What do you think?
Rate this book
Το φαράγγι
Ο Αργύρης Λιόδης ούτε στη μέση του πουθενά, δίχως ξένα αφτιά παρόντα, μπορούσε να φωνάξει τα ονόματα των έξι, να τους σιμώσει μαζεμένους, να τους κοιτάξει επιτέλους κατάματα, για να λάβει τη δύναμη και να τολμήσει έστω δυο λόγια για τα ξερά γεγονότα.
Δυο λόγια για τα ξερά γεγονότα δεν επιχείρησε ούτε σε αργοπορημένες επιστολές, γιατί στο παρελθόν όποτε λιποψυχούσε και ήθελε νατους τα γράψει, τελικά λιποψυχούσε και στην ιδέα του γραμμένου χαρτιού.
Θα του έλειπαν και τα βλέμματά τους μόλις μάθαιναν, κι αυτός είχε την ελπίδα και την ανάγκη να κουρνιάσει στα μάτια τους.
Αλλά επί είκοσι εννιά χρόνια έξι άλλα ζευγάρια μάτια τον εμπόδιζαν, όλα σκοτεινές κόπιες του συμβολαίου με τις εφτά, μαζί με τη δική του, υπογραφές, να μην πατηθεί ο όρκος σιωπής εκείνης της νύχτας.
Δυο λόγια για τα ξερά γεγονότα δεν επιχείρησε ούτε σε αργοπορημένες επιστολές, γιατί στο παρελθόν όποτε λιποψυχούσε και ήθελε νατους τα γράψει, τελικά λιποψυχούσε και στην ιδέα του γραμμένου χαρτιού.
Θα του έλειπαν και τα βλέμματά τους μόλις μάθαιναν, κι αυτός είχε την ελπίδα και την ανάγκη να κουρνιάσει στα μάτια τους.
Αλλά επί είκοσι εννιά χρόνια έξι άλλα ζευγάρια μάτια τον εμπόδιζαν, όλα σκοτεινές κόπιες του συμβολαίου με τις εφτά, μαζί με τη δική του, υπογραφές, να μην πατηθεί ο όρκος σιωπής εκείνης της νύχτας.
- GenresFiction
272 pages, Paperback
First published October 12, 2015
2 people are currently reading
98 people want to read
About the author
Ioanna Karystiani
12 books125 followersIoanna Karystiani (Greek: Ιωάννα Καρυστιάνη) is a Greek screenwriter and winner of the Greek National Book Award.
After studying Law, she initially made a name for herself as a cartoonist and screenplay writer. It was not until the 90s that she decided to publish prose. She has also worked as a scriptwriter and made a name for herself among the Greek film industry.
She lives in Athens and in the Greek island of Andros and is married to the Greek film director Pantelis Voulgaris. They have two children. They have worked together in films such as Nyfes and Psyhi Vathia.
Ioanna Karystiani has had success with her short stories book "I kyria Kataki" (Mrs Kataki) and her novel "Mikra Anglia" (Little England, published in English as "The Jasmine Island") in which she describes the romances, lives and work of a family in the sailor community of the island of Andros in the first half of the twentieth century. The novel achieved the Greek National Award for Literature.
After studying Law, she initially made a name for herself as a cartoonist and screenplay writer. It was not until the 90s that she decided to publish prose. She has also worked as a scriptwriter and made a name for herself among the Greek film industry.
She lives in Athens and in the Greek island of Andros and is married to the Greek film director Pantelis Voulgaris. They have two children. They have worked together in films such as Nyfes and Psyhi Vathia.
Ioanna Karystiani has had success with her short stories book "I kyria Kataki" (Mrs Kataki) and her novel "Mikra Anglia" (Little England, published in English as "The Jasmine Island") in which she describes the romances, lives and work of a family in the sailor community of the island of Andros in the first half of the twentieth century. The novel achieved the Greek National Award for Literature.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 26 of 26 reviews
February 10, 2016
Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους με την Καρυστιάνη, βασικά λάτρεψα τη Μικρά Αγγλία κι από τότε σταδιακά χάνω την εκτίμηση μου, αλλά αυτό εδώ είναι τόσο αποτυχημένο μορφολογικά κι αφηγηματικά που ειλικρινά απορώ γιατί το έγραψε. Δεν μπορείς σε 260 σελίδες να χωρέσεις τόσα ένοχα μυστικά από τόσα πολλά αδέρφια, εκτός αν θέλεις να τα αγγίξεις επιδερμικά και να γίνεις τουρίστας στο Φαράγγι, από το οποίο βγαίνεις έχοντας την αίσθηση πως ελάχιστα μοιράστηκες κι ακόμα λιγότερα αποκόμισες.
October 13, 2018
Θαυμάσιο βιβλιο. Απο αυτα που δεν μπορεί κανεις εύκολα να τα κατατάξει σε κάποιο είδος. ΕΛΛΗΝΙΚΗ λογοτεχνία.Εξι αδέλφια, μια βολτα, εξι ιστορίες ζωής, κοινωνικο, αισθηματικο, πολιτικό, αστυνομικό, θρίλερ, οικογενειακό δραμα. Γραφή που " παιδεύει" , που βασανίζει, που λυτρώνει. Που γέννα συναισθήματα, που μένουν και μετα το τελος της ανάγνωσης. Γιατι σκάβουν την ψυχή και την ταράζουν!
May 1, 2020
https://www.vintagestories.gr/to-fara...
Το φαράγγι (εκδόσεις Καστανιώτη, 2015) ήταν ένα από τα πιο ιδιόμορφα μυθιστορήματα που διάβασα το τελευταίο διάστημα. Η Ιωάννα Καρυστιάνη με αινιγματική/αποσπασματική γραφή, –χαρακτηριστικό γνώρισμά της–, μεταφέρει τον αναγνώστη σε μια ιδιαίτερη εξομολόγηση που υμνεί την αδερφική σχέση και την επαναπροσδιορίζει.
Όλα γεννιούνται με μια υπόσχεση που δίνεται από τα επτά αδέρφια της οικογένειας (Βαρδής, Γεράσιμος, Ευδοκία, Ινώ, Ελισαίος, Θεώνη και Αργύρης) μπροστά στο νεκρό πατέρα τους με σκοπό να πραγματοποιήσουν μια διαδρομή και οι επτά τους, κάτι σαν κοινό τάμα.
Πολλά τα χρόνια που μεσολάβησαν, όλοι τους όμως περίμεναν αυτήν τη στιγμή και έτσι τον Μάιο του 2014 συναντώνται στο Φαράγγι των Σφακιών, αφορμή για μια πολύ ιδιαίτερη αναδρομή σε κάθε μία από τις αποσπασματικές ιστορίες που τους σημάδεψαν έναν-έναν. Ο τόπος γίνεται τρόπον τινά το «εξομολογητήριο» των επτά αδερφών, και η ειλικρινής επαφή της συνάντησής τους η «λύτρωση» που προσμένουν. Η κατάβαση όμως δεν είναι εύκολη υπόθεση, είναι σαν να προσπαθούν να ξεγυμνωθούν από όλες τις προκαταλήψεις και αντιλήψεις που έχτιζαν όλα αυτά τα χρόνια.
Από τις πιο δυνατές στιγμές του βιβλίου είναι οι ιστορίες του Βαρδή, της χήρας Ευδοκίας αλλά και του Αργύρη. Αυτή που με άγγιξε περισσότερο όμως, είναι αυτή της Ευδοκίας. Ο σύζυγός της, Μάρκος, αυτοκτονεί και με ένα ιδιόχειρο σημείωμά του δεν της επιτρέπει να μιλήσει γι΄ αυτό που συνέβη. Ο Μάρκος, θύμα του οικονομικού βραχνά επωμίζεται το προσωπικό κόστος απελευθερώνοντας τη γυναίκα του από το οικονομικό βάρος των χρεών και πέφτει στον γκρεμό με τη μηχανή του. Η ίδια δεν τολμά να το ομολογήσει ούτε στα αδέρφια της.
Τι μυστικά μπορεί να έχει ο καθένας τους; Θα είναι διατεθειμένοι να μιλήσουν ειλικρινά; Το φαράγγι είναι το σημείο όπου τα εσώψυχά τους βρίσκουν κοινό τόπο και μας κάνουν συνοδοιπόρους σε αυτό… Διαβάζοντας το Φαράγγι είναι σα να προσπαθούμε να κάνουμε τη δική μας ενδοσκόπηση στο βαθύ εσωτερικό μας κόσμο.
Συνέχεια > https://www.vintagestories.gr/to-fara...
Το φαράγγι (εκδόσεις Καστανιώτη, 2015) ήταν ένα από τα πιο ιδιόμορφα μυθιστορήματα που διάβασα το τελευταίο διάστημα. Η Ιωάννα Καρυστιάνη με αινιγματική/αποσπασματική γραφή, –χαρακτηριστικό γνώρισμά της–, μεταφέρει τον αναγνώστη σε μια ιδιαίτερη εξομολόγηση που υμνεί την αδερφική σχέση και την επαναπροσδιορίζει.
Όλα γεννιούνται με μια υπόσχεση που δίνεται από τα επτά αδέρφια της οικογένειας (Βαρδής, Γεράσιμος, Ευδοκία, Ινώ, Ελισαίος, Θεώνη και Αργύρης) μπροστά στο νεκρό πατέρα τους με σκοπό να πραγματοποιήσουν μια διαδρομή και οι επτά τους, κάτι σαν κοινό τάμα.
Πολλά τα χρόνια που μεσολάβησαν, όλοι τους όμως περίμεναν αυτήν τη στιγμή και έτσι τον Μάιο του 2014 συναντώνται στο Φαράγγι των Σφακιών, αφορμή για μια πολύ ιδιαίτερη αναδρομή σε κάθε μία από τις αποσπασματικές ιστορίες που τους σημάδεψαν έναν-έναν. Ο τόπος γίνεται τρόπον τινά το «εξομολογητήριο» των επτά αδερφών, και η ειλικρινής επαφή της συνάντησής τους η «λύτρωση» που προσμένουν. Η κατάβαση όμως δεν είναι εύκολη υπόθεση, είναι σαν να προσπαθούν να ξεγυμνωθούν από όλες τις προκαταλήψεις και αντιλήψεις που έχτιζαν όλα αυτά τα χρόνια.
Από τις πιο δυνατές στιγμές του βιβλίου είναι οι ιστορίες του Βαρδή, της χήρας Ευδοκίας αλλά και του Αργύρη. Αυτή που με άγγιξε περισσότερο όμως, είναι αυτή της Ευδοκίας. Ο σύζυγός της, Μάρκος, αυτοκτονεί και με ένα ιδιόχειρο σημείωμά του δεν της επιτρέπει να μιλήσει γι΄ αυτό που συνέβη. Ο Μάρκος, θύμα του οικονομικού βραχνά επωμίζεται το προσωπικό κόστος απελευθερώνοντας τη γυναίκα του από το οικονομικό βάρος των χρεών και πέφτει στον γκρεμό με τη μηχανή του. Η ίδια δεν τολμά να το ομολογήσει ούτε στα αδέρφια της.
Τι μυστικά μπορεί να έχει ο καθένας τους; Θα είναι διατεθειμένοι να μιλήσουν ειλικρινά; Το φαράγγι είναι το σημείο όπου τα εσώψυχά τους βρίσκουν κοινό τόπο και μας κάνουν συνοδοιπόρους σε αυτό… Διαβάζοντας το Φαράγγι είναι σα να προσπαθούμε να κάνουμε τη δική μας ενδοσκόπηση στο βαθύ εσωτερικό μας κόσμο.
Συνέχεια > https://www.vintagestories.gr/to-fara...
December 12, 2015
"Το Φαράγγι" είναι ένα βιβλίο που διάβασα ευχάριστα χωρίς να με ενθουσιάσει.
