What do you think?
Rate this book
Het boek en het badwater
Een hartstochtelijk pleidooi voor het papieren boek. Een ideaal cadeau voor iedereen die het papieren boek een warm hart toedraagt. Al jaren rommelt het op de Nederlandse boekenmarkt. Grote boekhandelsketens zien zich gedwongen om fors te saneren en menig boekhandelaar gooit de handdoek in de ring. Niet alleen de financiële crisis is de reden voor de teloorgang van de boekhandel. We lezen minder en kopen minder boeken. En voor degenen die dat wel doen, is online bestellen en zeker het (illegaal) downloaden van e-books natuurlijk veel gemakkelijker. Wat willen we nog met papieren boeken? Het digitale boek biedt immers zoveel voordelen. Maar inmiddels is er ook aardig wat onderzoek beschikbaar over de nadelen van e-books en kunnen we het papieren boek de plaats geven die het toekomt. Lisa Kuitert bespreekt de stand van zaken, en geeft met veel voorbeelden en saillante details uit heden en verleden de verstokte boekenliefhebber de wapens in handen om zich door deze discussie heen te slaan. Een ideaal cadeau voor iedereen die het papieren boek een warm hart toedraagt.
- GenresNonfiction
160 pages, Hardcover
First published October 21, 2015
1 person is currently reading
21 people want to read
About the author
Lisa Kuitert
13 books6 followersLisa Kuitert is sinds 2001 'gewoon' hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Afgestudeerd op een onderzoek naar boekwinkels, promoveerde zij in 1993 op een onderzoek naar literaire uitgevers in de negentiende eeuw ( Het ene boek in vele delen. De uitgave van literaire series 1850-1900 ). Na haar promotie werd zij postdoc onderzoeker, en publiceerde in 1997 het overzichtswerk Het uiterlijk behang. Reeksen in de Nederlandse literatuur (De Bezige Bij) over twintigste-eeuwse uitgevers en hun uitgeefformules. Zij was mede-oprichter van de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV). Zij stond aan de wieg van de Master Redacteur/editor en geeft colleges voor deze Master. Zij is coördinator van de Master Boekwetenschap en Handschriftenkunde aan de UvA
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
March 20, 2016
Is eerder een bundeling van essays met veel herhalingen, enkele leuke weetjes en een mooi afsluiter: 'je bent pas dood, als men je boeken heeft gedumpt.'
May 13, 2021
Een boek over boeken. De schrijfster schreef het omdat ze zich eraan ergert dat het papieren boek steeds meer uit het openbare leven verdwijnt. Allerlei onderwerpen komen aan bod, zoals waarom we van papieren boeken houden, kinderboeken, boekwinkels, schrijvers en hun boeken, enzovoorts. Er staan ook wat grappige feitjes in zoals dat er bijvoorbeeld parfum is met boekengeur. Nooit geweten. Ook e-boeken en luisterboeken komen aan bod. Ondanks de opmars van e-boeken houden veel lezers toch van papieren boeken. In dit boek wordt ook uitgelegd waarom. Daarom denk ik dat papieren boeken nog niet zo snel zullen verdwijnen. Ik lees zelf ook nog veel op papier. Niet omdat dat per se mijn voorkeur heeft, maar omdat het aanbod e-boeken bij de bibliotheek nog lang niet zo groot is als dat van papieren boeken. Bovendien mag ik graag rondsnuffelen in de bibliotheek. Op dit moment mag dat niet vanwege corona, maar dat wordt vanzelf weer anders. Ik koop niet veel boeken, maar dat is omdat ik veel boeken maar een keer lees en ik te veel lees om alles te kopen. Daarom koop ik alleen bijzondere boeken en boeken van mijn favoriete schrijfsters. Ook vind ik het heerlijk om rond te lopen in een boekwinkel en verrast te worden door boeken waarvan ik het bestaan niet eens wist. Zo ben ik ook aan dit boek gekomen. Ik liep op de boekenafdeling van de kringloop en zag dit boek liggen. Vanwege de titel viel die op. Leuk om gelezen te hebben.
May 3, 2022
2.5/5 sterren
Interessant boek, ik heb een aantal nieuwe dingen geleerd en wat is het heerlijk om gewoon even lekker over boeken te lezen!
Ik heb met veel moeite de hardcover gelezen omdat ik door gezondheidsproblemen eigenlijk geen papieren boeken meer kan lezen, of niet lang. Omdat dit een vrij kort boek is, heb ik het in etappes toch kunnen lezen. Want er was natuurlijk geen e-book van beschikbaar, ook al schrijft ze van wel.
Ik houd van papieren boeken, maar sinds ik gedwongen aan de e-reader ben gegaan is het eigenlijk een hele fijne ervaring. Zo heeft iedereen zijn voorkeur en dat moet allemaal gerespecteerd worden.
