Styx

by Peter Pontiac

Peter Pontiac (1951-2015) werkte sinds lange tijd aan een graphic novel over de dood – zijn eigen ernstige ziekte, die zich in 2010 onverwachts openbaarde, inbegrepen.

Naast groot tekenaar was Pontiac, zo blijkt in Styx meer dan ooit, ook een begaafd schrijver. Zijn archaïsche, ietwat Reviaanse correspondentie met onder anderen zijn broer Joost Pollmann, een bevriend kunstenaarspaar, vormgever Fake Booij en uitgever Joost Nijsen over de wording van Styx en zijn eigen ziekteverloop, is even geestig als schrijnend. Als aanvulling op de graphic novel stelde Fake Booij in samenwerking met Pontiacs weduwe Ipie uit deze correspondentie en prachtige schetsen een ontroerende bloemlezing samen, als tweede deel van dit schitterend vormgegeven boek. Joost Pollmann schreef bij dit deel een treffende inleiding, tevens in memoriam.

Styx is een must voor iedereen die de Nederlandse strip een warm hart toedraagt. En voor wie net als Pontiac onverschrokken is… zelfs in het aangezicht van de man met de zeis.

Genres: Graphic Novels, Comics

183 pages, Hardcover

First published October 1, 2015

Reviews

[Bob Fish · Rating 5 out of 5]

A death diary/comic book of one of the Netherlands' most fascinating and straightforward artists.
This one really spoke to my heart, Peter will always linger around in my head.

I talk about this graphic novel in my new video :
https://youtu.be/0L09FFtBrSI

[Femke Zwiep · Rating 5 out of 5]

maar het gaat meer over doodgaan dan de dood zelf

[Jalna201 · Rating 3 out of 5]

Heel heftig boek, illustrator verteld over zijn ziekte (hepatitis c) en hoe hij omgaat met de diagnose en de hoop en wanhoop rond het ziektebeeld. Aanvankelijk wou hij een boek schrijven over de 'dood' die door zijn diagnose ineens verrassend dicht bij kwam... hij heeft het boek nooit kunnen afmaken, wel weergeeft het op een heel pakkende manier hoe mensen omgaan met een ziektebeeld, hoe er dagen zijn van absolute wanhoop, maar ook dagen waarin men gelooft in wonders, waar men op eigen houtje op zoek gaat naar de meest absurde en 'mogelijke' oplossingen en hoe men omgaat met de ontmoeting die men zal hebben met de dood... heel aangrijpend boek, best wel zwaar om te lezen en heb het ook in stukjes moeten lezen omdat het een heel zware materie is. Desalniettemin is het een prachtig samenraapsel van het laatste werk en de laatste brieven die peter pontiac schreef... #graphic-novel

[Jeroen Schwartz · Rating 4 out of 5]

Styx lijkt in alles een waardig laatste hoofdstuk van het oeuvre van de grote kunstenaar Peter Pontiac maar uiteindelijk is het een wrang boek: vanwege de onvolmaaktheid - het is volgens mij door omstandigheden niet zijn allerbeste werk - maar vooral om de pijn en de angst die door merg en been gaan. De correspondentie over en vanuit 'Ziekenland' alweer de levenslustige tekenaar zich omringd ziet door 'witjassen' was me, hoe origineel van toon ook, bij tijd en wijlen te veel, te verdrietig.

[David Rozema · Rating 3 out of 5]

Helaas, dit boek is volstrekt ongebalanceerd. Het bevat ruim 80 fascinerende pagina's over de dood, en dan met name het proces daartoe van de tekenaar zelve. Beeldend, rijk van metaforen, grappig, al die dingen. Maar toen lukte het tekenen niet meer, en ging Pontiac dood. Er is gekozen vervolgens nog 80 pagina's aan mails van Pontiac over het ziekteproces aan toe te voegen. Dat is een slechte keuze, want hoewel Pontiac een aantrekkelijk vocabulaire heeft, zijn de mails nogal particulier en als zodanig ongeschikt voor publicatie. Het lijkt me ook onwaarschijnlijk dat een dergelijk perfectionist hiermee akkoord zou zijn gegaan. Niet per se erg, dood is dood, maar voor Pontiac was zijn eigen leven startpunt, maar geen eindpunt van zijn kunst. 5 ballen voor de eerste helft, 1 voor de tweede helft.

[Linda Duits · Rating 4 out of 5]

Ik kreeg dit boek van iemand (ik weet niet meer wie) voor mijn verjaardag, terwijl ik niet van strips of de dood houd. Ik heb niets tegen strips of de dood, maar ik ben meer van het geschreven woord en het leven. Styx is overduidelijk met liefde gemaakt: de tekeningen en verwijzingen zijn prachtig, de reconstructie door Peter Pontiacs nabestaanden aangrijpend. Maar ik kende de beste man niet, mijn afstand is te groot om het werk te waarderen. Vier sterren omdat ik het zielig vind voor zijn fans.