Η Καρυστιάνη έχει ένα πολύ ιδιαίτερο, ποιητικό θα έλεγα, τρόπο γραφής και μια ιδιαίτερη ικανότητα να περιγράφει τις σκέψεις και τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων της και αυτά τα χαρακτηριστικά είναι παρόντα και σε αυτό το βιβλίο. Έντονη και η συσχέτηση του εσωτερικού κόσμου των ηρώων με το εξωτερικό περιβάλλον, παρούσα και η Κρήτη διακριτικά αλλά σταθερά στο υπόβαθρο των ιστοριών της, δεν θα μπορούσε να λέιψει ούτε τώρα.
Ωστόσο η πλοκή στην συγκεκριμένη νουβέλα ήταν πολύ πιο αδύναμη απο άλλα έργα της συγγραφέως. Ουσιαστικά με αφορμή μια υπόσχεση που δώσανε 7 αδέρφια, να οργανώσουν μια πεζοπορική εκδρομή για να τιμήσουν την μνήμη του πατέρα τους και ουσιαστικά να προσπαθήσουν να επαναπροσδιορίσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και να "ξαναβρεθούν" πιο ουσιαστικά μεταξύ τους, η συγγραφέας προσπαθεί να αναπτύξει 7 παράλληλες βιογραφίες. Και μέσω αυτών να επανέλθει στο γνώριμο θέμα της, τι "σακιά" (καθημερινές σκοτούρες, απώλειες, παλιά τραύματα, απογοητεύσεις...) κουβαλάει ο καθένας, αν βρίσκει τρόπο να τα επικοινωνήσει ή να τα ξαλαφρώσει και πως καθορίζουν την πορεία του και τις σχέσεις τους με τους άλλους.
Βρήκα κάποιες απο τις ιστορίες των 7 αδερφιών πολύ πιο αδύναμες απο άλλες. Κάποια σημεία όπου υποτίθεται οτι οι πρωταγωνιστές του βιβλίου, ιδίως οι ηρωίδες ξεσπάνε, οι σκηνές δεν έιναι ρεαλιστικές,
Επίσης, αν και ο λόγος της Καρυστιάνη είναι γοητευτικός, κάποιοι διάλογοι ή ακόμα και εσωτερικοί μονόλογοι μοιάζουν δύσκολο να βγήκαν απο τα χείλη ή την σκέψη των συγκεκριμένων ηρώων με αυτή την εκφορά.
Μια μικρή παρατήρηση ως προς το μορφολογικό κομμάτι, ενώ σε γενικές γραμμές η ροή του βιβλίου ήταν καλή, έπιασα σε δυο-τρία σημεία του βιβλίου τον εαυτό μου να διαβάζει μια παράγραφο ξανά για να καταλάβω το νόημα. Αν και συνηθίζω κι εγώ συχνά τις φράσεις-σιδηροδρόμους, συνήθεια που προσπαθώ να κόψω, κάποια σημεία του βιβλίου μου ήταν δυσνόητα όταν ολόκληρη παράγραφος είναι μια μόνο πρόταση.
Τέλος, τι άλλο.... Το τέλος του βιβλίου. Μου φάνηκε σχετικά αδύναμο και άφησε κάποια ερωτηματικά. Νομίζω, χωρίς να είμαι και σίγουρη, οτι αυτό που ήθελε η συγγραφέας να εννοήσει ως συμπέρασμα είναι οτι πολλές φορές ακόμα κι αν δεν έρχονται σε απόλυτο βαθμό οι εκμηστηρεύσεις, ακόμα και αν δεν μοιραζόμαστε τα βιώματα του άλλου και αν δεν κατανοούμε πλήρως τις επιλογές του και τον χαρακτήρα του, ακόμα και αν δεν έρθει ποτέ η πλήρης ταύτιση και η υπερβολική οικειότητα, μπορεί ωστόσο -ακόμα και μέσα απο ένα φαινομενικά απλό γεγονός- να αναβαπτίζουμε τις σχέσεις μας, να τις επαναπροσδιορίζουμε και να ερχόμαστε τουλάχιστον ως ένα βαθμό πιο κοντά ψυχικά και συναισθηματικά.
Καλό βιβλίο, όχι κάτι το ιδιαίτερο,ακόμα περισσότερο αν το συγκρίνει κανείς με παλιότερα, πιο πλήρη έργα της συγγραφέα.
Η Καρυστιάνη έχει ένα πολύ ιδιαίτερο, ποιητικό θα έλεγα, τρόπο γραφής και μια ιδιαίτερη ικανότητα να περιγράφει τις σκέψεις και τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων της και αυτά τα χαρακτηριστικά είναι παρόντα και σε αυτό το βιβλίο. Έντονη και η συσχέτηση του εσωτερικού κόσμου των ηρώων με το εξωτερικό περιβάλλον, παρούσα και η Κρήτη διακριτικά αλλά σταθερά στο υπόβαθρο των ιστοριών της, δεν θα μπορούσε να λέιψει ούτε τώρα.
Ωστόσο η πλοκή στην συγκεκριμένη νουβέλα ήταν πολύ πιο αδύναμη απο άλλα έργα της συγγραφέως. Ουσιαστικά με αφορμή μια υπόσχεση που δώσανε 7 αδέρφια, να οργανώσουν μια πεζοπορική εκδρομή για να τιμήσουν την μνήμη του πατέρα τους και ουσιαστικά να προσπαθήσουν να επαναπροσδιορίσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και να "ξαναβρεθούν" πιο ουσιαστικά μεταξύ τους, η συγγραφέας προσπαθεί να αναπτύξει 7 παράλληλες βιογραφίες. Και μέσω αυτών να επανέλθει στο γνώριμο θέμα της, τι "σακιά" (καθημερινές σκοτούρες, απώλειες, παλιά τραύματα, απογοητεύσεις...) κουβαλάει ο καθένας, αν βρίσκει τρόπο να τα επικοινωνήσει ή να τα ξαλαφρώσει και πως καθορίζουν την πορεία του και τις σχέσεις τους με τους άλλους.
Βρήκα κάποιες απο τις ιστορίες των 7 αδερφιών πολύ πιο αδύναμες απο άλλες. Κάποια σημεία όπου υποτίθεται οτι οι πρωταγωνιστές του βιβλίου, ιδίως οι ηρωίδες ξεσπάνε, οι σκηνές δεν έιναι ρεαλιστικές,
Επίσης, αν και ο λόγος της Καρυστιάνη είναι γοητευτικός, κάποιοι διάλογοι ή ακόμα και εσωτερικοί μονόλογοι μοιάζουν δύσκολο να βγήκαν απο τα χείλη ή την σκέψη των συγκεκριμένων ηρώων με αυτή την εκφορά.
Μια μικρή παρατήρηση ως προς το μορφολογικό κομμάτι, ενώ σε γενικές γραμμές η ροή του βιβλίου ήταν καλή, έπιασα σε δυο-τρία σημεία του βιβλίου τον εαυτό μου να διαβάζει μια παράγραφο ξανά για να καταλάβω το νόημα. Αν και συνηθίζω κι εγώ συχνά τις φράσεις-σιδηροδρόμους, συνήθεια που προσπαθώ να κόψω, κάποια σημεία του βιβλίου μου ήταν δυσνόητα όταν ολόκληρη παράγραφος είναι μια μόνο πρόταση.
Τέλος, τι άλλο.... Το τέλος του βιβλίου. Μου φάνηκε σχετικά αδύναμο και άφησε κάποια ερωτηματικά. Νομίζω, χωρίς να είμαι και σίγουρη, οτι αυτό που ήθελε η συγγραφέας να εννοήσει ως συμπέρασμα είναι οτι πολλές φορές ακόμα κι αν δεν έρχονται σε απόλυτο βαθμό οι εκμηστηρεύσεις, ακόμα και αν δεν μοιραζόμαστε τα βιώματα του άλλου και αν δεν κατανοούμε πλήρως τις επιλογές του και τον χαρακτήρα του, ακόμα και αν δεν έρθει ποτέ η πλήρης ταύτιση και η υπερβολική οικειότητα, μπορεί ωστόσο -ακόμα και μέσα απο ένα φαινομενικά απλό γεγονός- να αναβαπτίζουμε τις σχέσεις μας, να τις επαναπροσδιορίζουμε και να ερχόμαστε τουλάχιστον ως ένα βαθμό πιο κοντά ψυχικά και συναισθηματικά.
Καλό βιβλίο, όχι κάτι το ιδιαίτερο,ακόμα περισσότερο αν το συγκρίνει κανείς με παλιότερα, πιο πλήρη έργα της συγγραφέα.
December 2, 2015
Βαρδής, Γεράσιμος, Ευδοκία, Ινώ, Ελισαίος, Θεώνη και Αργύρης. Επτά αδέρφια που μαζεύονται απ΄ όλα τα μέρη όπου κατοικούν, ταγμένα να εκπληρώσουν μια υπόσχεση που τα βαραίνει, να ξεκινήσουν όλα μαζί μια εκδρομή. Και οι επτά σε ώριμη πλέον ηλικία, οδεύουν καρτερικά για την αδερφική επανασύνδεση σε ένα μέρος χωρίς πολλά χρώματα. Αυτό άλλωστε επιβάλλει η σιωπηρή σοβαρότητα της αδερφικής αναθέρμανσης. Χέρια που πιάνονται, βλέμματα που ανταλλάσσονται, λόγια που δεν λέγονται μα είναι σαν να ’χουν ήδη ειπωθεί. Η συγγραφέας μεταφέρει σε πολλά χωρία του έργου αυτό το αόρατο μάγεμα της αδερφικής επικοινωνίας.
Ο τόπος, το φαράγγι. «Το φαράγγι σε συμμαζεύει, οι άνθρωποι αφήνουν κατά μέρος, έστω και για λίγο, τα περιττά και τα περίπλοκα και μένουν ενώπιος ενωπίω», αναφέρει η συγγραφέας για τον τόπο. «Εκεί οι άνθρωποι ξαναβαφτίζονται στην κολυμβήθρα της οικογένειας.» Τα αδέρφια από καιρό κανόνιζαν και ξεκανόνιζαν το ραντεβού με την οικογενειακή νοσταλγία. Πολλές οι υποχρεώσεις του καθενός, άλλες οικογένειες, άλλες ζωές. Γραμμές παράλληλες που προσπαθούν έστω και για λίγο να στραβώσουν, ώστε να βρουν ένα σημείο τομής. Τα επτά αδέρφια πρέπει να πραγματοποιήσουν το τάμα που είχαν βάλει στην κηδεία του πατέρα τους. Μένει να βρουν όχι μόνο το κατάλληλο μέρος, αλλά και τον χρόνο για να συναντηθούν όλα μαζί. Το ασφεντιανό φαράγγι, λοιπόν, στα Σφακιά ο προορισμός τον Μάιο του 2014, το εξομολογητήριο των αδερφών μέσα από την αφήγηση του τότε με συχνές επιστροφές στο τώρα.
