Και γιατί φοράει γούνινες μπότες μες το κατακαλόκαιρο;
Ποια είναι η ονειρική γυναίκα Νταραντάε;
Πώς επεμβαίνει για να βοηθήσει τους πιστούς του ο θεός των σεξουαλικών δυνάμεων;
Ποια κατάρα κρατάει τους καλικάντζαρους δεμένους σ' έναν τόπο;
Τι σημαίνει Μπόρτου και γιατί ψευδίζει το φίδι με το μυστηριακό όνομα Ζήσης;
Το κλασικό Sword And Sorcery συμπράττει με τη σάτιρα, με απώτερο σκοπό την ανόθευτη διασκέδαση. Μπείτε στην ταβέρνα στο πλευρό του Κόμπες και αναφωνήστε μαζί του:
ΦΑΓΙΑ! ΒΥΖΙΑ!
(το βιβλίο διατέθηκε δωρεάν στα πλαίσια του πρώτου ΦantastiCon που έγινε στην Ελληνομερικάνικη Ένωση στις 3 και 4 Οκτωβρίου 2015)
Η Ευθυμία Ε. Δεσποτάκη γεννήθηκε το 1975 στην Αθήνα και σπούδασε γεωλογία και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών. Είναι μέλος του sff.gr, του μεγαλύτερου ελληνικού φόρουμ σχετικά με το φανταστικό. Σποραδικά άρθρα και βιβλιοκριτικές της εμφανίστηκαν κατά καιρούς σε free-press έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά, όπως οι Σελιδοδείκτες, οι Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, το amagi.gr, το sff.gr, οι Αλλόκοσμες Ιστορίες και τα Φανταστικά Χρονικά. Διηγήματά της βρίσκονται επίσης σε συλλογές, περιοδικά και fanzine. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Πολιτιστικού Συλλόγου Φίλων του Φανταστικού – ΦantastiCon και της συγγραφικής ομάδας Άρπη.
Ο Κόμπες ο Ντερλικοτής δεν είναι ούτε κωμικό φάνταζυ, ούτε σάτιρα ούτε παρωδία σορντ εντ σόρσερυ. Είναι ξεκάθαρα μία φάρσαα γραμμένη από μία συγγραφέα με βαθιά γνώση του είδους και πολύ δυνατή πένα.
Το στόρυ έχει τον κλασικό βάρβαρο κλέφτη να κάνει μία σειρά από ευτράπελα quests για να πάρει ένα μαγικό αντικείμενο. Τα βάζει με αποτρόπαια τέρατα, βαμπίρια, καλικατζαρέους και πάει λέγοντας. Το χιούμορ... είναι υποκειμενικό, αν περιμένετε Πράτσετ προσπεράστε, το ίδιο κι αν θέλετε κάτι πιο κουλτουρέ τύπου ΝτάγκλαςΆνταμς. Εδώ το χιούμορ είναι απλό, χοντροκομμένο και δρόμικο, ίσως και λίγο βεβιασμένο σε σημεία, φέρνει περισσότερο σε θέατρο σκιών παρά σε σίτκομ. Και πάνω που το τριάστερο έρχεται με τη φόρα αμαξοστοιχίας η συγγραφέας σου πετάει ένα ψαρωτικότατο τέλος και εσύ αναρρωτιέσαι αν τελικά ήταν ένα χιουμοριστικό βιβλίο ή αν ήταν το δόλωμα για να καταπιείς το (δραματικό) αγκίστρι και πούείναιτοεπόμενορεπαιδιά;
Αν δεν κάνω λάθος, αυτή είναι η πρώτη μου επαφή με τα γραπτά της Ευθυμίας. Έχει γράψει κάμποσες ιστορίες, έχει εκδώσει και ένα μυθιστόρημα το οποίο κοσμεί την βιβλιοθήκη μου, αλλά με αυτή την φαρσοκωμωδία φαντασίας την γνωρίζω για πρώτη φορά συγγραφικά.