Soms kwam het wel een beetje snobby over. De toon vond ik niet altijd gezellig, en soms werd het me iets te technisch, iets met formules enzo. Te veel namen van (historische?) schrijvers die ik niet kende of niks mee heb. De auteur lijkt erg negatief te denken over de jongeren van tegenwoordig en onze leesgewoontes; er zijn wel degelijk tal van jonge veellezers wiens boekenkasten uitpuilen. Ik hoop dat ze dit artikel heeft gelezen toen het uitkwam: Jongeren lezen graag boeken, maar dan wel in het Engels
Interessant boek, ik heb een aantal nieuwe dingen geleerd en wat is het heerlijk om gewoon even lekker over boeken te lezen!
Ik heb met veel moeite de hardcover gelezen omdat ik door gezondheidsproblemen eigenlijk geen papieren boeken meer kan lezen, of niet lang. Omdat dit een vrij kort boek is, heb ik het in etappes toch kunnen lezen. Want er was natuurlijk geen e-book van beschikbaar, ook al schrijft ze van wel.
Ik houd van papieren boeken, maar sinds ik gedwongen aan de e-reader ben gegaan is het eigenlijk een hele fijne ervaring. Zo heeft iedereen zijn voorkeur en dat moet allemaal gerespecteerd worden.
Soms kwam het wel een beetje snobby over. De toon vond ik niet altijd gezellig, en soms werd het me iets te technisch, iets met formules enzo. Te veel namen van (historische?) schrijvers die ik niet kende of niks mee heb. De auteur lijkt erg negatief te denken over de jongeren van tegenwoordig en onze leesgewoontes; er zijn wel degelijk tal van jonge veellezers wiens boekenkasten uitpuilen. Ik hoop dat ze dit artikel heeft gelezen toen het uitkwam: Jongeren lezen graag boeken, maar dan wel in het Engels
April 25, 2020
Prachtig, goed onderbouwd pleidooi voor behoud van het papieren boek.
March 6, 2016
Leve het papieren boek!
Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, heeft met Het boek en het badwater een degelijk pleidooi ter verdediging van het papieren boek geschreven. Over de boekenkast die is gevuld met ‘het geestelijk behang, te midden waarvan je je dagelijkse dingen doet’.
De grote boosdoener in dit verhaal is natuurlijk het e-book, de electronische en digitale bedreiging van ons papieren erfgoed. Kuitert neemt van meet af aan een duidelijke positie in: ze is niet tégen het e-book, maar probeert de opmars ervan te nuanceren door te stellen dat voor beide boekvormen een plaats moet kunnen zijn. Sterker nog, volgens de hoogleraar zou het e-book zonder zijn papieren bron helemaal geen bestaansrecht hebben.
Stoffige boekenkast
De directe aanleiding voor Het boek en het badwater is de constatering dat een aantal grote bibliotheken inmiddels zijn begonnen hun papieren boekenbestand om te vormen naar een digitaal beschikbaar en toegankelijk archief. Er wordt opgeruimd, een ontwikkeling die het gevolg is van doorgevoerde bezuinigingen en de algehele afwaardering van het papieren boek. Ook in de gemiddelde huiskamer is een gevulde boekenkast niet langer het zichtbare bewijs van geletterdheid, maar wordt deze vooral gezien als ‘stoffig, slordig en overbodig’.
In een tiental hoofdstukken behandelt Kuitert de bijzondere eigenschappen van boeken, waarbij ze zich niet beperkt tot alleen de fysieke vorm. Het gaat over de nabijheid en aanwezigheid, over het boek als tastbaar object, over de waarde van het lezen, over de sfeer van boekwinkels en de eigenaardige wereld van boekverzamelaars. Dit alles wordt doorlopend in verhouding gezien tot het oprukkende e-book en naar een voor de hand liggende conclusie geleid.
Serendipiteit
Dat e-book heeft veel voordelen, zo erkent Kuitert. Er is de handige vorm, de transportmogelijkheid, de opslagcapaciteit en de leesbaarheid, met name voor mensen die behoefte hebben aan een grote leesletter. Dan is er nog de populariteit van gadgets, in onze geautomatiseerde wereld een argument dat steeds meer nadruk krijgt, ongeacht de werkelijke inzetbaarheid van het product. Toch wijzen de verkoopcijfers vreemd genoeg niet op een algehele doorbraak van het e-book, terwijl tegelijkertijd de papieren-boekenverkoop gaandeweg minder wordt.
Die vaststelling maakt dat Het boek en het badwater een wat opgeklopte indruk wekt en dat Kuitert eerder een manifest tegen ontlezing in het algemeen schrijft dan een verdediging van het papieren boek. Ondanks dat komt ze met aardige inzichten, zoals het fenomeen serendipiteit – gericht zoeken naar iets en stuiten op het onverwachte – dat een kenmerk is van een speurtocht door de boekenkast. Dat is niet of nauwelijks mogelijk met een stapel gedownloade boeken op een e-reader.
Bundeltje papier
En zo is er nog veel meer te zeggen over de emotionele waarde van papieren boeken. De aanwezigheid ervan zorgt voor een telkens terugkerende gedachte aan de herkomst en de onvolkomenheden in het (zichtbare!) omslag en de bladzijden maken boeken tot ‘tastbare dragers van leesherinneringen’. Het e-boek is in de ogen van de auteur niet anders dan een draagbare en goedkope versie van een duurzaam en waardevol origineel.
