Jump to ratings and reviews
Rate this book

عجایب المخلوقات

Rate this book
This is an illuminated and illustrated copy of a Persian version of the famous ʿAjā’ib al-makhlūqāt (Wonders of creation) composed by Shams al-Dīn Muḥammad al-Ṭūsī (fl. sixth century AH / twelfth CE). The text, in black nastaʿlīq script, may have been written by an Iranian scribe in the tenth century AH / sixteenth CE in Ottoman Turkey. It opens with an illuminated medallion inscribed with the author's name (fol. 1a), followed by a double-page illuminated incipit (fols. 1b-2a). The text is illustrated with one hundred eighty-one paintings of different sizes that offer an interesting iconography for Ṭūsī manuscripts. The red leather binding is not contemporary with the manuscript and probably dates to the thirteenth century AH / nineteenth CE.

711 pages, Hardcover

First published January 1, 1166

18 people are currently reading
271 people want to read

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
21 (39%)
4 stars
14 (26%)
3 stars
11 (20%)
2 stars
5 (9%)
1 star
2 (3%)
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
Profile Image for فؤاد.
1,134 reviews2,381 followers
July 18, 2016
كتاب درمانى
در انسان دو قوه و ميل هست، كه فكر مى كنم تغذيه ى هر دو، هر چند نه به يك اندازه، ضرورى باشد. يكى ميل دانش طلبى، كه خصوصيتش، خشك و منظم و دقيق بودن است و استوار بودن روى زمين محكم. يكى ميل افسانه خواهى و راز ورزى كه خصوصيتش، سرشار بودن از احساسات رنگارنگ و متضاد مثل زيبايى و وحشت است و صد البته، ميل سركش به پرواز در قلمروى تاريك نامطمئن ها و ناشناخته ها.
اولى محصول عقل است، دومى محصول جنون.
اولى مخلوق آپولو است، دومى مخلوق ديونيسوس.
اين كتاب فقط و فقط به كسانى توصيه مى شود كه در خودشان اين جنون را دارند و تخيل شان اين قدر هست كه از خواندن افسانه هاى عجيب و غريب، غرق لذت سكرآور وهم انگيزى شوند.
بر عكس، به كسانى كه ذهن شان علمى است، اين كتاب اصلاً توصيه نمى شود، چون تلاش براى فهم و توجيه علمى اسطوره هاى كتاب يا مقايسه اش با علم امروزى، نتيجه اى جز اعصاب خردى ندارد.

مخلوقات عجيب
نویسنده مخلوقات جهان را در چند فصل تقسیم بندی کرده (آسمان، زمین، دریا، خشکی، موجودات زنده، موجودات بی جان و...) و در هر فصل، به ترتیب الفبا، ابتدا آيات مرتبط با اين مخلوقات را آورده، سپس عجایب این مخلوقات رو توضیح داده و گاه به مناسبت حكايت هايى هم نقل كرده.
كتاب آمیخته ای است از تفسير آیات، روایات دينى و غيردينى، طبیعیات ارسطو، علوم غريبه ى آپولونيوس (ساحر رومى)، طب سنتى و افسانه های رایج بین مردم و به ندرت مشاهدات خود نويسنده. همه ى اين ها، گاه مطابق دانش امروزى است و گاه نه.
خود نویسنده در مقدمه تذكر داده كه هر چیز عجیبی که خوانده و شنيده را جمع آورى كرده و به مستند بودن و نبودنش نپرداخته (هر چند گاهى تذكر مى دهد كه "اين بعيد است" يا "در صحتش نظر است") و فقط چیزهایی که محال بوده را نیاورده است.

عجايب المخلوقات و هزار و يك شب
مطالعه ى اين كتاب با فاصله ى زمانى كوتاه پس از هزار و يك شب، فرصت بى نظيرى بود براى يافتن مشابهت ها و مقايسه ى آن ها. بسيارى از حكايت هاى هزار و يك شب، در اين كتاب هم آمده بودند كه به بعضى از آن ها در كامنت نخست اشاره كرده ام. اين نشان مى دهد كه هر دو كتاب، بر اساس افسانه هاى رايج در افواه عامه نگاشته شده اند و چه بسا، فرهنگ پس زمينه ى هر دو مشترك بوده.

