What do you think?
Rate this book
Jezus en de vijfde evangelist
Het jaar 30, ongeveer. Jezus van Nazaret zwerft door Galilea. Hij predikt zijn boodschap van het naderend koninkrijk van God. In een verdeelde samenleving, verscheurd door conflicten tussen Joden en Romeinen en tussen Joden onderling, spreekt dat veel mensen aan – maar velen ook niet. Wie was hij?
In de evangeliën lezen we het een en ander over zijn optreden, maar weinig over de wereld waarin hij leefde. Wie daar wel over schreef was Flavius Josephus, een Joodse geschiedschrijver die enkele jaren na de kruisdood van Jezus in Jeruzalem werd geboren en uiteindelijk in Rome terechtkwam. Hij wordt wel de vijfde evangelist genoemd. Josephus maakt het mogelijk Jezus te vergelijken met andere profeten, messiassen, zelfverklaarde koningen en wonderdoeners. Want Jezus was niet de enige.
Fik Meijer vertelt in zijn nieuwe grote boek over het waarheidsgehalte van de geboorteverhalen van Jezus, de rol van Maria van Magdala, de betekenis van exorcisme, het geweld in Getsemane, de kruisdood als ultieme straf en Jezus’ opstanding uit de dood. Bijbelse personen uit Jezus’ omgeving krijgen in dit boek een nieuw Johannes de Doper, Pontius Pilatus, Barabbas, Judas Iskariot en Jezus’ broer Jakobus. Zo komt de historische Jezus tot leven.
In de evangeliën lezen we het een en ander over zijn optreden, maar weinig over de wereld waarin hij leefde. Wie daar wel over schreef was Flavius Josephus, een Joodse geschiedschrijver die enkele jaren na de kruisdood van Jezus in Jeruzalem werd geboren en uiteindelijk in Rome terechtkwam. Hij wordt wel de vijfde evangelist genoemd. Josephus maakt het mogelijk Jezus te vergelijken met andere profeten, messiassen, zelfverklaarde koningen en wonderdoeners. Want Jezus was niet de enige.
Fik Meijer vertelt in zijn nieuwe grote boek over het waarheidsgehalte van de geboorteverhalen van Jezus, de rol van Maria van Magdala, de betekenis van exorcisme, het geweld in Getsemane, de kruisdood als ultieme straf en Jezus’ opstanding uit de dood. Bijbelse personen uit Jezus’ omgeving krijgen in dit boek een nieuw Johannes de Doper, Pontius Pilatus, Barabbas, Judas Iskariot en Jezus’ broer Jakobus. Zo komt de historische Jezus tot leven.
352 pages, Kindle Edition
First published November 3, 2015
10 people are currently reading
119 people want to read
About the author
Fik Meijer
56 books33 followersFredericus Joannes Antonius Maria "Fik" Meijer is a Dutch historian and author. He studied classics and ancient history at Leiden University and graduated in 1973. Meijer is an emeritus professor of ancient history at the University of Amsterdam.
He has written numerous non-fiction books on the ancient world for a broad audience, a number of which have been translated into multiple languages. He has also published several translations of classic works into Dutch.
He has written numerous non-fiction books on the ancient world for a broad audience, a number of which have been translated into multiple languages. He has also published several translations of classic works into Dutch.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 23 of 23 reviews
April 3, 2016
Conservatieve bijbelgeleerden stellen Josephus graag voor als het vijfde wiel aan de ‘evangeliewagen’, en met zijn titel plaatst Fik Meijer zich al dadelijk in hun kamp.
Aan het begin van zijn boek speelt Meijer meteen de man door Josephus bij herhaling als een bijzonder egocentrisch iemand voor te stellen. Ook wordt zijn gevangenneming door de Romeinen, gevolgd door twee jaar geketende krijgsgevangenschap, zonder enige nuance als overlopen bestempeld.
Verderop schetst Meijer de geschiedenis van de Joden vanaf de tweede eeuw voor Christus, en dan is die zelfingenomen Josephus plots nagenoeg zijn enige informatiebron, in zoverre zelfs dat je de tekst van Josephus bij herhaling bijna letterlijk ziet doorschemeren in Meijers tekst.
Aan het einde van het eerste deel maakt Meijer een heel onkritische uitschuiver door Romeinen 13:1-2 te citeren als illustratie van de trouw van de christenen aan het Romeinse gezag. Als Meijer zijn huiswerk een beetje ernstig gemaakt had, zou hij weten dat dit fragment door vele historici en bijbelkenners als een interpolatie beschouwd wordt omdat het in tegenspraak is met de talloze verhulde anti-Romeinse boodschappen in Paulus’ brieven.
In het tweede deel van dit boek bespreekt Meijer het leven van Jezus, en ook hier loopt Meijer onkritisch op het conservatief-christelijke pad, en overbrugt daarbij lacunes of tegenstrijdigheden met zijn fantasie. Bij herhaling overviel me het onprettige gevoel dat ik niet een boek van een historicus aan het lezen was maar dat van een predikant.
Het problematische Testimonium – de getuigenis over Jezus die voorkomt bij Josephus – beschouwt Meijer na wat wikken en wegen als authentiek, mijns inziens tegen alle evidentie in, maar hier vermeldt hij tenminste nog de verschillende posities (vals / deels authentiek / authentiek). Maar dat hij het fragment bij Tacitus over de vermeende vervolging van christenen in Rome na de brand van het jaar 64 als waarheid citeert zonder ook maar één woord te wijden aan de talloze problemen die deze tekst oproept en die hem voor vele kenners tot een vervalsing maakt, tart alle verbeelding.
Ook situeert hij het ontstaan van het Marcusevangelie kort voor het jaar 70, maar wie Marcus hoofdstuk 13 naast de overeenkomstige hoofdstukken bij Lucas en Mattheus houdt én naast Josephus’ verslag over de oorlog van de Joden tegen de Romeinen, ziet dat in dit hoofdstuk – weliswaar in verhulde bewoordingen – niet alleen de bedreiging van Jeruzalem door de oprukkende Romeinen beschreven wordt maar eveneens de burgeroorlog van de jaren 68-69, de ontheiliging van de Tempel door Titus en zijn troepen, én de verwoesting van de Tempel (‘de catastrofe’) met de bijhorende gigantische rookontwikkeling. Dit evangelie kan niet voor 70 geschreven zijn omdat de dramatische gebeurtenissen van dat jaar erin beschreven worden.
In het ontstaan van het Christendom zijn er twee huizenhoge chronologische problemen die in de traditionele bijbelgeleerdheid nog nooit een afdoende verklaring gekregen hebben: het feit dat Paulus niets weet over Jezus (zijn afkomst, zijn regio, zijn uitspraken, zijn spectaculaire daden) ook al trad hij slechts enkele jaren na diens dood toe tot de beweging, en het feit dat het eerste evangelie pas 40 jaar na de feiten geschreven zou zijn – onverklaarbaar lang na zo’n wereldschokkende gebeurtenissen. Ook hier herhaalt Meijer alleen de gebruikelijke rationalisaties: dat het Paulus alleen te doen was om de verrezen Christus, en dat er pas behoefte ontstond aan het schriftelijk vastleggen van het verhaal toen de ooggetuigen met één been in het graf stonden.
