What do you think?
Rate this book
Autisme als contextblindheid
Waarom lijkt de maan aan de horizon zo groot?
Waarom is een boek soms ook een moordwapen?
Het antwoord op deze vragen omdat we gevoelig zijn voor context. Niets van wat we waarnemen heeft immers een absolute of vaste betekenis. Tranen op iemands wang kunnen verdriet betekenen, maar ook blijdschap, opluchting of gewoon een allergische reactie. De betekenis van tranen hangt dus af van de context. En dat is niet alleen zo met tranen, maar met alles.
Er zijn mensen die moeite hebben met context, met de steeds wisselende betekenissen van prikkels. In Vlaanderen en Nederland zijn ze met meer dan 100.000. Door een afwijking in de ontwikkeling van de hersenen slagen deze mensen er moeilijk in context te gebruiken om zin te geven aan wat ze zien, horen, proeven, ruiken en voelen. Ze lijden aan contextblindheid. De wereld met al zijn meervoudige betekenissen is voor hen erg verwarrend. Ze denken absoluut in een relatieve wereld. Misverstanden in communicatie en sociale omgang zijn een logisch gevolg.
In dit boek gaat Peter Vermeulen op zoek naar de rol van context in de menselijke waarneming en informatieverwerking. Op een begrijpelijke manier vat hij wetenschappelijk onderzoek naar de rol van context in de werking van het menselijk brein samen. Talrijke anekdotes en voorbeelden illustreren hoe contextblindheid een verklaring kan bieden voor het denken en gedrag van mensen met autisme.
De Engelse vertaling van "Autisme als contextblindheid" heeft in oktober 2012 een zilveren Mom's Choice Award gekregen in de USA. Meer informatie vindt u op momschoiceawards.com.
Voor meer
autismecentraal.com
contextblindheid.be
Over de
PETER VERMEULEN is gezinspedagoog en werkt als autismedeskundige bij Autisme Centraal (autismecentraal.com). Hij geniet internationale bekendheid en is een veel gevraagd spreker. Bij EPO verschenen eerder van Dit is de titel. Over autistisch denken (1999), Brein bedriegt. Als autisme niet op autisme lijkt (1999), !? Over autisme & communicatie (2001), Beter vroeg dan laat en beter laat dan nooit. De onderkenning van autisme bij normaal tot hoogbegaafde personen (2002), Dialogica. Autisme Kunst (2003), Ik ben speciaal 2. Werkboek psychoeducatie voor mensen met autisme (2004).
Bij Acco verscheen eerder Een gesloten boek. Autisme en emoties (2000, volledig herwerkte editie 2005).
RECENSIES
"Evaluerend ben ik onder de indruk van dit boek. () Het geeft niet alleen inzicht in de (sub)cognitieve processen van mensen met autisme, het geeft ook veel inzicht in onszelf! Wat willen we nog meer? Van harte aanbevolen, meer een 'must' voor onderwijsprofessionals die werken met jongeren met en stoornis in het autismespectrum." - Ton Lenting in Remediaal 4, 2009/2010.
" 'Autisme als contextblindheid' is een prachtig, wetenschappelijk onderbouwd boek. () Zo is het een vlot leesbaar en afwisselend boek geworden voor iedereen die met autisme te maken heeft. En dit in al zijn contexten!" - Lies Wouters in Logopedie jg 23, nr, 2, maart/april 2010.
"Het boek is niet enkel geschreven voor professionals, maar kan omwille van de vlotte leesbaarheid en toegankelijke schrijfstijl aangeraden worden voor iedereen die geïnteresseerd is in de problematiek van autisme." - Thomas Lenaerts in VtVo jg. 30 nr. 3, september 2011.