Kuitert heeft met deze samengestelde publicatie geen wetenschappelijk verweer geschreven. Het boek en het badwater is een collage van teksten en bijeengesprokkelde fragmenten die als verzameling een onderhoudend essay oplevert. De strekking is duidelijk: laten we voor het kortstondige leesgemak de e-reader ter hand nemen, maar voor de diepe vervoering onze toevlucht blijven zoeken tot dat uitnodigende en aanraakbare bundeltje papier.
http://8weekly.nl/recensie/leve-het-p...
@8WEEKLY/André van Dijk
Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, heeft met Het boek en het badwater een degelijk pleidooi ter verdediging van het papieren boek geschreven. Over de boekenkast die is gevuld met ‘het geestelijk behang, te midden waarvan je je dagelijkse dingen doet’.
De grote boosdoener in dit verhaal is natuurlijk het e-book, de electronische en digitale bedreiging van ons papieren erfgoed. Kuitert neemt van meet af aan een duidelijke positie in: ze is niet tégen het e-book, maar probeert de opmars ervan te nuanceren door te stellen dat voor beide boekvormen een plaats moet kunnen zijn. Sterker nog, volgens de hoogleraar zou het e-book zonder zijn papieren bron helemaal geen bestaansrecht hebben.
Stoffige boekenkast
De directe aanleiding voor Het boek en het badwater is de constatering dat een aantal grote bibliotheken inmiddels zijn begonnen hun papieren boekenbestand om te vormen naar een digitaal beschikbaar en toegankelijk archief. Er wordt opgeruimd, een ontwikkeling die het gevolg is van doorgevoerde bezuinigingen en de algehele afwaardering van het papieren boek. Ook in de gemiddelde huiskamer is een gevulde boekenkast niet langer het zichtbare bewijs van geletterdheid, maar wordt deze vooral gezien als ‘stoffig, slordig en overbodig’.
In een tiental hoofdstukken behandelt Kuitert de bijzondere eigenschappen van boeken, waarbij ze zich niet beperkt tot alleen de fysieke vorm. Het gaat over de nabijheid en aanwezigheid, over het boek als tastbaar object, over de waarde van het lezen, over de sfeer van boekwinkels en de eigenaardige wereld van boekverzamelaars. Dit alles wordt doorlopend in verhouding gezien tot het oprukkende e-book en naar een voor de hand liggende conclusie geleid.
Serendipiteit
Dat e-book heeft veel voordelen, zo erkent Kuitert. Er is de handige vorm, de transportmogelijkheid, de opslagcapaciteit en de leesbaarheid, met name voor mensen die behoefte hebben aan een grote leesletter. Dan is er nog de populariteit van gadgets, in onze geautomatiseerde wereld een argument dat steeds meer nadruk krijgt, ongeacht de werkelijke inzetbaarheid van het product. Toch wijzen de verkoopcijfers vreemd genoeg niet op een algehele doorbraak van het e-book, terwijl tegelijkertijd de papieren-boekenverkoop gaandeweg minder wordt.
Die vaststelling maakt dat Het boek en het badwater een wat opgeklopte indruk wekt en dat Kuitert eerder een manifest tegen ontlezing in het algemeen schrijft dan een verdediging van het papieren boek. Ondanks dat komt ze met aardige inzichten, zoals het fenomeen serendipiteit – gericht zoeken naar iets en stuiten op het onverwachte – dat een kenmerk is van een speurtocht door de boekenkast. Dat is niet of nauwelijks mogelijk met een stapel gedownloade boeken op een e-reader.
Bundeltje papier
En zo is er nog veel meer te zeggen over de emotionele waarde van papieren boeken. De aanwezigheid ervan zorgt voor een telkens terugkerende gedachte aan de herkomst en de onvolkomenheden in het (zichtbare!) omslag en de bladzijden maken boeken tot ‘tastbare dragers van leesherinneringen’. Het e-boek is in de ogen van de auteur niet anders dan een draagbare en goedkope versie van een duurzaam en waardevol origineel.
Kuitert heeft met deze samengestelde publicatie geen wetenschappelijk verweer geschreven. Het boek en het badwater is een collage van teksten en bijeengesprokkelde fragmenten die als verzameling een onderhoudend essay oplevert. De strekking is duidelijk: laten we voor het kortstondige leesgemak de e-reader ter hand nemen, maar voor de diepe vervoering onze toevlucht blijven zoeken tot dat uitnodigende en aanraakbare bundeltje papier.
http://8weekly.nl/recensie/leve-het-p...
@8WEEKLY/André van Dijk
July 31, 2016
Pleidooi voor het behoud van het gedrukte boek. Alle argumenten komen wel voorbij. Dat mag ook wel, want Kuitert is professor in de boekwetenschap en een professoraat in de e-readerwetenschap kan ik me niet voorstellen. Mij komt het sympathiek over. Anderen interesseert het geen bal, vermoed ik.
November 27, 2015
Vol fijne anekdotes.
January 29, 2017
Een pleidooi voor het papieren boek.
Displaying 1 - 8 of 8 reviews