Bij zijn bespreking van Paulus haalt Meijer ook de theorie over de verwachte tweede komst van de Christus aan, terwijl in Paulus’ brieven nooit sprake is van een tweede komst maar van de ‘blijde intocht’ (parousia) van de messias in de toekomst.
Het dieptepunt van dit boek is de zin (over de moord op Jacobus) ‘De jaloerse Joden zouden hem hebben vermoord.’ Men kan nog speculeren of ‘jaloerse joden’ of ‘enkele jaloerse joden’ verantwoordelijk zouden zijn voor de dood van Jacobus, maar met de zinsnede ‘De jaloerse Joden’ plaatst Meijer zich op de lijn van degenen die beweren (in het spoor van het Johannesevangelie) dat DE Joden – met zijn allen en voor eeuwig – schuldig zijn aan de moord op Jezus, de vreselijke uitspraak die aan de basis ligt van eeuwenlang christelijk antisemitisme.
De bibliografie aan het einde van het boek bevestigt nogmaals Meijers conservatieve bias. De beste studies die de voorbije jaren verschenen zijn over het ontstaan van het Christendom (Beck, Wilson, Segal, Crossan & Reed, …) ontbreken. Dat de boeken die Meijer wel geraadpleegd heeft zo’n zouteloos praatje opleveren is niet verwonderlijk.
Als waar nieuws goed nieuws is, dan is er slechts één evangelist, namelijk Josephus. Marcus, de eerste van de vier evangelisten van het Nieuwe Testament, heeft een fantastisch verhaal gecomponeerd om de Romeinen te misleiden door de actie 40 jaar te verplaatsen, de (oorlogs)omstandigheden te verdoezelen en als apotheose een goeddeels fictief lijdensverhaal neer te schrijven. Door toedoen van latere christelijke schrijvers, die hinderlijke vroegchristelijke geschriften deden verdwijnen en vervalsingen toevoegden aan bestaande geschriften is de oorspronkelijke vervalsing van Marcus ‘gebetonneerd’, en door de overheersende positie van het Christendom doorheen de geschiedenis is de historisch onvatbare Jezus van de evangeliën blijven voortbestaan. Dat kerkleiders dit mythische Jezusbeeld graag bestendigen is begrijpelijk, maar dat historici zich nog steeds vergapen aan deze rammelende constructie is dat veel minder.
Aan het begin van zijn boek speelt Meijer meteen de man door Josephus bij herhaling als een bijzonder egocentrisch iemand voor te stellen. Ook wordt zijn gevangenneming door de Romeinen, gevolgd door twee jaar geketende krijgsgevangenschap, zonder enige nuance als overlopen bestempeld.
Verderop schetst Meijer de geschiedenis van de Joden vanaf de tweede eeuw voor Christus, en dan is die zelfingenomen Josephus plots nagenoeg zijn enige informatiebron, in zoverre zelfs dat je de tekst van Josephus bij herhaling bijna letterlijk ziet doorschemeren in Meijers tekst.
Aan het einde van het eerste deel maakt Meijer een heel onkritische uitschuiver door Romeinen 13:1-2 te citeren als illustratie van de trouw van de christenen aan het Romeinse gezag. Als Meijer zijn huiswerk een beetje ernstig gemaakt had, zou hij weten dat dit fragment door vele historici en bijbelkenners als een interpolatie beschouwd wordt omdat het in tegenspraak is met de talloze verhulde anti-Romeinse boodschappen in Paulus’ brieven.
In het tweede deel van dit boek bespreekt Meijer het leven van Jezus, en ook hier loopt Meijer onkritisch op het conservatief-christelijke pad, en overbrugt daarbij lacunes of tegenstrijdigheden met zijn fantasie. Bij herhaling overviel me het onprettige gevoel dat ik niet een boek van een historicus aan het lezen was maar dat van een predikant.
Het problematische Testimonium – de getuigenis over Jezus die voorkomt bij Josephus – beschouwt Meijer na wat wikken en wegen als authentiek, mijns inziens tegen alle evidentie in, maar hier vermeldt hij tenminste nog de verschillende posities (vals / deels authentiek / authentiek). Maar dat hij het fragment bij Tacitus over de vermeende vervolging van christenen in Rome na de brand van het jaar 64 als waarheid citeert zonder ook maar één woord te wijden aan de talloze problemen die deze tekst oproept en die hem voor vele kenners tot een vervalsing maakt, tart alle verbeelding.
Ook situeert hij het ontstaan van het Marcusevangelie kort voor het jaar 70, maar wie Marcus hoofdstuk 13 naast de overeenkomstige hoofdstukken bij Lucas en Mattheus houdt én naast Josephus’ verslag over de oorlog van de Joden tegen de Romeinen, ziet dat in dit hoofdstuk – weliswaar in verhulde bewoordingen – niet alleen de bedreiging van Jeruzalem door de oprukkende Romeinen beschreven wordt maar eveneens de burgeroorlog van de jaren 68-69, de ontheiliging van de Tempel door Titus en zijn troepen, én de verwoesting van de Tempel (‘de catastrofe’) met de bijhorende gigantische rookontwikkeling. Dit evangelie kan niet voor 70 geschreven zijn omdat de dramatische gebeurtenissen van dat jaar erin beschreven worden.
In het ontstaan van het Christendom zijn er twee huizenhoge chronologische problemen die in de traditionele bijbelgeleerdheid nog nooit een afdoende verklaring gekregen hebben: het feit dat Paulus niets weet over Jezus (zijn afkomst, zijn regio, zijn uitspraken, zijn spectaculaire daden) ook al trad hij slechts enkele jaren na diens dood toe tot de beweging, en het feit dat het eerste evangelie pas 40 jaar na de feiten geschreven zou zijn – onverklaarbaar lang na zo’n wereldschokkende gebeurtenissen. Ook hier herhaalt Meijer alleen de gebruikelijke rationalisaties: dat het Paulus alleen te doen was om de verrezen Christus, en dat er pas behoefte ontstond aan het schriftelijk vastleggen van het verhaal toen de ooggetuigen met één been in het graf stonden.
Bij zijn bespreking van Paulus haalt Meijer ook de theorie over de verwachte tweede komst van de Christus aan, terwijl in Paulus’ brieven nooit sprake is van een tweede komst maar van de ‘blijde intocht’ (parousia) van de messias in de toekomst.
Het dieptepunt van dit boek is de zin (over de moord op Jacobus) ‘De jaloerse Joden zouden hem hebben vermoord.’ Men kan nog speculeren of ‘jaloerse joden’ of ‘enkele jaloerse joden’ verantwoordelijk zouden zijn voor de dood van Jacobus, maar met de zinsnede ‘De jaloerse Joden’ plaatst Meijer zich op de lijn van degenen die beweren (in het spoor van het Johannesevangelie) dat DE Joden – met zijn allen en voor eeuwig – schuldig zijn aan de moord op Jezus, de vreselijke uitspraak die aan de basis ligt van eeuwenlang christelijk antisemitisme.