Ο λόγος χειμαρρώδης, σαν καρδιογράφημα, με τις λέξεις - παλμούς να κινούν την αντλία της καρδιάς. Μέσα από ένα όμορφα κεντημένο συντακτικώς σχήμα ασύνδετο, οι λέξεις, προσεκτικά διαλεγμένες, γνέφουν αριστοτεχνικά την πλοκή, όπως με κόπο και επιμέλεια πλέκει η αράχνη γνέφτον ιστό της. Αφού λοιπόν τις βάσεις, τα λόγια δηλαδή, συντροφεύει η αδιαμφισβήτητη τέχνη και τεχνική της συγγραφέως, επιβεβαιωμένη άλλωστε από τις πάμπολλες προηγηθείσες δουλειές της, σειρά έχει ο μύθος, η ιστορία. Κάθε αδερφός ή αδερφή, ανάλογα με την ιστορία στην οποία γίνεται η αναφορά, θυμάται στιγμές έντονες, αναπολεί αισθήματα βαθιά και ξύνει πληγές αφημένες προσωρινά στον λήθαργο της συνήθειας, στην ευκολία της αναβολής, έρμαιο της ρουτίνας. Οι εικόνες και οι σκηνές είναι τόσο ζωντανές, με αποτέλεσμα να αναδεικνύεται άκρως ευκρινώς ο χαρακτήρας του κάθε ήρωα. Το μυθιστόρημα αποτελείται από ανθρώπους που δεν είναι πια νέοι αλλά σπαρταρούν για λίγη ζωή ακόμη. «Πάντα έτσι γίνεται μεγαλώνοντας», αναφέρει η συγγραφέας «όμως, παραμεγαλώνοντας, να που γεννιέται η επιθυμία επικύρωσης της ζωής που έφυγε και η ανάγκη εγκαρτέρησης για τη ζωή που απομένει». Σε αυτό το τελευταίο εστιάζει και το εξής απόσπασμα, που αποτελεί μια από τις πιο δυνατές στιγμές της αντάμωσης των αδερφιών στο φαράγγι.
«Γλείφοντας και μασουλώντας προχωρούσαν ακόμη πιο αργά τώρα, ο ρυθμός είχε πέσει πολύ, αιτία το κοκτέιλ από κούραση και σκέψεις, όλοι θα έβαζαν με το νου τους ένα σωρό, από κοντά και τον χρόνο που αρχίζει να απειλεί. – Ακούτε βρε; Φώναξε με όλη της την ψυχή, ξυπνήσανε και οι πέτρες. – Ακούτε; Ζούμε σας λέω, ζούμε, ζούμε ακόμη και τα εφτά αδέρφια και είμαστε μαζί. Αυτό είναι το τυχερό μας.»
Τα λόγια αυτά της Ινούς σαν να ηχούν με αντίλαλο στον αγέρα του φαραγγιού, αλλά κυρίως στις συνειδήσεις των ηρώων και στα μηνίγγια του αναγνώστη. Όσο περνά ο χρόνος, οι ενδοσκοπήσεις των αδερφών πληθαίνουν, η υπομονή τους δοκιμάζεται, το φαράγγι αλλάζει όψη, γίνεται τόπος ανάγκης για εξιλέωση και συνεργός στις εσωτερικές απολογίες των αδερφιών. Αν και τα πρόσωπα είναι πολλά, δεν πρέπει να κάνει εντύπωση το γεγονός ότι δεν κυριαρχεί ο διάλογος. Σπάνια θα δούμε στο βιβλίο συζήτηση μεταξύ των αδερφιών στο τώρα. Τον λόγο παίρνουν οι συλλογισμοί και το συναίσθημα. Οι πράξεις και τα λόγια του παρελθόντος απ’ τη μια και οι συνέπειές τους που σκάνε σαν κύματα στο παρόν από την άλλη. Τα αδέρφια δεν έχουν μεταξύ τους ανοιχτούς λογαριασμούς που πρέπει να κλείσουν, ούτε κυριαρχούν οι προστριβές. Η νοσταλγία, αυτό το απροσδιόριστο συναίσθημα, κυρίως γιατί ακροβατεί ανάμεσα στα στρατόπεδα του θετικού και του αρνητικού προσήμου, της γλυκιάς υπενθύμισης από τη μια και της μάταιης επιστροφής στην τότε πραγματικότητα από την άλλη, έχει έναν και μόνο σκοπό: την αναθέρμανση των δεσμών των μελών της αρχικής μεγάλης οικογένειας και τη διατήρηση της αναμμένης σπίθας μεταξύ τους που με την πάροδο του καιρού τρεμοσβήνει. Ο χρόνος, εξάλλου, δεν επουλώνει απαραίτητα τις πληγές, απλώς είτε αναισθητοποιεί το τραύμα είτε μεταλλάσσει τον πόνο σε συνήθεια.
Η οικογένεια αποτελεί τον βασικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι ιδέες και τα μηνύματα του έργου. Οικογένεια και μάλιστα εν ευρεία εννοία. Όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο συγγενών, αλλά, δευτερευόντως και σε συλλογικό επίπεδο συμπολιτών υπό την έννοια της οικογένειας της κοινωνίας, ως δεύτερου κυττάρου της πολιτείας. Η οικογένεια λοιπόν. Επτά αδέρφια από την ίδια κοιλιά αλλά με σαφώς διαφορετικές πορείες. Όπως ακριβώς δηλαδή και τα κλαδιά ενός δέντρου. Πηγάζουν όλα από τον ίδιο κορμό. Η σκιαγράφηση των βασικών προσώπων, αλλά και της φιγούρας της μητέρας, του πατέρα και του Μάρκου (συζύγου της Ευδοκίας που αυτοκτόνησε) μέσα από συγκεκριμένα περιστατικά δίνουν μια μεστή γεύση από το ποιόν των χαρακτήρων. Ο Βαρδής, ο στυλοβάτης της οικογένειας, ο Γεράσιμος, η μοναδική αναφορά «αριστερού» στο έργο, η χήρα Ευδοκία του «πάντα ευχαριστώ», που έπειτα θέλει «να γίνει Κουφοντίνας», ο ομοφυλόφιλος αδερφός Ελισσαίος, που έχει κερδίσει τον σεβασμό όλων, η ευαίσθητη ζωγράφος Θεώνη και ο εσωστρεφής Αργύρης, ως ήρεμη δύναμη. Δεν θα σταθώ, για λόγους χρόνου, ξεχωριστά στην ιστορία και το υπόβαθρο του καθενός. Αυτό θα το ανακαλύψουμε όλοι όσοι βρεθούμε στο φαράγγι και ξεφυλλίσουμε το βιβλίο. Θα μείνω μόνο σε ορισμένα αποσπάσματα - πινελιές του μυθιστορήματος, και πιο συγκεκριμένα στα εξής.
Πρώτο απόσπασμα: Η αγάπη και ο θάνατος της μητέρας των αδερφιών:
«Όταν η Αλεξάνδρα και ο Βαρδής άρχισαν να ψάχνουν Βουλγάρα για τη μαμά, οι ίδιοι αδύνατον ν’ αφήσουν τη δουλειά στο φούρνο για να την φροντίζουν, η μαμά δύστροπη, δεν της έκαναν ούτε οι Βουλγάρες, ούτε οι Αλβανίδες, ούτε οι Ουκρανές, ο γιος και η νύφη της τα είχαν φτύσει. Της τηλεφώνησα κι εγώ, είπε η Θεώνη, την πήρα με το καλό. Μαμά, η κοπέλα από τη Σόφια είναι εγγυημένη, μιλάει αρκετά καλά τα ελληνικά, θα την έχεις παρέα. Ξέρει από τριαντάφυλλα; Με ρωτάει. Μαμά, δεν έχεις πια τριανταφυλλόκηπο. Εγώ όμως θέλω να μιλάω για τριαντάφυλλα. Όσο ζω ακόμη, θέλω να μιλώ για τριαντάφυλλα.»
Δεύτερο απόσπασμα: Η υποταγή της Ινούς στην αγάπη που είχε για τον άντρα της.
«Στα παραγγέλματά του, Ινώ, κυρά μου, το τασάκι, Ινώ, παιδί μου, το κρασί, εκείνη ασυναίσθητα χτυπούσε δυο φορές τα τακουνάκια της στο πάτωμα, σαν φαντάρος μπροστά στον στρατηγό, προτού τρέξει να εκτελέσει κατά γράμμα και με χαμόγελο τις εντολές, ώστε να κυλήσει απρόσκοπτα η τελετή της χαλάρωσης του άντρα της από τα τρεχάματα της δουλειάς, να εκτιμηθεί δεόντως το καλοσερβιρισμένο ζεστό δείπνο, να ακολουθήσει η φάση της χώνεψης μπροστά στην τηλεόραση και να κλείσει το πρόγραμμα κάτω από τα στρωσίδια, που μπορεί να μην εόρταζαν όπως παλιότερα τους έρωτες του ζεύγους, κρατούσαν πάντως την ενθύμησή τους, ήταν η φωλιά που βαστούσε τα κορμιά τους δίπλα – δίπλα για ολόκληρη νύχτα. (...) Μπορεί να διαφήμιζε την επιτυχία της σε όλα αυτά, να έλεγε και μερικές υπερβολές, αλλά έτσι κάνουν όσοι δηλώνουν είτε πολύ ευτυχισμένοι, είτε πολύ δυστυχισμένοι, κλέβουν στο ζύγι.»
Τρίτο απόσπασμα, όταν ο Βαρδής ενημερώνεται τηλεφωνικά από τον γιο του ότι το παιδί της γυναίκας του ανήκει τελικά σε άλλο πατέρα και όχι στον γιο του. Αποτυπώνεται πλήρως ο σκοπός της συνάντησης, ότι δηλαδή η συνεύρεση των επτά αδερφών έγινε, για να περάσουν καλά ή τουλάχιστον για να μην περάσουν άσχημα. Κανείς δεν έπρεπε μήτε είχε δικαίωμα να κόψει τους δεσμούς που αναπλάθονταν στο φαράγγι. Αναφέρει, λοιπόν, η συγγραφέας:
«Προσέχοντας να μην πάρουν οι γύρω χαμπάρι, ο Βαρδής είπε όσα σωστά πατρικά λόγια μπόρεσε, λόγια του τηλεφώνου, που δεν υποκαθιστούν το ζωντανό στόμα, το ζωντανό βλέμμα και την αγκαλιά σαν ανοίγει αυτόματα, σωτήριος αερόσακος σε πρόσκρουση. Μακάρι να γινόταν να πετάξει αστραπή κοντά στον γιο του. Δεν γινόταν. Τις επόμενες ώρες, ενώ θα τον έτρωγε η ανησυχία, θα έπρεπε να παίζει θέατρο για να μη σπείρει στους έξι τη στενοχώρια. Μια μέρα ήταν αυτή.»