Λοιπόν, πέρασα εξαιρετικά. Η ιστορία μου έφτιαξε το κέφι με το χιούμορ, το βρισίδι και τις τρελές περιπέτειες του Κόμπες, αλλά επίσης μου κράτησε το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Δεν διάβασα απλά μια φάρσα/κωμωδία φαντασίας, αλλά συνάμα μια ευφάνταστη περιπέτεια, γεμάτη περίεργα πλάσματα, ωραία τοπία και μπόλικα μαγικά. Επίσης συμπάθησα πάρα μα πάρα πολύ τον Κόμπες τον Ντερλικωτή, έναν κλέφτη που μπλέκει στις χειρότερες περιπέτειες, χάρη στην έξη του για τα χρυσά νομίσματα και τα λογής λογής αντικείμενα αξίας. Όσον αφορά την γραφή, είναι πάρα πολύ καλή, σαφώς ευχάριστη και με κωμική διάθεση, και σε πολλές στιγμές αρκετά αθυρόστομη (είπαμε, πρωταγωνιστής είναι ένας κλέφτης).
Τέλος πάντων, αν θέλετε να διαβάσετε μια ιστορία φαντασίας που θα σας φτιάξει το κέφι και θα σας κάνει να χαμογελάσετε αρκετές φορές, τότε η συγκεκριμένη νουβέλα είναι ό,τι πρέπει. Όμως θα χορτάσετε και μπόλικη δράση, εκτός από γέλιο. Σίγουρα θα διαβάσω και το δεύτερο μέρος κάποια στιγμή.
Είχα την ατυχία, όταν η συγγραφέας μοίραζε εντελώς δωρεάν αυτά τα πονήματα, να μην είμαι ένας από τους τυχερούς. Τώρα που αυτό διορθώθηκε, ένα έχω να πω. Πως μπορούσα να ζω χωρίς να τα έχω διαβασει; Χιούμορ, κοσμοπλασια, sword n sorcery σε μεγάλες ποσότητες. Πάρε κόσμε και απόλαυσέ τα στο έπακρο...
Respect στη Ναρού, γιατί τα βάζει με το τρομακτικότερο λογοτεχνικό θεριό: το χιούμορ. Και βγαίνει νικήτρια. Καταλαβαίνω ότι το κοκαλάκι του χιούμορ (όπως και του τρόμου) βρίσκεται σε διαφορετικό σημείο στον καθένα μας, αλλά δε μπορώ ούτε να φανταστώ αναγνώστη να μην απολαμβάνει τον (ναι, οκ, κάφρικο, κρύο, χονδροειδές, γυμνασιακό - εσκεμμένα είναι έτσι, ρε παιδιά!) χαβαλέ αλλά και την εξαιρετική γραφή που κυλάει νεράκι. Μοναδικό μου παράπονο, οι δέκα τελευταίες σελίδες, όπου το βιβλίο ξαφνικά αφήνει πίσω του όσα έχτισε στις προηγούμενες ενεηντακάτι και το γυρίζει στο "βαρύ" και "σοβαρό", σαν οποιοδήποτε άλλο φάντασυ δηλαδή. Ήθελα να παραμείνει πιστό στη μοναδικότητά του, στο "ΦΑΓΙΑ, ΒΥΖΙΑ!" πνευμα! Η δραματική αλλαγή, κατά τη γνώμη μου, το αδικεί. Αλλά, όπως και να'χει, το απόλαυσα και με το παραπάνω.
