What do you think?
Rate this book
Tất định luận và tự do lựa chọn
Tất định luận có phải là định luật phổ quát chi phối toàn bộ thế giới bao gồm cả con người hay không? Trong hiện trạng khoa học hiện nay (theo lập trường của Berlin như tôi hiểu, cũng như theo hiểu biết của tôi) ta không có lập luận logic hay bằng chứng thường nghiệm đủ để đưa ra kết luận dứt khoát khẳng định hay phủ định cho câu hỏi trên. Những tiến bộ của môn tâm sinh lí học có vẻ như chứng tỏ khu vực tự do lựa chọn của con người là bé nhỏ hơn so với quan niệm vốn có trước đây, những tiến bộ ấy cũng tạo ra nhiều phương pháp huấn luyện nhào nặn con người của những thế lực quyền uy sao cho những người khác làm theo ý chí của họ mà không tự biết là đang làm gì; và trong tình trạng ấy những người này mất đi thân phận của bản thân như những con người tự do, mặc dù họ vẫn có thể tự hài lòng với thân phận nô lệ của mình.
Người ta hay nói đến giữ gìn phẩm giá của con người như chút ít tối thiểu để con người còn là con người, nhưng ít có diễn giải minh bạch về nội dung của nó. I. Berlin cho rằng đó chính là tự do lựa chọn những cứu cánh cho cuộc sống của mình bằng những hành động có chủ tâm và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Con người dựa trên những phán xét nào để lựa chọn cứu cánh cho mình? I. Berlin cho rằng cần phân biệt phán xét sự kiện và phán xét giá trị. Phán xét sự kiện là phân tích tình huống để hiểu được những hậu quả của các hành động trong quá khứ cũng như dự báo những hậu quả của hành động trong tương lai. Nó ít nhiều độc lập với lựa chọn cứu cánh. Lựa chọn cứu cánh chủ yếu liên quan đến những ưu tiên về giá trị đạo đức mà cá nhân lựa chọn cho mình, đó là phán xét giá trị. Nếu tất định luận bao gồm cả thế giới con người là đúng thì sẽ chỉ còn lại phán xét sự kiện mà thôi. Những phán xét giá trị về quy trách nhiệm cùng những đánh giá khen chê đạo đức sẽ trở thành trống rỗng.
Người ta hay nói đến giữ gìn phẩm giá của con người như chút ít tối thiểu để con người còn là con người, nhưng ít có diễn giải minh bạch về nội dung của nó. I. Berlin cho rằng đó chính là tự do lựa chọn những cứu cánh cho cuộc sống của mình bằng những hành động có chủ tâm và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Con người dựa trên những phán xét nào để lựa chọn cứu cánh cho mình? I. Berlin cho rằng cần phân biệt phán xét sự kiện và phán xét giá trị. Phán xét sự kiện là phân tích tình huống để hiểu được những hậu quả của các hành động trong quá khứ cũng như dự báo những hậu quả của hành động trong tương lai. Nó ít nhiều độc lập với lựa chọn cứu cánh. Lựa chọn cứu cánh chủ yếu liên quan đến những ưu tiên về giá trị đạo đức mà cá nhân lựa chọn cho mình, đó là phán xét giá trị. Nếu tất định luận bao gồm cả thế giới con người là đúng thì sẽ chỉ còn lại phán xét sự kiện mà thôi. Những phán xét giá trị về quy trách nhiệm cùng những đánh giá khen chê đạo đức sẽ trở thành trống rỗng.
- GenresPhilosophy
396 pages, Paperback
First published October 1, 2015
4 people are currently reading
43 people want to read
About the author
Isaiah Berlin
207 books806 followersSir Isaiah Berlin was a philosopher and historian of ideas, regarded as one of the leading liberal thinkers of the twentieth century. He excelled as an essayist, lecturer and conversationalist; and as a brilliant speaker who delivered, rapidly and spontaneously, richly allusive and coherently structured material, whether for a lecture series at Oxford University or as a broadcaster on the BBC Third Programme, usually without a script. Many of his essays and lectures were later collected in book form.
