In Janaury 1935, Rob, a young Dutchman, departs to Capetown in search of adventure. After a brutal stint in the diamond mines, Rob sails to Java to join up in the Dutch army which is making a last stand against the Japanese invading army. Here he meets a fellow Dutchman, Guus, in whom he finds a soul mate, the best friend he will ever have.
They are soon captured by the Japanese. Together they survive the hell of laboring on the Burma railway, and together they leap off their ship when it is torpedoed. Rob never sees his friend again, but he spends his life unable to find peace with the shadow of the past hanging over him, unable to accept love, unable to forgive himself for his imagined failings.
Otto de Kat is de auteur van de kleine roman Man in de verte, die in 1998 verscheen. De roman werd goed ontvangen en er volgde snel een Duitse en een Engelse vertaling. Otto de Kat is het pseudoniem van Jan Geurt Gaarlandt (Rotterdam, 1946). Hij was directeur van Uitgeverij Balans en voorheen literair criticus bij de Volkskrant en Vrij Nederland. Onder zijn eigen naam publiceerde hij eerder al gedichten, die gebundeld werden in Het ironisch handvest (1975).
In het najaar van 2004 verscheen de roman De inscheper die eveneens zeer lovend ontvangen werd en waarvoor hij de Halewijck Literatuurprijs ontving. De Franse en Engelse vertaling ervan verschijnen in 2008. Bericht uit Berlijn is verschenen in 2012. Het boek werd in het Duits vertaald als Eine Tochter aus Berlin. In 2015 verscheen De langste nacht, die werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs.
Read the book by accident. Loved it. Why? Sort of recognizing without that being possible. I never came that far. I had no experiences of that kind. But people told me about it throughout the years of my life and there were lots of books about the divers subjects I read throughout the passed years. Its about a young man leaving his parents and brothers behind. No, I’m not going with him. No idea what I should have done in his place. Nobody would I think. And he himself? I’ve no idea about what he had had in mind when he left. The only bright light is his contact with Guus, sort of alter ego. But they lost each other at a certain moment, while Guus always stayed in his thoughts. I liked the book because of the way it is written. And because we all have to deal with the incapacity of our lives. And that I understood the places that were described.
Speelt zich af , voor en na de tweede wereld oorlog. Vandaar dat ik eerst dacht dat de schrijver ook uit die tijd kwam. Maar die schreef het eind negentiger jaren. Ja, goed geschreven en beschreven. Maar voor wie? Voor iemand zoals ik die al jaren mee gaat en snapt waar het over gaat? Er wordt al amper nog gelezen, maar zo’n boek over die al zo ver achter ons liggende oorlog? Wie is daar nu nog in geïnteresseerd? Hooguit een enkeling toch?
Kijk maar of iemand er nog in is geïnteresseerd. Boeken lijken mij in zijn algemeenheid op zijn retour. Wel jammer. Maar misschien dat er een opleving komt?
Niet De Kats beste boek, desalniettemin met plezier gelezen. Mooie zinnen en een fijne sfeer. Het boek had iets dikker gemogen, met een beter uitgewerkt personage. 3.5
Wel boeiend, hoe dat oeuvre van Otto de Kat een eenheid vormt. 'De inscheper' vertelt het verhaal van de man die alles achterliet en met een boot vertrekt, Rob, een zijfiguur uit 'De langste nacht'. In dat boek is Chris Dudok dan weer een zijfiguur, en dat is de protagonist van 'Julia'. Zo schrijft de Kat met veel boeken aan één verhaal. Ook typisch aan de Kat is zijn taalkunst, gebald maar veel oproepend, zijn poëtische beelden, de ritmiek van zijn zinnen. Wat knap tot uiting komt in het luisterboek dat hijzelf indrukwekkend leest.
