Esref Kusçubasi remains controversial in Turkey over fifty years after his death. Elsewhere the man sometimes called the "Turkish Lawrence of Arabia" is far less known but his life offers fascinating insights into the traumatic, increasingly violent struggles that ended the Ottoman Empire and ushered in the modern Middle East. Drawing on Esref's private papers for the first time, these pages tell the story of the making of a headstrong "self-sacrificing" officer committed to defending the empire's shrinking borders. Esref took on a string of special assignments for Enver Pasha, the rapidly rising star of the Ottoman military, first in Libya against the Italians, then in the Balkan Wars and World War I, before being captured by the forces of the Arab Revolt and turned over to the British and imprisoned on Malta. Released in 1920, he joined the national resistance movement in Anatolia but fell out with Mustafa Kemal's leadership and switched sides, earning him banishment from the Turkish Republic at its founding and exile until the 1950s.
Never far from the action or controversy, Esref's dynamic story provides an important counterpoint to the standard narrative of the transition from empire to nation state.
Tarihe eşlik edebileceğiniz bir eser. Yazar, zorlu ve sırlarla dolu bir hayat yaşamış olan Kuşçubaşı Eşref'in hayatına bir nebze de olsa ışık tutuyor. Kitabı okurken hayatın beyaz veya siyah olmadığını bilakis birçok noktanın gri olduğunu anlıyorsunuz. İnsanoğlunun zaaflarının, ihtiraslarının tarihte büyük rol oynadığını fark ediyorsunuz. Ezcümle kitabı herkese tavsiye ediyorum.
osmanlı’nın son dönemlerinde ve birinci dünya savaşı’nda yaptıklarıyla dikkat çeken bir ismin sıradışı hayat hikayesi. her zaman ismi üzerinde kutuplaşılan tarihi şahsiyetlerden birisi olan kuşçubaşı eşref’in hayatı belgelerle ancak bu kadar iyi anlatılabilirdi bence. kitaptan sonra kutuplaşmaya gerek olmadığını şartlara göre doğrularıyla yanlışlarıyla bir hayat yaşadığını görüyoruz. kitapta aynı zamanda başta kanal cephesi ile ilgili olmak üzere kuşçubaşı’nın yaşadığı dönemdeki genel siyasi ve sosyal meselelere de değiniliyor. kuşçubaşı ile ilgili olarak komutanı enver paşa’ya olan sonsuz sadakati ve tüm yaşananlara rağmen Atatürk’ün vefatından sonra kızına yazdığı mektupta Atatürk hakkında söyledikleri beni çok etkiledi.
Ülkemizde hakkında pek kaynak bulunmadığı için Kuşçubaşı Eşref kitabını tavsiye ederim. Yazar Eşref hakkında ve kronolojik bir sırayla ilerlemiş. Fakat Atatürk hakkında tarafsız olduğu pek söylenemez. İnceden inceye o dönem için Atatürk'ün hep haksız olduğu izlenimini yaratıyor. Yinede bu kısımları bir kenara bırakacak olursak, Eşref'in hayatını öğrenmek için okunması gereken bir eser.