What do you think?
Rate this book
Het verlies van België: De strijd tussen de Nederlandse koning en de Belgische revolutionairen in 1830
1830: koning Willem I wordt overrompeld door een revolutie in het zuiden van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Het komt tot zware gevechten. De revolutionairen, onder leiding van de Brusselse republikein Louis De Potter, winnen. De Nederlandse kroonprins Willem wil koning van België worden, maar de republikeinen verhinderen dat. De revolutionairen voeren ook onderling een ongenadige strijd, waarbij de republikeinen ten slotte geliquideerd worden door de monarchisten. Het nieuwe koninkrijk ontstaat. Maar in Den Haag geeft koning Willem de strijd voor 'zijn' België nog niet op. Een masterclass in politiek.Meesterverteller Johan Op de Beeck reconstrueert minutieus en meeslepend het ontstaan van België. Dit rijkelijk geïllustreerde boek is een must have voor iedereen die geïnteresseerd is in onze vaderlandse geschiedenis en politiek.
494 pages, Kindle Edition
First published September 19, 2015
26 people are currently reading
493 people want to read
About the author
Johan Op de Beeck
22 books192 followersJohan Op de Beeck is a well-known TV face and has had a renowned career in media and journalism for 35 years. Previously, he was active as an anchor of the VRT news, documentary maker, director of Canvas, presenter and interviewer of various talk shows and editor-in-chief of various media at home and abroad. Today he is an independent communications consultant and author of a series of successful non-fiction books, which do very well in the bestseller lists and are always well received.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 39 reviews
May 23, 2018
Gewoonweg schitterend boek! Het zou verplichte lectuur moeten zijn voor minstens alle parlementariërs en geschiedenisstudenten. Louis De Potter is een prachtig 'hoofdpersonage'. Zo vaak heb ik gedacht 'eindelijk' een goed boek over 1830. Ik ben eigenlijk wel trots dat ik een heel bescheiden bijdrage heb mogen leveren aan het idee om dit boek te schrijven.
July 17, 2019
Gent, 20 oktober 2018. Enkele honderden aanwezigen zien hoe de stad een nieuw standbeeld rijker is: dat van koning Willem I, die over de Verenigde Nederlanden regeerde van 1815 tot 1830. De Gentse gemeenteraad had hiertoe eerder unaniem goedkeuring gegeven. Het toont aan hoe de Oost-Vlaamse hoofdstad 200 honderd jaar na datum deze vorst nog erkentelijk is voor onder andere de oprichting van de universiteit, het kanaal naar Terneuzen en de uitbouw van haar textielnijverheid. Ook steden als Luik profiteerden van zijn bewind om een kolen- en staalindustrie te beginnen.
Op 1815, na de slag van Waterloo beslisten in Wenen de toenmalige Europese grootmachten om de Nederlanden te herenigen, iets wat de Bourgondiërs eeuwen ervoor hadden bewerkstelligd. Het boek van Johan Op de Beeck toont hoe deze reünie een houdbaarheidsdatum van slechts 15 jaar had. De auteur focust op twee vergeten revolutionairen, beiden liberaal: Louis De Potter en Alexandre Gendebien. In de geest van de Franse Revolutie zijn ze ook republikein. Op de Beeck schrijft hoe het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden een vrijhaven werd voor allerhande politieke radicalen uit Europa. Enkel kritiek op de eigen persoon wist Willem I moeilijk te verdragen. In het kantelend tijdperk van monarchie (18e eeuw) naar liberalisme en nationalisme (19e eeuw) was het kwestie om een duidelijke strategie te kiezen: ofwel meegaan met de tijdsstroom en hervormingen doorvoeren ofwel doorgaan via het uitbuiten van verdeeldheid in het andere kamp. Politieke oppositie in België bestond enerzijds uit de eerder conservatieve clerus en adel en anderzijds een groeiende liberale burgerij. De eerste was bevreesd voor de godsdienstvrijheid van Willem I, die het godsdienstmonopolie van de Kerk doorbrak. De tweede wilde meer politieke macht. Hoezeer hun ideale maatschappij verschilde van elkaar, toch slaagden beiden erin onder het unionisme samen te werken. Willem daarentegen hinkte op twee benen: hij toonde zich principieel onverzettelijk, maar weigerde deze houding militair door te duwen. Vervolgens gaf hij uiteindelijk toe (bijvoorbeeld door zijn minister van justitie Van Maanen te ontslaan), maar de politieke beslissing kwam meestal te laat. Hij versterkte in de geesten van de opstandelingen het idee dat hun politieke eisen legitiem waren. Bovendien werden de onlusten gevoed vanuit Frankrijk, via opruiers en oud-strijders van 1789 en Napoleon die in de Zuidelijke Nederlanden hoopten de revolutie richting een Belgische republiek te doen slagen. Misschien nog het meest merkwaardig van alles is hoe een professioneel leger als het Nederlandse niet lukte om enkele duizenden burgers te overwinnen. De nederlaag rond het Warandepark, de paniek toen het leger vanuit de huizen werd beschoten, de pijnlijke aftocht bij licht verzet in enkele provinciesteden, de onduidelijke commandostructuur zijn een duidelijk militair falen vanuit Den Haag.
De bevlogen liberale idealen en grommende onderbuik van de maatschappij baarde menig politieke leider van de Belgische revolutie zorgen. Weinigen tot geen waren bereid om het algemeen stemrecht te verlenen aan de arbeiders en boeren die hun leven op het spel hadden gezet om het Nederlandse leger te stoppen. Anderzijds oefende de Europese diplomatie druk uit om het idee van een republiek te laten varen. Vooral katholieken als Merode zagen hun kans om de constituele monarchie als compromis voor te stellen. De Potter zag mokkend de politieke omwenteling verzanden. Intussen had Nederland met een Blitzkrieg avant-la-lettre België militair onder de voet gelopen, ware er niet het Franse leger dat de afscheuring op het nippertje zou redden. Er was intussen een grondgebied dat in 1839 haar definitieve grenzen zou krijgen, maar nog geen politieke inhoud. De Nationale Conventie schreef daartoe een Grondwet, die ze daarna aan de kiezer voorlegde ter stemming. Dé kiezer is echter een uiterst rekbaar begrip: slechts 1% van de Belgische bevolking, zo’n 46.099 stemgerechtigden konden hun oordeel vellen. Het cijnskiesrecht bevoordeelde de rijken, terwijl leraars omwille van hun orangistische (lees: pro-Nederlandse) idealen waren uitgesloten van de verkiezingen. “Hollandse rekenkunde” werd “Belgische rekenkunde”. De facto waren verkiezingen het quasi-monopolie van Franstalige adel en burgerij. Historisch interessant om zien dat de Belgische politici nooit hebben getracht om de afscheuring via het Nederlandse parlement goed te keuren. De beslissing werd eenzijdig genomen. Het is aan grondwetspecialisten om hierin een precedent te zien voor eventueel separatisme binnen hedendaags België.
In zijn epiloog stipt de auteur aan dat de facto België na 1830 niet zo liberaal werd bestuurd. Katholieken waren niet zo happig om het onderwijs helemaal vrij te maken. Persoonlijk vind ik het vreemd dat Op de Beeck niet opmerkt dat taal in België nooit vrij is geweest. Het maakte dat die zogenaamde ‘taalvrijheid’ ervoor zorgde dat de Vlaamse sociaal zwakke werd onderdrukt en de Franstalige sterker werd gemaakt (cf. Brusselse verfransing). Het zou de kiemen leggen voor de Vlaamse Beweging. Ook rest de vraag waarom de liberale voormannen enkel hun ideologische mosterd haalden uit Parijs, terwijl 1789 bloederige gevolgen had gekend. Waarom niet putten uit de Amerikaanse Revolutie en de Glorious Revolution (Engeland), die bewezen vreemdzamer en duurzamer te zijn? Politieke weermannen hoefden in 1830 niet de Londense lucht te bestuderen. Inderdaad, ook toen al gold het adagium: “Als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel.”
Op 1815, na de slag van Waterloo beslisten in Wenen de toenmalige Europese grootmachten om de Nederlanden te herenigen, iets wat de Bourgondiërs eeuwen ervoor hadden bewerkstelligd. Het boek van Johan Op de Beeck toont hoe deze reünie een houdbaarheidsdatum van slechts 15 jaar had. De auteur focust op twee vergeten revolutionairen, beiden liberaal: Louis De Potter en Alexandre Gendebien. In de geest van de Franse Revolutie zijn ze ook republikein. Op de Beeck schrijft hoe het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden een vrijhaven werd voor allerhande politieke radicalen uit Europa. Enkel kritiek op de eigen persoon wist Willem I moeilijk te verdragen. In het kantelend tijdperk van monarchie (18e eeuw) naar liberalisme en nationalisme (19e eeuw) was het kwestie om een duidelijke strategie te kiezen: ofwel meegaan met de tijdsstroom en hervormingen doorvoeren ofwel doorgaan via het uitbuiten van verdeeldheid in het andere kamp. Politieke oppositie in België bestond enerzijds uit de eerder conservatieve clerus en adel en anderzijds een groeiende liberale burgerij. De eerste was bevreesd voor de godsdienstvrijheid van Willem I, die het godsdienstmonopolie van de Kerk doorbrak. De tweede wilde meer politieke macht. Hoezeer hun ideale maatschappij verschilde van elkaar, toch slaagden beiden erin onder het unionisme samen te werken. Willem daarentegen hinkte op twee benen: hij toonde zich principieel onverzettelijk, maar weigerde deze houding militair door te duwen. Vervolgens gaf hij uiteindelijk toe (bijvoorbeeld door zijn minister van justitie Van Maanen te ontslaan), maar de politieke beslissing kwam meestal te laat. Hij versterkte in de geesten van de opstandelingen het idee dat hun politieke eisen legitiem waren. Bovendien werden de onlusten gevoed vanuit Frankrijk, via opruiers en oud-strijders van 1789 en Napoleon die in de Zuidelijke Nederlanden hoopten de revolutie richting een Belgische republiek te doen slagen. Misschien nog het meest merkwaardig van alles is hoe een professioneel leger als het Nederlandse niet lukte om enkele duizenden burgers te overwinnen. De nederlaag rond het Warandepark, de paniek toen het leger vanuit de huizen werd beschoten, de pijnlijke aftocht bij licht verzet in enkele provinciesteden, de onduidelijke commandostructuur zijn een duidelijk militair falen vanuit Den Haag.
