Το παράπονο της Βρισηίδας

by Δημήτρης Ι. Κυρτάτας

Με το νέο του βιβλίο, ο Δημήτρης Κυρτάτας μας καλεί να ξανασκεφτούμε γύρω από τον έρωτα στην ελληνική και τη ρωμαϊκή αρχαιότητα. Σχολιάζοντας επιλεγμένα και χαρακτηριστικά παραδείγματα ισχυρίζεται ότι οι διακηρύξεις για απόλυτο εγκλεισμό των γυναικών και για αυστηρή επιτήρησή τους είναι αρκετά παραπλανητική. Αφορά μια ειδική κατηγορία θυγατέρων και συζύγων οικονομικά εύρωστων οικογενειών με έντονη συνήθως πολιτική συμμετοχή. Αλλά ακόμα και στην κλασική Αθήνα, οι θυγατέρες και οι σύζυγοι ευυπόληπτων πολιτών και πολιτικών είχαν συχνά τον τρόπο να παραβαίνουν και να υπερβαίνουν τους περιορισμούς που τους επιβάλλονταν. Τα ζητήματα του ερωτικού βίου περιέπλεκαν ωστόσο οι νομοθετικές ρυθμίσεις και ο θεσμός της δουλείας, που επέτρεπε τη σεξουαλική εκμετάλλευση και τη μαζική εκπόρνευση υπόδουλων γυναικών. Ο συνακόλουθος έντονος ανταγωνισμός οδηγούσε και στη μαζική χρήση μαγικών ερωτικών φίλτρων.
Κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι η συστηματική και έντονη παρουσία των γυναικών στις σκληρές συνθήκες πολεμικών αναμετρήσεων. Επισημαίνονται έτσι ιδιαιτέρως οι έρωτες μεταξύ κατακτητών και κατακτημένων. Διατρέχοντας την ελληνική και τη ρωμαϊκή αρχαιότητα από την ομηρική εποχή έως την ύστερη αρχαιότητα, ο συγγραφέας συγκεντρώνει και σχολιάζει πληροφορίες σχετικά με ερωτικές συμπεριφορές πολεμικών αρχηγών που προκάλεσαν αίσθηση την εποχή τους. Επικαλούμενος ως κεντρικό παράδειγμα τις σχέσεις του Αχιλλέα και της Βρισηίδας αναζητά τα διαδοχικά παραδείγματα που καθόρισαν συνειδήσεις και συνέβαλαν στη διαμόρφωση προτύπων ηθικής συμπεριφοράς.

164 pages, Paperback

First published April 30, 2015

About the author

Ο Δημήτρης Ι. Κυρτάτας (English: Dimitris J. Kyrtatas) είναι Καθηγητής Ύστερης Αρχαιότητας στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Σπούδασε στη Θεσσαλονίκη και στη Μεγάλη Βρετανία, όπου εκπόνησε διδακτορική διατριβή στο Brunel University και πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στο King’s College London. Δίδαξε αρχαία ιστορία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και έχει ασχοληθεί με την κοινωνική ιστορία της ελληνικής αρχαιότητας και την ιστορία του πρώιμου χριστιανισμού. Είναι συγγραφέας πολυάριθμων άρθρων και βιβλίων, ενώ έχει επιμεληθεί συλλογικούς τόμους και οργανώσει επιστημονικά συνέδρια. Υπήρξε συνεργάτης των περιοδικών «Ο Πολίτης», «Σύγχρονα Θέματα», «Νήσος Άνδρος» και «Book’s Journal». Έχει ιδρύσει και προεδρεύσει στο «Κέντρο Πολιτικού Προβληματισμού Μιχάλης Παπαγιαννάκης» και είναι μέλος διαφόρων πολιτιστικών και επιστημονικών οργανισμών. Τα έργα του εξετάζουν ζητήματα ηθικής, εξουσίας, παιδείας και θρησκείας στον αρχαίο κόσμο.

Reviews

[Ελευθέριος Κεραμίδας · Rating 2 out of 5]

Όπως και τα άλλα βιβλία του Κυρτάτα που έχω διαβάσει (Χόλος γυναικός, Απόκρυφες ιστορίες, Μαθήματα από την αθηναϊκή δημοκρατία), είναι κι αυτό εδώ συλλογή εκλαϊκευμένων άρθρων γύρω από έναν κοινό άξονα, με "αιρετική" ματιά που εξηγεί γιατί δεν ήταν τα πράγματα όπως τα φανταζόμαστε όσοι δεν είμαστε Ιστορικοί.

Δυστυχώς, εδώ η σχέση με τον κοινό θεματικό άξονα δεν ισχύει πάντα, κάποια σημεία είναι εντελώς ακαδημαϊκά αντί να απευθύνονται στο ευρύ κοινό, και το κείμενο γίνεται αλλού φλύαρο κι αλλού περιληπτικό, χωρίς την οικονομία και την ακριβολογία που έχω συνδέσει με τον συγγραφέα. Συνολικά, το βιβλίο έχει πολύ λιγότερα να δώσει από τα άλλα έργα του.

[Ευθυμία Δεσποτάκη · Rating 3 out of 5]

Κερδίζει ένα αστέρι, για το μέγεθος της πληροφορίας που περιέχει. Χάνει δύο αστέρια γιατί το περιεχόμενο έχει μια γενική και τραβηγμένη από τα μαλλιά σχέση με τον τίτλο. Η άποψη που παρουσιάζει δεν είναι κακή, αλλά δεν ασχολείται μόνο με αυτήν.