بسیاری از علاقهمندان به فلسفه در ایران که با فضای مجازی بیگانه نیستند نام دانشنامه فلسفه استنفورد را شنیدهاند و چه بسا از این مجموعه کم نظیر بهره هم برده باشند. این دانشنامه حاصل طرحی است که اجرای آن در سال ۱۹۹۵ در دانشگاه استنفورد آغاز شد و همچنان ادامه دارد. این مجموعه از مدخلهای مناسبی برای ورود به گسترههای متنوع فلسفی برخوردار است و کسی که میخواهد برای اولین بار با مسأله یا مبحثی در فلسفه آشنا شود، یکی از گزینههای راهگشایی که پیش رو دارد این است که ابتدا به سراغ مدخل یا مدخلهای مربوط به آن در این دانشنامه برود. نگارش، تدوین و انتشار مدخلهای دانشنامه فلسفه استنفورد به سرپرستی «دکتر ادوارد. ن. زالتا» افزون بر اینکه پیوندی فراگیر میان فضای دانشگاهی و عرصه عمومی برقرار کرده، ویژگیهای درخور توجه دیگری هم دارد و آن اینکه این دانشنامه به ویژه به کار دانشجویان و محققانی میآید که میخواهند در زمینهای خاص پژوهش کنند. ترجمه و انتشار تدریجی این دانشنامه به زبان فارسی و فراهم کردن امکان مواجهه شمار هرچه بیشتری از خوانندگان علاقهمند با آن از جمله اهدافی بوده که چه بسا مورد نظر بانیان این طرح بوده لذا «انتشارات ققنوس» با همکاری گروهی از مترجمان به سرپرستی «دکترمسعودعلیا» و با کسب اجازه از گردانندگان دانشنامه فلسفه استنفورد (SEP) اقدام به ترجمه و انتشار این دانشنامه مینماید و امیدوار است چاپ این مجموعه استمرار پیدا کند.
حجم کتاب بسیار کمتر و کوچکتر از آن بود که بتواند معرفی خوبی برای فیلسوفی در این مقیاس باشد. این اولین کتابی بود که من به صورت آزمایشی از مجموعهی ققنوس از ترجمههای دانشنامهی استنفورد خواندم. به نظر میآید، قطع کوچک و حجم کم کتابهای این مجموعه، بیشتر به کار بررسیهای موضوعی و موردی میآیند تا مرور زندگی و همهی آرا و اندیشههای یک اندیشمند.
اذعان میکنم نیمی از آن را نفهمیدم. مدخل مناسبی را برای آشنایی انتخاب نکردم. از ثلث پایانی کتاب به خاطر کثرت اصطلاحات هیچ چیز نفهمیدم. در عوض به من یاد داد که قبل از خواندن هگل، کانت بخوانم و قبل از آن اسپینوزا و دکارت! در ترجمه این نکته رعایت نشده بود که در زبان انگلیسی عبارات و جملات مطول راحتتر خوانده میشوند و درک میشوند تا در فارسی. جا داشت با حفظ مضمون بسیاری از جملات شکسته شوند و به چند جمله تقسیم شوند.