"Peter Vermeulen heeft met dit boek() opnieuw heel veel verhelderd. () Na het lezen van dit boek heb ik eigenlijk het gevoel dat de puzzel 'herschikt' is en dat de stukjes nu veel beter passen. () In een afsluitend hoofdstuk kijkt hij wat de inzichten kunnen betekenen voor de praktijk. Je zit er wat op te wachten als je het boek leest. Maar de voorgaande hoofdstukken zijn zo grondig en duidelijk dat je al héél wat tips verzameld hebt voor het beter begrijpen van én het beter reageren op mensen met autisme. Dit boek is een echte aanrader voor allen die dit voor ogen hebben!" - Ann Monstrey in Caleidoscoop jg. 23 nr. 3.
Waarom is een boek soms ook een moordwapen?
Het antwoord op deze vragen omdat we gevoelig zijn voor context. Niets van wat we waarnemen heeft immers een absolute of vaste betekenis. Tranen op iemands wang kunnen verdriet betekenen, maar ook blijdschap, opluchting of gewoon een allergische reactie. De betekenis van tranen hangt dus af van de context. En dat is niet alleen zo met tranen, maar met alles.
Er zijn mensen die moeite hebben met context, met de steeds wisselende betekenissen van prikkels. In Vlaanderen en Nederland zijn ze met meer dan 100.000. Door een afwijking in de ontwikkeling van de hersenen slagen deze mensen er moeilijk in context te gebruiken om zin te geven aan wat ze zien, horen, proeven, ruiken en voelen. Ze lijden aan contextblindheid. De wereld met al zijn meervoudige betekenissen is voor hen erg verwarrend. Ze denken absoluut in een relatieve wereld. Misverstanden in communicatie en sociale omgang zijn een logisch gevolg.
In dit boek gaat Peter Vermeulen op zoek naar de rol van context in de menselijke waarneming en informatieverwerking. Op een begrijpelijke manier vat hij wetenschappelijk onderzoek naar de rol van context in de werking van het menselijk brein samen. Talrijke anekdotes en voorbeelden illustreren hoe contextblindheid een verklaring kan bieden voor het denken en gedrag van mensen met autisme.
De Engelse vertaling van "Autisme als contextblindheid" heeft in oktober 2012 een zilveren Mom's Choice Award gekregen in de USA. Meer informatie vindt u op momschoiceawards.com.
Voor meer
autismecentraal.com
contextblindheid.be
Over de
PETER VERMEULEN is gezinspedagoog en werkt als autismedeskundige bij Autisme Centraal (autismecentraal.com). Hij geniet internationale bekendheid en is een veel gevraagd spreker. Bij EPO verschenen eerder van Dit is de titel. Over autistisch denken (1999), Brein bedriegt. Als autisme niet op autisme lijkt (1999), !? Over autisme & communicatie (2001), Beter vroeg dan laat en beter laat dan nooit. De onderkenning van autisme bij normaal tot hoogbegaafde personen (2002), Dialogica. Autisme Kunst (2003), Ik ben speciaal 2. Werkboek psychoeducatie voor mensen met autisme (2004).
Bij Acco verscheen eerder Een gesloten boek. Autisme en emoties (2000, volledig herwerkte editie 2005).
RECENSIES
"Evaluerend ben ik onder de indruk van dit boek. () Het geeft niet alleen inzicht in de (sub)cognitieve processen van mensen met autisme, het geeft ook veel inzicht in onszelf! Wat willen we nog meer? Van harte aanbevolen, meer een 'must' voor onderwijsprofessionals die werken met jongeren met en stoornis in het autismespectrum." - Ton Lenting in Remediaal 4, 2009/2010.
" 'Autisme als contextblindheid' is een prachtig, wetenschappelijk onderbouwd boek. () Zo is het een vlot leesbaar en afwisselend boek geworden voor iedereen die met autisme te maken heeft. En dit in al zijn contexten!" - Lies Wouters in Logopedie jg 23, nr, 2, maart/april 2010.
"Het boek is niet enkel geschreven voor professionals, maar kan omwille van de vlotte leesbaarheid en toegankelijke schrijfstijl aangeraden worden voor iedereen die geïnteresseerd is in de problematiek van autisme." - Thomas Lenaerts in VtVo jg. 30 nr. 3, september 2011.
