βαθιά υποκειμενικότητα και βρίσκεται πέρα από την επικράτεια της ιδεολογίας. Η «Ανατομία της επίδρασης» (όπως και η «Αγωνία της επίδρασης» που προηγήθηκε) αποτελεί εν τέλει την υπεράσπιση της ποίησης από κάθε ιδεολογία και οποιαδήποτε μορφή ιστορικισμού ως περαστική μόδα που συγκαλύπτει την ουσία της υψηλής τέχνης, υποβιβάζοντάς την στα περιορισμένα όρια των κρινόντων και της κοσμοθεωρίας τους. Το γιατί αυτό βέβαια είναι απαραίτητα κακό ή ότι σε τελική ανάλυση η άρνηση της ιδεολογίας συνιστά κι αυτή ιδεολογία, είναι κάτι που έχει εξηγήσει αλλού ο Eagleton, όμως δεν είναι του παρόντος.
Τρεις ενότητες
Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες. Η πρώτη (Σαίξπηρ, ο ιδρυτής) έχει ως νευραλγικό κέντρο τον Βάρδο. Ο Έμερσον είχε πει ότι ο «Σαίξπηρ έγραψε το κείμενο του σύγχρονου τρόπου ζωής», υπονοώντας όπως και ο Μπλουμ, ότι μέσω των ηρώων του μας βοήθησε να αναγνωρίσουμε και να κατανοήσουμε τον εαυτό μας. Εφόσον ισχύει η απόφανση του Χέγκελ ότι οι πρωταγωνιστές του Σαίξπηρ είναι «ελεύθεροι καλλιτέχνες του εαυτού τους», ο αναγνώστης βρίσκεται συνεχώς εντός μιας διευρυνόμενης ζώνης αυτογνωσίας (ένας συνδυασμός «θλίψης και άναυδου θαυμασμού») που τον περιγράφει και τον ξεπερνά συνεχώς, όσο κι αν προσπαθεί να την εξαντλήσει, οπότε επανερχόμενος αναγκάζεται να διευρύνει τα όρια της δικής του συνείδησης. Ο μηδενιστικός βιταλισμός του Φάλσταφ και η ανεξάντλητη συνείδηση των μονολόγων του Άμλετ που αναζήτησε τον εαυτό του στην αλήθεια που είναι από μόνη της καταστροφική, όπως το έθεσε ο Νίτσε, συνεχίζουν να φωτίζουν τον δρόμο της ανθρωπότητας με την ισχύ τους. Αν κι ο ίδιος ο Σαίξπηρ επηρεάστηκε από τον Τσώσερ, τον Μοντέν και τη Βίβλο, είχε την ικανότητα να αλιεύει από όπου έκρινε σκόπιμο, χωρίς να οφείλει τελικά σε κανέναν. Ο Μίλτον με τον Σατανά, του οποίου ο μονόλογος παραπέμπει στον Άμλετ, αντιπάλεψε την επιρροή, ενώ στον Τζόις του «Οδυσσέα» και του «Αγρύπνια των Φίννεγκαν» οι αντηχήσεις υπήρξαν έντονες.
Η δεύτερη ενότητα (Το σκεπτικό υψηλό) έχει ως κεντρικό κορμό τις «Αγωνίες της επικούρειας επίδρασης». Ο Λουκρήτιος ως επίγονος του Επίκουρου δίδασκε ότι δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τον θάνατο, αφού ποτέ δεν θα τον βιώσουμε. Επέδρασε είτε έμμεσα στον Σαίξπηρ μέσω του Οβίδιου και του Μοντέν και άμεσα στον Μίλτον, όπως και στους Ουίτμαν, Σέλει, Λεοπάρντι και Στίβενς, δεδομένου ότι «ο επικούρειος υμνητής της παρέκκλισης υπήρξε κινητήρια δύναμη προς το Σκεπτικό Υψηλό». Ιδίως ο Σέλει, «ο Άμλετ των λυρικών ποιητών» διδάχτηκε ότι η ελευθερία προκύπτει από την κατανόηση της αιτιότητας. Ταυτόχρονα αναδύεται η έννοια της παρέκκλισης του «clinamen», έννοια άσκοπη και ταυτόχρονα κρίσιμη, καθώς εκεί κρύβεται η ελάχιστη ελευθερία της βούλησής μας. Ο Λεοπάρντι υπήρξε εξαιρετικό παράδειγμα παρέκκλισης, ως επίγονος του Δάντη και του Πετράρχη, έχοντας όμως το ένα του πόδι στον Λουκρήτιο, καθώς όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μπλουμ «Πρέπει να πέσεις, όμως η ελευθερία βρίσκεται στην παρέκκλιση, στην πτώση με μια ορισμένη διαφορά». Η ελευθερία αυτή αποτελεί ταυτόχρονα και το καλλιτεχνικό επίτευγμα του δημιουργού.