De bibliografie aan het einde van het boek bevestigt nogmaals Meijers conservatieve bias. De beste studies die de voorbije jaren verschenen zijn over het ontstaan van het Christendom (Beck, Wilson, Segal, Crossan & Reed, …) ontbreken. Dat de boeken die Meijer wel geraadpleegd heeft zo’n zouteloos praatje opleveren is niet verwonderlijk.
Als waar nieuws goed nieuws is, dan is er slechts één evangelist, namelijk Josephus. Marcus, de eerste van de vier evangelisten van het Nieuwe Testament, heeft een fantastisch verhaal gecomponeerd om de Romeinen te misleiden door de actie 40 jaar te verplaatsen, de (oorlogs)omstandigheden te verdoezelen en als apotheose een goeddeels fictief lijdensverhaal neer te schrijven. Door toedoen van latere christelijke schrijvers, die hinderlijke vroegchristelijke geschriften deden verdwijnen en vervalsingen toevoegden aan bestaande geschriften is de oorspronkelijke vervalsing van Marcus ‘gebetonneerd’, en door de overheersende positie van het Christendom doorheen de geschiedenis is de historisch onvatbare Jezus van de evangeliën blijven voortbestaan. Dat kerkleiders dit mythische Jezusbeeld graag bestendigen is begrijpelijk, maar dat historici zich nog steeds vergapen aan deze rammelende constructie is dat veel minder.
July 2, 2022
Interessant werk van historicus Fik Meijer over de historische Jezus. De aanvliegroute die Meijer kiest is om in deel 1 de historische context van Judea en Galilea in de 1e eeuw te schetsen aan de hand van Joods historicus Josephus.
Allereerst vertelt Meijer beknopt de geschiedenis van de Joden en de rol van Josephus in de gebeurtenissen begin 1e eeuw. Hij schetst een beeld van grote ongelijkheden tussen stad en platteland, en bovenklasse en onderklasse. Temidden van deze sociaaleconomische woelingen speelt de Romeinse onderdrukking van de Joden, de dubbelzinnige houding van de Joodse elite t.o.v. de Romeinen en de constante opkomst en ondergang allerhande sekte, groeperingen en bendes die in verzet komen tegen zowel de Joodse elites als de Romeinse bestuurders. In deze complexe tijd en ruimte speelt zich het verhaal af van de historische Jezus.
Doordat Meijer in deel 1 van Jezus en de vijfde evangelist (2015) de historische context uiteenzet, is het verhaal van de historische Jezus veel beter te plaatsen in de betreffende tijd en ruimte.
Het probleem van een biografie van Jezus is en blijft de beschikbaarheid van informatie. Vrijwel alle informatie over Jezus' leven is te herleiden tot de synoptische evangeliën (Marcus, Matheüs en Lucas) en het evangelie van Johannes - allen opgetekend decennia na de gebeurtenissen plaatsvonden.
De Jood Josephus besteedt slechts één paragraafje aan ene Jezus die in Galilea predikte in een gigantisch boekwerk dat de gehele Joodse geschiedenis beslaat - dit is volgens Meijer het bewijs dat er een historische figuur Jezus heeft bestaan. Hij is echter kritisch genoeg om meteen aan te stippen dat onduidelijk is wat er van deze paragraaf door latere, christelijke auteurs is toegevoegd aan Josephus' werk. Dit is onverifieerbaar en er bestaat dan ook geen consensus over onder historici. Overige contemporaine bronnen - Philo van Alexandrië - of latere auteurs - Suetonius, Tacitus, etc. - spreken niet over Jezus maar slechts over een geloofsgemeenschap die zich christenen noemt, en dan vrijwel in negatieve connotatie.
De historicus resteert weinig anders dan af te gaan op de evangeliën en interne en externe inconsistenties als leidraad te gebruiken, eventueel aangevuld met externe bronnen die historische details uit de evangeliën al dan niet bevestigen.
In deel 2 schetst Meijer dan ook een plausibele biografie van de historische Jezus en staat hij stil bij alle verschillende interpretaties en nuances waar nodig. Nergens neemt hij zelf écht stelling (soms schijnt dit wel impliciet door), het gaat hem vooral om de historische vertelling.
Dit boek is een zeer levendige en aansprekende vertelling van Jezus' leven en de historische situering aan de hand van Josephus ('de vijfde evangelist') is absoluut een meerwaarde. Ook schrijft Meijer zeer helder en duidelijk wat het boek toegankelijk maakt voor een groot publiek dat niet of minder thuis is in alle wetenschappelijke debatten omtrent alle details en kwesties.
Toch blijft na het dichtslaan van het boek de gedachte 'Hoe veel van alles dat ik zojuist heb gelezen is daadwerkelijk waar?' Dit is absoluut niet een tekortkoming van Meijer, maar is inherent aan de aard van het historisch onderzoek en de beschikbaarheid van bronnen. Het is simpelweg onmogelijk om overtuigend aan te tonen of teksten, passages, etc. later zijn ingevoegd of aangepast, en wat de intenties van de oorspronkelijke schrijvers waren. De wonderen die Jezus (zogenaamd) tijdens zijn leven verricht komen een modern mens erg onwaarschijnlijk over, maar de rationele bril waarmee wij deze passages lezen is op zichzelf al een anachronisme - hoe deze passages dan wél te interpreteren blijft een open vraag.
In deze zin is het wel zinvol dat Meijer op vele plaatsen gelijkenissen trekt met contemporaine fenomenen. Wanneer het bijvoorbeeld gaat over het toekennen van goddelijke eigenschappen aan Jezus, plaatst hij het in de antieke traditie waarin speciale personen werden aanbeden door het toedichten van goddelijke kwaliteiten of zelfs de godenstatus zelf (bijvoorbeeld keizer Vespasianus). Ook de kruisdood wordt op deze manier behandeld - dit was een veel voorkomende straf in de betreffende contreien en Meijer merkt snedig op dat de meeste inwoners van Jeruzalem waarschijnlijk niets meekregen van de kruisiging van een tot drie personen de dag voor het Joodse paasfeest.
Dit soort nuanceringen en contextualiseringen maken het boek Jezus en de vijfde evangelist een waardevol document voor moderne lezers die graag een neutrale, deskundige kijk op een van de meest belangrijke gebeurtenissen uit de Westerse greschiedenis verlangen. Als atheist en kritisch onderzoeker kan ik Meijer slechts complimenteren met zijn arbeid!
Allereerst vertelt Meijer beknopt de geschiedenis van de Joden en de rol van Josephus in de gebeurtenissen begin 1e eeuw. Hij schetst een beeld van grote ongelijkheden tussen stad en platteland, en bovenklasse en onderklasse. Temidden van deze sociaaleconomische woelingen speelt de Romeinse onderdrukking van de Joden, de dubbelzinnige houding van de Joodse elite t.o.v. de Romeinen en de constante opkomst en ondergang allerhande sekte, groeperingen en bendes die in verzet komen tegen zowel de Joodse elites als de Romeinse bestuurders. In deze complexe tijd en ruimte speelt zich het verhaal af van de historische Jezus.