Profile Image for Mana Ravanbod.
384 reviews258 followers
June 30, 2016
برای خواندن این کتاب باید حواس جمع داشت. موهومات و مزخرفات نیست. اینجوری باشد نصف فرهنگ غرب را باید دور ریخت بالکل. کاسیرر و واربورگ و ... قدرتشان در فهم همین محذوفات «فرهنگ مدرن» بود...
ما دير رسيديم، به قافله عقلگرايي هم دير رسيديم و لابد ديرتر خواهيم فهميد چرا رابله و گريم و ساد و چاسر خوانده ميشود و حتي متون جادوگري، اصلن بگيريد انجيلهاي جعلي... غم آور اين طنينهاي هيتلري براي سوزاندن كتابهايي ست و هنرهايي كه نخوانده بايد سوزانده شوند: اينجا كليسا و احمد كسروي و مليون احمق به يك اندازه مضحك هستند
...
تقسیم بندی عجایب‌نامه‌ها وجه اول است.اینکه هستی را چطور دایره‌المعارفی تقسیم میکنند. بر و بحر و آسمان، یا زنده و مرده و نبات، یا چی؟
وجه دوم این است به حواست بسپاری کارکرد اینها چه بوده در روزگار صلب و سنت و بی‌خبری از اکناف عالم. خبرهای خاصه و خیال‌پردازی. اینها نقشه‌ی ذهنی و آمال آن قرنهاست.
وجه جذاب دیگر تعریف آنها از غرایب است. فرق هم برمیدارد بین این کتاب با کتاب دیگر و هرکدام حالتی دارند و قضاوتی.
آخر سر اینکه خدا کند روزی این سرگذشتهای فرهنگ مملکت «خوانده» شود، یعنی باریک شویم و مدام رد شویم
Profile Image for Peiman E iran.
1,436 reviews1,113 followers
Read
January 18, 2016
کتابی است سراسر خرافات و موهومات و متشکل از کلمات و واژه های چندش آورِ عربی... به نظرم برایِ هر انسانی ننگ باشه و به شعور و خردِ ایرانی خواندنِ این کتاب و امثالِ اون به مانندِ توهین و ناسزا باشه ... حتی اگر برای تفریح هم بخوانید، وقت با ارزش رو هدر دادید.. که شاید در آن زمانی که به خواندنِ این کتاب اختصاص داده بودید، میتوانستید کتابی مفید رو مطالعه کنید
با وجود ماهواره ها و اینترنت و تلسکوپ های واقعاً کاربردی و پیشرفته، و در کل با پیشرفتِ روز به روز علم و دانش، به نظرتون مطالب این کتاب مثلِ فحش نیست؟ خرد هم خوب چیزیست
جالب اینجاست که نویسندۀ نیرنگ باز، دقیقاً دو رو است و بهتر گویم چند چهره
در تمام کتاب هر مطلب چرت و پرتی رو که بیان میکنه، خودش میدونه خرافات هستش، و میگه به عقل چور در نمیاد، ولی در انتهایِ هر بخش میگه: ما آنچه حکما گفته اند، یاد کردیم، و الله اعلم...! به نظرتون مسخره نیست
دوستانِ گرامی، به این مثال دقت کنید
در کتاب آمده: ««« طبعِ زحل از قولِ منجمان، سرد و خشک است. سوداوی مظلم دلیلی کند بر سفرهاء دراز و حقدو حیله و ظلم و دوری از مردم، و مرگ و سفله به وی نسبت کنند، از حیوانات اژدرها و مرغ شب و حیوان سیاه است و از معادن سرب و سنگِ سیاه و از دینها جهودی و صورتش از قول حکما پیرست... این از عقل دور است و ما از بهرآنکه حکما گفته اند بیان کردیم . الله اعلم»»»
دوستان عزیز، واقعاً این خزعبلات و یاوه گویی ها رو میتونید بخونید !؟ اونهم نه 5 صفحه بلکه تقریباً 650 صفحه... خاک بر سرِ نویسنده و اون حکما و ستاره شناس ها... تازه میگه: «« در قهستان شخصی بود حکیم و منجم... محاسبان به امتحان از وی پرسیدند مسافت ما تا زحل چقدر است؟ گفت، شما این این حساب نتوانید دریافتن، اما اگر کسی از زحل صخره ای به سمتِ ما بیاندازد، هزار سالِ بعد به ما میرسد.. محاسبان به زیرکیِ وی اعتراف کردن و مقصود آن است که به کیفیتِ مخلوقی نمیرسد به کیفیت در خالق»» خاک بر سر نویسنده و آن محاسبان و آن حکیمِ حرام زادۀ مغلطه گر... و خاک بر سرِ کسانی که فکر میکنند دانش و خردِ انسان، توانِ شناختِ دنیا رو نداره