Φτιαγμένο, έτοιμο, υπογεγραμμένο για την πάρτη μου, το βιβλιαράκι με περίμενε στο Fantasticon και πολύ χάρηκα γι’ αυτό. Αυτοέκδοση-αλλά-του-εκδότη-του-άρεσε-πολύ-αλλά-σημεία-των-καιρών; Όχι. Κρυφή αυτοέκδοση; Μπα. Ντεμέκ συνέκδοση; Ούτε. Διανομή Δωρεάν, ρε φίλε. Γιατί; Γιατί μπορώ. Γιατί ο Κόμπες δεν είναι για μια ροδακινένια μπαργουμάνα αλλά για όλο τον κόσμο ναούμ. Ισχυρή απόφαση, ειδικά τις μέρες που ζούμε. Η κίνηση ήταν μια κορυφαία, ειλικρινής, γροθιά από χερούκλες σαν φτυάρια. Πρέπει όμως να πω για το βιβλίο... Αλλά τι να πω εγώ για τον Κόμπες; Αν δεν άρεσε σε μένα το βιβλίο σε ποιον θα άρεσε; Ας είναι, θα δοκιμάσω να προσπαθήσω να κάνω ότι προσπαθώ να είμαι αντικειμενικός. Βάρβαρος από το Νότο, με οικογένεια που δεν σφαγιάστηκε αλλά ψάχνει… άντε δεν θα το σποϊλεριάσω, ο Κόμπες ζει σε έναν κόσμο Χαουαρντικό, όπως μας αρέσει. Προτού επιτεθεί ουρλιάζει «οουυυυυυ» και τα τελευταία δυο χρόνια συνεργάζεται με τον μάγο Πετρεξού για να μπαίνει συνεχώς σε μπελάδες. Υπάρχουν δύο λέξεις-σύνθημα του Κόμπες που περιέχουν το χιούμορ αλλά δεν θα τις πω. Χοντρό συχνά, χοντροκομμένο συνέχεια και πρόστυχο. Στους διαλόγους, στην πλοκή, στην πρόζα, η Ευθυμία δεν άφησε κάποιο σημείο που να μην το ξεζούμισε. Το χιούμορ. Αποτέλεσμα ήταν να το (ξανα)διαβάσω μονορούφι με ένα μόνιμο χαμόγελο στη μούρη. Τα ευρήματα έχουν πλάκα, τα σχόλια, η ατμόσφαιρα, όλα. Το βιβλίο γενικά έχει κέφι, δείχνει πως η συγγραφέας απολάμβανε να το γράφει κι αυτό περνάει. Ως και το τέλος. Γιατί εκεί γίνεται κάτι μαγικό. Όλα τα μικρά στοιχεία που θεωρείς ασήμαντα ή έστω ελαφριά, έρχονται να δέσουν σε μια κορύφωση που δεν περιμένεις με τίποτα. Έφαγα χαστούκι εκεί. Το παραδέχομαι. Ζαλίστηκα. Είπα πως θα προσπαθήσω να είμαι αντικειμενικός, αλλά, νταξ, απλά δεν μπορώ. Είναι περίπτωση βιβλίου μαύρο-άσπρο. Ή θα πετύχει το στόχο του ή όχι. Δεν έχει ενδιάμεσο, δεν μπορείς να το βάλεις στο καντάρι γιατί πολύ απλά αν το μισό βιβλίο είναι κρύο και το υπόλοιπο ζεστό, τότε το βιβλίο απέτυχε. Ιδιαίτερο βιβλίο, ναι. Ναι, ο ο κόσμος είναι Old School; Ναι, δύσκολα θα το εμπιστευόταν εκδοτικός (κακώς). Αλλά το βιβλίο αυτό που θέλει, το πετυχαίνει. Εκατό στα εκατό. Όσα στα όσα. Και λίγο ακόμα για το τέλος. Νταξ, δεν άντεξα να μην τις πω τις δυο λέξεις, συγνώμη. Το επόμενο τεύχος το συντομότερο, να μάθουμε τι σκατά γίνεται και με την... Δεν το λέω. Άντε.
Μα τον Κρομ, ο Κόμπες είναι τσίφτης! (κάποιες σκέψεις για το ‘’Ρουμπίνι του Ντεό-Νταό’’ της Ευθυμίας Δεσποτάκη)
Όπως έχω πει πολλάκις, νιώθω μία ταύτιση με το περιεχόμενο των κειμένων και την προσέγγιση του γραψίματος της Ευθυμίας Δεσποτάκη. Ναι, εκείνη κλίνει προς το epic fantasy ενώ εγώ προς το urban fantasy, μα και οι δυο μας έχουμε το πολύ σοβαρό κομμάτι της κοσμοπλασίας μας (multiverse στον πυρήνα του), καθώς και την ‘’βαλβίδα αποσυμπίεσης’’, με κείμενα που παίζουν με όλα τα κλισέ του είδους που μας μεγάλωσε και αγαπάμε. Όταν έμαθα για τον Κόμπες είχα ήδη ξεκινήσει την Μπαφομέτα μου, μα δεν είχα διαβάσει ακόμα κάποιο κείμενο της Ευθυμίας. Όταν διάβασα δύο βιβλία της για τις Στροφές, έπαθα σοκ, και ήξερα ότι πλέον θα την ακολουθώ σε κάθε κυκλοφορία της!