Τέταρτο σημείο η κορυφαία στιγμή της απορίας και ταυτόχρονα της απόγνωσης της Ευδοκίας, σχετικά με την απόφαση του συζύγου της Μάρκου να την εγκαταλείψει και να αυτοκτονήσει. Παλεύει για το αν θα πει την αλήθεια στα αδέρφια της. Άραγε θα φάνταζε ατιμωτική για τη μνήμη του Μάρκου της η ανακοίνωση της αυτοκτονίας στα υπόλοιπα αδέρφια; Η Ευδοκία μάχεται να συγκρατήσει το στόμα της και για χάρη όλων, για χάρη του όρκου του «φαραγγιού», αποσιωπά τα βάσανα που την βαραίνουν. Μας λέει, λοιπόν:
«Πώς βλαστοσέρνουνε οι καρπουζιές και οι αγγουριές και γίνονται πάπλωμα στα χαλικερά ακρωτηριανά χωράφια; Έτσι βλαστοσέρνουνε μέσα μου οι τύψεις. Μάρκο, ήμουνα απούσα; Λειψή για στήριγμά σου; Γιατί δεν με εμπιστεύτηκες να σκεφτούμε μαζί μια λύση δίχως θάνατο; Νομίζεις πως έβαζα το θερμοκήπιο πάνω από σένα; Πως δεν θα έκανα δίχως ταξίδια αναψυχής στις τουλίπες της Ολλανδίας και στα ηλιοτρόπια της Ρωσίας; Ψωμί και λάδι θα μου έφτανε, αρκεί να ήμουνα μαζί σου. Γιατί δεν έκαψες κι αυτό το σημείωμα; Γιατί το έγραψες; Πώς τα κατάφερες έτσι, να με ξεχρεώσεις μεν από το δάνειο, αλλά να με χρεώσεις ως το λαιμό και με το φευγιό σου και με την υποχρέωση της σιωπής;»
Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλειφθεί η αναφορά στην πολιτική υφή ορισμένων σημείων, που θίγουν τα κακώς κείμενα και την επικαιρότητα. Κοινός τόπος η διακαής προσμονή μιας αλλαγής, μιας επίπονης μεν αλλά διαφορετικής πνοής στην χώρα. Όμως τελικά, η συλλογικότητα, η ενωμένη αντιμετώπιση των προβλημάτων χωρίς κομματικούς και χρωματικούς προσδιορισμούς για το καλό όλων ανεξαιρέτως, φαίνεται ότι αποτελεί όνειρο καλοκαιρινής νυχτός για την Ελλάδα. Αναφέρει η συγγραφέας:
«Και στις πιάτσες των ταξί, σαράντα πέντε λεπτά και μιάμιση ώρα και τρεις ώρες δίχως κούρσα, νύχτα που κανείς δεν πήγαινε πουθενά, έλεγε (ο Γεράσιμος) στους άλλους ρέστους συναδέλφους: Θα πεθάνουμε, και δεν θα ’χουμε πάρει μια ιδέα από ξεσηκωμό. (...) Στην έβδομη δεκαετία της ζωής του, ο Γεράσιμος, δεν έλπιζε πια ότι θα αξιωνόταν να ζήσει μια πρωτιά της Αριστεράς, από πολλών ετών το είχε κιόλας συνηθίσει, μια κακιά συνήθεια, αστειευόταν με τους κοντινούς και ανεστέναζε άχαρα, θεατρικά. Δυσπιστούσε ακόμη και στην πιθανότητα να ζήσουν την τούμπα της κατάστασης τα εγγόνια του, οχτώ και πέντε χρονώ. Το χέρι κάποτε βαστούσε όπλο, μετά πανό, μετά τηλεκοντρόλ και τώρα το ποντίκι του υπολογιστή, έλεγε και χτυπούσε το κεφάλι του. (...) Οι λαοί δεν πολεμάνε το άδικο μόνον όταν είναι σίγουροι ότι θα νικήσουν, το πολεμάνε γιατί δεν γίνεται να μην αντισταθούν και, σύντροφε, ο φόβος είναι σκουλήκι στο μυαλό.»
Τι πιο εύστοχο, για να αντικατοπτρίσει πλήρως την απώλεια του δικαιώματος στην ελπίδα, την απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα, όταν και η τελευταία εναλλακτική λύση σωτηρίας φαίνεται να μην θέλει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα ή να συναινεί σιωπηρά στην επ’ αόριστον διαιώνισή του... Βλέπουμε ότι το όπλο έγινε ποντίκι, οι ιδέες μετατράπηκαν σε τζούφια πυρομαχικά και τα παιδιά, εκ γενετής ακόμη, σε καταδικασμένους οφειλέτες: οφείλουν στη ζωή με το που βγαίνουν στη ζωή. Αλλά ας μείνουμε σε αυτούς τους προβληματισμούς κι ας ετοιμάσουμε κάποια στιγμή κι εμείς την κάθοδο σε ένα φαράγγι της δικής μας επιλογής. Ας μην πάψουμε να ονειρευόμαστε, γιατί, όπως λέει και η συγγραφέας: «Αν οι άνθρωποι δεν ονειρεύονται κάτι ξυπνητοί, δεν ονειρεύονται τίποτα και κοιμισμένοι.»
Πολλές οι στιγμές και οι σκηνές έντασης, όπως η ανατριχιαστική και
συγκλονιστική παράλληλα περιγραφή στο τέλος του βιβλίου του χαμού του φίλου του Αργύρη, όταν το πλοίο βουλιάζει μέσα στην τρικυμιώδη θάλασσα. Δεν θα αναφερθώ στο γεγονός, γιατί πραγματικά αξίζει να το διαβάσετε και να ανακαλύψετε την συγγραφική μαεστρία από μόνοι σας. Κάθε χαρακτήρας, λοιπόν, σέρνει από πίσω του και τον αόρατο σάκο της δικής του ζωής, με τις έγνοιες του και με την πολυπόθητη λύτρωση σε αναμονή. Μια λύτρωση που από τη μια μπορεί να επέλθει μόνο μέσα από τη βοήθεια και τη στήριξη της οικογένειας, αλλά και μία λύτρωση από την άλλη που για χάρη ακριβώς της οικογένειας ματαιώνεται, αποκρύπτεται, υποβαθμίζεται και εν τέλει μετατοπίζεται αορίστως για το μέλλον. Γλυκόπικρα χαμόγελα, σφιγμένα χείλη και καθαρά μέτωπα. Αυτά τα τρία στοιχεία συνδέουν τα επτά αδέρφια, στην κάθοδο στο φαράγγι και στην επάνοδο έπειτα στις καθημερινότητές τους, πίσω στην πραγματική ζωή. Το τάμα εκπληρώθηκε, ο όρκος ακολουθήθηκε, η συνάντηση, έστω και τυπικά, έγινε. Ανήκει πια στο παρελθόν. Κι ας μην λέχθηκαν όσα ήταν κρυμμένα σε νου και καρδιά. Όχι άδικα. Κάθε ψυχή, άλλωστε, είναι υποθηκευμένη από τις δικές της δοκιμασίες. Ίσως δεν έπρεπε και να λεχθούν. Ίσως γιατί στην ανθεκτική αγάπη και στην αδερφική έγνοια του να μη στενοχωρηθεί κανείς, τα νήματα των μηνυμάτων κινούνται αόρατα, με τα βλέμματα, τα αγγίγματα, τις δυο – το πολύ τρεις – λακωνικές κουβέντες, συμπυκνωμένων όλων στα λόγια της Ινούς: «Ακούτε; Ζούμε σας λέω, ζούμε, ζούμε ακόμη και τα εφτά αδέρφια και είμαστε μαζί. Αυτό είναι το τυχερό μας.»
http://kostasleimonis.blogspot.gr/201...
Ο τόπος, το φαράγγι. «Το φαράγγι σε συμμαζεύει, οι άνθρωποι αφήνουν κατά μέρος, έστω και για λίγο, τα περιττά και τα περίπλοκα και μένουν ενώπιος ενωπίω», αναφέρει η συγγραφέας για τον τόπο. «Εκεί οι άνθρωποι ξαναβαφτίζονται στην κολυμβήθρα της οικογένειας.» Τα αδέρφια από καιρό κανόνιζαν και ξεκανόνιζαν το ραντεβού με την οικογενειακή νοσταλγία. Πολλές οι υποχρεώσεις του καθενός, άλλες οικογένειες, άλλες ζωές. Γραμμές παράλληλες που προσπαθούν έστω και για λίγο να στραβώσουν, ώστε να βρουν ένα σημείο τομής. Τα επτά αδέρφια πρέπει να πραγματοποιήσουν το τάμα που είχαν βάλει στην κηδεία του πατέρα τους. Μένει να βρουν όχι μόνο το κατάλληλο μέρος, αλλά και τον χρόνο για να συναντηθούν όλα μαζί. Το ασφεντιανό φαράγγι, λοιπόν, στα Σφακιά ο προορισμός τον Μάιο του 2014, το εξομολογητήριο των αδερφών μέσα από την αφήγηση του τότε με συχνές επιστροφές στο τώρα.
Ο λόγος χειμαρρώδης, σαν καρδιογράφημα, με τις λέξεις - παλμούς να κινούν την αντλία της καρδιάς. Μέσα από ένα όμορφα κεντημένο συντακτικώς σχήμα ασύνδετο, οι λέξεις, προσεκτικά διαλεγμένες, γνέφουν αριστοτεχνικά την πλοκή, όπως με κόπο και επιμέλεια πλέκει η αράχνη γνέφτον ιστό της. Αφού λοιπόν τις βάσεις, τα λόγια δηλαδή, συντροφεύει η αδιαμφισβήτητη τέχνη και τεχνική της συγγραφέως, επιβεβαιωμένη άλλωστε από τις πάμπολλες προηγηθείσες δουλειές της, σειρά έχει ο μύθος, η ιστορία. Κάθε αδερφός ή αδερφή, ανάλογα με την ιστορία στην οποία γίνεται η αναφορά, θυμάται στιγμές έντονες, αναπολεί αισθήματα βαθιά και ξύνει πληγές αφημένες προσωρινά στον λήθαργο της συνήθειας, στην ευκολία της αναβολής, έρμαιο της ρουτίνας. Οι εικόνες και οι σκηνές είναι τόσο ζωντανές, με αποτέλεσμα να αναδεικνύεται άκρως ευκρινώς ο χαρακτήρας του κάθε ήρωα. Το μυθιστόρημα αποτελείται από ανθρώπους που δεν είναι πια νέοι αλλά σπαρταρούν για λίγη ζωή ακόμη. «Πάντα έτσι γίνεται μεγαλώνοντας», αναφέρει η συγγραφέας «όμως, παραμεγαλώνοντας, να που γεννιέται η επιθυμία επικύρωσης της ζωής που έφυγε και η ανάγκη εγκαρτέρησης για τη ζωή που απομένει». Σε αυτό το τελευταίο εστιάζει και το εξής απόσπασμα, που αποτελεί μια από τις πιο δυνατές στιγμές της αντάμωσης των αδερφιών στο φαράγγι.
«Γλείφοντας και μασουλώντας προχωρούσαν ακόμη πιο αργά τώρα, ο ρυθμός είχε πέσει πολύ, αιτία το κοκτέιλ από κούραση και σκέψεις, όλοι θα έβαζαν με το νου τους ένα σωρό, από κοντά και τον χρόνο που αρχίζει να απειλεί. – Ακούτε βρε; Φώναξε με όλη της την ψυχή, ξυπνήσανε και οι πέτρες. – Ακούτε; Ζούμε σας λέω, ζούμε, ζούμε ακόμη και τα εφτά αδέρφια και είμαστε μαζί. Αυτό είναι το τυχερό μας.»
Τα λόγια αυτά της Ινούς σαν να ηχούν με αντίλαλο στον αγέρα του φαραγγιού, αλλά κυρίως στις συνειδήσεις των ηρώων και στα μηνίγγια του αναγνώστη. Όσο περνά ο χρόνος, οι ενδοσκοπήσεις των αδερφών πληθαίνουν, η υπομονή τους δοκιμάζεται, το φαράγγι αλλάζει όψη, γίνεται τόπος ανάγκης για εξιλέωση και συνεργός στις εσωτερικές απολογίες των αδερφιών. Αν και τα πρόσωπα είναι πολλά, δεν πρέπει να κάνει εντύπωση το γεγονός ότι δεν κυριαρχεί ο διάλογος. Σπάνια θα δούμε στο βιβλίο συζήτηση μεταξύ των αδερφιών στο τώρα. Τον λόγο παίρνουν οι συλλογισμοί και το συναίσθημα. Οι πράξεις και τα λόγια του παρελθόντος απ’ τη μια και οι συνέπειές τους που σκάνε σαν κύματα στο παρόν από την άλλη. Τα αδέρφια δεν έχουν μεταξύ τους ανοιχτούς λογαριασμούς που πρέπει να κλείσουν, ούτε κυριαρχούν οι προστριβές. Η νοσταλγία, αυτό το απροσδιόριστο συναίσθημα, κυρίως γιατί ακροβατεί ανάμεσα στα στρατόπεδα του θετικού και του αρνητικού προσήμου, της γλυκιάς υπενθύμισης από τη μια και της μάταιης επιστροφής στην τότε πραγματικότητα από την άλλη, έχει έναν και μόνο σκοπό: την αναθέρμανση των δεσμών των μελών της αρχικής μεγάλης οικογένειας και τη διατήρηση της αναμμένης σπίθας μεταξύ τους που με την πάροδο του καιρού τρεμοσβήνει. Ο χρόνος, εξάλλου, δεν επουλώνει απαραίτητα τις πληγές, απλώς είτε αναισθητοποιεί το τραύμα είτε μεταλλάσσει τον πόνο σε συνήθεια.