Η τρίτη ενότητα (Ο Ουίτμαν και ο θάνατος της Ευρώπης στην Εσπερία Γη) αποτελεί φόρο τιμής στον Ουίτμαν και την επίδρασή του. Ο ποιητής αποτελεί την απάντηση της Αμερικής στον Παλιό Κόσμο («αποτροπαϊκό πρωταθλητή» τον ονομάζει) και τον Σαίξπηρ, ως τον μοναδικό Αμερικανό ποιητή με παγκόσμια επιρροή. Ο ποιητής του Αμερικανικού Υψηλού επηρεάστηκε από τον Λουκρήτιο, τον Έμερσον και τον Σαίξπηρ. Το αποτύπωμά του υπήρξε ισχυρό στους επιγόνους του όπως οι Λώρενς και Κρέιν, αλλά στους σύγχρονους του συγγραφέα όπως οι Άσμπερι, Άμονς, Μέργουιν, Στραντ, Τσαρλς Ράιτ.
Είναι προφανές πως παρέθεσα κάποια βασικά σημεία, όχι απαραίτητα τα πιο σημαντικά, ενός βιβλίου με ανεξάντλητο περιεχόμενο, προκειμένου ο αναγνώστης να έχει μια εικόνα του έργου, έστω σχηματική, προκειμένου να περάσω στην ουσία της κριτικής μου.
Τα εμπόδια
Για αρχή, όπως προείπα, «Η ανατομία της επίδρασης» δεν είναι φιλική προς τον σύγχρονο αναγνώστη. Τουλάχιστον όχι για τον ταχυφάγο ή τον αναζητητή περισπούδαστων περιλήψεων. Το βιβλίο απευθύνεται σε δρομείς μεγάλων αποστάσεων, όπως εξάλλου υπήρξε και ο συγγραφέας του. Ο Μπλουμ υπήρξε ένας αγωνιστής, ένας λόγιος που σε όλη του τη ζωή έδινε μάχη για την πρωτιά, για την τέχνη, την ποίηση και τη λογοτεχνία. Με ποια έννοια; Μα με τη μοναδική ισχύουσα. Εκείνης του υψηλού, της κορυφής του Ολύμπου, στον οποίο κατοικούσαν και θα συνεχίσουν να κατοικούν οι μεγάλοι δημιουργοί. Εφόσον ο ίδιος θεωρούσε ως υπόδειγμά του τον Μ. Άρνολντ, είναι σαφές ότι ως Δάσκαλος δεν θα απαιτούσε τίποτα λιγότερο από τους μαθητές του. Άρα συμβαίνουν δύο τινά: το βιβλίο αυτό δεν υποτιμά μεν τον αναγνώστη του αφού τον αναγορεύει αυτόματα σε συμμέτοχο του υψηλού, όμως ταυτόχρονα τον μεταφέρει στη θέση του πρωτόπειρου μαθητή, καθώς ο όγκος των αναφορών και της γνώσης που παρατίθενται φαντάζει συχνά ασφυκτικός.
Είναι πιθανό ο αναγνώστης από τα αρχικά στάδια να εγκαταλείψει την κούρσα, όχι μόνο γιατί θα αισθανθεί ανίδεος. Ίσως διαθέτει τις γνώσεις που θα τον μεταφέρουν εκεί που τα άλογα του ποιητικού άρματος καλπάζουν: από τον Όμηρο και τον Λουκρήτιο στον Δάντη και στη συνέχεια στον Σαίξπηρ και τον Μίλτονα, μετά στον Σέλει, τον Έμερσον και τον Ουίτμαν. Την ίδια στιγμή, σε κάθε κεφάλαιο παρεμβάλλονται αρκετοί ακόμα ποιητές και συγγραφείς των οποίων μπορεί μόνο το όνομα να γνωρίζει ή να έχει διαβάσει το σύνολο του έργου τους, ή αποσπασματικά κείμενα και ποιήματα, ή τίποτα από αυτά. Σε τελική ανάλυση αυτό είναι ένα βιβλίο για την επίδραση. Πώς μπορεί να αποδοθεί αυτή παρά μόνο μέσα από την παράθεση και την αντιπαράθεση ποιημάτων, αν όχι προσώπων, όπως υποστηρίζει ο Μπλουμ; Το πηγάδι είναι βαθύ κι ο Μπλουμ θα ξεκινήσει να τραβάει νερό από τον πάτο, από τις απαρχές, και σε κάθε του βήμα θα σταματάει και θα καταμετρά εκείνους που συμπερέσυρε στο ανέβασμα. Εξάλλου όπως αναφέρει «Κανείς δεν ξεκινάει από το μηδέν, καθώς έμπνευση σημαίνει επίδραση, σημαίνει να έχεις διδαχθεί».