نویسندۀ احمقِ نادون اینها رو میگه به عقل جور در نمیاد و اشتباه میدونه ، بعد در ابتدایِ کتاب میگه ما مخلوقات نمیتونیم از کارِ خالق سر در بیاریم... بعد آیه از قرآن میاره که :
إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاء الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ ... وَحِفْظًا مِّن كُلِّ شَيْطَانٍ مَّارِدٍ... لَا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلَى وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ

یعنی بقولِ نویسندۀ این کتاب ، خداوند کواکب را به به حکمت آفرید و در این 3 آیه میگه: ما آسمان اين دنيا را به زيور اختران آراستيم.. تا شیاطین قصدِ آسمان نکنند ( آسمان را از شیاطین سرکش محفوظ داشتیم) ... آنها ( شیاطین) نتونن به صحبتهایِ فرشتگان عالمِ بالا گوش بدن و از هر طرف هدفِ شعلۀ ستارگان قرار گیرند ( ستارگان مثلِ تیر بهشون برخورد کنن).. چقدر زیبا و منطقی و همگام با علم... باورم نمیشه.. وااای

این نویسندۀ خرافاتی و احمقِ به تمامِ معنا ، موهومات و خرافاتی مثل اینکه شیاطین رویِ زمینن و ستاره ها مانعِ رسیدنشون به آسمون هستن و اینکه ستاره ها نقشِ عایقِ صوتی رو ایفا میکنن رو، قبول داره و به عقلِِ فاسد شدش جور در میاد.. ولی اینکه زحل پوستش پیره و توش اژدر و حیوانِ سیاه داره رو قبول نداره
یکی نیست بگه خوب احمق جفتشون ساختۀ مغزِ معیوب و خرافات زدۀ شما اهلِ دین و مذهبِ.. گوساله بشین همون دروس مذهبی رو بخون..زحل دینش جهودِ؟! واقعاً عرب به اندازۀ شتر هم نمیفهمه
در صفحۀ 312 از همین کتاب در مورد توضیح دربارۀ درختِ باب الدال یا الدلب
آمده که : «« همان درختِ چنار است، خفاش از برگ وی ترسد و کرکس از خفاش ترسد کی بچه کرکس و خایه وی بخورد. پس کرکس برگ چنار می آورد و از آن آشیان میکند تا خفاشه از آن میگریزد»»
وااااااای... یعنی «داروین » و « آرماند دیوید» که یادشان گرامی باشه.. معلوماتِ این نویسندۀ شتر پرست رو نداشتن.. دقت کنید که خفاش از چنار میترسه، کرکس از خفاش... چه چرخۀ زیبایی و چه نابغه ای هست این کرکس .. حالا چنار از کجا پیدا میکنه! به قولِ نویسنده، خدای عرب میداند.. همون الله اعلم