Η οικογένεια αποτελεί τον βασικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι ιδέες και τα μηνύματα του έργου. Οικογένεια και μάλιστα εν ευρεία εννοία. Όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο συγγενών, αλλά, δευτερευόντως και σε συλλογικό επίπεδο συμπολιτών υπό την έννοια της οικογένειας της κοινωνίας, ως δεύτερου κυττάρου της πολιτείας. Η οικογένεια λοιπόν. Επτά αδέρφια από την ίδια κοιλιά αλλά με σαφώς διαφορετικές πορείες. Όπως ακριβώς δηλαδή και τα κλαδιά ενός δέντρου. Πηγάζουν όλα από τον ίδιο κορμό. Η σκιαγράφηση των βασικών προσώπων, αλλά και της φιγούρας της μητέρας, του πατέρα και του Μάρκου (συζύγου της Ευδοκίας που αυτοκτόνησε) μέσα από συγκεκριμένα περιστατικά δίνουν μια μεστή γεύση από το ποιόν των χαρακτήρων. Ο Βαρδής, ο στυλοβάτης της οικογένειας, ο Γεράσιμος, η μοναδική αναφορά «αριστερού» στο έργο, η χήρα Ευδοκία του «πάντα ευχαριστώ», που έπειτα θέλει «να γίνει Κουφοντίνας», ο ομοφυλόφιλος αδερφός Ελισσαίος, που έχει κερδίσει τον σεβασμό όλων, η ευαίσθητη ζωγράφος Θεώνη και ο εσωστρεφής Αργύρης, ως ήρεμη δύναμη. Δεν θα σταθώ, για λόγους χρόνου, ξεχωριστά στην ιστορία και το υπόβαθρο του καθενός. Αυτό θα το ανακαλύψουμε όλοι όσοι βρεθούμε στο φαράγγι και ξεφυλλίσουμε το βιβλίο. Θα μείνω μόνο σε ορισμένα αποσπάσματα - πινελιές του μυθιστορήματος, και πιο συγκεκριμένα στα εξής.
Πρώτο απόσπασμα: Η αγάπη και ο θάνατος της μητέρας των αδερφιών:
«Όταν η Αλεξάνδρα και ο Βαρδής άρχισαν να ψάχνουν Βουλγάρα για τη μαμά, οι ίδιοι αδύνατον ν’ αφήσουν τη δουλειά στο φούρνο για να την φροντίζουν, η μαμά δύστροπη, δεν της έκαναν ούτε οι Βουλγάρες, ούτε οι Αλβανίδες, ούτε οι Ουκρανές, ο γιος και η νύφη της τα είχαν φτύσει. Της τηλεφώνησα κι εγώ, είπε η Θεώνη, την πήρα με το καλό. Μαμά, η κοπέλα από τη Σόφια είναι εγγυημένη, μιλάει αρκετά καλά τα ελληνικά, θα την έχεις παρέα. Ξέρει από τριαντάφυλλα; Με ρωτάει. Μαμά, δεν έχεις πια τριανταφυλλόκηπο. Εγώ όμως θέλω να μιλάω για τριαντάφυλλα. Όσο ζω ακόμη, θέλω να μιλώ για τριαντάφυλλα.»
Δεύτερο απόσπασμα: Η υποταγή της Ινούς στην αγάπη που είχε για τον άντρα της.
«Στα παραγγέλματά του, Ινώ, κυρά μου, το τασάκι, Ινώ, παιδί μου, το κρασί, εκείνη ασυναίσθητα χτυπούσε δυο φορές τα τακουνάκια της στο πάτωμα, σαν φαντάρος μπροστά στον στρατηγό, προτού τρέξει να εκτελέσει κατά γράμμα και με χαμόγελο τις εντολές, ώστε να κυλήσει απρόσκοπτα η τελετή της χαλάρωσης του άντρα της από τα τρεχάματα της δουλειάς, να εκτιμηθεί δεόντως το καλοσερβιρισμένο ζεστό δείπνο, να ακολουθήσει η φάση της χώνεψης μπροστά στην τηλεόραση και να κλείσει το πρόγραμμα κάτω από τα στρωσίδια, που μπορεί να μην εόρταζαν όπως παλιότερα τους έρωτες του ζεύγους, κρατούσαν πάντως την ενθύμησή τους, ήταν η φωλιά που βαστούσε τα κορμιά τους δίπλα – δίπλα για ολόκληρη νύχτα. (...) Μπορεί να διαφήμιζε την επιτυχία της σε όλα αυτά, να έλεγε και μερικές υπερβολές, αλλά έτσι κάνουν όσοι δηλώνουν είτε πολύ ευτυχισμένοι, είτε πολύ δυστυχισμένοι, κλέβουν στο ζύγι.»
Τρίτο απόσπασμα, όταν ο Βαρδής ενημερώνεται τηλεφωνικά από τον γιο του ότι το παιδί της γυναίκας του ανήκει τελικά σε άλλο πατέρα και όχι στον γιο του. Αποτυπώνεται πλήρως ο σκοπός της συνάντησης, ότι δηλαδή η συνεύρεση των επτά αδερφών έγινε, για να περάσουν καλά ή τουλάχιστον για να μην περάσουν άσχημα. Κανείς δεν έπρεπε μήτε είχε δικαίωμα να κόψει τους δεσμούς που αναπλάθονταν στο φαράγγι. Αναφέρει, λοιπόν, η συγγραφέας:
«Προσέχοντας να μην πάρουν οι γύρω χαμπάρι, ο Βαρδής είπε όσα σωστά πατρικά λόγια μπόρεσε, λόγια του τηλεφώνου, που δεν υποκαθιστούν το ζωντανό στόμα, το ζωντανό βλέμμα και την αγκαλιά σαν ανοίγει αυτόματα, σωτήριος αερόσακος σε πρόσκρουση. Μακάρι να γινόταν να πετάξει αστραπή κοντά στον γιο του. Δεν γινόταν. Τις επόμενες ώρες, ενώ θα τον έτρωγε η ανησυχία, θα έπρεπε να παίζει θέατρο για να μη σπείρει στους έξι τη στενοχώρια. Μια μέρα ήταν αυτή.»
Τέταρτο σημείο η κορυφαία στιγμή της απορίας και ταυτόχρονα της απόγνωσης της Ευδοκίας, σχετικά με την απόφαση του συζύγου της Μάρκου να την εγκαταλείψει και να αυτοκτονήσει. Παλεύει για το αν θα πει την αλήθεια στα αδέρφια της. Άραγε θα φάνταζε ατιμωτική για τη μνήμη του Μάρκου της η ανακοίνωση της αυτοκτονίας στα υπόλοιπα αδέρφια; Η Ευδοκία μάχεται να συγκρατήσει το στόμα της και για χάρη όλων, για χάρη του όρκου του «φαραγγιού», αποσιωπά τα βάσανα που την βαραίνουν. Μας λέει, λοιπόν:
«Πώς βλαστοσέρνουνε οι καρπουζιές και οι αγγουριές και γίνονται πάπλωμα στα χαλικερά ακρωτηριανά χωράφια; Έτσι βλαστοσέρνουνε μέσα μου οι τύψεις. Μάρκο, ήμουνα απούσα; Λειψή για στήριγμά σου; Γιατί δεν με εμπιστεύτηκες να σκεφτούμε μαζί μια λύση δίχως θάνατο; Νομίζεις πως έβαζα το θερμοκήπιο πάνω από σένα; Πως δεν θα έκανα δίχως ταξίδια αναψυχής στις τουλίπες της Ολλανδίας και στα ηλιοτρόπια της Ρωσίας; Ψωμί και λάδι θα μου έφτανε, αρκεί να ήμουνα μαζί σου. Γιατί δεν έκαψες κι αυτό το σημείωμα; Γιατί το έγραψες; Πώς τα κατάφερες έτσι, να με ξεχρεώσεις μεν από το δάνειο, αλλά να με χρεώσεις ως το λαιμό και με το φευγιό σου και με την υποχρέωση της σιωπής;»
Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλειφθεί η αναφορά στην πολιτική υφή ορισμένων σημείων, που θίγουν τα κακώς κείμενα και την επικαιρότητα. Κοινός τόπος η διακαής προσμονή μιας αλλαγής, μιας επίπονης μεν αλλά διαφορετικής πνοής στην χώρα. Όμως τελικά, η συλλογικότητα, η ενωμένη αντιμετώπιση των προβλημάτων χωρίς κομματικούς και χρωματικούς προσδιορισμούς για το καλό όλων ανεξαιρέτως, φαίνεται ότι αποτελεί όνειρο καλοκαιρινής νυχτός για την Ελλάδα. Αναφέρει η συγγραφέας:
«Και στις πιάτσες των ταξί, σαράντα πέντε λεπτά και μιάμιση ώρα και τρεις ώρες δίχως κούρσα, νύχτα που κανείς δεν πήγαινε πουθενά, έλεγε (ο Γεράσιμος) στους άλλους ρέστους συναδέλφους: Θα πεθάνουμε, και δεν θα ’χουμε πάρει μια ιδέα από ξεσηκωμό. (...) Στην έβδομη δεκαετία της ζωής του, ο Γεράσιμος, δεν έλπιζε πια ότι θα αξιωνόταν να ζήσει μια πρωτιά της Αριστεράς, από πολλών ετών το είχε κιόλας συνηθίσει, μια κακιά συνήθεια, αστειευόταν με τους κοντινούς και ανεστέναζε άχαρα, θεατρικά. Δυσπιστούσε ακόμη και στην πιθανότητα να ζήσουν την τούμπα της κατάστασης τα εγγόνια του, οχτώ και πέντε χρονώ. Το χέρι κάποτε βαστούσε όπλο, μετά πανό, μετά τηλεκοντρόλ και τώρα το ποντίκι του υπολογιστή, έλεγε και χτυπούσε το κεφάλι του. (...) Οι λαοί δεν πολεμάνε το άδικο μόνον όταν είναι σίγουροι ότι θα νικήσουν, το πολεμάνε γιατί δεν γίνεται να μην αντισταθούν και, σύντροφε, ο φόβος είναι σκουλήκι στο μυαλό.»
Τι πιο εύστοχο, για να αντικατοπτρίσει πλήρως την απώλεια του δικαιώματος στην ελπίδα, την απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα, όταν και η τελευταία εναλλακτική λύση σωτηρίας φαίνεται να μην θέλει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα ή να συναινεί σιωπηρά στην επ’ αόριστον διαιώνισή του... Βλέπουμε ότι το όπλο έγινε ποντίκι, οι ιδέες μετατράπηκαν σε τζούφια πυρομαχικά και τα παιδιά, εκ γενετής ακόμη, σε καταδικασμένους οφειλέτες: οφείλουν στη ζωή με το που βγαίνουν στη ζωή. Αλλά ας μείνουμε σε αυτούς τους προβληματισμούς κι ας ετοιμάσουμε κάποια στιγμή κι εμείς την κάθοδο σε ένα φαράγγι της δικής μας επιλογής. Ας μην πάψουμε να ονειρευόμαστε, γιατί, όπως λέει και η συγγραφέας: «Αν οι άνθρωποι δεν ονειρεύονται κάτι ξυπνητοί, δεν ονειρεύονται τίποτα και κοιμισμένοι.»