Δεν είναι όμως αποκλειστικά το θέμα των γνώσεων που μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στην προσέγγιση του έργου. Το περιεχόμενο του βιβλίου και οι αναφορές του θα συνθλίψουν τον απροετοίμαστο αναγνώστη, ενώ θα δυσκολέψουν ακόμα και εκείνους που έχουν εισέλθει προετοιμασμένοι στον αγώνα. Θα πρέπει να είναι δεκτικοί στον ορυμαγδό ονομάτων και έργων, αλλά κυρίως στις διακειμενικές αναφορές και συνδέσεις, οι οποίες κάποιες φορές φαντάζουν αντικρουόμενες κι αστήρικτες. Αλλά κι αυτός ο σκόπελος μπορεί να ξεπεραστεί από τον ανοιχτόμυαλο στις επαμφοτερίζουσες και αμφιλεγόμενες ερμηνείες.
Θεωρώ, ως κρίνων, ότι προκύπτει κάτι ακόμα που πιθανώς να παρεμποδίσει την όποια σύμπλευση με τον οραματισμό του συγγραφέα. Αναφέρομαι βεβαίως στο ύφος του, στην τεχνική του, στον τρόπο με τον οποίο γράφει και ξιφουλκεί. Ο λόγος του Δασκάλου είναι συχνά χειμαρρώδης και ασθμαίνοντας παρακολουθεί τη σκέψη του, χωρίς να το καταφέρνει πάντα. Η δυσήνια φαντασία, οι αρίφνητες συγκρίσεις και αναφορές σκαρφαλώνουν η μία στην πλάτη της άλλης, καταλήγοντας ενίοτε σε παραληρηματικές προτάσεις όπου το νόημα, για τους μη μυημένους, χάνεται. Ο συγγραφέας έχει πάντα μπροστά του το όραμα του Υψηλού και σ’ αυτό ομνύει, αφήνοντας τους πολλούς να παραδέρνουν στις τάφρους και στους πρόποδες.
Θα τολμήσω να πω ότι ο ζήλος του τον οδηγεί κάποιες φορές σε αυθαιρεσίες ή έστω τραβηγμένες διαπιστώσεις, οι οποίες έχουν λόγο ύπαρξης να αιτιολογήσουν εκείνο που υποτίθεται ότι έπρεπε εξαρχής να αποδειχθεί. Ένας κυκεώνας συλλογισμών που εξαπλώνεται σε έκταση, με μακροπερίοδο λόγο, θα υποχρεώσει τον αναγνώστη να ακολουθήσει ξέπνοος τον ταχύ βηματισμό. Είναι γνωστό ότι ο Μπλουμ μιλούσε και έγραφε παθιασμένα, χωρίς να χαλιναγωγεί το θυμικό του, με αποτέλεσμα συχνά να αντιμετωπίζεται από την κριτική και τους κριτικούς του ως υπερφίαλος, εγωκεντρικός και φανατικός (ιδίως στην περίπτωση της παροιμιώδους βαρδολατρίας του).
Ο συγγραφέας πλατειάζει σε σημεία, ενώ κάποιες στιγμές αναιρεί όσα έχει προηγουμένως διαπιστώσει με το ύφος εκείνου που δεν επιδέχεται… παραναγνώσεις στη σκέψη του, παρά μόνο εάν προέρχεται από τον ίδιο. Για να δώσω συγκεκριμένο παράδειγμα, στην περίπτωση όπου η αρχική δογματική του απόφανση περί της επίδρασης του ενός ποιητή στον άλλο και η αναπόφευκτη σύγκριση αντικαθίσταται εν μέρει τουλάχιστον από εκείνη των έργων μεταξύ τους, κατά τις διαδαχές των Φορμαλιστών που τοποθετούσαν το υποκείμενο και τις προθέσεις του στο περιθώριο. Οι εσωτερικές αντινομίες αποτελούν εξάλλου ίδιον της θεωρητικής σκέψης, πολλώ δε μάλλον εφόσον ανατέμνουμε τη σκέψη ενός ανθρώπου στο διάστημα πολλών δεκαετιών. Ο Δάσκαλος, όπως και οι σαιξπηρικοί ήρωές του, ανακάλυπτε και επανερμήνευε τον εαυτό του ως το τέλος, προσαρμόζοντας τις ατραπούς της σκέψης του ώστε να περιβάλλουν μεν τον πυρήνα όσων πρέσβευε, αρνούμενος όμως να γίνει ο ίδιος ένα μουσείο νεκρών εκθεμάτων στο οποίο θα προσέρχονται οι απανταχού θαυμαστές - ακίνδυνος και αδιάφορος.