Doordat Meijer in deel 1 van Jezus en de vijfde evangelist (2015) de historische context uiteenzet, is het verhaal van de historische Jezus veel beter te plaatsen in de betreffende tijd en ruimte.
Het probleem van een biografie van Jezus is en blijft de beschikbaarheid van informatie. Vrijwel alle informatie over Jezus' leven is te herleiden tot de synoptische evangeliën (Marcus, Matheüs en Lucas) en het evangelie van Johannes - allen opgetekend decennia na de gebeurtenissen plaatsvonden.
De Jood Josephus besteedt slechts één paragraafje aan ene Jezus die in Galilea predikte in een gigantisch boekwerk dat de gehele Joodse geschiedenis beslaat - dit is volgens Meijer het bewijs dat er een historische figuur Jezus heeft bestaan. Hij is echter kritisch genoeg om meteen aan te stippen dat onduidelijk is wat er van deze paragraaf door latere, christelijke auteurs is toegevoegd aan Josephus' werk. Dit is onverifieerbaar en er bestaat dan ook geen consensus over onder historici. Overige contemporaine bronnen - Philo van Alexandrië - of latere auteurs - Suetonius, Tacitus, etc. - spreken niet over Jezus maar slechts over een geloofsgemeenschap die zich christenen noemt, en dan vrijwel in negatieve connotatie.
De historicus resteert weinig anders dan af te gaan op de evangeliën en interne en externe inconsistenties als leidraad te gebruiken, eventueel aangevuld met externe bronnen die historische details uit de evangeliën al dan niet bevestigen.
In deel 2 schetst Meijer dan ook een plausibele biografie van de historische Jezus en staat hij stil bij alle verschillende interpretaties en nuances waar nodig. Nergens neemt hij zelf écht stelling (soms schijnt dit wel impliciet door), het gaat hem vooral om de historische vertelling.
Dit boek is een zeer levendige en aansprekende vertelling van Jezus' leven en de historische situering aan de hand van Josephus ('de vijfde evangelist') is absoluut een meerwaarde. Ook schrijft Meijer zeer helder en duidelijk wat het boek toegankelijk maakt voor een groot publiek dat niet of minder thuis is in alle wetenschappelijke debatten omtrent alle details en kwesties.
Toch blijft na het dichtslaan van het boek de gedachte 'Hoe veel van alles dat ik zojuist heb gelezen is daadwerkelijk waar?' Dit is absoluut niet een tekortkoming van Meijer, maar is inherent aan de aard van het historisch onderzoek en de beschikbaarheid van bronnen. Het is simpelweg onmogelijk om overtuigend aan te tonen of teksten, passages, etc. later zijn ingevoegd of aangepast, en wat de intenties van de oorspronkelijke schrijvers waren. De wonderen die Jezus (zogenaamd) tijdens zijn leven verricht komen een modern mens erg onwaarschijnlijk over, maar de rationele bril waarmee wij deze passages lezen is op zichzelf al een anachronisme - hoe deze passages dan wél te interpreteren blijft een open vraag.
In deze zin is het wel zinvol dat Meijer op vele plaatsen gelijkenissen trekt met contemporaine fenomenen. Wanneer het bijvoorbeeld gaat over het toekennen van goddelijke eigenschappen aan Jezus, plaatst hij het in de antieke traditie waarin speciale personen werden aanbeden door het toedichten van goddelijke kwaliteiten of zelfs de godenstatus zelf (bijvoorbeeld keizer Vespasianus). Ook de kruisdood wordt op deze manier behandeld - dit was een veel voorkomende straf in de betreffende contreien en Meijer merkt snedig op dat de meeste inwoners van Jeruzalem waarschijnlijk niets meekregen van de kruisiging van een tot drie personen de dag voor het Joodse paasfeest.
Dit soort nuanceringen en contextualiseringen maken het boek Jezus en de vijfde evangelist een waardevol document voor moderne lezers die graag een neutrale, deskundige kijk op een van de meest belangrijke gebeurtenissen uit de Westerse greschiedenis verlangen. Als atheist en kritisch onderzoeker kan ik Meijer slechts complimenteren met zijn arbeid!
February 7, 2017
Afgelopen zomer las ik een boek over de mensen in de prehistorie (30.000 - 15.000 BC) en het was waarschijnlijk allemaal te rooskleurig beschreven, maar ik kreeg zo echt een visioen over een wereld in vrede, waar mensen elkaar niet het slechtste toewensen, en waar men in vrede leeft - al was er toch die ene muurschildering van de gewonde of dode man die historici niet echt kunnen verklaren. Ik denk nog vaak aan dat boek terug en over dat gevoel van vrede dat dat meebracht. (I know!!)
Niets van dat alles in het boek "Jezus en de vijfde evangelist" van Fik Meijer, een boek waarin men enerzijds de joodse geschiedenis van +/- 400 bc tot 70 AD (de val van de tempel) verhaalt aan de hand van de geschriften van Flavius Josephus en anderzijds Jezus als historische figuur probeert te kaderen o.a. door fragmenten uit de evangelies te plaatsen naast andere getuigen uit die tijd (die niet over Jezus dan gaan).
Wel, ik weet niet wat ik had verwacht, maar toch iets anders dan wat ik las. Het was allemaal nogal droog - het chronologisch verslag van de geschiedenis en, voor zover mogelijk, van het openbare leven van Jezus. Ik had meer verwacht dat er een interpretatie zou gegeven worden aan de gebeurtenissen/mirakels/parabels - zoals wij die vroeger op de hogeschool kregen door de leraar godsdienst (een pater wiens naam ik vergeten ben, maar niet zijn verhalen) - hij kaderde de mirakelen als zijnde dat Jezus mensen die afdwaalden opnieuw het geloof lieten zien, maar hier in dit boek zegt men gewoon "twee broden vijf vissen voedden 2000 man" en geeft men er geen interpretatie aan.
Dat miste ik dus.
Verder is de joodse geschiedenis onder de Romeinse overheersing een zeer bloederige geschiedenis, met opstanden en straffen. Ook ten tijde van Jezus waren er nog verschillende andere profeten die opriepen tot verzet, tot weerstand, tot het verjagen van de Romeinen. Het verschil tussen Jezus en Johannes De Doper enerzijds, en de andere profeten anderzijds, was dat de eerste twee opriepen tot een geweldloos verzet - een oproep die in het begin de mensen wel kan begeesteren, maar wanneer die geen resultaten brengt, ook de mensen frustreert en opstandig maakt en maakt dat ze meer willen.
Wat maakt nu dat Jezus toch gebleven is, en al die andere profeten niet, dat we daar niets meer van weten? Dat is het verhaal van de verrijzenis, maar ook dat wordt niet gekaderd tenzij enkel als verklaring dat de kruisdood zo gruwelijk en vernederend was, dat daar iets positief tegenover moest staan, een heropstanding uit de dood dus. (Onze pater zei vroeger dat dit betekende dat de mensen bleven geloven, dat het niet was omdat Jezus dood was dat het geloof verdwenen was).
Helemaal op het laatst komen we dus te weten dat het Paulus was, die Jezus nooit heeft gekend, die mee aan de basis lag van de overlevering.