Πολλές οι στιγμές και οι σκηνές έντασης, όπως η ανατριχιαστική και
συγκλονιστική παράλληλα περιγραφή στο τέλος του βιβλίου του χαμού του φίλου του Αργύρη, όταν το πλοίο βουλιάζει μέσα στην τρικυμιώδη θάλασσα. Δεν θα αναφερθώ στο γεγονός, γιατί πραγματικά αξίζει να το διαβάσετε και να ανακαλύψετε την συγγραφική μαεστρία από μόνοι σας. Κάθε χαρακτήρας, λοιπόν, σέρνει από πίσω του και τον αόρατο σάκο της δικής του ζωής, με τις έγνοιες του και με την πολυπόθητη λύτρωση σε αναμονή. Μια λύτρωση που από τη μια μπορεί να επέλθει μόνο μέσα από τη βοήθεια και τη στήριξη της οικογένειας, αλλά και μία λύτρωση από την άλλη που για χάρη ακριβώς της οικογένειας ματαιώνεται, αποκρύπτεται, υποβαθμίζεται και εν τέλει μετατοπίζεται αορίστως για το μέλλον. Γλυκόπικρα χαμόγελα, σφιγμένα χείλη και καθαρά μέτωπα. Αυτά τα τρία στοιχεία συνδέουν τα επτά αδέρφια, στην κάθοδο στο φαράγγι και στην επάνοδο έπειτα στις καθημερινότητές τους, πίσω στην πραγματική ζωή. Το τάμα εκπληρώθηκε, ο όρκος ακολουθήθηκε, η συνάντηση, έστω και τυπικά, έγινε. Ανήκει πια στο παρελθόν. Κι ας μην λέχθηκαν όσα ήταν κρυμμένα σε νου και καρδιά. Όχι άδικα. Κάθε ψυχή, άλλωστε, είναι υποθηκευμένη από τις δικές της δοκιμασίες. Ίσως δεν έπρεπε και να λεχθούν. Ίσως γιατί στην ανθεκτική αγάπη και στην αδερφική έγνοια του να μη στενοχωρηθεί κανείς, τα νήματα των μηνυμάτων κινούνται αόρατα, με τα βλέμματα, τα αγγίγματα, τις δυο – το πολύ τρεις – λακωνικές κουβέντες, συμπυκνωμένων όλων στα λόγια της Ινούς: «Ακούτε; Ζούμε σας λέω, ζούμε, ζούμε ακόμη και τα εφτά αδέρφια και είμαστε μαζί. Αυτό είναι το τυχερό μας.»
http://kostasleimonis.blogspot.gr/201...
August 5, 2016
Το Φαράγγι είναι ένα βιβλίο το οποίο πραγματεύεται τις οικογενειακές σχέσεις και τα ανείπωτα μυστικά 7 αδερφιών ηλικίας από 50κάτι μέχρι 70φεύγα τα οποία είχαν υποσχεθεί ότι κάποια στιγμή όλοι μαζί θα βρίσκονταν για να περπατήσουν ένα φαράγγι στην γεννέτειρα τους Κρήτη σαν ένα τελετουργικό σμιξίματος.
Για το κάθε αδέρφι αυτή η συνάντηση σημαίνει διαφορετικά πράγματα. Ο καθένας και η καθεμιά φέρνει άλλα κρυφά με τα οποία η ζωή τους έχει σημαδέψει και ποτέ δεν μοιράστηκαν. Κάποιοι θα βρουν την ευκαιρία να ξαλαφρώσουν από όσα ποτέ τους δεν είπαν στην οικογένεια τους, άλλοι...
Ας μην το τραβάω. Δεν μπορώ να πω ότι απόλασα αυτό το βιβλίο. Το βαρέθηκα πριν τη μέση. Ένιωθα σε κάθε σελίδα ότι πολύ απλά δεν είχε γραφτεί για τα δικά μου μάτια και τα δικά μου βιώματα. Ήταν μια εξιστόρηση του πώς «η γενιά του Πολυτεχνείου», ή «της Μεταπολίτευσης», όπως την αποκαλεί η «νεολαία», έχει καταλήξει σήμερα· τα βάσανα των ζωών αυτής της συγκεκριμένης ομάδα ανθρώπων που πλέον βλέπουν τις ζωές τους στα χρόνια της κρίσης να κατρακυλάνε στη μιζέρια κι εκείνες των παιδιών τους να μην έχουν καν από κάπου να κατρακυλήσουν.
Ως μοναχοπάιδι, με πολύ μικρο σόι, μια λιγότερο μοιρολατρική ή θλιψεοφετιχιστική οπτική γωνία από αυτή της συγγραφέος -γιατί κι αυτή για τη γενιά της έγραψε- και όντας το λιγότερο καμιά 5άρα χρόνια μικρότερος από τα παιδιά των πρωταγωνιστών του βιβλίου, τα βιωματικά στοιχεία που θα αναγνώριζαν οι 60άρηδες για τους οποίους είναι αυτό το βιβλίο πολύ απλά δεν με άγγιξαν. Δηλαδή, ήταν ενδιαφέρον, αλλά μόνο για την ιστορία, για να μπορώ να ρίξω μια ματιά στις ζωές αυτών των Ελλήνων οι οποίοι με πολλούς τρόπους, ψυχολογικά και πρακτικά, κουβαλάνε το πρόσφατο παρελθόν και αντιπροσωπεύουν το παρόν της γηραιάζουσας χώρας μας.
Αλλά και σε αυτό, στο ιστορικο-κοινωνικολογικό του κομμάτι -το ίδιο που μου κεντρίζει το ενδιαφέρον όταν χαζεύω παλιές ελληνικές ταινίες για τους γνώριμους αγνώριστους δρόμους, τα κουρέματα, τους ιδιωματισμούς, και απλά αδιαφορόντας για την πλοκή- ούτε υπό αυτό το πρισμά με άγγιξε η γραφή της κας. Καρυστιάνη. Ούτε τα επτά αδέρφια δεν μπορούσα να τα ξεχωρίσω, πόσο μάλλον παιδιά, ξαδέρφια και λοιπή οικογένεια, ούτε το γλαφυρό, προφορικό της στυλ μου έκανε κλικ. Ένιωθα σαν όλοι να μιλάνε με την φωνή της συγγραφέως, ίσως επειδή στο βιβλίο δεν υπήρχαν εισαγωγικά για τους διαλόγους α λα Σαραμάγκου, αλλά σίγουρα επειδή όλοι οι χαρακτήρες μου έδιναν την αίσθηση ότι ήταν πολλαπλές προσωπικότητες του ίδιου ατόμου.
Η ειρωνία είναι ότι αυτό το βιβλίο ήταν δώρο από τον πατέρα μου. Όταν τον ρώτησα γιατί μου το πήρε, η απάντηση του ήταν ότι του το πρότειναν. Όμως το ότι ο πατέρας μου δεν ξέρει τα γούστα μου στα βιβλία θα μπορούσε να είναι κι αυτό κομμάτι μιας αντίστοιχης εξιστόρησης κάποιας οικογένειας με προβλήματα επικοινωνίας σε κάποιο εναλλακτικό εξιλαστήριο Φαράγγι. Άλλωστε, με τον πατέρα μου ανέκαθεν πηγαίναμε πεζοπορίες μαζί.
Για το κάθε αδέρφι αυτή η συνάντηση σημαίνει διαφορετικά πράγματα. Ο καθένας και η καθεμιά φέρνει άλλα κρυφά με τα οποία η ζωή τους έχει σημαδέψει και ποτέ δεν μοιράστηκαν. Κάποιοι θα βρουν την ευκαιρία να ξαλαφρώσουν από όσα ποτέ τους δεν είπαν στην οικογένεια τους, άλλοι...
Ας μην το τραβάω. Δεν μπορώ να πω ότι απόλασα αυτό το βιβλίο. Το βαρέθηκα πριν τη μέση. Ένιωθα σε κάθε σελίδα ότι πολύ απλά δεν είχε γραφτεί για τα δικά μου μάτια και τα δικά μου βιώματα. Ήταν μια εξιστόρηση του πώς «η γενιά του Πολυτεχνείου», ή «της Μεταπολίτευσης», όπως την αποκαλεί η «νεολαία», έχει καταλήξει σήμερα· τα βάσανα των ζωών αυτής της συγκεκριμένης ομάδα ανθρώπων που πλέον βλέπουν τις ζωές τους στα χρόνια της κρίσης να κατρακυλάνε στη μιζέρια κι εκείνες των παιδιών τους να μην έχουν καν από κάπου να κατρακυλήσουν.
Ως μοναχοπάιδι, με πολύ μικρο σόι, μια λιγότερο μοιρολατρική ή θλιψεοφετιχιστική οπτική γωνία από αυτή της συγγραφέος -γιατί κι αυτή για τη γενιά της έγραψε- και όντας το λιγότερο καμιά 5άρα χρόνια μικρότερος από τα παιδιά των πρωταγωνιστών του βιβλίου, τα βιωματικά στοιχεία που θα αναγνώριζαν οι 60άρηδες για τους οποίους είναι αυτό το βιβλίο πολύ απλά δεν με άγγιξαν. Δηλαδή, ήταν ενδιαφέρον, αλλά μόνο για την ιστορία, για να μπορώ να ρίξω μια ματιά στις ζωές αυτών των Ελλήνων οι οποίοι με πολλούς τρόπους, ψυχολογικά και πρακτικά, κουβαλάνε το πρόσφατο παρελθόν και αντιπροσωπεύουν το παρόν της γηραιάζουσας χώρας μας.
Αλλά και σε αυτό, στο ιστορικο-κοινωνικολογικό του κομμάτι -το ίδιο που μου κεντρίζει το ενδιαφέρον όταν χαζεύω παλιές ελληνικές ταινίες για τους γνώριμους αγνώριστους δρόμους, τα κουρέματα, τους ιδιωματισμούς, και απλά αδιαφορόντας για την πλοκή- ούτε υπό αυτό το πρισμά με άγγιξε η γραφή της κας. Καρυστιάνη. Ούτε τα επτά αδέρφια δεν μπορούσα να τα ξεχωρίσω, πόσο μάλλον παιδιά, ξαδέρφια και λοιπή οικογένεια, ούτε το γλαφυρό, προφορικό της στυλ μου έκανε κλικ. Ένιωθα σαν όλοι να μιλάνε με την φωνή της συγγραφέως, ίσως επειδή στο βιβλίο δεν υπήρχαν εισαγωγικά για τους διαλόγους α λα Σαραμάγκου, αλλά σίγουρα επειδή όλοι οι χαρακτήρες μου έδιναν την αίσθηση ότι ήταν πολλαπλές προσωπικότητες του ίδιου ατόμου.
Η ειρωνία είναι ότι αυτό το βιβλίο ήταν δώρο από τον πατέρα μου. Όταν τον ρώτησα γιατί μου το πήρε, η απάντηση του ήταν ότι του το πρότειναν. Όμως το ότι ο πατέρας μου δεν ξέρει τα γούστα μου στα βιβλία θα μπορούσε να είναι κι αυτό κομμάτι μιας αντίστοιχης εξιστόρησης κάποιας οικογένειας με προβλήματα επικοινωνίας σε κάποιο εναλλακτικό εξιλαστήριο Φαράγγι. Άλλωστε, με τον πατέρα μου ανέκαθεν πηγαίναμε πεζοπορίες μαζί.
August 19, 2018
Νομίζω ότι είχα πολλές προσδοκίες από αυτό το βιβλίο. Το ξεκινούσα, το άφηνα, το ξανάπιασα, ο τρόπος γραφής της είναι κάπως σαν να κάνεις αφήγηση των σκέψεων σου όμως λίγο μπερδεμένα. Υπήρχαν φράσεις γεμάτες πλούτο, που ένιωθα πόσο ωραίο είναι αυτό που διάβασα αλλά και στιγμές που βαριόμουν. Αυτο που εμένα μου άρεσε και επιλέγω να κρατήσω από αυτό το βιβλίο είναι η υπαρξιακη μοναξιά του κάθε ήρωα, τα βάρη της ζωής που τελικά συνέχισαν να κουβαλούν ίσως βέβαια τελικά το φαράγγι να λειτουργησε από μόνο του καθαρτικά. Μου άρεσε η ιστορία του Αργύρη και γενικά οι ήρωες θα μπορούσαν να είναι ξεχωριστά βιβλία, ήθελα όμως κάτι παραπάνω. Ωραίο να το διαβάζεις στην Κρήτη, και να καταλαβαίνεις την πλούσια διάλεκτο της.