"Peter Vermeulen heeft met dit boek() opnieuw heel veel verhelderd. () Na het lezen van dit boek heb ik eigenlijk het gevoel dat de puzzel 'herschikt' is en dat de stukjes nu veel beter passen. () In een afsluitend hoofdstuk kijkt hij wat de inzichten kunnen betekenen voor de praktijk. Je zit er wat op te wachten als je het boek leest. Maar de voorgaande hoofdstukken zijn zo grondig en duidelijk dat je al héél wat tips verzameld hebt voor het beter begrijpen van én het beter reageren op mensen met autisme. Dit boek is een echte aanrader voor allen die dit voor ogen hebben!" - Ann Monstrey in Caleidoscoop jg. 23 nr. 3.
327 pages, Kindle Edition
First published March 1, 2013
About the author
Peter Vermeulen
38 books22 followersLibrarian Note: There is more than one author with this name on GR
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
February 7, 2016
A very useful book for anyone educating, parenting, befriending or living with someone with ASD. Having worked in the field of ASD for many years much of Vermeluen's comments and observations were familiar to me but the book really helped me personally to reflect on why high functioning people with ASDs continue struggle so much in social situations even though they may "know" what is expected and at times can speak and act in empathic ways.
Vermeulen argues strongly for a change to the way we set about teaching social skills and writing goals for these emphasising the need to build in flexibility of response as context changes. He recommends using much more role play for example. Vermeulen explains that we need to offer social support by explaining and clarifying context in much greater detail.
Vermeulen explains that in fact no concept or idea is fixed but continuously is adapted and modified in the neuro-typical brain by our experiences and our observations and by the context we are in. However in the autistic mind it seems that concepts form as rigid ideas. The idea itself may be in fact literal or non-literal but the person struggles to connect up ideas. Thus a child with ASD told to "pull their socks up" may learn that as a literal OR non-literal concept. They will however struggle to choose between meanings even if they know both meanings because they do not instinctively and subconsciously consider the context.
Vermeulen talks about how, in certain circumstances or professions context blindness may be an ADVANTAGE because the person is able to disregard all context and focus simply on analysis and the skills of people like Turing or Newton could be seen in this way. The context does not distract from their single-purposeful approach. However as soon as the person is in a social situation the inability to read context and respond in expected ways can become disabling.
Vermeulen argues strongly for a change to the way we set about teaching social skills and writing goals for these emphasising the need to build in flexibility of response as context changes. He recommends using much more role play for example. Vermeulen explains that we need to offer social support by explaining and clarifying context in much greater detail.
Vermeulen explains that in fact no concept or idea is fixed but continuously is adapted and modified in the neuro-typical brain by our experiences and our observations and by the context we are in. However in the autistic mind it seems that concepts form as rigid ideas. The idea itself may be in fact literal or non-literal but the person struggles to connect up ideas. Thus a child with ASD told to "pull their socks up" may learn that as a literal OR non-literal concept. They will however struggle to choose between meanings even if they know both meanings because they do not instinctively and subconsciously consider the context.
Vermeulen talks about how, in certain circumstances or professions context blindness may be an ADVANTAGE because the person is able to disregard all context and focus simply on analysis and the skills of people like Turing or Newton could be seen in this way. The context does not distract from their single-purposeful approach. However as soon as the person is in a social situation the inability to read context and respond in expected ways can become disabling.
April 18, 2022
Voor wie autisme echt wil begrijpen…
Read
August 11, 2023Zeer interessant
May 1, 2025
Interesting theory. The book being 12 or more years old, I don't know how well it has held up, though. But it's nice to come across a book on autism that isn't 1) strictly about children and 2) complete, offensive bullshit.