Born in Riga, now capital of Latvia, then part of the Russian Empire, he was the first person of Jewish descent to be elected to a prize fellowship at All Souls College, Oxford. From 1957 to 1967, he was Chichele Professor of Social and Political Theory at the University of Oxford. He was president of the Aristotelian Society from 1963 to 1964. In 1966, he helped to found Wolfson College, Oxford, and became its first President. He was knighted in 1957, and was awarded the Order of Merit in 1971. He was President of the British Academy from 1974 to 1978. He also received the 1979 Jerusalem Prize for his writings on individual freedom. Berlin's work on liberal theory has had a lasting influence.
Berlin is best known for his essay Two Concepts of Liberty, delivered in 1958 as his inaugural lecture as Chichele Professor of Social and Political Theory at Oxford. He defined negative liberty as the absence of constraints on, or interference with, agents' possible action. Greater "negative freedom" meant fewer restrictions on possible action. Berlin associated positive liberty with the idea of self-mastery, or the capacity to determine oneself, to be in control of one's destiny. While Berlin granted that both concepts of liberty represent valid human ideals, as a matter of history the positive concept of liberty has proven particularly susceptible to political abuse.
Berlin contended that under the influence of Jean-Jacques Rousseau, Immanuel Kant and G. W. F. Hegel (all committed to the positive concept of liberty), European political thinkers often equated liberty with forms of political discipline or constraint. This became politically dangerous when notions of positive liberty were, in the nineteenth century, used to defend nationalism, self-determination and the Communist idea of collective rational control over human destiny. Berlin argued that, following this line of thought, demands for freedom paradoxically become demands for forms of collective control and discipline – those deemed necessary for the "self-mastery" or self-determination of nations, classes, democratic communities, and even humanity as a whole. There is thus an elective affinity, for Berlin, between positive liberty and political totalitarianism.
Conversely, negative liberty represents a different, perhaps safer, understanding of the concept of liberty. Its proponents (such as Jeremy Bentham and John Stuart Mill) insisted that constraint and discipline were the antithesis of liberty and so were (and are) less prone to confusing liberty and constraint in the manner of the philosophical harbingers of modern totalitarianism. It is this concept of Negative Liberty that Isaiah Berlin supported. It dominated heavily his early chapters in his third lecture.
This negative liberty is central to the claim for toleration due to incommensurability. This concept is mirrored in the work of Joseph Raz.
Berlin's espousal of negative liberty, his hatred of totalitarianism and his experience of Russia in the revolution and through his contact with the poet Anna Akhmatova made him an enemy of the Soviet Union and he was one of the leading public intellectuals in the ideological battle against Communism during the Cold War.
Born in Riga, now capital of Latvia, then part of the Russian Empire, he was the first person of Jewish descent to be elected to a prize fellowship at All Souls College, Oxford. From 1957 to 1967, he was Chichele Professor of Social and Political Theory at the University of Oxford. He was president of the Aristotelian Society from 1963 to 1964. In 1966, he helped to found Wolfson College, Oxford, and became its first President. He was knighted in 1957, and was awarded the Order of Merit in 1971. He was President of the British Academy from 1974 to 1978. He also received the 1979 Jerusalem Prize for his writings on individual freedom. Berlin's work on liberal theory has had a lasting influence.
Berlin is best known for his essay Two Concepts of Liberty, delivered in 1958 as his inaugural lecture as Chichele Professor of Social and Political Theory at Oxford. He defined negative liberty as the absence of constraints on, or interference with, agents' possible action. Greater "negative freedom" meant fewer restrictions on possible action. Berlin associated positive liberty with the idea of self-mastery, or the capacity to determine oneself, to be in control of one's destiny. While Berlin granted that both concepts of liberty represent valid human ideals, as a matter of history the positive concept of liberty has proven particularly susceptible to political abuse.
Berlin contended that under the influence of Jean-Jacques Rousseau, Immanuel Kant and G. W. F. Hegel (all committed to the positive concept of liberty), European political thinkers often equated liberty with forms of political discipline or constraint. This became politically dangerous when notions of positive liberty were, in the nineteenth century, used to defend nationalism, self-determination and the Communist idea of collective rational control over human destiny. Berlin argued that, following this line of thought, demands for freedom paradoxically become demands for forms of collective control and discipline – those deemed necessary for the "self-mastery" or self-determination of nations, classes, democratic communities, and even humanity as a whole. There is thus an elective affinity, for Berlin, between positive liberty and political totalitarianism.