Was het een interessant boek ? - Ja; Is er aan een verlangen of op een vraag een antwoord gekomen? - Neen.
Ik heb hier nog een boek staan van Karen Armstrong over Paulus, hopelijk brengt me dat meer antwoorden op vragen die ik niet stel of niet ken, maar die er toch wel zijn. Waarom hebben we hem onthouden en al die anderen niet?
Niets van dat alles in het boek "Jezus en de vijfde evangelist" van Fik Meijer, een boek waarin men enerzijds de joodse geschiedenis van +/- 400 bc tot 70 AD (de val van de tempel) verhaalt aan de hand van de geschriften van Flavius Josephus en anderzijds Jezus als historische figuur probeert te kaderen o.a. door fragmenten uit de evangelies te plaatsen naast andere getuigen uit die tijd (die niet over Jezus dan gaan).
Wel, ik weet niet wat ik had verwacht, maar toch iets anders dan wat ik las. Het was allemaal nogal droog - het chronologisch verslag van de geschiedenis en, voor zover mogelijk, van het openbare leven van Jezus. Ik had meer verwacht dat er een interpretatie zou gegeven worden aan de gebeurtenissen/mirakels/parabels - zoals wij die vroeger op de hogeschool kregen door de leraar godsdienst (een pater wiens naam ik vergeten ben, maar niet zijn verhalen) - hij kaderde de mirakelen als zijnde dat Jezus mensen die afdwaalden opnieuw het geloof lieten zien, maar hier in dit boek zegt men gewoon "twee broden vijf vissen voedden 2000 man" en geeft men er geen interpretatie aan.
Dat miste ik dus.
Verder is de joodse geschiedenis onder de Romeinse overheersing een zeer bloederige geschiedenis, met opstanden en straffen. Ook ten tijde van Jezus waren er nog verschillende andere profeten die opriepen tot verzet, tot weerstand, tot het verjagen van de Romeinen. Het verschil tussen Jezus en Johannes De Doper enerzijds, en de andere profeten anderzijds, was dat de eerste twee opriepen tot een geweldloos verzet - een oproep die in het begin de mensen wel kan begeesteren, maar wanneer die geen resultaten brengt, ook de mensen frustreert en opstandig maakt en maakt dat ze meer willen.
Wat maakt nu dat Jezus toch gebleven is, en al die andere profeten niet, dat we daar niets meer van weten? Dat is het verhaal van de verrijzenis, maar ook dat wordt niet gekaderd tenzij enkel als verklaring dat de kruisdood zo gruwelijk en vernederend was, dat daar iets positief tegenover moest staan, een heropstanding uit de dood dus. (Onze pater zei vroeger dat dit betekende dat de mensen bleven geloven, dat het niet was omdat Jezus dood was dat het geloof verdwenen was).
Helemaal op het laatst komen we dus te weten dat het Paulus was, die Jezus nooit heeft gekend, die mee aan de basis lag van de overlevering.
Was het een interessant boek ? - Ja; Is er aan een verlangen of op een vraag een antwoord gekomen? - Neen.
Ik heb hier nog een boek staan van Karen Armstrong over Paulus, hopelijk brengt me dat meer antwoorden op vragen die ik niet stel of niet ken, maar die er toch wel zijn. Waarom hebben we hem onthouden en al die anderen niet?
August 8, 2018
Dat van die vijfde evangelist is een beetje ver gezocht, maar wel interessant om Jezus in een historisch perspectief geplaatst te zien. Toch bijzonder dat een van de vele profeten die er in die tijd rondliepen zo belangrijk is geworden.
March 5, 2016
Gelezen voor mijn levensbeschouwelijk leeskring. Het aardige is dat het een historisch werk is en ook een aardig historisch werk. Het boek geeft een goede achtergrond om de historische figuur van Jezus beter te begrijpen. Zoals een van de andere leden van de kring verzuchtte: 'Er is ook niets nieuws onder de zon', na een uitvoerig stuk over oorlogen en burgeroorlogen met Romeinen en verschillende Joodse groepen die de Romeinen maar vooral elkaar te vuur en te zwaard bestreden. Als je af wilt van een wat zoetig Jezusbeeld (als dat nog nodig is): lees dit boek. Meijer is zoals gebruikelijk wat te wijdlopig.
November 11, 2015
amusing book but doesn't quite live up to its promises.
October 3, 2017
Toen m'n vader me dit boek uitleende om het ook te lezen had ik nog nooit van Fik Meijer gehoord. Inmiddels wel, het boek blijkt ook een aanrader volgens DWDD. Nou laat ik me nooit zo leiden door dit soort aanraders maar wel door de opmerking van m'n vader dat als ik het gelezen had, hij er wel eens over wilde doorpraten. Dat praten moet nog gebeuren maar het lezen is gelukt. Ik vond het best wel een worsteling, droge stukken geschiedenis met namen, namen en nog meer namen maar daar zat dan opeens wel een interessant stukje tussen, dus ik las dan toch maar weer verder. Wel elke keer een stukje, want het is beslist geen boek om en één ruk uit te lezen. Dit is een nadenkboek, je volgt de gedachtengang van de schrijver (althans dat probeer je) in zijn zoektocht naar wat Flavius Josephus, een Joodse geschiedschrijver, schreef in en over de tijd van, voor en na Jezus. Op zoek naar Jezus, maar dan in het zo genaamde vijfde evangelie. Dat wordt naast het leven van Jezus gelegd zoals dat is opgetekend in de bijbel, met name de boeken Matheus, Marcus, Lucas en Johannes.
Al lezende bekroop me het gevoel dat de schrijver niet helemaal neutraal staat tegenover Jezus, of althans dat wat er over hem in de bijbel staat. Zo zouden er dingen afgestemd zijn, bewust in het desbetreffende evangelie zijn opgeschreven, passend gemaakt of achterwege gelaten. Ik ben geen theoloog of historicus, dus weerleggen met allerlei andere geschriften of boekwerken dat kan ik niet. En ik ben me er van bewust als gelovige er ook niet neutraal in te staan, dat kan ook niet.
De schrijver denkt dat er gemanipuleerd is, maar dat denk ik niet; en dus staan we lijnrecht tegenover elkaar en kan de schrijver als historicus met allerlei argumenten op de proppen komen waar ik met mijn - beperkte- (bijbel)kennis en gevoel dan tegenover sta. Tsja, het boek op zich was niet onaardig, was iets wat droog maar voor een geschiedenisboek wel leesbaar (ik heb nog drogere geschiedenisverhandelingen gelezen) maar toch, maar toch..... Ik ben er niet persoonlijk bij geweest (bij de gebeurtenissen in de geschiedenis bedoel ik dan), maar dat is de schrijver ook niet. Toch staan er dingen in het boek als 'dat lijkt mij heel onwaarschijnlijk' of 'dat moet haast wel....' zonder verdere onderbouwing. En daar wordt ik niet heel enthousiast van, dus voornamelijk op de inhoud en het kriebelige gevoel in mijn onderbuik geef ik twee van de vijf sterren.
Bij naspeuring op internet vind ik twee reviews die meer woorden geven aan mijn kriebelige gevoel...:
https://www.debijbel.nl/blog/fik-meij...
en
https://historiek.net/de-jezus-van-fi...