De bevlogen liberale idealen en grommende onderbuik van de maatschappij baarde menig politieke leider van de Belgische revolutie zorgen. Weinigen tot geen waren bereid om het algemeen stemrecht te verlenen aan de arbeiders en boeren die hun leven op het spel hadden gezet om het Nederlandse leger te stoppen. Anderzijds oefende de Europese diplomatie druk uit om het idee van een republiek te laten varen. Vooral katholieken als Merode zagen hun kans om de constituele monarchie als compromis voor te stellen. De Potter zag mokkend de politieke omwenteling verzanden. Intussen had Nederland met een Blitzkrieg avant-la-lettre België militair onder de voet gelopen, ware er niet het Franse leger dat de afscheuring op het nippertje zou redden. Er was intussen een grondgebied dat in 1839 haar definitieve grenzen zou krijgen, maar nog geen politieke inhoud. De Nationale Conventie schreef daartoe een Grondwet, die ze daarna aan de kiezer voorlegde ter stemming. Dé kiezer is echter een uiterst rekbaar begrip: slechts 1% van de Belgische bevolking, zo’n 46.099 stemgerechtigden konden hun oordeel vellen. Het cijnskiesrecht bevoordeelde de rijken, terwijl leraars omwille van hun orangistische (lees: pro-Nederlandse) idealen waren uitgesloten van de verkiezingen. “Hollandse rekenkunde” werd “Belgische rekenkunde”. De facto waren verkiezingen het quasi-monopolie van Franstalige adel en burgerij. Historisch interessant om zien dat de Belgische politici nooit hebben getracht om de afscheuring via het Nederlandse parlement goed te keuren. De beslissing werd eenzijdig genomen. Het is aan grondwetspecialisten om hierin een precedent te zien voor eventueel separatisme binnen hedendaags België.
In zijn epiloog stipt de auteur aan dat de facto België na 1830 niet zo liberaal werd bestuurd. Katholieken waren niet zo happig om het onderwijs helemaal vrij te maken. Persoonlijk vind ik het vreemd dat Op de Beeck niet opmerkt dat taal in België nooit vrij is geweest. Het maakte dat die zogenaamde ‘taalvrijheid’ ervoor zorgde dat de Vlaamse sociaal zwakke werd onderdrukt en de Franstalige sterker werd gemaakt (cf. Brusselse verfransing). Het zou de kiemen leggen voor de Vlaamse Beweging. Ook rest de vraag waarom de liberale voormannen enkel hun ideologische mosterd haalden uit Parijs, terwijl 1789 bloederige gevolgen had gekend. Waarom niet putten uit de Amerikaanse Revolutie en de Glorious Revolution (Engeland), die bewezen vreemdzamer en duurzamer te zijn? Politieke weermannen hoefden in 1830 niet de Londense lucht te bestuderen. Inderdaad, ook toen al gold het adagium: “Als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel.”
August 16, 2016
Het was waarschijnlijk van in de geschiedenislessen uit mijn Humanioratijd geleden dat ik nog eens iets uitgebreids las over de totstandkoming van de onafhankelijheid van België. Wie dus zijn Belgische feiten van 1815 (post-Napoleon, Congres van Wenen) tot de eerste bewindsjaren van Leopold I (+/- 1840) niet op een rijtje heeft, kan dat met dit boek goedmaken. Na zijn Napoleonboeken is het geweten wat men van Op de Beeck mag verwachten: degelijke, op oorspronkelijke bronnen gebaseerde geschiedschrijving met een analyse van de toenmalige ideeënstrijd plus tot personages van vlees en bloed opgewaardeerde hoofdrolspelers. Een revolutionair die stelselmatig een uur vroeger dan afgesproken opduikt voor de vergadering omdat hij dan zeker is de enige hoge stoel rond de tafel te kunnen bezetten: zulke details maken het allemaal wat meer verteerbaar. Het verhaal wordt verteld vanuit het standpunt van de liberale republikeinen, één van de facties die aan de opstand vorm gaven, maar het onderspit zouden delven bij de daaropvolgende vormgeving van de nieuwe staat: een koninkrijk met slechts een beperkte invoering van de vooropgestelde idealen van democratische en sociale vooruitgang. Het gaat vooral om Louis De Potter, een vandaag wat vergeten journalist en schrijver, en in de tweede plaats om Alexandre Gendebien, eerste telg van een roemrijk Belgische geslacht van politici.