Conversely, negative liberty represents a different, perhaps safer, understanding of the concept of liberty. Its proponents (such as Jeremy Bentham and John Stuart Mill) insisted that constraint and discipline were the antithesis of liberty and so were (and are) less prone to confusing liberty and constraint in the manner of the philosophical harbingers of modern totalitarianism. It is this concept of Negative Liberty that Isaiah Berlin supported. It dominated heavily his early chapters in his third lecture.
This negative liberty is central to the claim for toleration due to incommensurability. This concept is mirrored in the work of Joseph Raz.
Berlin's espousal of negative liberty, his hatred of totalitarianism and his experience of Russia in the revolution and through his contact with the poet Anna Akhmatova made him an enemy of the Soviet Union and he was one of the leading public intellectuals in the ideological battle against Communism during the Cold War.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
May 24, 2020
Tình cờ tìm thấy cuốn này ở thư viện. 1 cuốn sách hay của NXB Tri thức xuất bản. Nếu mà đọc ngay vào nội dung cuốn sách mà bỏ qua lời từ nhà xuất bản ở các trang đầu + 10 trang tiếp theo giải thích tên của cuốn sách và ảnh bìa của sách thì người đọc khó có thể nắm bắt đc nội dung của sách đang truyền tải thông điệp gì.
Sách viết theo ngôn ngữ triết học nên cần phải rất tập trung để đọc và bám sát nội dung sách. Chương đầu tiên là về Tính tất yếu của lịch sử là dài nhất và khó đọc nhất nhưng cũng may là trong lúc dịch, tác giả đã thêm vào trong sách rất nhiều đoạn chú thích dài dài để giải thích 1 vài từ mới. Chỉ cần vượt qua đc thử thách hơn 180 trang của chương kia là mọi thứ tiếp theo đều dễ dàng cả. Tại nhớ cái ảnh bìa kia + với nội dung đầu sách nữa nên là bắt sóng đc ngay, đọc liên 1 mạch hết 1 lượt cuốn sách luôn để nắm bắt ý rồi khi nào có thời gian thì lại giở ra đọc lại thêm 1 lần nữa đoạn đó.
Well done 1 cuốn sách mới nữa <3 review lại cách đọc cuốn sách này của mình xíu, viết bài này lưu lại để đăng lên nhóm mình cho sôi nổi hihi.
Sách viết theo ngôn ngữ triết học nên cần phải rất tập trung để đọc và bám sát nội dung sách. Chương đầu tiên là về Tính tất yếu của lịch sử là dài nhất và khó đọc nhất nhưng cũng may là trong lúc dịch, tác giả đã thêm vào trong sách rất nhiều đoạn chú thích dài dài để giải thích 1 vài từ mới. Chỉ cần vượt qua đc thử thách hơn 180 trang của chương kia là mọi thứ tiếp theo đều dễ dàng cả. Tại nhớ cái ảnh bìa kia + với nội dung đầu sách nữa nên là bắt sóng đc ngay, đọc liên 1 mạch hết 1 lượt cuốn sách luôn để nắm bắt ý rồi khi nào có thời gian thì lại giở ra đọc lại thêm 1 lần nữa đoạn đó.
Well done 1 cuốn sách mới nữa <3 review lại cách đọc cuốn sách này của mình xíu, viết bài này lưu lại để đăng lên nhóm mình cho sôi nổi hihi.
November 19, 2019
Sách dễ đọc, tác giả chủ yếu đặt vấn đề và các ý kiến phản biện cũng như tỏ ra trong sáng và rất nỗ lực nhằm thoát khỏi những định kiến để cho người đọc có cái nhìn khách quan nhất có thể như tinh thần cuốn sách. Một số quan điểm đã lỗi thời về mặt hình thức, biểu hiện nhưng cốt lõi của nó, tinh thần của nó thì vẫn còn giá trị.
April 17, 2016
Cuốn này không quá dễ đọc, bởi tuy câu văn không quá khó hiểu, nhưng những lập luận lại quá dài, mà tác giả lại không định hướng cho người đọc từ đầu về ý đồ của mình (đôi khi thì 'đánh lạc hướng' như phần "Từ hi vọng..." lại chủ yếu viết về tri thức). Một phần vì mình cũng không thể đầu tư đọc kỹ và hệ thống lại lập luận của tác giả. Tuy nhiên càng về cuối thì mọi thứ lại có vẻ càng sáng tỏ hơn với mình. Mình biết thêm một vài ý khá thú vị.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews