« مائو » مهمترین رهبر نظامی و سیاسی بود که در پیروزی حزب کمونیست و تأسیس جمهوری خلق چین در اول اکتبر سال 1949 نقش داشت . مائو با تبدیل کردن نظام سیاسی و انتقادی چین به حکومت کمونیستی ، نوعی از حکومت توتالیتاریستی که دولت به منتهای درجه بر شهروندان اعمال قدرت میکند ، این کشور را تغییر داد . هر چند این تغییر کمک کرد تا بسیاری از مردم زندگی بهتری داشته باشند ، اما این تغییر فاجعهآمیز از آب در آمد : تولید غله در چین کاهش پیدا کرد طوری که در اوایل سالهای دهة 1960 میلیونها نفر از قحطی جان سپردند . کمونیستها همه را مجبور به پذیرفتن نظریههای سیاسی و سیاستهای دولت ساختند و همه کسانی را که مخالفشان بودند راهی زندانها کردند یا حتی کشتند . با وجود این ، در دهه 60 بسیاری از چینیها اعتقاد خود را به کمونیسم از دست میدادند و خواستار آزادیهای فردی بیشتری بودند . این موضوع باعث خشم مائو شد و او در سال 1966 شروع به تشویق جوانان کرد که در واحدهای گارد سرخ متشکل شوند تا کسانی را که از مکتب کمونیسم رویگردان میشدند به باد انتقاد بگیرند . واقعه معروف انقلاب فرهنگی ، سیاستهای « دنگ شیائو پینگ » ، ماجرای معروف قتل عام میدان تیان آنمن و حوادث دیگر از جمله رویدادهایی است که در کتاب « چین از جنگ جهانی دوم به بعد » به آن پرداخته میشود . این کتاب مجلد شصت و دوم از مجموعه تاریخ جهان است.
بخشهایی از این کتاب با کتاب دیگر همین انتشارات یعنی "انقلاب فرهنگی چین" همپوشانی داشتند و اگر هر دو همزمان خوانده شوند به نوعی مکمل هم هستند. ********************************************************************** سردرگمی در مورد کتابت چینی پکن یا بیجینگ؟ مائو تسه تونگ یا مائو زدونگ؟ چیان کایشک یا جیانگ جیشی؟ در واقع هر دو گونه تلفظ نام پایتخت و دو چهره بسیار مهم قرن بیستم چین درست است. اگر چه در اکثر کشورها از خط آوایی برای نشان دادن تلفظ کلمات استفاده میشود، چینی مکتوب عبارت است از هزاران نویسه که هر یک از آنها نشان دهندهی تمام کلمه است. وقتی غربیها کوشیدند زبان ماندارین شفاهی، زبان رسمی چین را آوانویسی کنند، باید سیستمی برای برگرداندن نویسهها به نویسههای حروف لاتین ابداع میکردند. اولین تلفظ در هر سه مثال متعلق است به سیستم وید-گیلز، که در قرن نوزدهم وسیعاً در سر تا سر دنیا پذیرفته شده بود؛ تلفظ دوم نامها، با سیستم هانیو پینین ارائه شده است. جمهوری خلق چین سیستم پینین را به وجود آورد چون بر این اعتقاد بودند که این روش صحیحترین روش نوشتن ماندارین شفاهی در خط غربیهاست. بعد از آنکه چین پینین را به طور رسمی در سال ۱۹۷۹ پذیرفت بسیاری کشورها استفاده از آن را به جای سیستم وید-گیلز شروع کردند. هنوز کمی سردرگمی دربارهی اینکه کدام تلفظ صحیح است، وجود دارد، چون برخی کتابها و دیگر منابع اطلاعات در مورد چین هنوز از سیستم قدیمی استفاده میکنند. صفحهی ۱۸ کتاب چینیها امروز هم وقتی به هم میرسند، از هم میپرسند: «نی شی فان له می یو؟» که یعنی «غذا خوردهای یا نه؟» این سلام و احوالپرسی سنتی از فقر ریشه میگیرد که چین را قرنها به ستوه آورده بود و گاهی به قحطی گستردهای منجر میشد که میلیونها نفر از مردم را از پا در میآورد. جواب این سوال امروز اغلب «بله» است، زیرا رونق ۳۰ سالهی اقتصادی چین، زندگی ۴۰۰ میلیون چینی را از فقر و فاقه به در آورده است. نکته جالب توجه در این است که آنها ممکن است همبرگر مکدونالد خورده باشند. چین که زمانی فرهنگ غربی را محکوم میکرد، آن را با آغوش باز پذیرفته است. صفحه ۹۷ کتاب فرید زکریا روزنامه نگار اعتقاد دارد دگرگونی اقتصاد چین سریعترین دگرگونی در تاریخ است. زکریا در مقالهای در سال ۲۰۰۸ نوشت: «چین در طی سه دهه از همان درجه از صنعتیسازی، شهری شدگی و تغییرات اجتماعی برخوردار شد که اروپا در طی دو قرن.» صفحه ۱۰۰ کتاب رهبران کمونیست مردمی را که در سخنرانیها، مقالات چاپی و وبلاگهای اینترنتی از حکومت انتقاد میکنند، به مجازات میرسانند. کمونیستها مخصوصاً از اینترنت هراس دارند، زیرا اینترنت راهی آسان برای تبادل نظر و اشاعهی عقاید برای مردمی است که با حکومت مخالفاند. مقامات چینی بهشدت اینترنت را تحت کنترل و مراقبت دارند و گاه با تهدید فیزیکی مردم را از به کار گرفتن آن منع میکنند. صفحه ۱۰۴ کتاب. ۱۴۰۳/۰۷/۰۹