Al lezende bekroop me het gevoel dat de schrijver niet helemaal neutraal staat tegenover Jezus, of althans dat wat er over hem in de bijbel staat. Zo zouden er dingen afgestemd zijn, bewust in het desbetreffende evangelie zijn opgeschreven, passend gemaakt of achterwege gelaten. Ik ben geen theoloog of historicus, dus weerleggen met allerlei andere geschriften of boekwerken dat kan ik niet. En ik ben me er van bewust als gelovige er ook niet neutraal in te staan, dat kan ook niet.
De schrijver denkt dat er gemanipuleerd is, maar dat denk ik niet; en dus staan we lijnrecht tegenover elkaar en kan de schrijver als historicus met allerlei argumenten op de proppen komen waar ik met mijn - beperkte- (bijbel)kennis en gevoel dan tegenover sta. Tsja, het boek op zich was niet onaardig, was iets wat droog maar voor een geschiedenisboek wel leesbaar (ik heb nog drogere geschiedenisverhandelingen gelezen) maar toch, maar toch..... Ik ben er niet persoonlijk bij geweest (bij de gebeurtenissen in de geschiedenis bedoel ik dan), maar dat is de schrijver ook niet. Toch staan er dingen in het boek als 'dat lijkt mij heel onwaarschijnlijk' of 'dat moet haast wel....' zonder verdere onderbouwing. En daar wordt ik niet heel enthousiast van, dus voornamelijk op de inhoud en het kriebelige gevoel in mijn onderbuik geef ik twee van de vijf sterren.
Bij naspeuring op internet vind ik twee reviews die meer woorden geven aan mijn kriebelige gevoel...:
https://www.debijbel.nl/blog/fik-meij...
en
https://historiek.net/de-jezus-van-fi...
March 23, 2017
Dit boek lag al enige tijd in mijn boekenkast te wachten om gelezen te worden. Een boek over Jezus is nu eenmaal niet het meest boeiende onderwerp wat ik mij kan bedenken. Mijn stapel ongelezen boeken is de afgelopen maanden flink geslonken en dus kwam dit boek weer naar boven drijven.
Mijn collega’s waren druk met carnaval en daarna kwam Aswoensdag. De veertigdagentijd kon beginnen en dit leek mij een zeer passend periode voor een boek waarin geschiedenis en theologie samenkomen.
Ik las de inhoud van dit boek als een feest van herkenning. Door mijn Christelijke opvoeding zijn alle namen verwikkeld geraakt met mijn jeugd. Logischerwijs lag de nadruk toen op de theologie. Mijn interesse daarin tegen lag toen al bij de geschiedschrijving. Elke preek die ik aanhoorde die maar een beetje een geschiedkundige context bevatten hield me bij de les. En zo beleefde ik ook dit boek. Een preek over de historische Jezus. Daarvoor is Fik Meijer de juiste persoon. Hij wijst in zijn boek theologie niet resoluut af maar zet vraagtekens bij passages uit het evangelie. In hem zie ik de kritische wetenschapper. Niet iemand die het geloof onderuit wil halen. Hij is natuurlijk niet voor niets emeritus hoogleraar Oude geschiedenis. Hij is op zoek naar feiten. Deze opzet was niet altijd even overweldigend of interessant. Hierdoor kies ik voor 3 en niet 4 sterren.
Het is weer bijna Pasen, Fik Meijer gaf mij de historische context. In een tijd waar Pasen voor veel mensen niets meer is dan een nostalgisch kerkbezoek, een overvloedige paasbrunch of winkelen omdat ze niets beter kunnen bedenken dan consumeren ben ik blij met deze mens Jezus in het tijdsbeeld van Flavius Josephus.
Mijn collega’s waren druk met carnaval en daarna kwam Aswoensdag. De veertigdagentijd kon beginnen en dit leek mij een zeer passend periode voor een boek waarin geschiedenis en theologie samenkomen.
Ik las de inhoud van dit boek als een feest van herkenning. Door mijn Christelijke opvoeding zijn alle namen verwikkeld geraakt met mijn jeugd. Logischerwijs lag de nadruk toen op de theologie. Mijn interesse daarin tegen lag toen al bij de geschiedschrijving. Elke preek die ik aanhoorde die maar een beetje een geschiedkundige context bevatten hield me bij de les. En zo beleefde ik ook dit boek. Een preek over de historische Jezus. Daarvoor is Fik Meijer de juiste persoon. Hij wijst in zijn boek theologie niet resoluut af maar zet vraagtekens bij passages uit het evangelie. In hem zie ik de kritische wetenschapper. Niet iemand die het geloof onderuit wil halen. Hij is natuurlijk niet voor niets emeritus hoogleraar Oude geschiedenis. Hij is op zoek naar feiten. Deze opzet was niet altijd even overweldigend of interessant. Hierdoor kies ik voor 3 en niet 4 sterren.
Het is weer bijna Pasen, Fik Meijer gaf mij de historische context. In een tijd waar Pasen voor veel mensen niets meer is dan een nostalgisch kerkbezoek, een overvloedige paasbrunch of winkelen omdat ze niets beter kunnen bedenken dan consumeren ben ik blij met deze mens Jezus in het tijdsbeeld van Flavius Josephus.
June 29, 2021
Een heel boeiend boek, dat gaat over de omstandigheden waarin die figuur van Jezus Christus leefde. De titel geeft een verkeerde indruk, omdat het in geen geval over een vijfde evangelie gaat. In de eerste helft komt Jezus overigens nauwelijks ter sprake.
Het bied wel een bijzonder mooie inkijk op de maatschappelijke en politieke context van die tijdsperiode. En hoe die figuur van Jezus één van de vele "opstandelingen" was, die eenzelfde lot onderging.
Het leert ons dat ook toen al de Joden een claim legden op een land waarvan ze beweren dat zij daar recht op hebben vanuit hun godsdienst, ook al gaat dat ten koste van massa's mensenlevens. Het leert hoe verschillende secties van joden onderling een bloedige strijd voerden, waarbij extremisme leid tot fanatiek geweld en terrorisme tegen elkaar of samen tegen anderen.
Het leert hoe vernietigend ook deze godsdienst is, met klemtoon op "ook". En hoe de Joden eigenlijk geen enkele les leerden uit het verleden. Maar goed, dat geldt eigenlijk voor alle godsdiensten.
Helaas zwakt het tweede deel dat begint met het leven van Jezus wat af tot duiding over de gekende verhalen uit de evangeliën en andere geschriften. Beter was geweest om verder te blijven ingaan op de politieke en maatschappelijke context van de 150 jaar na de geboorte van Christus.
Eén ding is voor mij wel duidelijk: godsdienst is het ergste wat de mens zichzelf heeft aangedaan.
Het bied wel een bijzonder mooie inkijk op de maatschappelijke en politieke context van die tijdsperiode. En hoe die figuur van Jezus één van de vele "opstandelingen" was, die eenzelfde lot onderging.
Het leert ons dat ook toen al de Joden een claim legden op een land waarvan ze beweren dat zij daar recht op hebben vanuit hun godsdienst, ook al gaat dat ten koste van massa's mensenlevens. Het leert hoe verschillende secties van joden onderling een bloedige strijd voerden, waarbij extremisme leid tot fanatiek geweld en terrorisme tegen elkaar of samen tegen anderen.
Het leert hoe vernietigend ook deze godsdienst is, met klemtoon op "ook". En hoe de Joden eigenlijk geen enkele les leerden uit het verleden. Maar goed, dat geldt eigenlijk voor alle godsdiensten.
Helaas zwakt het tweede deel dat begint met het leven van Jezus wat af tot duiding over de gekende verhalen uit de evangeliën en andere geschriften. Beter was geweest om verder te blijven ingaan op de politieke en maatschappelijke context van de 150 jaar na de geboorte van Christus.
Eén ding is voor mij wel duidelijk: godsdienst is het ergste wat de mens zichzelf heeft aangedaan.
January 2, 2023
Top: leest makkelijk weg
Matig: zinsbouw is vaak simpel en onwetenschappelijk, met her en der een uit de boot springend archaïsch woord.
Slecht: exegetisch zeer ondermaats. Meijer élke keer de binnenbocht. De uitgebreide reviewer hierboven noemt Meijer conservatief-christelijk, maar dat is pertinent onjuist. Een vluchtige lezing door hedendaagse commentaren toont het tegendeel aan: Meijer hangt aan de zeer kritisch, on-conversatieve kant van de exegetische boot. Dit levert vaak een onovertuigend betoog op, waarbij enige uitleg, fundering en gegronde argumentatie missen. Dit resulteert in een teleurstellend tweede deel.
wat het eerste deel betreft: dit is zeer informatief, nuttig en verbredend voor de lezer die niet op de hoogte was van Josephus' persoon, werk en geschiedschrijving.
Al met al een ondermaats boek als men op zoek is naar evenwichtige behandeling van opinies rondom Josephus' en Jezus' leven.
Matig: zinsbouw is vaak simpel en onwetenschappelijk, met her en der een uit de boot springend archaïsch woord.
Slecht: exegetisch zeer ondermaats. Meijer élke keer de binnenbocht. De uitgebreide reviewer hierboven noemt Meijer conservatief-christelijk, maar dat is pertinent onjuist. Een vluchtige lezing door hedendaagse commentaren toont het tegendeel aan: Meijer hangt aan de zeer kritisch, on-conversatieve kant van de exegetische boot. Dit levert vaak een onovertuigend betoog op, waarbij enige uitleg, fundering en gegronde argumentatie missen. Dit resulteert in een teleurstellend tweede deel.
wat het eerste deel betreft: dit is zeer informatief, nuttig en verbredend voor de lezer die niet op de hoogte was van Josephus' persoon, werk en geschiedschrijving.
Al met al een ondermaats boek als men op zoek is naar evenwichtige behandeling van opinies rondom Josephus' en Jezus' leven.
April 22, 2018
Interessante verhandeling over de ‘historische’ Jezus en de roerige tijd waarin hij leefde, mede aan de hand van de geschriften van de Joodse geschiedschrijver Flavius Josephus, die Jezus kort noemde. De afgrijselijke lijdensweg van Jezus op weg naar zijn kruisdood wordt minutieus beschreven. Jezus maakte deel uit van het arme en grote gezin van de oude timmerman Jozef en zijn veel jongere vrouw Maria. Pas toen hij een jaar of dertig was, liet hij echt van zich horen. Binnen korte tijd kreeg met zijn preken en ‘wonderen’ een grote schare volgelingen achter zich. De geweldloze boodschap van de laagopgeleide Jezus werd door Joden en Romeinen niet begrepen. Hij werd vermalen door de wrede machinaties van de Joodse hogepriesters en de nietsontziende Pontius Pilatus. Zijn broer Jakobus speelde na zijn dood een rol om zijn gedachtegoed levend te houden.
March 6, 2018
In welke tijd leefde de figuur Jezus en waarom werd wat hij predikte zo populair? Dat was de vraag die ik me stelde bij de keuze van dit boek. Het eerste deel werd zeker beantwoord en vond ik fascinerend. Het tweede deel werd minder belicht, blijkbaar werd Jezus vooral een belangrijke figuur na zijn dood. Toch de moeite als je interesse heb in de geschiedenis van het tijdperk en het ontstaan van religies.
December 1, 2018
Tijdens het lezen twijfelde ik steeds wat ik nu eigenlijk van het boek vond. Soms is het erg wijdlopig, soms ben je echt even kwijt waar Fik Meijer geen gaat met zijn verhaal, maar vervolgens stuit je weer op hele interessante pagina’s. Ik heb in ieder geval weer een hoop opgestoken over de historische Jezus.
March 30, 2021
Although not raised with any religion, I have always been intrigued by the stories about Jezus' life. Also this book gave me new insights into the times he was living in and his importance to the people around him at the time. I really liked the book.
December 17, 2018
Fik Meijer weet waarover hij het heeft. Al met al net geen vier sterren omdat het boek wat droog geschreven is.
August 23, 2021
Degelijke beschrijving van met name het tijdperk waarin Jezus leefde.
January 27, 2022
2.5 sterren. Zoals gewoonlijk bij Fik Meijer erg leuk en toegankelijk geschreven, maar de bronnenkritiek was erg storend.
Read
April 2, 2023Het voelt als net niks. Het is tegenlijk droog en kinderlijk geschreven. Niet feitelijk genoeg voor een geschiedenisboek, niet leesbaar genoeg voor iets dat meer naar een verhaal neigt.
March 17, 2017
In een poging de tijd en plaats rondom Jezus te duiden aan de hand van de geschriften van Flavius Josephus slaat Fik Meijer de plank geregeld mis. Door zijn vooringenomen houding ten opzichte van Jezus lukt het hem niet een bepaalde vorm van objectiviteit te bereiken. De keuze voor zijn talloze tendentieuze bijvoeglijke naamwoorden doen veel afbreuk aan het verhaal dat hij wil vertellen. Zowel Josephus als de evangelisten legt hij naast zijn persoonlijke meetlat van geloofwaardigheid. Beiden komen niet rooskleurig uit de verf.
Zijn persoonlijke meetlat is er een van de redelijkheid en menselijk verstand. Dat de mogelijkheid bestaat dat het Goddelijke de menselijke redelijkheid te boven gaat is bij hem volkomen uitgesloten. Wil je kennis nemen van argumentatie tegen het christelijk geloof dan is het lezen van dit boek de moeite waard. Wil je daadwerkelijk meer lezen over het sociale en politieke landschap rondom het jaar 0 dan zijn er ongetwijfeld objectievere boeken te verkrijgen.
Zijn persoonlijke meetlat is er een van de redelijkheid en menselijk verstand. Dat de mogelijkheid bestaat dat het Goddelijke de menselijke redelijkheid te boven gaat is bij hem volkomen uitgesloten. Wil je kennis nemen van argumentatie tegen het christelijk geloof dan is het lezen van dit boek de moeite waard. Wil je daadwerkelijk meer lezen over het sociale en politieke landschap rondom het jaar 0 dan zijn er ongetwijfeld objectievere boeken te verkrijgen.