Είναι αδύνατον να σταχυολογήσω τις αντινομίες και να αντιπαρατεθώ μετά λόγου γνώσεως. Κάτι τέτοιο υπερβαίνει τις γνώσεις μου και τις νοητικές μου ικανότητες. Λόγιοι, μελετητές και πανεπιστημιακοί, όπως οι εξαίρετοι επιμελητές και μεταφραστές του έργου έχουν συνεισφέρει σημαντικά ως προς αυτό. Όμως, θα κλείσει αυτό το πρώτο μέρος εδώ, ώστε να έρθω στο εξίσου σημαντικό ερώτημα: Γιατί να διαβάσει ο σύγχρονος αναγνώστης αυτό το εκτεταμένο και απαιτητικό κείμενο;
Μολύνοντας τον ετερόκοσμο
Ο Μπλουμ αναφέρει για τον Σαίξπηρ ότι έχει τη δύναμη να «μολύνει έναν ετερόκοσμο», συμπυκνώνοντας σε τρεις λέξεις το πώς ο Βάρδος μπόλιασε την ύπαρξη των συγκαιρινών του, αλλά και όσων ακολούθησαν, με τον ιό της απεριόριστης συνείδησης, της αυτογνωσίας που δεν γνωρίζει φραγμούς και συνεχώς ανανεώνεται από ένα πνεύμα που εγκολπώνει τις πιθανές και δυνατές εκτάσεις της σκέψης. Θεωρώ ότι ακριβώς αυτή είναι, σε τελική ανάλυση, η δύναμη της «Ανατομίας της επίδρασης» για τον αναγνώστη που έρχεται σε επαφή με το πνεύμα του Μπλουμ.
Δεν αναφέρομαι αναγκαστικά στις εμμονές του ούτε στον τρόπο με τον οποίο αφορίζει ή αινεί όλα όσα τον απασχολούν. Πολλά από αυτά, όπως επιχείρησα να εξηγήσω στο πρώτο μέρος ίσως θεωρηθούν και ενοχλητικά (τα πληθωριστικά «Ευλογητός» φέρνουν αντίθετο αποτέλεσμα). Για εμένα, ως αναγνώστη, η γοητεία ή, καλύτερα, το μεγαλείο του Μπλουμ εντοπίζεται αλλού. Ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό που είχε γράψει κάποια στιγμή ο Μπόρχες: Ο καλός αναγνώστης είναι σπανιότερο είδος κύκνου από τον δημιουργό. Κι ο Μπλουμ, ίσως υπήρξε ο κατεξοχήν αναγνώστης, στη συνέχεια κριτικός κι όλα τα υπόλοιπα. Το βιβλίο «Η ανατομία της επίδρασης» για εμένα, τον μη ειδικό, αποτελεί έναν ύμνο στην ανάγνωση, έστω προβληματική, έστω μονοδιάστατη, έστω σε σημεία ξεπερασμένη.
Εντούτοις πρόκειται για ανάγνωση κι αυτός που κρύβεται πίσω της παραμένει φανατικός αναγνώστης, ένας άνθρωπος που αφιέρωσε όλη του την ύπαρξη, όλες τις ώρες της ζωής του σ’ αυτήν. Ο παθιασμένος ρήτορας, ο ανιδιοτελής πνευματικός άνθρωπος (δεν ξεπληρώνεται με τίποτα ο χρόνος και η προσπάθεια), το ον που από το 10 του χρόνια ως τον θάνατο δεν έπαψε στιγμή να διαβάζει, να απαγγέλει, να διδάσκει στους άλλους όσα εκείνος λάτρεψε, θα παραμείνει εσαεί ένας σπάνιος κύκνος. Από τις συγκινητικές στιγμές του βιβλίου είναι εκείνες που αναφέρει το πώς στις στιγμές της προσωπικής του οδύνης, όταν ο θάνατος τον αναζήτησε, οι λίγες στιγμές ανακούφισής του προέρχονταν από την ανάμνηση αγαπημένων του έργων και προσπάθειας επίλυσης των πνευματικών προβλημάτων που τον απασχολούσαν σε όλη τη ζωή του. Το πνεύμα του έπαψε να αγωνιά μόνο όταν επέλασε στο σώμα του ο μέγας Ανατόμος.
Ακόμα περισσότερο, όταν σε εποχές όπως η δική μας, με την ελιποβαρή πνευματική παραγωγή, όπου ο καθείς τιτλούχος κατακτά στιγμιαία τη φήμη του ειδήμονος, αποδεχόμενος το χειροκρότημα ενός ανέτοιμου και ανέντιμου κοινού που γοητεύεται από τις μετριότητες προκειμένου να μην αναγνωρίζει αντίπαλο στην ημιμάθειά του, άνθρωποι σαν τον Μπλουμ (ή τον άλλο μεγάλο, τον Στάινερ) παραμένουν αστέρια φωτίζοντας το μονοπάτι στην έρημο. Είναι ακριβώς οι ελλείψεις του κι ο συχνά επιδεικτικός του τρόπος να φωτίζει, εξ αντιδιαστολής, την άγνοια και την ημιμάθειά των λοιπών -κυρίως όσων έχουν την τάση να ισορροπούν ταχυδακτυλουργικά και να ξεγλιστρούν από τις χαραμάδες της μετριοπαθούς ασημαντότητας-, τα οποία τον καθιστούν πολύτιμο. Μπορούμε να τον αρνηθούμε, μπορούμε να τον αποδεχτούμε, αλλά ποτέ να τον αγνοήσουμε.