چین حکومت دو چهره،زمانی که کمونیسم سبب شکست در اقتصاد و صنعت و تجارت میشود،چهره سرمایه داری بهترین گزینه ست و زمانی که سرمایه داری سبب انتقاد از دولت و اعتراض برای آزادی می شود چهره تمامیت خواه کمونیسم نقاب از رخ بر میدارد،چین با تکیه بر دو چهره خود اکنون تبدیل به مرکز قدرتی بزرگ در جهان شده،ایدئولوژی و منفعت،دو روی سکه ای که در چین به هوا پرتاب می شود تا در موقع مناسب یک روی آن انتخاب شود،چین چیزی را به شانس وا نگذاشته و هر بار شانس خود را خود می سازد.
باید گفت در عصر حاضر ممکن نیست مناسبات جهانی اعم از سیاسی و اقتصادی و اجتماعی رو بدون در نظرگرفتن کشور چین توضیح داد. از طرفی برای فهم چینِ امروز، باید تحولات سده اخیرش رو به خصوص جنگهای داخلی بعد از جنگ جهانی دوم و انقلاب کمونیستی 1949 رو حتما دونست. این تحولات، چین رو از یک کشور نسبتا کماهمیت با جمعیت غالبا فقیر که طعمه مناسبی برای کشورهای استعمارگر و سودجو بود تبدیل کرد به یه قدرت تعیینکننده جهانی. این کتاب خلاصه مناسبی از پاسخ این سوالات به ما میده تا سرنخهای بیشتری داشته باشیم.
حاضری ملک و املاکت رو با مردم فقیر تقسیم کنی؟ تویی که سالها تلاش کردی تا به این نقطه برسی؟ . شاید براتون جالب باشه چرا بعضی از چینیها وقتی به هم میرسن به جای احوالپرسی میگن غذا خوردی یا نه! ”!?你吃了吗“ این احوالپرسی سنتی لز فقری ریشه گرفته که چین رو قرنها اذیت کرده و باعث قحطی بزرگی شده و مردم زیادی از گرسنگی تلف شدن. . اول بهتره به اصل #کمونیسم و #سوسیالیسم بپردازم تا درک بهتری از چین داشته باشیم! یه نقل از همین کتاب؛ ”نوعی نظام حکومتی تمامیتخواه که در آن دولت، کارخانهها، صنایع، کسب و کارها و دیگر ابزار اقتصادی تولید را در اختیار دارد و سود حاصل از آن را برای خیر و صلاح همگانی شهروندان استفاده میکند!“ (من به این کار ندارم که به این اصول پایبند هستن یا نه!) و در مورد سوسیالیسم میگه که دقیقا مثل همون کمونیست هست ولی سوسیالیسم یکی از شاخههای کمونیسم هست.
این کتاب در ۷ بخش به صورت خلاصه نوشته شده.
سال ۱۹۴۹ #حزب_کونیست_چین ، جنگ داخلی رو پیروز شد و در اول اکتبر #مائو_تسه_تونگ در سخنرانی در میدان تیانآمن، تاسیس کشوری جدید زو اعلام کرد. چین قبل از سلسلهی #چینگ کشوری قدرتمند و خلاق بود. مردمانی کمسواد داشت. امپراتوران چینی قرن ۱۹، برخلاف بعضی از مردم، فنآوریهای جدید رو قبول نداشن. #سلسه_چینگ از چند براندازی جان سالم به در برد به جز انقلای سال ۱۹۱۱ که نتیجهاش سقوط بود. بعد از مرگ اولین رئیس جمهور، #سون_یاتسن، #چیان_کایشک جانشینش میشه. هر چند کایشک موافق #کمونیست بود ولی از یه جایی به بعد مخالفتش رو ابراز کرد و این قصد رو کرد که تمام سربازان سرخ چین رو از صفحه روزگار محو کنه. علاوه بر به قتـ…ل رسوندن عده زیادی، در پی این بود که #مائو رو ترور کنه. ولی سرنوشت هر دو جور دیگهای رقم خورد. همچنان چین درگیر جنگ داخلی بودن و کمونیستها در غار زندگی میکردند. بعد از مرگ اولین رئیس جمهور، #سون_یاتسن، #چیان_کایشک جانشینش میشه. هر چند کایشک موافق #کمونیست بود ولی از یه جایی به بعد مخالفتش رو ابراز کرد و این قصد رو کرد که تمام سربازان سرخ چین رو از صفحه روزگار محو کنه. علاوه بر به قتـ…ل رسوندن عده زیادی، در پی این بود که #مائو رو ترور کنه. ولی سرنوشت هر دو جور دیگهای رقم خورد. همچنان چین درگیر جنگ داخلی بودن و کمونیستها در غار زندگی میکردند.