Συμπεριλαμβανομένων και τον Κόμπες. Αχ… Με στεναχωρεί πολύ το γεγονός ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει κάποιο crossover με Κόμπες και Μπαφομέτα. Αρχικά δεν ξέρω αν θα ενδιέφερε την συγγραφέα κάτι τέτοιο, έπειτα το ocd δε μου το επιτρέπει, γιατί δεν είναι καν στον ίδιο κόσμο οι δυο τους. Τρίτον ο Κόμπες τρέχει σε αποστολές, ενώ η Μπαφομέτα κυρίως ρίχνει χαμαλίκα σε κοσμάκη (και ο Κόμπες έχει ήδη εργοδότη)… μα ναι, είναι και οι δύο κωλόπαιδα, και γι αυτό μάλλον τα αγαπάμε.
Στο προκείμενο όμως…
Την πρώτη περιπέτεια του Κόμπες την απόλαυσα τρομερά. Δεν ήξερα τι να περιμένω, μα γέλασα δυνατά σε κάποια σημεία, ενώ συνεχώς είχα ένα κουτό χαμόγελο στο πρόσωπό μου. Έχω διαβάσει αρκετή κωμική φαντασία (όχι μόνο Πράτσετ μα και άλλους) και καταλαβαίνω ότι είναι κάπως ρίσκο. Ή θα πετύχει, ή δε θα πετύχει. Εδώ έχουμε όχι μόνο επιτυχία, μα θρίαμβο!
Δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με λογοπαίγνια και τραγελαφικές καταστάσεις, μα με μία ολόκληρη κοσμοπλασία που το σλάπστικ συναντά τον Γκόγκολ. Σε πολλά σημεία μου θύμισε τις ‘’νεκρές ψυχές’’ και τα ευτράπελα θεατρικά του -σε τόνο περισσότερο όχι σε περιεχόμενο- και ειδικά με την γυναίκα του κάπελα και την σχέση της με τον Κόμπες. Πιστεύω αυτό λέει πολλά.
Η δομή, για κάποιο λόγο, μου θύμισε τον Πύργο του Ελέφαντα του Χάουαρντ, σε συνδυασμό με τον Γκρέι Μάουζερ του Λάιμπερ. Μα εκεί όλες οι ομοιότητες λίγους. Το πράγμα που ποθεί να κλέψει το αγόρι μας είναι η μυθική ‘’Ανάσα της φραγκόκοτας’’ και η ��εριπέτεια ξεκινά!
Από το μωρό και τη μαμά φίδι, στους καλικάντζαρους της πύλης του χαλκού και τα ηχοφαντάσματα, από την υπέροχη μυθική πόλη Δρου (πόσο της έλειπε αυτό το Κ από την κατάληξη χαχα) και την μούμια του μάγου, από τα μεταλλικά ξωτικά και τον μύθο των γκαμήλ, χαμογελούσα συνεχώς όπως προείπα, γιατί ένιωθα και πάλι γυμνάσιο! Τότε που διάβαζα μανιωδώς Ντριτζτ ντο Έρντεν και η δομή ήταν πάντα: πάμε εδώ, δράση, πάμε εκεί, δράση, νικάμε την αποστολή με ΔΡΑΣΗ, επιστροφή στο σπίτι (και ίσως να μπει κι εδώ λίγο δράση).
Τα πράγματα όμως που έλαμψαν στην αναγνωστική μου ματιά σαν θησαυρός σε σεντούκι ήταν τα εξής: i) η οργή του Ζήση και το θεματικό σχήμα κύκλου (αν το σκεφτούμε κάπως ανοιχτά) το οποίο καταλήγει σε ουροβόρο! ii) η ΠΑΝΕΞΥΠΝΗ προοικονομία της ιδιότητας του Ντεό-Νταό και πώς συνδέθηκε με τον Ζήση και τον Κόμπες! iii) το ‘’για να μην μπαίνει κόσμος, όχι για να μη βγαίνει’’ είναι σαν αντιστροφή του Κέρβερου, που επέτρεπε την είσοδο και όχι την έξοδο, και την έμμεση αναφορά την εκτίμησα! Και τέλος iv) η σχέση της Μέρσα και του Πετρεξού, που με πόναγε όσο κι αν γέλαγα, γιατί είναι σα να ξαναδιαβάζω την Νανά του Ζολά, μα από την πλευρά κάποιου πονεμένου.