December 4, 2016
Fantastisch boek voor iedereen die meer wil weten over Jezus in historische context zonder het religieuze sausje.
FM gebruikt de geschriften van Flavius Josephus, een gevluchte Jood die bescherming vond bij keizer Vespasianus in Rome waar hij als geschiedschrijver het leven in Galilea en Judea van grofweg 300 vC tot 100 nC documenteerde. Het feit dat FJ zeer uitvoerig de politieke, sociale en religieuze situatie beschreef maakte hem een interessante bron van informatie over het leven in de tijd dat Jezus leefde. Daarbij is hij ook de enige geschiedschrijver naast de 4 evangelien die het bestaan van Jezus heeft bevestigd. Een interessante uitgangspositie om het leven van Jezus op een rationele manier te analyseren - ik was zeer geinteresseerd en werd niet teleurgesteld.
Het boek valt in 2 delen uiteen: het eerste deel bestaat uit een schets van de politieke situatie van grofweg 300 vC tot 100 nC. Met mijn beperkte voorkennis op beide gebieden was dit eerste deel, naast een waterval van informatie, een mooie les in met name de drijfveren en motieven van het Joodse volk en de Romeinse keizercarrousel en de voortdurende strijd met andere volken, elkaar en vooral ook onderling. Zeer interessant en heel leesbaar neergezet in een eenvoudige analytische stijl met her en der een droogkomische ondertoon. Precies op het punt dat ik wel genoeg had van een nog wredere Romeinse consul eindigt het eerste deel met het afbranden van de Tempelberg en het definitief neerslaan van de Joodse opstand, en leren we nog kort over profeten die Jezus voorgingen. Met deze context in het achterhoofd kan ingezoomd worden op de man op de flap.
Het tweede deel is een grove uiteenzetting van het leven van Jezus van geboorte tot wederopstanding. Er was echter wel een dilemma: omdat FJ slechts 1 alinea overhad voor Jezus, kan FM niet anders dan uit de 4 evangelien van Marcus, Mattheus, Lucas en Johannes putten voor een beschrijving van het leven van Jezus. We leren al bij het begin van deel 2 dat deze evangelien voor een groot gedeelte uit overlevering zijn gedocumenteerd en vol staan met religieuze onzin. En toch zijn het de enige bronnen waarop gevaren moet worden - hoe kan je dan Jezus' leven objectief analyseren? FM lost dit dilemma op door te varen op teksten uit de evangelien en deze te toetsen aan het wereldbeeld van FJ, zodat ze in een realistischer context geplaatst kunnen worden. Weliswaar niet de perfecte oplossing (bij gebrek aan betere documentatie uit dit tijd), maar wel een mooie oplossing. Met dezelfde toon als het eerste deel poogt FM een chronologishe uiteenzetting te maken van Jezus' leven, zonder de religieuze schil van de evangelien. Dit lukt redelijk goed, Jezus komt naar voren als een typisch product van zijn tijd dit -toevallig- als de Christus overbleef. Zijn narratief was weliswaar anders dan meer gewelddadige profeten uit die tijd, maar voor de meerderheid was hij een dertien in dozijn profeet zoals er zoveel rondliepen in die tijd. Ook zijn dood was niet speciaal te noemen. In een volgend boek kan dieper ingegaan worden op het waarom dat juist zijn ideologie en verhaal overbleven. Ik zou het zeker lezen.
FM gebruikt de geschriften van Flavius Josephus, een gevluchte Jood die bescherming vond bij keizer Vespasianus in Rome waar hij als geschiedschrijver het leven in Galilea en Judea van grofweg 300 vC tot 100 nC documenteerde. Het feit dat FJ zeer uitvoerig de politieke, sociale en religieuze situatie beschreef maakte hem een interessante bron van informatie over het leven in de tijd dat Jezus leefde. Daarbij is hij ook de enige geschiedschrijver naast de 4 evangelien die het bestaan van Jezus heeft bevestigd. Een interessante uitgangspositie om het leven van Jezus op een rationele manier te analyseren - ik was zeer geinteresseerd en werd niet teleurgesteld.
Het boek valt in 2 delen uiteen: het eerste deel bestaat uit een schets van de politieke situatie van grofweg 300 vC tot 100 nC. Met mijn beperkte voorkennis op beide gebieden was dit eerste deel, naast een waterval van informatie, een mooie les in met name de drijfveren en motieven van het Joodse volk en de Romeinse keizercarrousel en de voortdurende strijd met andere volken, elkaar en vooral ook onderling. Zeer interessant en heel leesbaar neergezet in een eenvoudige analytische stijl met her en der een droogkomische ondertoon. Precies op het punt dat ik wel genoeg had van een nog wredere Romeinse consul eindigt het eerste deel met het afbranden van de Tempelberg en het definitief neerslaan van de Joodse opstand, en leren we nog kort over profeten die Jezus voorgingen. Met deze context in het achterhoofd kan ingezoomd worden op de man op de flap.
Het tweede deel is een grove uiteenzetting van het leven van Jezus van geboorte tot wederopstanding. Er was echter wel een dilemma: omdat FJ slechts 1 alinea overhad voor Jezus, kan FM niet anders dan uit de 4 evangelien van Marcus, Mattheus, Lucas en Johannes putten voor een beschrijving van het leven van Jezus. We leren al bij het begin van deel 2 dat deze evangelien voor een groot gedeelte uit overlevering zijn gedocumenteerd en vol staan met religieuze onzin. En toch zijn het de enige bronnen waarop gevaren moet worden - hoe kan je dan Jezus' leven objectief analyseren? FM lost dit dilemma op door te varen op teksten uit de evangelien en deze te toetsen aan het wereldbeeld van FJ, zodat ze in een realistischer context geplaatst kunnen worden. Weliswaar niet de perfecte oplossing (bij gebrek aan betere documentatie uit dit tijd), maar wel een mooie oplossing. Met dezelfde toon als het eerste deel poogt FM een chronologishe uiteenzetting te maken van Jezus' leven, zonder de religieuze schil van de evangelien. Dit lukt redelijk goed, Jezus komt naar voren als een typisch product van zijn tijd dit -toevallig- als de Christus overbleef. Zijn narratief was weliswaar anders dan meer gewelddadige profeten uit die tijd, maar voor de meerderheid was hij een dertien in dozijn profeet zoals er zoveel rondliepen in die tijd. Ook zijn dood was niet speciaal te noemen. In een volgend boek kan dieper ingegaan worden op het waarom dat juist zijn ideologie en verhaal overbleven. Ik zou het zeker lezen.
January 10, 2016
Geeft een duidelijk beeld van de omstandigheden, de geschiedenis in het midden oosten in die tijd.
Het leven van Jezus wordt daarna bekeken in die setting mbv andere bronnen. Leest makkelijl.
Het leven van Jezus wordt daarna bekeken in die setting mbv andere bronnen. Leest makkelijl.
July 4, 2016
tijdgeest
August 19, 2016
Niet veel nieuws. Zijn kennis van Josephus voegt toe aan wie daar niet veel van weet.
Displaying 1 - 23 of 23 reviews