#حزب_کمونیست ، پکن رو به عنوان پایتخت معرفی کرد و بر سر این 🇨🇳 پرچم هم به توافق رسیدن. بعد اینها نوبت به سرنگون کردن حکومت #کوئومینتانگ و تغییر زندگی ۵۵۰ میلیون نفر! این هم یک انقلاب قهر آمیز بود. نقش زنان در انقلاب ها بسیار مهم بود، هر چند الان معتقد هستن زنان باید در خانه باید مشغول فرزندپروری باشن! کلا یکی از تغییرات مهم این حزب این بود که زنان رو مسئول کاری کنن! زنان آزادی بیشتری داشتن بر عکس الان. و تغییر بعدی دیگه هم ممنوعیت فروش تریـ*ـاک، مواد مخـ*ـدر دیگه، قمار و روسپیگری؛ ممنوع کردن بردهداری بود! و همینطور کمک به مردم فقیر! دلایل حمایت مردم از کمونیست در برابر کوئمینتانگ؛ اختلاف درآمد میان گروه نخبگان ثروتمند با اکثریت مردم فقیر بود. و همین باعث شد که حزب دستور تقسیم زمینهای مردم رو بده ولی این هم کارساز نبود چون مائو با دیدن ثروتمند شدن کشاورزان احساس خطر کرد و برای دومین بار برنامه پنج سال، جهش بزرگ به جلو، دیگهای رو اجرا کرد که نتیجهاش بحرانی شدیدتر و قحطی بود. و مائو چارهای جز پذریش شکست رو نداشت!
دلیل نقش #چین در #جنگ_سرد ، جنگ ویتنام و کره، اینه که مائو گفته بود: چینیها یا باید طرف #امپریالیسم و یا طرف کمونیسم رو بگیرن و هیچ استثنایی هم در کار نیست. این جنگ یک کشمکش سیاسی، اقتصادی و نظامی در نیمه دوم قرن ۲۰ بین کشورهای کمونیست و کشورهای سرمایهداری مثل #آمریکا بود. بعد هم که چین بطور مستقیم وارد این جنگ شد و به ویتنام کمک کرد. در اواخر دهه ۵۰ چین جدید ساخت بمـ*ـب اتـ*ـم رو شروع کرد. و مائو در این باره شعری سرود: بمـ*ـب اتـ*ـم هرگاه لازم باشد منفجر میشود، آه چه شادی بیکرانی...
کمونیست چین سعی در تغییر دادن عقاید و افکار مردمش داشت و همه رو مجبور به آموزش ایدئولوژی کمونیستی کرد! قدرت نویسندگان رو ازشون گرفت و کنترلشون کرد. کار کرد که فرزند به پدر و مادر و برعکس خیانت کنن! کلا بنیاد خانواده به نابودی کشوند! به این دلیل تغییرات زیاد حزب برای جایگاه رهبر، مردم اعتمادشون به دولت رو از دست دادن.
#چو_ئن_لای در ۱۹۷۰ پنهانی با آمریکا برای ورود چین به جامعه جهانی، تماس گرفت. و در سال ۱۹۷۱ #هنری_کیسینجر سفری پنهانی به چین داشت. (ایشون همون نویسندهای هستن که قبلا کتاب چین رو ازشون معرفی کردم.)
بلاخره پایان مائو فرا رسید و به دنبال بیماری اخیرش به درک واصل شد! 🦦😅 و بعد همسرش، #جیان_جینگ ، با کارهایی که با دار و دستهی ۴ نفره با هم کرده بودند، محکوم شد. (زن و شوهر لنگه ی هم بودن، میگن خدا در و تخته رو باهم جور میکنه منظورش اینه 😒🙃)
این کتاب از روی کار اومدن دوباره #دنگ_شیائوپینگ ، بهار پکن و کشتار میدان تیانآنمن هم گفته! . . با این که کتابی بود با توضیحات خلاصه ولی اطلاعات زیادی به من داد. به شمایی که تازه میخواید از چین بخونید و اطلاعتی ازش ندارید این کتاب جمع و جور رو پیشنهاد میکنم. . . امتیاز من از ۵: ۴ امتیاز GoodReads از ۵: ۳.۴۱