Een jonge vent ontvlucht zijn huis en leven in Nederland (te benauwd) mede geprikkeld door de korte kennismaking met Albert Schweitzers. Via Afrika komt hij in de oorlog terecht in Indonesië, jappenkamp (Birma spoorlijn) en ontmoet Guus; vrienden voor het leven. De pijn, het verdriet van het verlies van Guus draagt hij zijn leven met zich mee; een groot litteken. De schrijfstijl is zeer fraai
A very sad story of a Dutch boy from a bourgeois family who feels compelled to set off on his own in South Africa. Rob is a "tête brûlée", a guy who refuses to be defined and confined by his heritage. The first thing he does when his ship leaves the dock is to tear to pieces all the letters of recommendations given to him by his father. In SA, he works in the mines, and suffers his first loss when his devoted young black helper, Yoshua, is killed in a explosion. When WWII starts, he volunteers to go and defend the Dutch colonial empire. He befriends Guus, a Dutchman who has made the exact same choices for totally different reasons. Guus is close to his own father and completely at ease with where he comes from. The 2 men help each other throughout their captivity at the river Kwai, and Rob is devastated when Guus drowns as they are being evacuated. Back in SA, he can't adjust to civilian life again. He opens a bar, starts an affair with a woman called Muriel, but becomes more and more unable to make anything of his life. Eventually a telegram summons him back to his mother's bedside, but of course he arrives too late to say good-bye to her. Instead, he visits Guus's father, from whom he learns that Guus didn't know how to swim. Rob sets out for Cape Town once again, for lack of a better plan. There are echoes of Conrad in this sombre story of a guy who is yearning for adventure but only finds war, disenchantment and a passionate friendship which leaves him more bereft than ever.
Met Otto de Kat komt men nog eens ergens – in het geval van “De inscheper” niet in zozeer Duitsland, zoals in veel van zijn boeken, maar veel verder weg: in onder meer Japan, Zuid-Afrika en niet te vergeten voormalig Nederlands-Indië. Het is een boeiend verhaal over een vriendschap, dat de auteur ons vertelt in de roman die later de tweede zou vormen van het gebundelde vijfluik “De eeuw van Dudok”. Qua omvang is het een uiterst bescheiden roman, die desondanks soms onderhevig is aan enige breedsprakigheid. Behalve ‘breedspraak’ treft men in “De inscheper” trouwens ook nogal wat, naar mijn smaak te veel, beeldspraak aan. Een en ander doet niet af aan het feit dat ik ook dit verhaal met veel genoegen heb gelezen, als laatste van bovengenoemd vijfluik. Als zodanig draagt het ook bij aan een geheel dat meer is dan de som der delen. Mooi zoals medekattenliefhebber, nou ja: De Kat-liefhebber, Anton Segers dat verwoordt in zijn Goodreads-recensie van “De inscheper”: de auteur zou met veel boeken één verhaal schrijven. Mij had het lezen van het onderhavige boek(je) net op het idee gebracht langzamerhand maar eens in de vorm van een kruistabel in beeld te gaan brengen welke figuren onder welke namen in welke boeken van Otto de Kat een rol spelen. Een dergelijke exercitie zou zich dan tevens kunnen uitstrekken tot het latere werk van de auteur in kwestie, want gelukkig bleek (en blijkt!) deze na zijn vijfluik nog allerminst te zijn uitgeschreven.
De Inscheper is een boek waar ik na lezing even van moest bijkomen. Het is een indringend verhaal over Rob, een rusteloze ziel die besluit om het benauwende Nederland van de jaren 30 van de 20e eeuw te ontvluchten naar Zuid-Afrika. Om helemaal te breken met het verleden verscheurt hij terwijl hij op het schip staat, met zicht op zijn afscheid nemende ouders, de aanbevelingsbrieven die zijn vader voor hem heeft geschreven. Hij wil het alleen doen. Na een vrij moeilijke tijd in het land besluit hij in de jaren 40 om dienst te nemen en tegen de Japanners te gaan vechten. Daarna wordt het een overlevingsstrijd waarin hij een goede vriend maakt die hij ook weer kwijt raakt; iets dat hem daarna blijft achtervolgen.
