Cigansko groblje

by Živojin Pavlović

Biblioteka REC I MISAO fototipsko izdanje

226 pages, Paperback

First published September 30, 2015

About the author

Živojin "Žika" Pavlović was a Serbian film director and writer. In his films and novels, he depicted the cruel reality of small, poor and abandoned people living in the corners of society; he was one of leaders of Serbian the "Black wave" in film in 1960s, a movement which portrayed the darker side of life rather than the shiny facades of communist Yugoslavia. Pavlović received numerous awards, including two NIN Prizes for his novels, one Silver Bear of the Berlin International Film Festival and several Golden Arenas of the Yugoslavia's most prestigious Pula Film Festival.

Reviews

[Душан Николић]

Ljudi skloni levičarskim idejama, kakvim i sebe smatram, gledaju prevashodno pozitivno na vreme socijalističke Jugoslavije. Nije zgoreg da nas ponekad neka pametna glava vešta na peru, što je Pavlović nesumnjivo bio, pljusne posred lica i podseti da svaka ideologija, koliko god plemenita na papiru, može biti pogubna u praksi, kad krenu da je iskrivljuju uhlebi, laktaši, karijeristi i raznorazni "Mitläufer-i", što bi Švaba reko. Priče u "Ciganskom groblju" su uzbudljivo-filmične (primetan je Pavlovićev dobar režiserski osećaj za kadar i suveren story-telling), ispisane jezikom koji stilski varira zavisno od socijalne pozadine pripovedača (naročito sam uživao u priči "Pitanje" i njenom autentičnom dijalektu, tako atmosferičnom, koji ni u jednom trenutku ne skizne u jeftino ruganje), i smeštene u rubnim krajevima istočne Srbije. Uzalud sam pokušavao da iznađem na Guglovim mapama sve te egzotične, milozvučne toponime - Vranovac, Zmijanac, Zlodol, Kobilje, Vrbovača i naravno Cigansko groblje kao nit koja ih povezuje. Jedine geografske koordinate za koje se čitalac može uhvatiti su tu i tamo tek pomenuti Zaječar, Negotin, Timok i daleki Beograd. Da mene neko pita, ja bih Živojina u školsku lektiru.

[Marinka]

Volim što je dotaklo istočnu Srbiju, je uista jeste baš tamo gde se svaka priča ovog kadra odvija i širi... Treba imati razumevanja, treba shvatiti sistem SFRJ koji je na neki način ponovo, a kasnije i odmogo. Veoma poučna knjiga, koju bi trebalo čitati u srednjoj, jer bi ono što govori možda pomoglo tinejdžerima da utiče nekakve stvari u svoju pubertesku glavu.