Γενικές εντυπώσεις: το χιούμορ μπορεί κάποιες στιγμές να γινόταν παιδιάστικο μα ποτέ φθηνό, η ποιότητα της γλώσσας της συγγραφέως είναι αδιαμφισβήτητη για άλλη μια φορά, ενώ ή ντέα εξ μάκινα Νταράνταε, ενώ θα ήθελα παραπάνω ψωμί, κάτι μου λέει να κάνω υπομονή και ότι όλα θα εξηγηθούν στα επόμενα.
Αν και θα ήθελα να γράψω κριτική για τα αριστουργήματα που έχει γράψει η Ευθυμία και ακόμα δεν έχει εκδόσει(πράγμα το οποίο θα γίνει λίαν συντόμως και, πιστέψτε με, θα ακολουθήσει χαμός), θα αρκεστώ σε αυτό το άκρως συλλεκτικό αριστουργημα, το οποίο, ελπίζω να επανεκδοθεί λίαν συντόμως. Έχουμε μια καθαρόαιμη heroic fantasy σάτιρα, που όμως σέβεται από κάθε άποψη τον εαυτό της, διχως να παραλείπει τίποτα από τα στερεότυπα/μοτίβα του εν λόγω είδους... Για να καταλάβετε τι εννοώ, συνοδεύεται ακόμα και απο χάρτη! Στην ιστορία φυσικά γινεται της μουρλής, δίχως τίποτα να μενει διχως να διακωμώδηθει σε υπερθετικό βαθμό... Η Ευθυμία έχει μεγάλα κέφια, και μας το περνάει με τον πλέον καυστικό τρόπο!!! Αν το δείτε στην συλλογή του φίλου σας, απλά σκοτώστε τον για να του το αρπάξετε, πάρτε το στη σπηλιά σας και πριν το καταβροχθήσετε, ουρλιάξτε όπως ο ΄Κόμπες: ΦΑΓΙΑ! ΒΥΖΙΑ!
Ο Κόμπες είναι ένας ήρωας που περίμενε με αξιοθαύμαστη, για την ιδιοσυγκρασία του, υπομονή, να έρθει από το ράφι στα χέρια μου. Συγκεκριμένα, κοντά τρία χρόνια πάνε από τότε που τον πρωτοτρύπωσα στο σακίδιό μου, στο Φαντάστικον του 2015. Δεν πρόλαβε ο έρμος να διαβαστεί, γιατί έπεσε πάνω σε μετακόμιση. Τον ξαναπέτυχα την επόμενη χρονιά μαζί με το αδελφάκι του και τον βούτηξα λείμαργα. Που να ήξερε πως θα βρισκόταν μπροστά σε μια θύελλα προσωπικών αναποδιών; Νομίζω ότι μπορεί και να το μάντεψε, γιατί κρύφτηκε σε μια κούτα πριν τελειώσω την ανάγνωση. Ξαναβγήκε και τελείωσα κάποτε, αλλά με όλα αυτά τα πέρα-δώθε, ακόμα κι αυτός δεν κατάφερε να μου προσφέρει όσα είχε στο παράξενο δισάκι του. Τα άλλα δυο αδερφάκια του, τα διάβασα κι αυτά αποσπασματικά, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να έχω αληθινά σαφή ιδέα περί τίνος επρόκειτο. Αλλά για όποιον δεν το ξέρει, ο Κόμπες μπορεί να γίνει εξαιρετικά πεισματάρης. Και νάτον που ξεφύτρωσε μπροστά μου το περασμένο Σάββατο ενώ τακτοποιούσα τα βιβλία μου μετά την τελευταία - ουφ και ουφ - μετακόμιση. Ε όχι! Του αξίζει καλύτερη μεταχείρηση. Σκέφτηκα. Και τον πήρα μαζί μου σήμερα. Στη δουλειά. Ναι, εκεί που με πληρώνουν για να κάνω διάφορες μυστηριώδεις μαγείες και να διορθώνω