Verder maakt het nog eens duidelijk dat revoluties misschien niet de beste manier zijn om te evolueren: het zijn niet de theoretici die sneuvelen, er moet bij de overgang van theorie naar de praktijk van de revolutie onnoemelijk veel geimproviseerd worden, er worden onmogelijke en vaak wisselende coalities afgesloten voor kortstondig succes, de grens tussen realiteitszin en opportunisme of tussen ideaal en verdoken agenda blijkt flinterdun. En de revolutie eet inderdaad haar kinderen op: De Potter moest -net niet in pek en veren- vluchten naar Frankrijk- en na een jaar of twee waren Gendebien en andere revolutionairen van het eerste uur uit het centrum van de macht verwijderd. Maar de revolutie schonk België wel de meest moderne grondwet van het moment.
Verder maakt het nog eens duidelijk dat revoluties misschien niet de beste manier zijn om te evolueren: het zijn niet de theoretici die sneuvelen, er moet bij de overgang van theorie naar de praktijk van de revolutie onnoemelijk veel geimproviseerd worden, er worden onmogelijke en vaak wisselende coalities afgesloten voor kortstondig succes, de grens tussen realiteitszin en opportunisme of tussen ideaal en verdoken agenda blijkt flinterdun. En de revolutie eet inderdaad haar kinderen op: De Potter moest -net niet in pek en veren- vluchten naar Frankrijk- en na een jaar of twee waren Gendebien en andere revolutionairen van het eerste uur uit het centrum van de macht verwijderd. Maar de revolutie schonk België wel de meest moderne grondwet van het moment.
October 26, 2023
Passionerende lectuur. Deze ontstaansgeschiedenis van België zou verplichte lectuur moeten zijn in alle scholen. Op de Beeck schrijft meeslepend, helder, en erg (misschien iets te) volledig.
Ook voel je zijn persoonlijke overtuiging - hij verwoordt die in de epiloog zelfs expliciet - maar dat belet hem niet om alle protagonisten genuanceerd te bekijken.
Het portret van Louis De Potter is ronduit intrigerend, een man met principes in een land van opportunisten, een onmogelijke missie.
Jammer dat de vereniging der Nederlandstaligen op deze manier geblokkeerd is geworden.
Ook voel je zijn persoonlijke overtuiging - hij verwoordt die in de epiloog zelfs expliciet - maar dat belet hem niet om alle protagonisten genuanceerd te bekijken.
Het portret van Louis De Potter is ronduit intrigerend, een man met principes in een land van opportunisten, een onmogelijke missie.
Jammer dat de vereniging der Nederlandstaligen op deze manier geblokkeerd is geworden.
March 2, 2023
Het boek is een zeer gedetailleerde, grotendeels chronologische uiteenzetting van de aan- en de afloop van de Belgische Revolutie in 1830. Enorm veel feiten, maar ook achtergronden, motivaties, en karakterschetsen van de hoofdrolspelers. Hun kleingeestige kantjes worden niet uit de weg gegaan. Leuk om te lezen vond ik bv. de rivaliteit tussen Gendebien en Louis De Potter (volgens Op de Beeck het échte drama van de Belgische revolutie!) tijdens de eerste maanden van het Voorlopig Bewind: De Potter tekende als eerste de uitgevaardigde decreten, maar Gendebien zette dan nadien zijn handtekening boven die van De Potter. De Potter was er dan weer zeer op gebrand de enige fauteuil in de raadzaal te bezetten, terwijl de anderen op gewone stoelen moesten zitten. Daarvoor kwam hij een uur te vroeg opdagen. Petite histoire op zijn best.
Ook mooi: talrijke platen en gravures ter illustratie. Een kaart over de gevechten in het Warandepark tijdens de septemberdagen van 1830: heel fijn, maar ik zou toch een oriëntatie met het noorden naar boven hebben verkozen. Nu moet iedereen die goed bekend is met de plattegrond van Brussel, die in zijn hoofd liggen draaien.
Zeer vermakelijk, en mij voordien geheel onbekend, is ook de episode na de verkiezingen van het Nationaal Congres op 22 november 1830, toen men zich begon af te vragen welke staatsvorm het nieuwe België moest hebben. Johan Op de Beeck brengt deze vaudeville op een manier die de absurde humor ervan in de verf zet. Zalig!
Ik vat het hier even samen voor mezelf:
De Potter en de zijnen pleitten voor de republiek, maar hiertegen bestond in binnen- en buitenland veel weerstand, met het schrikbeeld van de Franse Revolutie en de Terreur van Robespierre in het achterhoofd. Op zoek dus naar een koning.
Een delegatie van het Congres ging naar Parijs om het aan de Franse kroonprins te vragen, maar die mocht niet van zijn vader.
Tweede keuze was Leopold van Saksen-Coburg, weduwnaar van de Engelse kroonprinses, maar daartegen stelde de Franse koning zijn veto wegens te Engelsgezind.