Εξάλλου δεν είναι μόνο τα συμπεράσματα στα οποία κάποιος καταλήγει, αλλά η διαδρομή που τον οδήγησε εκεί. Και η διαδρομή του Μπλουμ, όπως την καταθέτει και σε αυτό το βιβλίο, είναι κυριολεκτικά μαγική. Θεωρώ αδιανόητο ο αναγνώστης που θα έρθει σε επαφή να μην γοητευτεί από την ευρυμάθεια, σε συνδυασμό με την αγάπη που συνοδεύει την επίπονη κατάκτηση της γνώσης, ώστε στη συνέχεια να μπει στον πειρασμό να ερευνήσει τις γραφές, να βουτήξει έστω ακροθιγώς στον ωκεανό που του παρουσιάζει ο δάσκαλος. Μετά ας τον απορρίψει.
Τέλος, «Η ανατομία της επίδρασης» λειτουργεί ως υπόμνηση, ως παράδειγμα κι επομένως ως κρίση. Υπενθυμίζει, εν τοις πράγμασι, ότι υπήρξαν αναγνώστες σαν τον Μπλουμ, οι οποίοι έστησαν οι ίδιοι τους βωμούς της λατρείας τους και θυσίασαν πρώτα τον εαυτό τους εκεί. Το πώς μπορεί να είναι ένας διανοούμενος, ένας άνθρωπος των γραμμάτων, ένας άνθρωπος που όχι μόνο συνέκρινε δημιουργούς, αλλά και τον εαυτό του με εκείνους που θεωρούσε είδωλά του χωρίς ελάχιστο ενδοιασμό, θα αποτελεί παράδειγμα για εκείνους που ακολούθησαν. Η κρίση θα παραμείνει αμείλικτη, η επίδραση αγωνιώδης για όσους θα συγκρίνουν όχι μόνο το έργο αλλά και τον βίο τους μ’ εκείνον του Μπλουμ. Σ’ αυτή την αρένα αξίζει να μετρηθεί το ανάστημα όλων. Κάτι λιγότερο δεν αξίζει ούτε μία υποσημείωση.
https://fotiskblog.home.blog/2025/04/...
June 11, 2011
Decades after the publication of "The Anxiety of Influence", Harold Bloom has returned to his favorite them with a new collection of essays. Although he cover a range of English poetry from Shakespeare to the modern poets Mark Strand and John Ashbery, almost half of the book concerns Shakespeare. Identifying Shakespeare as "the Founder", Bloom works through Marlowe's influence on Shakespeare, and then traces Shakespeare's influence through writers from Milton to Joyce. The later chapters of the book take up the theme of America, beginning with Emerson's influence on Whitman, and then tracing Whitman's influence down through Wallace Stevens and Hart Crane, and from them to the modern generation of Strand, Ashbery, W.S. Merwin, and others.
For Bloom, influence is everything. All works are connected to each other by a strand of influence, a strand that ties the works together in an endless and ever growing continuum of thought. Of course, this means that works that fall outside the orbit of his chosen authors may as well not exist, at least to him. But his approach provides a critical method for tracing the development of thought an style across long reaches of time, and he uses his techniques to argue effectively for the primacy of Shakespeare and Whitman in English and American poetry.
A first reading of this book is only a beginning. I was able to see the major themes, take note of Bloom's many references, and assemble a list for future reading (both critics and texts). The book is so rich and dense, I really could not do more than that. Working through Bloom's analysis and all the associated texts will keep me occupied for quite some time.
For Bloom, influence is everything. All works are connected to each other by a strand of influence, a strand that ties the works together in an endless and ever growing continuum of thought. Of course, this means that works that fall outside the orbit of his chosen authors may as well not exist, at least to him. But his approach provides a critical method for tracing the development of thought an style across long reaches of time, and he uses his techniques to argue effectively for the primacy of Shakespeare and Whitman in English and American poetry.
A first reading of this book is only a beginning. I was able to see the major themes, take note of Bloom's many references, and assemble a list for future reading (both critics and texts). The book is so rich and dense, I really could not do more than that. Working through Bloom's analysis and all the associated texts will keep me occupied for quite some time.
July 14, 2014
Too many of his personal favourites in American poetry in the last quarter of the book, but a book that also got me thinking about some of the great names like Whitman, Yeats, Browning and to revisit some of that writing again. And isn't that the best thing about good criticism? Bloom's personal vision dominates the book, which is, of course, the idea, but I didn't enjoy this late retrospective as much as his more focused writing on Shakespeare.
August 22, 2011
My review will be forthcoming at themillions.com- a wonderful website for all and sundry readers of awesomeness.
Here it is: http://www.themillions.com/2011/08/th...
If you're reading this, please check it out- and leave a comment at the bottom of the page!~
Here it is: http://www.themillions.com/2011/08/th...
If you're reading this, please check it out- and leave a comment at the bottom of the page!~
August 11, 2012
Smart... very smart commentary - especially on Shakespeare and Whitman and exactly why they are so important. "The words they made made us" (29). But, I've learned my lesson. Unless doing research for a specific paper, literary criticism just does not hold my interest as much as I wish it would.
August 27, 2013
So far, so good. I'm glad to learn what "agon" means. Also glad to try to feel how Blum sees a contest for supremacy among a short list of influential writers and poets.