February 1, 2026
In Autisme als contextblindheid presenteert Peter Vermeulen een paradigmaverschuiving in hoe we naar het autistisch brein kijken. Waar eerdere theorieën vaak bleven steken bij het beschrijven van gedragssymptomen, graaft Vermeulen naar het cognitieve fundament: de verwerking van context. Dit boek is een "uit de hand gelopen update" van zijn eerdere werk over het autistische denken, en die verdieping is merkbaar.
Vermeulens centrale stelling is dat het autistische brein informatie verwerkt als losstaande fragmenten. Voor een neurotypisch persoon bepaalt de omgeving (de context) onbewust de betekenis van een prikkel. Een traan op een wang kan verdriet betekenen, maar ook opluchting of een allergische reactie. Een knipoog op de trein is soms waardering, soms een verlegen verzoek.
Vermeulen legt uit dat mensen met autisme vaak beschikken over een enorme feitenkennis, maar moeite hebben om die kennis flexibel in te zetten. Hij noemt dit contextblindheid. Dit verklaart waarom iemand met ASS in een rollenspel perfect sociaal kan reageren, maar in de onvoorspelbaarheid van het echte leven vastloopt.
Een van de meest treffende inzichten in het boek is de metafoor van het hersenorkest. Bij een contextgevoelig brein spelen alle muzikanten mooi op elkaar in onder leiding van een dirigent; prikkels worden relatief verwerkt. In het autistische brein zitten vaak briljante muzikanten (de 'eilandjes' van intelligentie of splintervaardigheden), maar ze spelen niet samen. Er is geen dirigent die de losse tonen smeedt tot een symfonie. Hierdoor worden prikkels 'absoluut' waargenomen, wat leidt tot een wereld die vaak als een verwarrende puzzel aanvoelt.
in dit boek herken ik dat een goede taalvaardigheid vaak contextblindheid maskeert. Taal begrijpen is immers "één grote oefening in context lezen". Wie verbaal vlot is, wordt vaak overschat, terwijl het betekenisverlies in sociale interactie enorm kan zijn.
Een ander herkenbaar stuk is dat over de sociale vaardigheidstraining (SoVa). Vermeulen bekritiseert trainingen die enkel op gedrag focussen. Het aanleren van regeltjes helpt weinig als de persoon niet aanvoelt wanneer welke regel van toepassing is. Spontaniteit laat zich niet in scripts vangen.
Interessant is volgens mij ook de waarschuwing voor de contextblindheid van de omgeving zelf. Hulpverleners die star vasthouden aan één methode zonder naar de specifieke context van de persoon te kijken, maken zich paradoxaal genoeg schuldig aan hetzelfde probleem.
Autisme als contextblindheid is een essentieel, zij het lijvig, standaardwerk. Het houdt het midden tussen een medische analyse van informatieverwerking en een sociaal pleidooi voor een autismevriendelijke omgeving. Het is een aanrader voor de "gevorderde" lezer die wil begrijpen waarom de wereld voor mensen met autisme soms aanvoelt als een film waarvan de ondertitels niet synchroon lopen.
Vermeulens centrale stelling is dat het autistische brein informatie verwerkt als losstaande fragmenten. Voor een neurotypisch persoon bepaalt de omgeving (de context) onbewust de betekenis van een prikkel. Een traan op een wang kan verdriet betekenen, maar ook opluchting of een allergische reactie. Een knipoog op de trein is soms waardering, soms een verlegen verzoek.
Vermeulen legt uit dat mensen met autisme vaak beschikken over een enorme feitenkennis, maar moeite hebben om die kennis flexibel in te zetten. Hij noemt dit contextblindheid. Dit verklaart waarom iemand met ASS in een rollenspel perfect sociaal kan reageren, maar in de onvoorspelbaarheid van het echte leven vastloopt.