Volgende in de rij was de hertog van Leuchtenberg, opgediept door de coming man van het Nationaal congres, Joseph Lebeau. De hertog was echter de kleinzoon van Joséphine de Beauharnais, en dus een regelrechte bonapartist. Dat kon de Franse koning ook weer niet smaken, zodat die dadelijk volte-face maakte en toch weer zijn zoon naar voren schoof.
Na enige consternatie om deze 180 graden bocht van de Franse koning stemde het Nationaal Congres pro, met slechts een kleine meerderheid. Men ging de beslissing overhandigen in Parijs, maar werd daar 11 dagen aan het lijntje gehouden.
Intussen hadden de mogendheden in Londen namelijk beslist dat de toekomstige koning van België geen familie mocht zijn van één van de vijf grote koningshuizen. Exit de Franse kroonprins.
De Belgen waren intussen zowat de risée van heel Europa omdat ze aan geen koning geraakten.
Stilaan zag kroonprins Willem van Oranje Nassau zijn kans schoon. Gezien echter de enorme weerstand tegen Oranje van de Belgische bevolking zelf, plande hij maar ineens een staatsgreep, met steun van Londen. Weken voorbereiding en financiering gingen hieraan vooraf, maar toen op 2 februari 1831 puntje bij paaltje kwam, zakte het hele plan als een kaartenhuisje in mekaar, onder meer omdat de soldaten van het invasieleger onder generaal Grégoire hun eerste soldij aan drank hadden besteed. Zij bereikten Gent vanuit Brugge met een grote vertraging, dwaalden wat door de stad, riepen Leve de Prins van Oranje en deelden geld uit aan verbaasde passanten. Die namen het aan in dank en gingen vervolgens naar huis. Er werd nog wat heen en weer geschoten aan het provinciaal gouvernementsgebouw, door haastig opgetrommelde bewapende brandweerlui (!), maar in Antwerpen, Luik en Brussel, van waaruit hulp voor de coup beloofd was, verroerde men niet. De hele staatsgreep liep met een sisser af, Grégoire en de andere conspiranten gingen op de loop, maar werden spoedig opgepakt. In plaats van de doodstraf wegens hoogverraad kwamen ze er met een berisping vanaf!
Een fraai staaltje van Belgisch absurdisme: “Ceci n’est pas un coup d’ état.”
Hoe het verder liep met de koningskeuze, moet u maar zelf lezen.
Al met al een zeer informatief en meeslepend boek.
De wat schoolmeesterachtige stijl, die mij lichtjes hinderde in de thriller De Staatsvijand van Johan Op de Beeck, komt hier terug, maar blijkt in dit historische werk eerder verhelderend en didactisch te werken.
Ook mooi: talrijke platen en gravures ter illustratie. Een kaart over de gevechten in het Warandepark tijdens de septemberdagen van 1830: heel fijn, maar ik zou toch een oriëntatie met het noorden naar boven hebben verkozen. Nu moet iedereen die goed bekend is met de plattegrond van Brussel, die in zijn hoofd liggen draaien.
Zeer vermakelijk, en mij voordien geheel onbekend, is ook de episode na de verkiezingen van het Nationaal Congres op 22 november 1830, toen men zich begon af te vragen welke staatsvorm het nieuwe België moest hebben. Johan Op de Beeck brengt deze vaudeville op een manier die de absurde humor ervan in de verf zet. Zalig!
Ik vat het hier even samen voor mezelf:
De Potter en de zijnen pleitten voor de republiek, maar hiertegen bestond in binnen- en buitenland veel weerstand, met het schrikbeeld van de Franse Revolutie en de Terreur van Robespierre in het achterhoofd. Op zoek dus naar een koning.
Een delegatie van het Congres ging naar Parijs om het aan de Franse kroonprins te vragen, maar die mocht niet van zijn vader.
Tweede keuze was Leopold van Saksen-Coburg, weduwnaar van de Engelse kroonprinses, maar daartegen stelde de Franse koning zijn veto wegens te Engelsgezind.
Volgende in de rij was de hertog van Leuchtenberg, opgediept door de coming man van het Nationaal congres, Joseph Lebeau. De hertog was echter de kleinzoon van Joséphine de Beauharnais, en dus een regelrechte bonapartist. Dat kon de Franse koning ook weer niet smaken, zodat die dadelijk volte-face maakte en toch weer zijn zoon naar voren schoof.
Na enige consternatie om deze 180 graden bocht van de Franse koning stemde het Nationaal Congres pro, met slechts een kleine meerderheid. Men ging de beslissing overhandigen in Parijs, maar werd daar 11 dagen aan het lijntje gehouden.
Intussen hadden de mogendheden in Londen namelijk beslist dat de toekomstige koning van België geen familie mocht zijn van één van de vijf grote koningshuizen. Exit de Franse kroonprins.
De Belgen waren intussen zowat de risée van heel Europa omdat ze aan geen koning geraakten.
