Weerzin en wellust, tragiek en overwinning, afstoting en liefde: Manon Uphoff speelt in haar proza een geraffineerd spel met alle gevoelens die wij kennen als elkaars tegenstellingen. In dit ongewone boek maken deze gevoelens onverwachte verbindingen. Het overheersende gevoel in dit boek is 'gemis': de personages raken steeds iets kwijt of zijn nog op zoek, zoals het 'onaffe' meisje Mara, de hoofdpersoon in een land van onvolwassenheid. Mara zoekt naar volwassenheid, serieusheid en liefde. Maar ook haar ouders en haar drie broers missen het begrip van anderen. Daardoor vindt niemand wat hij zoekt.
Manon Uphoff was born in 1962 into a family of 13 children. She left home at 16, went on to study literary theory and is now an acclaimed artist and writer, whose novels have been shortlisted for numerous prizes. Vallen is als vliegen (Falling is Like Flying) has been a literary phenomenon in the Netherlands, making 32 ‘Best of 2019’ lists, being shortlisted for 4 awards and winning the prestigious Charlotte Köhler Prize.
Gemis is niets meer en niets minder dan een exercitie. Een exercitie die tragisch begint en zonder haast, zonder accuratesse, maar onafwendbaar zich ontvouwt tot een treurspel dat soms bitter en dan weer majesteitelijk aandoet.
Het oeuvre van een schrijver achterstevoren lezen is vaak een teleurstellende ervaring, dat was deze keer geenszins het geval. Uphoff’s laatste roman, die veel stof deed opwaaien en als het mea culpa van diverse, repeterende leidmotieven kan worden gezien wint met terugwerkende kracht aan nederig stemmende, erudiete beeldtaal.
Precies die eruditie verleent deze, op het oog wat banale, roman een gelaagdheid die zo flinterdun over en onder het vertelde ligt dat het niet moeilijk is je voor te stellen dat de verteller een pretentieus tienermeisje is dat de verwevenheid van lust en romantiek onderzoekt.
Maar ik heb makkelijk praten, behept met voortschrijdende kennis. Ik heb makkelijk praten: na lezing sloot ik het boek, borg het weg, en gaf het terug aan de bibliotheek. Armzalige, nauwelijks concrete gedachten heb ik eraan gewijd.
Als de Libris Literatuurprijs zichzelf niet volkomen belachelijk wil maken, dan bekroont ze rondom mei (2020) ‘Vallen is als vliegen’ van Manon Uphoff, een prijs die, ook al is het maar een beetje, af zal stralen op ‘Gemis’ en het daarmee in een ander daglicht zal zetten.
Misschien wel de beste Uphoff (tot nog toe). Perspectief van Mara, jong meisje, biedt scherp zicht op de inwijding van een meisje in het leven van seks en ouder worden. Bijzonder meisje, dat wil vechten om voor elkaar te krijgen wat ze voor elkaar wil krijgen. Genot via geweld. Contradicties komen scherp tot uitdrukking. En die moeders, geweldig, zoals ze hun eigen verhaal willen blijven vertellen. De vader (in latere verhalen een dreigende verschijning) is hier een merkwaardig mens, maar de regie voert hij niet. Ook erg fraai: de geschiedenis van een bandje, Wishbone, met al het gedoe dat daarbij hoort, demo's, optredens.
Fascinerend opgeschreven 'memoires' van een pubermeisje dat met zichzelf en de rest van de wereld geen raad weet, zoals dat gaat als je puber bent. De stijl is gezien de leeftijd van de verteller, en ook gezien haar doen en laten, verrassend volwassen. De rol van de omgeving beperkt zich tot onbegrip - en terecht want wat moet je met zo'n kind, waardoor een vicieuse cirkel van wederzijds onbegrip ontstaat. Met als grondgedachte: niemand kan iemand begrijpen, laat staan steunen.
Just to correct my rating on instagram, i give this book about a 2,7. I forgot I actually did like parts of the book, it was very vulnerable and rather vulgar but in an intriguing way. The reason I don’t love it, though, is that there were some rather weird happenings that truly could only occur in a dutch book HAHAHA I think i was just a bit disturbed and not in the good way (i like some types of disturbing books, is what I’m saying, and this is not one of them).
Gelauwerd boek, maar het bleek niet aan mij besteed. Uphoff heeft mij niet kunnen boeien met haar relaas over jong meisje en haar eerste schreden op het pad van liefde en seks. Hoofdpersoon en figuren in haar omgeving blijven ook nogal eendimensionaal en vooral ook onsympathiek.
Genoten van deze schrijfstijl en de dwaasheid, hoe achteloos de vreemdste dingen verteld worden en hoe dat ook weer zo tekenend is voor het hoofdpersonage. Doodnormaal verhaal, ergens ook niet eens zo boeiend, maar het grimmige randje en de personages hebben me er vierklauwens doorheen getrokken