January 31, 2019
There are many reasons why this is a terrible book. At least it is an honestly terrible book. There are some books where the author tries to pretend that he (or she) is speaking absolute truth while being extremely partial, and thankfully we do not find that here. What we find is an author being honest about their perspective, honest about their bias, and having that simply be intolerably hammered with turgid language and intense snobbery. In reading this book, one can come to a great deal of understanding about why one dislikes an author. And while I have in the past been somewhat indulgent to Bloom, this book gives me a firm understanding about why it is that I have always viewed him at best with considerable ambivalence. Indeed, this may be the worst book of his I have ever read. It is certainly worse than his previous work The Anxiety of Influence, where the created his own technical language to discuss the question of influence and how it is that a genius writer can transcend it. It is worse than his books about the canon of Western literature, which at least can be enjoyed because he talks about good works. Here he talks about himself and his own misreading of books and authors, and it is insufferable.
This book consists of four parts and numerous chapters that are more than 300 pages. The author begins with a look at his own point of view as a critic with three chapters that look at literary love, strangeness, and the influence of the mind on itself. After that Bloom looks tediously through the influence of Shakespeare on himself and on later writers, starting with a look at his own generation, then moving to a discussion on the rival poet, his famous ellipses, possession in the sonnets, the art of knowing, Milton, Joyce and Dante, and Dr. Johnson and the problem of critical influence. The third part, and the shortest, looks at the skeptical tradition through various poets that have an Epicurean influence, Leopardi, Shelley's heirs, and the relationship between Merrill and Yeats. Finally, the author discusses Whitman and his influence on American poets, including Emerson's call for a poetry yet to be written, Whitman's tally and its masturbatory focus, death and the poet in Whitman, the fiction of the romantic self, Lawrence, Crane, and various other minor poets who can be considered Whitman's prodigals. After this there is a coda to the work as well as some acknowledgements to some people who may have preferred to keep hidden rather than be associated with this work.
It is little wonder that Bloom would be obsessed in his career with the question of influence. As someone who misreads others through the eyes of Freud and who wrongly and hypocritically gives more organic unity to Shakespeare than to the Bible, and someone who is steadfastly opposed to Christianity and to those whose Christianity in their writings is particularly obvious (like C.S. Lewis and T.S. Eliot, and even Milton), Bloom comes off rather poorly in his work when he frequently rants about the influence of Christianity on society. Between his insufferable snobbery towards popular literature, his own overinflated self-importance as a critic who is well-read but not particularly proper-thinking, and his continual harping about his Jewish background even if he shows himself disinclined to live according to the laws and ways of Yahweh, this book is a difficult one to enjoy unless you share his gnostic worldview. And I do not, and so this book was not an enjoyable read at all. One almost wishes for a more theocratic government to help prevent books like this from being read and from effete snobs like the author from thinking themselves to be cultural authorities.
This book consists of four parts and numerous chapters that are more than 300 pages. The author begins with a look at his own point of view as a critic with three chapters that look at literary love, strangeness, and the influence of the mind on itself. After that Bloom looks tediously through the influence of Shakespeare on himself and on later writers, starting with a look at his own generation, then moving to a discussion on the rival poet, his famous ellipses, possession in the sonnets, the art of knowing, Milton, Joyce and Dante, and Dr. Johnson and the problem of critical influence. The third part, and the shortest, looks at the skeptical tradition through various poets that have an Epicurean influence, Leopardi, Shelley's heirs, and the relationship between Merrill and Yeats. Finally, the author discusses Whitman and his influence on American poets, including Emerson's call for a poetry yet to be written, Whitman's tally and its masturbatory focus, death and the poet in Whitman, the fiction of the romantic self, Lawrence, Crane, and various other minor poets who can be considered Whitman's prodigals. After this there is a coda to the work as well as some acknowledgements to some people who may have preferred to keep hidden rather than be associated with this work.
It is little wonder that Bloom would be obsessed in his career with the question of influence. As someone who misreads others through the eyes of Freud and who wrongly and hypocritically gives more organic unity to Shakespeare than to the Bible, and someone who is steadfastly opposed to Christianity and to those whose Christianity in their writings is particularly obvious (like C.S. Lewis and T.S. Eliot, and even Milton), Bloom comes off rather poorly in his work when he frequently rants about the influence of Christianity on society. Between his insufferable snobbery towards popular literature, his own overinflated self-importance as a critic who is well-read but not particularly proper-thinking, and his continual harping about his Jewish background even if he shows himself disinclined to live according to the laws and ways of Yahweh, this book is a difficult one to enjoy unless you share his gnostic worldview. And I do not, and so this book was not an enjoyable read at all. One almost wishes for a more theocratic government to help prevent books like this from being read and from effete snobs like the author from thinking themselves to be cultural authorities.