Stilaan zag kroonprins Willem van Oranje Nassau zijn kans schoon. Gezien echter de enorme weerstand tegen Oranje van de Belgische bevolking zelf, plande hij maar ineens een staatsgreep, met steun van Londen. Weken voorbereiding en financiering gingen hieraan vooraf, maar toen op 2 februari 1831 puntje bij paaltje kwam, zakte het hele plan als een kaartenhuisje in mekaar, onder meer omdat de soldaten van het invasieleger onder generaal Grégoire hun eerste soldij aan drank hadden besteed. Zij bereikten Gent vanuit Brugge met een grote vertraging, dwaalden wat door de stad, riepen Leve de Prins van Oranje en deelden geld uit aan verbaasde passanten. Die namen het aan in dank en gingen vervolgens naar huis. Er werd nog wat heen en weer geschoten aan het provinciaal gouvernementsgebouw, door haastig opgetrommelde bewapende brandweerlui (!), maar in Antwerpen, Luik en Brussel, van waaruit hulp voor de coup beloofd was, verroerde men niet. De hele staatsgreep liep met een sisser af, Grégoire en de andere conspiranten gingen op de loop, maar werden spoedig opgepakt. In plaats van de doodstraf wegens hoogverraad kwamen ze er met een berisping vanaf!
Een fraai staaltje van Belgisch absurdisme: “Ceci n’est pas un coup d’ état.”
Hoe het verder liep met de koningskeuze, moet u maar zelf lezen.
Al met al een zeer informatief en meeslepend boek.
De wat schoolmeesterachtige stijl, die mij lichtjes hinderde in de thriller De Staatsvijand van Johan Op de Beeck, komt hier terug, maar blijkt in dit historische werk eerder verhelderend en didactisch te werken.
June 12, 2022
Fascineerde geschiedenis van hoe Nederland na 15 jaar België verloor. En eerlijk gezegd durf ik nu wel te zeggen of ze daar zo slim aan hebben gedaan. Want laten we wel wezen, België is een bestuurlijk gedrocht geworden (5 premiers!!). En van de Revolutionaire idealen tijdens de onafhankelijkheid strijd is weinig of niets terecht gekomen. Nu was Willem I misschien niet de meest ideale monarch (hij schatte de rol van de Katholieke kerk volledig verkeerd in)) maar zeker niet slechter dan de reactionaire Leopold I die ze in 1831 kregen . De winnaars waren uiteindelijke de conservatieve Franstalige adel en de Katholieke kerk. Het heeft zeker 130 jaar geduurd voordat de Vlaamstalige bevolking meer gelijke rechten kreeg.
August 29, 2020
Vlot geschreven, mooie weergave van de Belgische revolutie. Mist misschien net wat diepgang maar ideaal als overzicht.
December 25, 2025
Johan op de Beeck schrijft zeer onderhoudend over dit ook voor Nederlanders boeiende onderwerp. Blijkt toch ook dat sommige zaken anders zijn gelopen dan de geschiedenislessen op school ons vertelden. Het feit dat dit eigenlijk een verhandeling is over rechten, plichten en vrijheden zoals uit het laatste hoofdstuk blijkt, maakt dit werk meer dan af en herinnert de lezer aan haar dure plicht dat de grondwet geen vodje papier is. Waarvan akte!
December 1, 2021
Heel soms, en dat is echt niet vaak, kom je zo een boek tegen dat je een grotere impact heeft dan je maar kan hopen. Ik durf bijna te zeggen dat het extreem nationalisme - dat ik anders zo verafschuw - hier toch wat compassie verdient. Lees het in een context van toen maar nog meer in een context van nu, want dat is uiteindelijk toch waarom we boeken lezen?
October 13, 2025
“Vrijheid van meningsuiting is absoluut, of ze is niet. Het is de basisvoorwaarde voor een beschaafde samenleving waarin niet het gevoel maar empirisch bewijs, niet bijgeloof maar rede, niet haat maar dialoog de dingen beter zal maken dan ze zijn.”
September 13, 2020
Zeer boeiend verhaal over de woelige periode tussen 1815 en 1831 en de ontstaansgeschiedenis van België. Het laat mooi zien hoe de ideeën van de Franse Revolutie, een aantal tegenstelling in het Nederlands bewind en het liberale gedachtengoed uiteindelijk geleid hebben tot de Belgische Revolutie. Echter het was ook een periode van chaos en het scheelde dan ook niet veel of we zouden in een heel ander soort België beland zijn, bv. een republiek of een confederatie met Nederland. Het kon alle kanten uit. Maar uiteindelijk heeft de constitutionele parlementaire monarchie het gehaald, waarbij op sommige ogenblik in het begin de grondbeginselen van de revolutie dan weer ver te zoeken waren.
Voor mij was het een minder gekend stukje geschiedenis, maar dat bij het lezen toch weer zeer actueel overkwam. Principes van vrijheid, vrije meningsuiting en tolerantie zijn hedendaagser dan ooit.
Het is ook geen stuk droge geschiedenis. Het boek is bijna als een roman geschreven en focust zich op een aantal kernfiguren uit de revolutie zoals Louis De Potter en Alexandre Gendebien, namen die het niet zo zeer tot grote straat- en pleinnamen gehaald hebben, maar die toch een cruciale rol gespeeld hebben. Het boek leest zeer aangenaam. Ik denk dat het ook zeker het verfilmen waard is om iedereen dit stukje geschiedenis te kunnen bijbrengen.