متعجم که چرا « هابل» یا « کوپرنیک» و « آسکلپی» در ستاره شناسی از نویسندۀ بی خرد این کتاب « محمد طوسی» الهام نگرفتن... البته احتمال داره که دانشمندان و ستاره شناسان بارها با تلسکوپ های اتمی، شیطان ها رو دیدن که هِی میخوان برن اون بالا ولی ستاره ها نمیذارن، اما از اونجا که با مسلمین و اولادِ علی دشمن هستن.. اینو نمیگن که حرف حرفِ اعراب و قرآن نشه
وگرنه کی گفته از زمین که بیرون بریم، فضا تاریک هستش؟! باباااا اینا همه حرفِ.. هم زمین و هم اون بالا تو فضا ستاره ها درخشان هستن و زینتبخش.. بابا قرآن گفته.. میخواید بگید دانشمندان درست میگن و رسول الله اشتباه گفته؟؟؟ اهل عرب نعوذ بالله
خلاصه باید بگم،« محمد بن محمود بن احمد طوسی»، آخه اِی تازی، ای عرب پرست ، چیکار داری به تفسیر و توضیح در موردِ عجایبِ دنیا... تازه در موردِ شهر ها و سرزمین ها هم اظهار نظر کرده... عرب و تازی رو چه به تفسیر و علم و دانش؟؟! دوستانِ خردمند خواهشاً وقتتون رو صرفِ این چرندیات نکنید