July 8, 2018
Η Καρυστιάνη γράφει υπέροχα και μπορεί και δημιουργεί ενδιαφέροντες χαρακτήρες με βάθος και ρεαλισμό. Η υπόθεση ωραία όμως οι αποκαλύψεις που υπόσχεται από την αρχή δεν θεωρώ ότι ήταν σημαντικές και περίμενες κάτι παραπάνω. Επίσης στην όλη πεζοπορία περίμενα να δω τους χαρακτήρες να αλληλεπιδρουν περισσότερο και να έρχονται πιο κοντά κι όχι να αναπολούν συνέχεια το παρελθόν με τη μορφή εσωτερικού μονολόγου.
April 30, 2019
Χωρίς να του λείπουν οι καλές στιγμές -με κούρασε κάπως η ανάγνωσή του. Ένιωσα να σκαλώνει η ροή του τόσο από πλευράς περιεχομένου όσο και από πλευράς λόγου. Αναμφίβολα η Καρυστιάνη είναι σπουδαία τεχνίτρια του λόγου,σε παρασύρει με τη μεταφορική, σχεδόν ποιητική γλώσσα , αλλά στο Φαράγγι πολύ συχνά με καθυστερούσε η δομή της πρότασής της, η βραδύτητα στην εξέλιξη και η όλη διαχείριση της πλοκής. Σίγουρα δε με άγγιξε όσο κάποια από τα προηγούμενα βιβλία της.
November 1, 2023
Με εκπλήσσει η χαμηλή βαθμολογία του συγκεκριμένου.
Δεν το λές αριστούργημα αλλά είναι ένα μετα-παπαδιαμάντειο κομψοτέχνημα (άντε αφού όλοι γράφουν κριτικές για να κάνουν φιγούρα, έκανα κι εγώ τη δική μου :)
Ίσως να μην άρεσε σε κάποιους η έλλειψη μιας κλασικής κλιμάκωσης και αποκλιμάκωσης αλλά αυτό ήταν εσκεμμένο - νομίζω - και εν προκειμένω εύστοχο και ταιριαστό.
Δεν θα του έβαζα 5 αστεράκια αλλά το κάνω προς αποκατάσταση του άδικου μέσου όρου.
Δεν το λές αριστούργημα αλλά είναι ένα μετα-παπαδιαμάντειο κομψοτέχνημα (άντε αφού όλοι γράφουν κριτικές για να κάνουν φιγούρα, έκανα κι εγώ τη δική μου :)
Ίσως να μην άρεσε σε κάποιους η έλλειψη μιας κλασικής κλιμάκωσης και αποκλιμάκωσης αλλά αυτό ήταν εσκεμμένο - νομίζω - και εν προκειμένω εύστοχο και ταιριαστό.
Δεν θα του έβαζα 5 αστεράκια αλλά το κάνω προς αποκατάσταση του άδικου μέσου όρου.
January 20, 2016
Το "Φαραγγι" ειναι το τριτο βιβλιο της Καρυστιανη που διαβαζω (μετα τη "Μικρα Αγγλια" και τον "Αγιο της μοναξιας"). Ο τροπος γραφης της ειναι χωρις αμφιβολια ιδιαιτερος και χαρακτηριστικος. Δινεται στον αναγνωστη η εντυπωση πως η συγγραφεας, πριν καθισει να γραψει, εχει δημιουργ��σει στο μυαλο της μια ολοκληρωμενη εικονα την οποια στη συνεχεια κοβει σε μικρα κομματια. Επειτα δινει μπερδεμενα κι ενα-ενα τα κομματια αυτα της ζωης και της ιστοριας καθε ηρωα. Πεταει π.χ. ενα ονομα ή ενα συμβαν χωρις να δινει περισσοτερες λεπτομερειες κι εξηγησεις κι ετσι ο αναγνωστης συνεχως αναρωτιεται: ποιος ειναι ο ταδε; τι εννοει λεγοντας αυτο; Εχει, δηλαδη, μπροστα του τα κομματια ενος μεγαλου παζλ και δε μπορει απο την αρχη να βρει τη σωστη τους θεση. Αυτο γινεται σιγα σιγα. Σιγα σιγα τα κομματια μπαινουν στη θεση τους και αποκαλυπτεται ολοκληρη η εικονα. Και οταν γινεται αυτο το αποτελεσμα ειναι θαυμασιο.
Θεωρω πως γενικοτερα τα βιβλια της διαβαζονται εαν ειναι κανεις ξεκουραστος και συγκεντρωμενος ετσι ωστε να μην εκνευριστει, να μπορει να καταλαβει τι διαβαζει και να του αρεσει ο τροπος γραφης. Στα βιβλια της Καρυστιανη καθε λεξη μετραει αλλα πολλες φορες πρεπει να φτασει κανεις ως το τελος για να ανακαλυψει το νοημα λεξεων που συναντησε στις πρωτες σελιδες.
Το "Φαραγγι" μου αρεσε πολυ. Μου αφησε μια γλυκοπικρη γευση. Η ιστορια που ξεχωρισα αυτη του Αργυρη.
Θεωρω πως γενικοτερα τα βιβλια της διαβαζονται εαν ειναι κανεις ξεκουραστος και συγκεντρωμενος ετσι ωστε να μην εκνευριστει, να μπορει να καταλαβει τι διαβαζει και να του αρεσει ο τροπος γραφης. Στα βιβλια της Καρυστιανη καθε λεξη μετραει αλλα πολλες φορες πρεπει να φτασει κανεις ως το τελος για να ανακαλυψει το νοημα λεξεων που συναντησε στις πρωτες σελιδες.
Το "Φαραγγι" μου αρεσε πολυ. Μου αφησε μια γλυκοπικρη γευση. Η ιστορια που ξεχωρισα αυτη του Αργυρη.
March 14, 2017
Είναι κάποια βιβλία που δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη υπόθεση αλλά σε τραβάει ο τρόπος γραφής και ανυπομονεις για το παρακάτω. Είναι και βιβλία που συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο : δεν σε τραβάει ο τρόπος γραφής αλλά θέλεις να δεις που θα καταλήξει και συνεχίζεις να διαβάζεις με προσμονή. Το βιβλίο αυτό το τοποθέτησα στη 2η κατηγορία και δυστυχώς ακόμα και η προσμονή για την εξέλιξη έμεινε ανικανοποιητη. Ίσως φταίνε οι μεγάλες προσδοκίες από τα προηγούμενα βιβλία της Καρυστιανη, όπως η Μικρά Αγγλία και τα Σακιά που με είχαν γοητεύσει. ίσως οι συχνές και απλοικες παρομοιωσεις που χρησιμοποιουνται κατά κόρον εδώ, και που δεν είναι του γούστου μου. Ίσως η πληθώρα των χαρακτήρων που δεν σε αφήνει να τους γνωρίσεις καλά, να "δεθεις" πραγματικά με κάποιον, να συμπασχεις και να πορευτεις μαζί του. Ίσως και η γενικότερη δυσθυμη διάθεση των ημερών που και αυτή παίζει το ρόλο της στην δημιουργία εντυπώσεων...
November 9, 2015
Η γραφή της δεν μου άρεσε καθόλου. Η ιστορία των επτά αδελφών είχε κάποιο ενδιαφέρον αλλά τίποτα το πρωτότυπο. Μια τραγική νωχελικότητα ενώ οι ψυχές των ηρωών έβραζαν. Ξεχώρισα την ιστορία του Αργύρη, στα σαγόνια του καρχαρία κ την ιστορία της Ευδοκίας, με τον χαμό του αγαπημένου της Μάρκου που μου τράβηξαν πιο πολύ την προσοχή. Αλλά ακόμα κ στο τέλος περιμένοντας ένα δυναμικό κρεσέντο μια ανέλπιστη κορύφωση, απογοητεύτηκα.
December 2, 2017
Δύσκολη η γραφή της Καρυστιάνη, αποσπασματική, θελει επιμονή. Αλλά εκφραστικότατη. Και το βιβλίο αυτό, βαθιά ανθρώπινο.
September 10, 2017
Διαβάστε ολόκληρη την κριτική στο Smassing Culture
Το φαράγγι: Μια βιογραφία του καθενός εαυτού
Έχοντας δώσει μια υπόσχεση στη μνήμη του πατέρα τους, ένα τάμα στον απόντα γεννήτορα, επτά αδέλφια με καταγωγή απ’ τα Χανιά την Κυριακή 11 Μαΐου του 2014 διανύουν το Ασφεντιανό φαράγγι. Κάποιοι είναι έτοιμοι εδώ και καιρό για την οικογενειακή σύναξη ανυπομονώντας να βρεθούν αντιμέτωποι με αλήθειες που δεν χωρούν άλλη αναβολή. Άλλοι φοβούνται την αδερφική έκρηξη καημών και εξομολογήσεων. «Κάτι έχουν τα φαράγγια, η πέτρα πετάει πέρα τη σκαρταδούρα, ορίζει τα σημαντικά και απολύτως απαραίτητα, τα ζυγίζει στις σωστές τους διαστάσεις…». Τι κι αν το αίμα της οικογένειας των Λιόδηδων έχει πια διασκορπιστεί σε μέρη ξένα, το σμίξιμο στο κρητικό έδαφος θα ξαναγεννήσει τον αδερφικό θεσμό που «στέκει πιο πάνω κι απ’ το σύνταγμα». Ο παρθένος αγέρας και το άγιο χώμα θα επαναπατρίσουν τις μνήμες και τα εφηβικά όνειρα των ψυχών αυτών.
Η λεπτομέρεια αποδοσμένη σαν να ‘ναι αλήθεια, πισωγυρίσματα στον χρόνο που σου δίνουν απαντήσεις όταν μόλις γεννηθεί η ερώτηση. Γραφή ντόπια της ψυχής, χωρίς τελείες για να νιώθεις το λαχάνιασμα της ανάσας, με τελείες για να κοπάσεις και να κοιτάξεις γύρω σου, μέσα σου. Εναλλαγές στο προφορικό τώρα που δημιουργούν στο μυαλό σκηνές διαλόγου που ταράζει. Κάθε τόσο το τοπίο του φαραγγιού και τα σοφά ρητά σε προκαλούν σε ανασκοπήσεις που αγγίζουν τα ενήλικα κι ανήλικα χρόνια.
Η Καρυστιάνη είναι ένα από τα εννιά αδέλφια της οικογενείας. Έχουν αμελήσει μια παλιά υπόσχεση. Η εξιλέωση της βρίσκεται στις σελίδες αυτού του βιβλίου ιδωμένη μέσα από εφτά διαφορετικούς καθρέφτες.
Μυημένη η συγγραφέας στο κρητικό μεγαλείο. Κάθε γράμμα σχηματίζει το σχήμα των βράχων, των πουλιών. Στέλνει τις μυρωδιές των θάμνων και τον ήχο μιας ησυχίας που όλο μιλά.
Ξεκινάω κι εγώ το οδοιπορικό στο άγριο και βατό κρητικό φαράγγι. Έχω παρέα τα εφτά αδέρφια. Εκείνα δεν με βλέπουν, τα κοιτώ από ψηλά. Ακούω τις συζητήσεις τους, βλέπω τις κρυφές κινήσεις, τα βλέμματα που διασταυρώνονται ή μένουν μετέωρα, αναθυμούμαι μνήμες. Ένα κομμάτι της καρδιάς τους είναι και δικό μου. Φθάνω στο τέλος κι έχω διανύσει το δικό μου φαράγγι. Έχω συναντήσει ξανά τη ζωή την παλιά, την τωρινή και την επόμενη.