Voor mij was het een minder gekend stukje geschiedenis, maar dat bij het lezen toch weer zeer actueel overkwam. Principes van vrijheid, vrije meningsuiting en tolerantie zijn hedendaagser dan ooit.
Het is ook geen stuk droge geschiedenis. Het boek is bijna als een roman geschreven en focust zich op een aantal kernfiguren uit de revolutie zoals Louis De Potter en Alexandre Gendebien, namen die het niet zo zeer tot grote straat- en pleinnamen gehaald hebben, maar die toch een cruciale rol gespeeld hebben. Het boek leest zeer aangenaam. Ik denk dat het ook zeker het verfilmen waard is om iedereen dit stukje geschiedenis te kunnen bijbrengen.
December 25, 2015
Uitstekend boek over de ontstaansgeschiedenis van ons land in de heldere taal van Johan Op de Beeck, waarvan ik een fan geworden ben sinds het lezen van zijn boeken over Napoleon. Het onderwerp waar ik te weinig van wist uit mijn geschiedenislessen begon mij te intrigeren na een bezoek aan de tentoonstelling over Koning Willem en zijn verloren Koninkrijk in het STAM in Gent. De auteur kon mij op een boeiende wijze laten deelnemen in de toenmalige tijdsgeest ontstaan na de Verlichting en de Franse Revolutie. Deze gedachten werden soms op een potsierlijke wijze overgenomen door de toenmalige vorsten die zich democratisch waanden maar toch despoot bleven als puntje bij paaltje kwam. De liberalen die de ideeën overnamen zagen die Verlichting alléén toepasselijk op hun eigen klasse en misbruikten het volk alléén maar om hun eigen privileges te vrijwaren. Het onnatuurlijke samengaan
tussen liberalen en katholieken om een zelfde doel te bereiken wordt duidelijk uitgelegd. Ook de opkomst en de neergang van Louis De Potter, de hoofdfiguur van de Belgische Omwenteling wordt haarfijn uitgelegd. Hij was de ware bezieler en verdediger van de democratie.
Het boek is aan te bevelen aan iedereen die meer wil weten over onze eigen geschiedenis.
tussen liberalen en katholieken om een zelfde doel te bereiken wordt duidelijk uitgelegd. Ook de opkomst en de neergang van Louis De Potter, de hoofdfiguur van de Belgische Omwenteling wordt haarfijn uitgelegd. Hij was de ware bezieler en verdediger van de democratie.
Het boek is aan te bevelen aan iedereen die meer wil weten over onze eigen geschiedenis.
January 24, 2016
Interessant relaas van de aanloop tot en de eerste jaren van de onafhankelijkheid van België. De hoofdpersonages zijn mooi geportretteerd, er is uitgebreid feitenmateriaal. Een uitstekend historisch overzicht voor de lezer met historische interesse die deze minder goed bekende periode uit de geschiedenis van ons land wil begrijpen. De schrijver is geen echte romancier, en dat merk je aan het verhaal dat soms wat hortend verloopt en de regelmatige herhalingen. Maar globaal gezien een zeer lezenswaardige en absoluut aanbevelenswaardig stukje geschiedschrijving van ons vreemde landje.
March 6, 2016
Mooi en uitgebreid werk over de Belgische revolutietijd rond 1830. Op de Beeck verzamelde heel veel interessante informatie en onderwijst de lezer op een degelijke manier, wat ook zijn expliciete bedoeling blijkt in de epiloog van het boek.
Jammer is dat het overzicht vaak zoek raakt door de hoeveelheid zijdelingse informatie, en dat Op de Beeck geen groot schrijver is. Ook staan er heel veel kleine foutjes in het boek (voorzetsel/lidwoord/partikel teveel of te weinig, 2x 'maar' in opeenvolgende zinnen, ontbrekende interpunctie), die er nog uitgeredigeerd mogen worden.
Jammer is dat het overzicht vaak zoek raakt door de hoeveelheid zijdelingse informatie, en dat Op de Beeck geen groot schrijver is. Ook staan er heel veel kleine foutjes in het boek (voorzetsel/lidwoord/partikel teveel of te weinig, 2x 'maar' in opeenvolgende zinnen, ontbrekende interpunctie), die er nog uitgeredigeerd mogen worden.
April 7, 2016
Zelden een boek zo gebeten en in korte tijd uitgelezen. Een pageturner, dat voor een geschiedenisboek. Wat kan Johan Op de Beeck goed vertellen!
Wat is België tegenwoordig een knoeiboel en als knoeiboel is het ook begonnen. Maar dat dekt de lading niet van dit boek. Het is een aaneenschakeling van toevallige gebeurtenissen tussen verschillende mensen van uiteenlopende strekkingen. Het verlies van België vooral van koning Willem I. Wat een geluk voor de Belgen dat hij ook aan het knoeien was. Ook een verlies voor de bezieler van de Belgische revolutie: Louis de Potter.