پیروز باشید و ایرانی
Profile Image for Sheyda Heydari Shovir.
146 reviews94 followers
December 21, 2015
عجایب المخلوقات رو از توی مجموعهٔ بسیار مورد علاقه‌م فرهنگ افسانها از علی‌اشرف درویشیان و رضا خندان پیدا کردم. افسانه‌ٔ رو نقل کرده بود و گفته بود اول بار تو این کتاب قرن ششمی آمده و قسمتی ازش رو آورده بود. با همون چند سطر فهمیدم که دقیقا همون چیزیه که باید بخونم و بالینی‌ش کردم.
عجایب‌المخلوقات بجز قسمتهای شهر و کشور و معرفی حیواناتش بسیار جالب و سرگرم‌کننده���ست چون حرفها و عقاید بامزهٔ رو مطرح میکنه و زبان هم کهنه‌ست. تصور میکنم دستکم برای مخاطب عام ادبیات علاقه‌مند بافسانه و باورهای کهن جالب باشه.
اما بهمین ختم نمیشه. بنظرم این کتاب خیلی مهمه و باید یه کار درست‌حسابی روش بشه چون این باورها و داستانها از روی هوا نیومده‌ند و بکرات در خود متن تاکید میشه که اینها رو از منابع نقل میکنه هرچند بنظر احمقانه میاند؛ ازین جهت بنظرم نباید بمسخره‌بازی برگزارش کرد. یه کم گشتم تو مقالات و اینا. بنظرم اومد خیلی باین کتاب ظلم شده ازین جهت که هیشکی نگاهش نکرده. حتی من آماتور هم بالینی خوندمش و محض رضای خدا یه فیش ازش ورنداشتم و فی‌المثل یه ستاره گوشه یه صفحه‌ش نزدم. ظاهرا قسمتش نبوده. و ضمنا اینکه جدا از جالب بودنش بلحاظ محتوایی، همینطور بلحاظ زبانی چیزهای خیلی قابل توجهی داره که عنوانشون از حوصلهٔ ریویوی گودریدز خارجه. امیدوارم با این همه عشق بپاپ که دارم عمری و همتی باشه و ده پونزده سال دیگه بتونم خودم بیشتر تامل کنم روش.
بسیار از خوندنش لذت بردم. فصلش در مرگ خیلی موثر بود و گریهام گرفت.
نهایتا اینکه میدونم آنلاینش رو اینترنت هست و خیلی وسوسه‌انگیزه ولی چیزی که هست ناشر کتابو ۹۱ تجدید چاپ کرده و میدونم چهل تومنه ولی بخرید جوونا دانلود نکنید خدارو خوش نمیاد.
Profile Image for Mohammad.
358 reviews364 followers
Read
May 28, 2016
خب، بعضي حكايت هاي كتاب اصلا با عقل جور در نمي آيند. ولي مگر بعضي چيزها كه از صدها سال پيش به ما رسيده تا اينكه امروز به عنوان امري حتمي به آن باور داريم كمتر از بعضي حكايت هاي اين كتاب غير عقلاني و بعضا مضحك هستند؟ جدا از اين موضوع، خواندن اين كتاب با نثر منحصر به فردش باعث مي شود تخيل بارور شود.
بعضي قسمت هاي كتاب مثل ركن چهارم كه در مورد شهر هاي معروف است و ركن ششم و هفتم از حوصله ي من خارج بود. بنابراين از اين قسمت ها رد شدم و جاهايي كه علاقه ي بيشتري داشتم رو خواندم.
براي من بهترين بخش هاي كتاب اين ها بود: ركن پنجم در مورد عجايب حشيشها و اشجار، ركن هشتم در مورد جنيان و ركن نهم در عجايب طيور. به مرور زمان باز به سراغ اين كتاب خواهم آمد.
Profile Image for Saman.
1,166 reviews1,076 followers
Read
September 30, 2008
عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات يا عجايب‌نامه‌ي محمد ابن محمود همداني، يك قرن پيش‌تر از عجائب‌ المخلوقات زكرياي قزويني نوشته شده، اما شهرت عالمگير كتاب قزويني كتاب همداني را در هاله‌ي گمنامي فرو برد. همداني اين كتاب غريب را در نيمه‌ي دوم قرن ششم هجري نوشت و نثر او مثل بسياري از معاصرانش هنوز همان نثر ساده‌ و بي‌تكلف قرن چهارم و پنجم هجري بود. اين كتاب را خودش (جام گيتي نماي) مي‌ناميد و آينه‌اي مي‌دانست كه همه‌ي عجايب عالم را به خواننده نشان مي‌دهد
Profile Image for Parsa Parvin.
16 reviews5 followers
August 28, 2017
این کتاب در نیمه ی دوم قرن ششم هجری نوشته شده و در حوزه ی ادبیات عجایب نگاری قرار میگیرد.نویسنده ی کتاب نیتش از نوشتن این کتاب رو اگاه کردن دیگران از عجایب جهان بدون تحمل رنج سفر عنوان کرده.کتاب در ده فصل به شرح شگفتی های مختلف درباره ی شهرها و مناطق گوناگون،خواص غذاها،قضا و قدر،خورشید،ماه،ستارگان،رعد و برق،باد،دریاها،کوه ها،سنگ ها،جواهرات،میوه ها،عقل و روح،طب،درجات ادمی،اجنه و غول ها و ....می پردازه.اگر به مطالعه ی نظرات مردم گذشته درباره ی موضوعات مختلف علاقه مندید این کتاب یکی از بهترین انتخاب ها برای اگاهی از این نظراته.نثر کتاب هم کیفیت بالایی داره.حتما بعد از خوندن این کتاب مقاله ی استاد جعفریان درباره ش رو بخونید.
بخشی از کتاب:باد جوهری ست،پادشاه وش.نه اولش پیداست نه اخر نه میان.نه صورت وی بتوان دید نه جسمِ وی.غالب بود بر همه ی جواهر،روان شده در همه معادن بی شرم و ستمکار.گاه چون فرشته ساکن بود گاه چون دیو مضطرب شود.با اتش رفیقی کند.با اتش در شود بنسوز.به قرزم بگذرد تر نشود.اطرافِ عالم بگرفته و وی در میانِ عالم نشسته.پیشِ وی مشرق و مغرب و اسمان و زمین یکی بود.و باغها را دایگانی کند.درختها را ابستن کند.مایه ی حیات همه ی حیوانات بُود.
Profile Image for Sahel's.
117 reviews14 followers
October 23, 2020
من هر نقدی یا گوشه ای از فکر و نظری برای این کتاب بنویسم از ارزشش کم خواهد شد
Displaying 1 - 10 of 10 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.