Το φαράγγι: Μια βιογραφία του καθενός εαυτού
Έχοντας δώσει μια υπόσχεση στη μνήμη του πατέρα τους, ένα τάμα στον απόντα γεννήτορα, επτά αδέλφια με καταγωγή απ’ τα Χανιά την Κυριακή 11 Μαΐου του 2014 διανύουν το Ασφεντιανό φαράγγι. Κάποιοι είναι έτοιμοι εδώ και καιρό για την οικογενειακή σύναξη ανυπομονώντας να βρεθούν αντιμέτωποι με αλήθειες που δεν χωρούν άλλη αναβολή. Άλλοι φοβούνται την αδερφική έκρηξη καημών και εξομολογήσεων. «Κάτι έχουν τα φαράγγια, η πέτρα πετάει πέρα τη σκαρταδούρα, ορίζει τα σημαντικά και απολύτως απαραίτητα, τα ζυγίζει στις σωστές τους διαστάσεις…». Τι κι αν το αίμα της οικογένειας των Λιόδηδων έχει πια διασκορπιστεί σε μέρη ξένα, το σμίξιμο στο κρητικό έδαφος θα ξαναγεννήσει τον αδερφικό θεσμό που «στέκει πιο πάνω κι απ’ το σύνταγμα». Ο παρθένος αγέρας και το άγιο χώμα θα επαναπατρίσουν τις μνήμες και τα εφηβικά όνειρα των ψυχών αυτών.
Η λεπτομέρεια αποδοσμένη σαν να ‘ναι αλήθεια, πισωγυρίσματα στον χρόνο που σου δίνουν απαντήσεις όταν μόλις γεννηθεί η ερώτηση. Γραφή ντόπια της ψυχής, χωρίς τελείες για να νιώθεις το λαχάνιασμα της ανάσας, με τελείες για να κοπάσεις και να κοιτάξεις γύρω σου, μέσα σου. Εναλλαγές στο προφορικό τώρα που δημιουργούν στο μυαλό σκηνές διαλόγου που ταράζει. Κάθε τόσο το τοπίο του φαραγγιού και τα σοφά ρητά σε προκαλούν σε ανασκοπήσεις που αγγίζουν τα ενήλικα κι ανήλικα χρόνια.
Η Καρυστιάνη είναι ένα από τα εννιά αδέλφια της οικογενείας. Έχουν αμελήσει μια παλιά υπόσχεση. Η εξιλέωση της βρίσκεται στις σελίδες αυτού του βιβλίου ιδωμένη μέσα από εφτά διαφορετικούς καθρέφτες.
Μυημένη η συγγραφέας στο κρητικό μεγαλείο. Κάθε γράμμα σχηματίζει το σχήμα των βράχων, των πουλιών. Στέλνει τις μυρωδιές των θάμνων και τον ήχο μιας ησυχίας που όλο μιλά.
Ξεκινάω κι εγώ το οδοιπορικό στο άγριο και βατό κρητικό φαράγγι. Έχω παρέα τα εφτά αδέρφια. Εκείνα δεν με βλέπουν, τα κοιτώ από ψηλά. Ακούω τις συζητήσεις τους, βλέπω τις κρυφές κινήσεις, τα βλέμματα που διασταυρώνονται ή μένουν μετέωρα, αναθυμούμαι μνήμες. Ένα κομμάτι της καρδιάς τους είναι και δικό μου. Φθάνω στο τέλος κι έχω διανύσει το δικό μου φαράγγι. Έχω συναντήσει ξανά τη ζωή την παλιά, την τωρινή και την επόμενη.
October 24, 2017
Αυτό το βιβλίο το διαβάσαμε με τη λέσχη βιβλίου. Αρχικά πίστευα ότι δεν θα μου άρεσε γιατί είχε πολλά πρόσωπα και έμοιαζε σαν να υπάρχει μια πικρή και λυπητερή ιστορία για το κάθε πρόσωπο. Πίστεψα ότι οι ώρες που θα διέθετα για την ανάγνωση του βιβλίου θα πήγαιναν χαμένες γιατί δεν θα κατάφερνα να κρατήσω κάτι από αυτό το βιβλίο που να έχει ουσία. Έκανα λάθος! Το φαράγγι, αν και δεν είναι ένα βιβλίο που διαβάζει κάποιος εύκολα, μπορεί εύκολα να συνδεθεί στις μνήμες όλων με διάφορους χαρακτήρες από κάθε οικογένεια. Πρόκειται για τη δυναμική που αποκτούν μέσα στα χρόνια ορισμένες αδελφικές και γενικότερα οικογενειακές σχέσεις, για την αγάπη, τα μυστικά, την αποκάλυψη και την ψυχική κάθαρση. Στην αρχή έκανα ένα σχεδιάγραμμα με τα πρόσωπα. Στην πορεία, καθώς ξετυλιγόντουσαν οι ζωές τους στις σελίδες του βιβλίου, συμπλήρωνα τις λεπτομέρειες στο σχεδιάγραμμα και αυτό με βοήθησε πολύ.
August 16, 2021
Όπως είπαν και άλλοι αναγνώστες, θέλει επιμονή αυτό το βιβλίο. Κάποια στιγμή κουράστικα, πολλές οι υπερβολικές λεπτομέρειες που αφαιρούν από άλλα κομμάτια που είναι εξαιρετικά. Επειδή πρόκειται για πολλαπλές ιστορίες που αλληλοπλέκονται, το βιβλίο δεν έχει κάποια "κύρια" ιστορία που να εξελίσσεται καθώς περνούν οι σελίδες. Ο αναγνώστης πρέπει απλά να αφεθεί στη γραφή, διότι η ιστορία δεν προχωράει, όσες σελίδες και να γυρίσει.
Πάντως, δε λείπουν οι φράσεις που σου κόβουν την ανάσα και σε στέλνουν να σκέφτεσαι... κλασσική Καρυστιάνη.
Πάντως, δε λείπουν οι φράσεις που σου κόβουν την ανάσα και σε στέλνουν να σκέφτεσαι... κλασσική Καρυστιάνη.
December 27, 2024
Την αγαπώ για αυτή τη θλίψη της γραφής της,όμως εδώ μου έλειψε η κορύφωση, μου έλειψαν οι εικόνες και οι μυρωδιές από το φαράγγι,και,παρόλο που υπήρχε πλούσιο υλικό, δεν ήταν όσο έντονο-συναισθηματικά- θα μπορούσε.
3/5⭐️
3/5⭐️
July 1, 2025
Η Καρυστιάνη για μένα είναι πολύ αγαπημένη συγγραφέας και πάντα με αγγίζει ο τρόπος που γράφει και τα θέματα που καταπιάνεται. Εδώ κάνει την εξαίρεση και δεν είναι γυναίκα η πρωταγωνίστρια αλλά τα ζητήματα της αποδοχής μιας κοινωνίας που αλλάζει. Δυνατό αλλά όχι από τα πιο δυνατά της.
August 18, 2025
Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τη συγκεκριμένη συγγραφέα και ακόμη δεν είμαι σίγουρη αν μου άρεσε ή όχι αυτό που διάβασα. Η Ιωάννα Καρυστιανή αδιαμφισβήτητα έχει ένα πολύ ιδιαίτερο συγγραφικό ύφος και ξέρει να χειρίζεται το λόγο με μαεστρία. Βέβαια, ο τρόπος γραφής της με ξένισε αρκετά στην αρχή. Χρειάστηκε να διαβάσω πολλές παραγράφους δύο και τρεις φορές και να γυρίζω πίσω τις σελίδες για να καταλάβω ποιος είναι ποιος. Στην πορεία το συνήθισα και μάλιστα μαγεύτηκα από πολλές φράσεις της. Επίσης, σκιαγραφεί ικανοποιητικά τον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων και περιγράφει επαρκώς τα προβλήματα και τις ανησυχίες τους. Σε κάποιους χαρακτήρες εστιάζει περισσότερο, σε κάποιους λιγότερο, κάτι που βρίσκω λογικό σε ένα βιβλίο μόλις 250 σελίδων. Κρατώ τις ιστορίες του Αργύρη και της Ευδοκίας, οι οποίες ήταν εξαιρετικές. Ωστόσο, δεν μου άρεσε καθόλου το ότι στην πλειοψηφία του βιβλίου διαβάζουμε τις εσωτερικές σκέψεις των χαρακτήρων. Αφού το βασικό στοιχείο είναι η σχέση μεταξύ των επτά αδελφών, θα έπρεπε να κυριαρχούσε ο μεταξύ τους διάλογος και η σύγκρουση. Εδώ όμως είναι σχεδόν ανύπαρκτα. Περιμένεις καρτερικά τη στιγμή που θα συγκρουστούν τα αδέλφια και αυτή η στιγμή δεν φτάνει ποτέ. Όταν κάτι πάει να γίνει, τελικά δεν συμβαίνει τίποτα και καταλήγεις με ένα τέλος λειψό, που με άφησε εντελώς ανικανοποίητη. Περίμενα πολύ περισσότερα από μία πλοκή που εστιάζει στην αδελφική σχέση και τα μυστικά που έχουν τη δύναμη να την καταστρέψουν. Παρ' όλα αυτά, ο τρόπος γραφής της συγγραφέως μου έκανε εντύπωση και σίγουρα θα επιχειρήσω να ξαναδιαβάσω βιβλίο της.
May 11, 2020
Πολύ ωραία η γραφή της Καρυστιάνη όπως πάντα. Το βιβλίο έφυγε νερό, σε 4 μέρες, δεν μπόρεσα να το αφήσω όχι τόσο από την αγωνία αλλά κυρίως επειδή είναι από τους συγγραφείς που αν αφήσεις για λίγο χάνεις τη ροή ίσως και το νόημα και πρέπει να γυρίσεις πολύ πίσω.
Αρκετή πίκρα στις ιστορίες των πρωταγωνιστών, το μόνο που μου έλειψε ήταν ένα τέλος ίσως πιο λυτρωτικό. Ωστόσο, πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα όπως και να χει.
Αρκετή πίκρα στις ιστορίες των πρωταγωνιστών, το μόνο που μου έλειψε ήταν ένα τέλος ίσως πιο λυτρωτικό. Ωστόσο, πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα όπως και να χει.
August 4, 2016
Είναι αυτή η πίκρα που αναδύεται πίσω από τις γραμμές, αυτή η τόσο ιδιαίτερη μελαγχολία που κουβαλούν όλοι οι ήρωες, αυτή που σε κάνει να πιστεύεις ότι κουβαλούν όλου του κόσμου τα πάθη....απολαυστική γραφή, όπως το περιμένει κανείς από την Καρυστιάνη. 7 αδέλφια, 7 ζωές, ένα φαράγγι και η κατακλείδα-συμπέρασμα-ευχή "από σήμερα γερνάμε όλοι μαζί!!"
August 8, 2016
Το βιβλίο είναι το πρώτο της συγγραφέως που διαβάζω.Ως τέτοιο μου κανε εντύπωση.Πολύ ωραία γραφή,μια πλοκή ανθρώπινη με λίγο μυστήριο.Βοήθησε και το ότι το διάβασα στα Σφακιά στις διακοπές μου...Μ άρεσε πολύ και το συστήνω.
April 25, 2018
Κουραστικο.ειχε τοσα πολλα ονοματα που χανοσουνα. Επρεπε να τα γραψεις σε χαρτι για να φτιαξεις γενεαλογικο δεντρο.ευτυχως ηταν μικρο
Displaying 1 - 26 of 26 reviews