Een van de meest treffende inzichten in het boek is de metafoor van het hersenorkest. Bij een contextgevoelig brein spelen alle muzikanten mooi op elkaar in onder leiding van een dirigent; prikkels worden relatief verwerkt. In het autistische brein zitten vaak briljante muzikanten (de 'eilandjes' van intelligentie of splintervaardigheden), maar ze spelen niet samen. Er is geen dirigent die de losse tonen smeedt tot een symfonie. Hierdoor worden prikkels 'absoluut' waargenomen, wat leidt tot een wereld die vaak als een verwarrende puzzel aanvoelt.
in dit boek herken ik dat een goede taalvaardigheid vaak contextblindheid maskeert. Taal begrijpen is immers "één grote oefening in context lezen". Wie verbaal vlot is, wordt vaak overschat, terwijl het betekenisverlies in sociale interactie enorm kan zijn.
Een ander herkenbaar stuk is dat over de sociale vaardigheidstraining (SoVa). Vermeulen bekritiseert trainingen die enkel op gedrag focussen. Het aanleren van regeltjes helpt weinig als de persoon niet aanvoelt wanneer welke regel van toepassing is. Spontaniteit laat zich niet in scripts vangen.
Interessant is volgens mij ook de waarschuwing voor de contextblindheid van de omgeving zelf. Hulpverleners die star vasthouden aan één methode zonder naar de specifieke context van de persoon te kijken, maken zich paradoxaal genoeg schuldig aan hetzelfde probleem.
Autisme als contextblindheid is een essentieel, zij het lijvig, standaardwerk. Het houdt het midden tussen een medische analyse van informatieverwerking en een sociaal pleidooi voor een autismevriendelijke omgeving. Het is een aanrader voor de "gevorderde" lezer die wil begrijpen waarom de wereld voor mensen met autisme soms aanvoelt als een film waarvan de ondertitels niet synchroon lopen.
May 13, 2026
Interesting, informative and eye-opening (not literally in a way that pathologist might do)
Jokes aside, this Book describes the challenges many autistic individuals face every day in the most unexpected moments, and the thought process behind the confusing moments. I sometimes myself fall into this trap and take things literally (no worries there’s no trap <3)
I see sometimes it’s hard to see what’s right in front of you or what we just talked about, or that the Sea tastes like salt and… definitely not pepper.
Categorization, conceptualizing and solely perceptive differences and how the brain (mirror cells etc) process information, put pieces together and see the forest from the trees.
Jokes aside, this Book describes the challenges many autistic individuals face every day in the most unexpected moments, and the thought process behind the confusing moments. I sometimes myself fall into this trap and take things literally (no worries there’s no trap <3)
I see sometimes it’s hard to see what’s right in front of you or what we just talked about, or that the Sea tastes like salt and… definitely not pepper.
Categorization, conceptualizing and solely perceptive differences and how the brain (mirror cells etc) process information, put pieces together and see the forest from the trees.
January 11, 2021
Peter Vermeulen offers an absolutely brilliant and refreshing perspective on how autistic thinking is different from neurotypical thinking. He distilled immensely practical advice I use daily to connect better with the autistic people I love and coach. His work paves the way to embracing neurodiversity in our lives.
September 4, 2021
A very useful book for medical staff and non-first-year students, for others this book can be a little bit difficult.
July 1, 2024
i wanted to like this but it's just too slow and simple for me with explanations of absolutely everything.
August 10, 2024
As someone who has autism i dint know what context was until i read this book. Was hard to read becousse context is hard to understand for those who have autism. But did learn what one of my main problems in life is.
July 6, 2012
Sooo good! Well worth the read, and a great resource for additional information on the connection between autism and reading/using context in socially expected ways....and all explained in an approachable and easy to read manner.
April 23, 2022
Ik vond dit erg droge kost. Ik was blij dat de laatste 30 bladzijdes bronnen waren en dat het achter de rug was. Dat zegt wel genoeg. Ik herken het geschetste beeld ook niet (helemaal) bij de volwassen mensen met ASS die ik ken. De voorbeelden die worden genoemd vind ik af en toe echt bizar
April 24, 2024
Kinda whack
Displaying 1 - 13 of 13 reviews