December 31, 2024
Anatomía de la influencia, publicada en 2011, es una obra en la que Harold Bloom retoma uno de sus temas recurrentes: la relación de los poetas y escritores con sus predecesores. Siguiendo la línea de su célebre teoría de la ansiedad de la influencia, el crítico literario explora cómo las lecturas y las presencias de autores anteriores se filtran en la producción de quienes los suceden, moldeando estilos, temáticas y obsesiones. A lo largo del libro, Bloom analiza a figuras como Shakespeare, Milton y Whitman, entre otros, para ilustrar su tesis de que la literatura es un diálogo continuo con el pasado.
La aportación principal de Anatomía de la influencia es su esfuerzo por actualizar las ideas desarrolladas en trabajos anteriores, enriqueciendo la discusión sobre la herencia literaria. Sin embargo, en ciertos apartados, el texto no logra el mismo nivel de lucidez y novedad que caracterizó obras como El canon occidental o La angustia de las influencias. En algunos capítulos, la exposición resulta algo reiterativa, y el lector familiarizado con los estudios previos de Bloom puede encontrar argumentos ya conocidos.
Pese a estas limitaciones, el libro sigue siendo un aporte valioso para quienes deseen profundizar en la teoría literaria y comprender la permanencia de los clásicos en la imaginación contemporánea. Por ello, se justifica una calificación de 4 sobre 5, ya que, aun sin alcanzar el brillo de sus otros trabajos, conserva la fuerza conceptual que hizo de Bloom un referente indiscutible.
La aportación principal de Anatomía de la influencia es su esfuerzo por actualizar las ideas desarrolladas en trabajos anteriores, enriqueciendo la discusión sobre la herencia literaria. Sin embargo, en ciertos apartados, el texto no logra el mismo nivel de lucidez y novedad que caracterizó obras como El canon occidental o La angustia de las influencias. En algunos capítulos, la exposición resulta algo reiterativa, y el lector familiarizado con los estudios previos de Bloom puede encontrar argumentos ya conocidos.
Pese a estas limitaciones, el libro sigue siendo un aporte valioso para quienes deseen profundizar en la teoría literaria y comprender la permanencia de los clásicos en la imaginación contemporánea. Por ello, se justifica una calificación de 4 sobre 5, ya que, aun sin alcanzar el brillo de sus otros trabajos, conserva la fuerza conceptual que hizo de Bloom un referente indiscutible.
May 22, 2021
Harold Bloom is a piece of work. We all, even the most dedicated followers of Bloom, can or should be able to acknowledge it at this point. However, the wide expanse of his memory is very much admirable, and his passionate defense for literary criticism is ill-matched to anyone I've ever read. Would have given this 5 stars if he took the arrogance down five notches and was less defensive towards New Historicism, Feminist, and Cultural criticisms of literature, which do deserve their place in academia.
I do find myself in agreement with him on this area, however, in the sense that many of my College literature courses have stripped away conversations on literary aestheticism, in turn towards purely surface level discussions on Postmodern understandings of race, gender, and class. While I do believe that these are valid perspectives, they should not be the only critical lens to enjoy and interpret literature.
I do find myself in agreement with him on this area, however, in the sense that many of my College literature courses have stripped away conversations on literary aestheticism, in turn towards purely surface level discussions on Postmodern understandings of race, gender, and class. While I do believe that these are valid perspectives, they should not be the only critical lens to enjoy and interpret literature.
Read
August 29, 2020I read the first few chapters, which were interesting. But once it got to Shakespeare, I figured it was best if I stopped reading. I haven't actually read enough English literature to get enough out of this book.
June 15, 2024
reading through reviews of this book i’m confused, does nobody care he ignores the existence of any woman writer throughout history? if he’s so knowledgeable in western literature, where’s the other half of it ?
January 10, 2023
Part of my Harold Bloom kick
Want to read
February 13, 2025801.3 Blo
May 29, 2011
5/9: In summary, it was worth reading. Either Bloom has grown on me or he "watered down" his erudition a bit for the common folk. Ha. That said, I learned a lot and am grateful. Insightful as well. His main theme here showing how these writers are bound to each other whether they like it or not. And how prior influence affect the written work; e.g., his notion that Hamlet was Milton's precursor for Satan, in terms of the monologue. When he says someone is "Lucretian" in nature, I just want to say,Oh yeah, sure, wut I thought too! That is to say, the man assumes certain things are universally known to all readers, but far less of that in this book than in some of the others. I found it to be educational, and agreed with his putting Shakespeare in a category of wisdom beyond others. It's just true. That said, I need to brush up on American transcendentalists a bit. I wish he would have spent a little time on some female poets, quite a few that were seminal in this topic of influence. But, I understand you have to stop somewhere. Overall, very educational esp. if you love or study poetry.
-------------------------------------
earlier post:
It seems that his work Anxiety of Influence preceded this one, but this one should recap ideas. Also, found an informative interview on: http://www.viceland.com/int/v15n12/ht...