τα τεχνικά προβλήματα της πολυπόθητης τηλεπικοινωνίας σε αυτήν την ταλαίπωρη χώρα. Μόνο που ευτυχώς για μένα και τον Κόμπες η εποχικότητα του Αυγούστου με άφησε ελεύθερη να τον χαρώ. Το αγόρι μας! Καθότι ο Κόμπες σε μια άλλη εκτίμηση της αθυρόστομης προσωπικότητάς του έκανε ένα μεγάλο καλό. Με συμφιλίωσε με κάτι που ως τώρα η σον-σον αγωγή μου δεν μου επέτρεπε να παραδεχτώ ότι με έκανε να γελώ. Με τον μπουνταλά και μυτόνγκα κλεφταράκο ξεκλείδωσα τη δική μου αθυρόστομη αναγνωστική δυνατότητα. Και γέλασα. Και χάρηκα. Και τον συμπάθησα. Κάποιες φορές θέλω να τον δείρω λιγουλίνο για τον ανοικονόμητο τρόπο που την πέφτει στα κορίτσια. Κάποιες φορές θέλω να τον σκηνοθετήσω με την τσεκούρα στο χέρι να ουρλιάζει την πολεμική του ιαχή. Η πρώτη fantasy ιστορία του Κόμπες το λοιπόν, είναι μια εξαιρετικά καλογραμμένη περιπέτεια, που διαβάζεται άνετα. Μπορεί να γεννά κατά βάση γελάκια, αλλά υπάρχει ένας λανθάνων προβληματισμός, που μόνο η έμπειρη και δεξιοτέχνις Ευθυμία μπορεί να σκιαγραφήσει με την θαυμαστή χρήση της γλώσσας. Γιατί τέσσερα αστεράκια; Η απάντηση είναι ύπουλη! Γιατί ήταν πολύ λίγο! Μόλις διαβάσω τα υπόλοιπα θα επανέλθω!
Το τελείωσα χθες κι έχω μονάχα ένα ερώτημα: πότε θα διαβάσω το επόμενο; :P Σοβαρά τώρα, το βιβλίο είναι καλό. Δεν είναι για όλους, απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο κοινό, όπως όλες οι παρωδίες. Εκεί όπου παραδέχομαι την Ευθυμία είναι στο ότι ναι μεν διακωμωδεί, αλλά το κάνει με απέραντη αγάπη για το sword and sorcery. Λατρεύει αυτό που κάνει, γι' αυτό και το αποτέλεσμα την δικαιώνει. Εμένα μου άρεσε το τέλος, αν και καταλαβαίνω γιατί κάποιοι το βρήκαν εκτός κλίματος. Και κλείνοντας, αν και προσωπικά δεν μου αρέσει ιδιαίτερα ο συγκεκριμένος τρόπος γραφής (κάπως πιο 'λαϊκός'), ταιριάζει σε αυτό το βιβλίο και σίγουρα γίνεται με μαεστρία. Συγχαρητήρια καιγια την έκδοση, είναι πολύ όμορφη!
Η παρθενική εμφάνιση του Κόμπε. Ένα ακατέργαστο διαμάντι. Έτυχε να το διαβάσω μετά τη δεύτερη περιπέτεια. Όσα έγραψα για το διαμαντοτρύπανο ισχύει και εδώ. Η συγγραφέας τα σπάει. Φαντασία στο έπακρο με ιδιαίτερη αγάπη σε Πράτσετ και Λάιμπερ. Ίσως θα προτιμούσα σε ορισμένα σημεία λίγο λιγότερη βωμολοχία. Θα μπορούσε να αποφευχθεί και να υποννοηθεί!!!! Αλλά μου άρεσε τόσο που περιμένω περιπέτεια του Κόμπε να συναντά τη Μαγέκα την καρ εμ, μαριόλα που ήξερε τα κόλπα όλα. Έχει πολύ ψωμί ο κόσμος της Ευθυμίας. Δε μου μένει παρά να φωνάξω, ΦΑΓΙΑ!!!!ΒΥΖΙΑ!!!!!!