Het is zeker geen vrolijk boek maar het is zeer indringend en laat zien wat voor consequenties keuzes in het leven kunnen hebben. Thema's als ontheemd zijn en het ontkennen van je wortels, vriendschap, veerkracht, moed (soms geboren uit wanhoop) komen allemaal in dit boek voor.
Diepe eenzaamheid na allerlei verlies, vooral van vriend met wie hij gevangen zit onder de jappen in ww2. Verlangen naar een thuis, maar de verstikking van zijn eigen vader en thuis ontvluchten. Triest.
Wat een mooi boek is "De Inscheper" van Otto de Kat. Heb er van genoten.
Rob ontvlucht in 1935 Nederland. Het land benauwd hem. Net zoals zijn thuissituatie. Rob vaart een andere koers dan zijn broers en wat zijn vader van hem verwacht. In januari 1935 vertrekt Rob met het schip "Cape Town" naar Kaapstad Zuid-Afrika. Hij wil zelf zijn eigen weg zoeken en vinden. Gaat werken in de goudmijnen van Johannesburg, sluit vriendschap met Joshua een zwarte jongen. Joshua komt om bij een mijnongeluk. Rob neemt als vrijwilliger deel aan de oorlog, vecht tegen de Jappanners en wordt gevangen genomen in Bandoeng. Daar ontmoet hij Guus, een vriend voor het leven. Ze worden te werk gesteld aan de Birma spoorlijn. Die overleven ze. Ze worden op transport gezet naar Nagasaki en tijdens die overtocht wordt het schip getorperdeerd. Guus raakt vermist. Na de bevrijding keert Rob weer terug naar Afrika. Probeert een bestaan op te bouwen, wat maar gedeeltelijk lukt. Het gemis van zijn vriend Guus drukt zwaar op hem. Rob is er altijd mee bezig. Altijd Guus zoeken. Kan geen relaties onderhouden, Rob is een zwerver een inscheper die geen rust meer kan vinden. Het is een aangrijpend boek.
Enkele quote's
In zijn idee stond hij al een leven lang op schepen te zwaaien, of te vertrekken, te landen, te zinken. Een snoer van havens en nergens bleef hij. Hij was er nietemin van gaan houden, inschepen was een tweede natuur geworden.
Hij las de niet meer in te halen tijd in zijn ogen.
Hij wilde achter zijn eigen tekentafel zijn dagen ontwerpen.
Het onmetelijke, vage reservoir, dat hij in beton gegoten had, het verzonken Holland, het weggemoffelde. Kruiend ijs tegen de dijk van zijn geheugen.
De knipseldienst van zijn geheugen kan het haast niet bijhouden.
Vijftien jaar nu bijna onderweg om ergens aan te komen.
Otto de Kat is voor mij een van de schrijversontdekkingen van dit jaar. Na 'Bericht uit Berlijn'en zijn laatste roman "de langste Nacht' las ik deze oudere kleine roman, zijn tweede. Als je de Kat voor het eerst leest, kun je het beste met zijn eersteling beginnen. In zijn laatste roman komen namelijk alle hoofdfiguren uit zijn vroegere verhalen terug. Zo ook Rob uit 'De inscheper'. Een mooi boek over vriendschap en rusteloosheid dat speelt in de Tweede Wereldoorlog en vlak erna. Londen tijdens de Blitz maar vooral Azië: Indië, Japan, de Birmaspoorweg. Zuid-Afrika vlak voor het officieel invoeren van de Apartheid en Mozambique. beslist de moeite waard. Nu nog twee de Kats te gaan: 'Julia'en zijn eerste 'De man in de verte.'
Op zich is een vlotte schrijfstijl prettig. De Kat schrijft plezierig en met vaart. Maar bij dit boek had ik als lezer het gevoel dat de snelheid een beetje te hoog lag. De vriendschap, het verlangen: het werd nergens echt invoelbaar. Waar je bij veel boeken denkt: kon het niet in de helft van het aantal pagina's, dacht ik hier: had wat meer tijd en ruimte genomen om je personages en hun belevenissen tot hun recht te laten komen.