He apparently is at odds with academia and believes there is a mass "dumbing down" of literature and teaching. He also coined some phrase "School of Resentment" to include feminism, Marxism, and those post-modern "isms" that are jammed down one's throat at the graduate level. I'm very fascinated by this concept, because separate and apart from this man I have always HATED all the "isms" and how instructors forced you to view a work through a certain lens, and to write your paper around such paradigms. So I'm interested to see what this man has to say as I strongly agree with these ideas so far.
At the same time, he strikes me as a pompous jerk who only writes about Shakespeare and Hart Crane and a few others. We'll see. Love/hate relationship with this legendary critic.
-------------------------------------
earlier post:
It seems that his work Anxiety of Influence preceded this one, but this one should recap ideas. Also, found an informative interview on: http://www.viceland.com/int/v15n12/ht...
He apparently is at odds with academia and believes there is a mass "dumbing down" of literature and teaching. He also coined some phrase "School of Resentment" to include feminism, Marxism, and those post-modern "isms" that are jammed down one's throat at the graduate level. I'm very fascinated by this concept, because separate and apart from this man I have always HATED all the "isms" and how instructors forced you to view a work through a certain lens, and to write your paper around such paradigms. So I'm interested to see what this man has to say as I strongly agree with these ideas so far.
At the same time, he strikes me as a pompous jerk who only writes about Shakespeare and Hart Crane and a few others. We'll see. Love/hate relationship with this legendary critic.
June 6, 2012
I'm going to waffle here, because I didn't exactly finish this one, nor did I exactly hate it. I got about halfway through, and mostly enjoyed the sections on Shakespeare as he fits into Bloom's theme of struggle and influence, but I really fell off the wagon once the ship sailed into the waters of poetry. I really just don't "get" poetry (not with the depth that someone like Bloom wants to discuss it), and while I can appreciate the critical perspective, it was foreign, if not hostile, territory. There were some gems, like the essays on Yeats and the one on Hart Crane, but I felt out of my element reading this work.
Still, I do appreciate the message behind it, as I appreciate that this is the summation of a man's entire career, and that itself demands a degree of patience and dare I say effort from the reader. The three stars is not meant to be an indictment of the book but rather a message to myself to come back and attempt it again at a later date, when it might carry more meaning.
Still, I do appreciate the message behind it, as I appreciate that this is the summation of a man's entire career, and that itself demands a degree of patience and dare I say effort from the reader. The three stars is not meant to be an indictment of the book but rather a message to myself to come back and attempt it again at a later date, when it might carry more meaning.
June 3, 2011
I love reading Bloom when he writes about Shakespeare (same for Burgess). This one basically traces the influence of great writers upon great writers who follow them. He basically draws a lineage between the major poets and authors over the years, focusing on two of the Big Daddies: Shakespeare and Whitman. He also spends quite a bit of time on Hart Crane (whom I enjoy immensely) and names Whitman and Dickinson as the two Great American Poets. Couldn't agree more.
Bloom's the Mac Daddy of Literary Criticism! Give 'em some love!
Bloom's the Mac Daddy of Literary Criticism! Give 'em some love!
April 22, 2016
Like a Wagner opera -- hours of dreary pompous recitative punctuated with moments of clear brilliance. The signal to noise ratio is heavily skewed toward the skim. I don’t agree with the premise, and it sounds like pure projection on the part of Bloom,Shakespeare was of course the strongest section, and also Tennyson and Shelley were good. I tired of the sweeping generalizations and blinkard commitment to his tenuous thesis (he’s smart but he knows he’s smart, and that almost makes him stupid) and what the hell with the Gnostic claptrap? Enough already.
April 23, 2013
I have begun my second reading of this book. It took me quite a while to read it the first time because I stopped many times to read the background works Bloom was using to make his arguements. This was a highly worthwile effort, which is making my second reading all that much more valuable. Essentially all of Bloom's books are works of spirituality and should be read and reread to gain the full benefit.
December 10, 2021
A book celebrating the iinflluences that braid together Shakespeare, Milton, Yeats, Stevens, Crane, and Merrill with Whitman.
Some useful insights in close reading; none of the poets mentioned are passions of mine, however.
Some underliniings I did: http://jayrothermel.blogspot.com/sear...
Some useful insights in close reading; none of the poets mentioned are passions of mine, however.
Some underliniings I did: http://jayrothermel.blogspot.com/sear...
Want to read
May 28, 2011yepyepyep -- a life steeped in literature IS such a life! nytimes review here:
http://www.nytimes.com/2011/05/22/boo...
http://www.nytimes.com/2011/05/22/boo...
December 22, 2013
Bloom traces the influences of poets through time, especially focusing on Shakespeare and Whitman. His lifetime devotion to critiquing literature is reviewed from a mature place, and he looks back on his own evolving ideas in the course of this text.
Read
July 30, 2016Este é um trabalho temporão de Bloom em que retoma assuntos a que se dedicou a vida toda. Bloom é um homem massacrado pela grandeza de Shakespeare, um Ícaro que se debate para manter seu voo enquanto suas asas se desfazem sob o calor da presença solar do bardo.
É seu Ecce Homo.
É seu Ecce Homo.
Displaying 1 - 30 of 41 reviews