Wat is België tegenwoordig een knoeiboel en als knoeiboel is het ook begonnen. Maar dat dekt de lading niet van dit boek. Het is een aaneenschakeling van toevallige gebeurtenissen tussen verschillende mensen van uiteenlopende strekkingen. Het verlies van België vooral van koning Willem I. Wat een geluk voor de Belgen dat hij ook aan het knoeien was. Ook een verlies voor de bezieler van de Belgische revolutie: Louis de Potter.
October 1, 2020
Wat wist ik voor het lezen van dit boek maar bedroevend weinig over het ontstaan van België. Waarom wordt hier in de geschiedenislessen maar zo weinig aandacht aan besteed. De 'founding fathers' De Potter, Gendebien, Van de Weyer, Rogier, ... waren mij amper bekend. Hoe de revolutie tot stand kwam. Hoe België uiteindelijk een parlementaire monarchie werd en geen republiek. Hoe vooruitstrevende begrippen als vrijheid van meningsuiting, godsdienst, ... in onze grondwet werden opgenomen. Een stukje vaderlandse geschiedenis die absoluut meer aandacht verdient!
February 10, 2021
Een echte aanrader voor iedereen die wat meer wil weten over onze vaderlandse geschiedenis en het ontstaan van België. Een documentair boek dat bijna geschreven is zoals een roman, zodat je toch steeds nieuwsgierig bent naar het vervolg. Het boek is interessant, boeiend en leerzaam tegelijkertijd. Een boek waarbij ik er steeds naar uitkeek om het verder te kunnen lezen.
October 20, 2015
Prachtig boek over de ontstaansgeschiedenis van ons land met een epiloog die leest als een vlammend betoog ter verdediging van onze westerse en (liberaal-) democratische waarden.
September 24, 2024
This book explains how for a brief period Belgium, Luxemburg and The Netherlands were united in one kingdom and why this led to a subsequent separation. It focuses on some of the key characters involved in this revolution, with Louis De Potter and Willem I as the key figures. The former more a philosopher and idealist than a statesman and the latter a stubborn autocrat out of touch with the population, particularly in the south. Unfortunately, the ideals of the revolution got largely lost due to vested interests, though the constitution proved the enduring legacy, enshrining many of the rights and liberties that were far ahead of their time. The book describes the politics as well as the various battles and does so in a very engaging manner.
May 15, 2023
Vlot, boeiend,... een stukje geschiedenis waar iedereen tenminste notie van zou moeten hebben. De Potter was zijn tijd ver vooruit! En zoals in het nawoord zo mooi geformuleerd wordt: onze huidige samenleving vindt nogal veel vanzelfsprekend maar is ook weinig tolerant...
Alleen een beetje jammer dat er bij een 5de druk nog steeds best veel congruentie- en andere taalfouten in het boek staan. 🙈
Alleen een beetje jammer dat er bij een 5de druk nog steeds best veel congruentie- en andere taalfouten in het boek staan. 🙈
May 23, 2023
Als je van geschiedenis houdt is dit een boek dat je moet gelezen hebben!
Ik heb deze in podcast gehoord. Ingesproken door Johan Op De Beeck zelf maar ik denk dat ik niet het volledige boek gehoord heb aangezien er stond seizoen 1 dus veronderstek ik dat er nog een seizoen aan moet komen. Wie weet ... wordt vervolgd.
Ik heb deze in podcast gehoord. Ingesproken door Johan Op De Beeck zelf maar ik denk dat ik niet het volledige boek gehoord heb aangezien er stond seizoen 1 dus veronderstek ik dat er nog een seizoen aan moet komen. Wie weet ... wordt vervolgd.
July 31, 2017
Leest vlot, veel informatie. Benieuwd naar een Franstalig perspectief over dezelfde gebeurtenissen op het belang en de motieven van alle personages beter in te schatten. Zeer belabberde grammaticale eindredactie.
October 7, 2024
‘Vrijheid van meningsuiting is absoluut, of ze is niet. Het is de basisvoorwaarde voor een beschaafde samenleving waarin niet het gevoel maar empirisch bewijs, niet bijgeloof maar rede, niet haat maar dialoog de dingen beter zal maken dan ze zijn.’
October 20, 2020
Podcast
April 1, 2021
Essentiële literatuur over een brokje vaderlandse geschiedenis waar we eigenlijk niet zo veel meer van weten.
March 13, 2022
Een traag en vervelend boek over een interessante periode. Jammer een gemiste kans
August 14, 2022
Fantastische geschiedenis + Fantastische schrijver = Fantastisch boek!
December 10, 2022
Verplicht leesvoer voor elke Belg.
May 1, 2023
note: 4,5/5. Zoals Maarten zei: “die neigt naar bart van loo, maar hij is iets minder vlot”
February 24, 2025
Als je van geschiedenis houdt is het zeker de moeite waard.
Displaying 1 - 30 of 39 reviews