[Dolf Wagenaar · Rating 3 out of 5]

Goed getekend en persoonlijk/autobiografisch boek, maar toch niet echt mijn type boek.

[I Am Bart · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend persoonlijk

[Anne · Rating 5 out of 5]

Peter Pontiacs Styx is een indrukwekkend persoonlijk document

De graphic novel Kraut was Peter Pontiacs grote doorbraak. Logisch dus dat er ook een volgend werk zou komen. Een boek over de dood was vanaf het begin het idee. Als Peter Pollmann (Pontiacs echte naam) te horen krijgt dat hij aan Hepatitis C lijdt, komt een deadline ineens wel erg dichtbij. Postuum is Styx uitgegeven; deels graphic novel en deels een inkijkje in Pontiacs eigen lijdensweg en het ontstaan van zijn laatste werk door middel van zijn e-mailcorrespondentie.

Styx bestaat dus uit twee delen. Het eerste deel is Pontiacs graphic novel over dood. Na de diagnose Hepatitis C besluit hij zijn eigen strijd tegen de dood te beschrijven en niet de dood als fenomeen. Het autobiografische verhaal heeft weinig tekst maar de afbeeldingen zeggen genoeg. 81 pagina’s zijn uitgewerkt, deze worden gevolgd door schetsen die de auteur nooit helemaal heeft kunnen afmaken. De graphic novel wordt postuum vervolgd. Broer Joost Pollmann schrijft over zijn broer en Styx. ‘Styx stopt op een hoogtepunt’, laat hij weten. Vervolgens krijgt de lezer een inkijkje in de e-mailwisseling die Pontiac met verschillende vrienden en collega’s had over zijn ziekte en zijn laatste project.

Beeldtaal
De beeldtaal die Pontiac gebruikt is overvol, woorden zijn bijna overbodig. Keer op keer ontdek je als lezer nieuwe symbolen en betekenissen in de platen. De prenten bevatten talloze verwijzingen, bijvoorbeeld naar vanitasschilderijen en spreekwoorden. De gestalte van Magere Hein/ De Dood is alom aanwezig. Pontiac beschrijft de aanloop naar het maken van zijn werk. Opvallend hierin zijn ook de gesprekken met uitgever Joost Nijsen. Het boek over de dood wordt langzaam urgenter, Pontiac is vastbesloten het te maken. ‘Ondertussen had het boek over de dood aan belang gewonnen… De uitgever juichte alvast’.

Persoonlijk
De mailwisseling maakt het boek tot een nog persoonlijker document dan Pontiacs eigen werk al was. De mails geven inzicht in het ziekteverloop en de wording van Styx en zijn verrijkt met schetsen die Pontiac voor zijn boek maakte. De berichten lezen bijna als een dagboek, Styx kan daarom ook eigenlijk niet als fictie gezien worden. Het is een indrukwekkend en persoonlijk document dat daarnaast ook een uniek inkijkje geeft in de werkwijze van de auteur.

[Deze recensie verscheen eerder (2015) op CLEEFT]

[Ellen IJzerman (Prowisorio) · Rating 2 out of 5]

Het is uiteraard zeer tragisch dat Pontiac 'zijn' dodenverhaal niet heeft kunnen afronden, maar er is voor gekozen om wat er wel was uit te geven en aan te vullen met fragmenten uit de correspondentie van Peter Pontiac met "zijn broer Joost Pollmann, een bevriend kunstenaarspaar, vormgever Fake Booij en uitgever Joost Nijsen over de wording van Styx en zijn eigen ziekteverloop" voorafgegaan door een inleiding/in memoriam van Joost Pollmann. Dat deel beslaat zo'n 80 pagina's. De een vindt dat interessant, de ander niet. Ik ben zo'n ander.

Het voelt niet helemaal eerlijk om dit boek zo laag te waarderen, maar als ik bijna de helft van een boek niet fijn vind, dan kan ik nu eenmaal niet zeggen dat het boek me zo goed bevallen is...

[Wvschaik · Rating 4 out of 5]

Het (helaas onvoltooide) laatste boek van legendarisch tekenaar Peter Pontiac. Over de dood in het algemeen maar de zijne in het bijzonder. De eerste 90 pagina's graphic novel zijn fenomenaal. De daarop volgende fragmenten uit e-mails waarin Pontiac zijn strijd met het boek en tegen Hepatitis C beschrijft voegen helaas maar weinig toe.

[Klaas · Rating 4 out of 5]

Mooie zwanenzang van deze hippiepunktekenaar