What do you think?
Rate this book
Πλουραλισμός, πολυπολιτισμικότητα, ενσωμάτωση, αφομοίωση: Σημειώσεις για τη σύγχρονη ανοιχτή κοινωνία
Σήµερα οι δυτικές χώρες είναι εγκλωβισµένες σ’ ένα αδιέξοδο παρακµής, αυτο-απέχθειας και υπερσυναισθηµατισµού. Eκτός από τις οικονοµικές και θεσµικές αναταράξεις, αντιµετωπίζουν τις συνέπειες της µεταναστευτικής τους πολιτικής και των πολυπολιτισµικών πρακτικών διαχείρισης των µεταναστών που εφάρµοσαν από τα τέλη της δεκαετίας του 1950. Αυτές οι συνέπειες επιβαρύνονται από τη διεθνή συγκυρία, την αναβίωση του ισλαµοφασισµού και της σύγκρουσης µεταξύ της Ανατολής και της Δύσης. Στο εσωτερικό των δυτικών δηµοκρατιών, οι πολυπολιτισµικές πρακτικές –καθώς και οι αντίστοιχες θεωρητικές αντιλήψεις– έχουν οδηγήσει στη δηµιουργία περίκλειστων µειονοτήτων που αποµονώνονται από τον κύριο κοινωνικό και πολιτισµικό κορµό µε αποτέλεσµα τον κατατεµαχισµό και τη δυσπιστία µεταξύ των κοινωνικών οµάδων, την εχθρότητα και τις βίαιες αντιπαραθέσεις.
Ενώ αναπτύσσεται, µε ποικίλες µορφές, ο ισλαµικός φονταµενταλισµός και ενώ η θρησκοληψία και ο σκοταδισµός µεταφέρονται και καλλιεργούνται στη Δύση, οι κυβερνήσεις των δυτικών χωρών επιµένουν σ’ ένα πολυπολιτισµικό πρόγραµµα που βασίζεται στον κοινωνικό εφησυχασµό και στην εθελοτυφλία. Αυτόν τον εφησυχασµό διαταράσσει η διαφαινόµενη τάση να περάσει η εξουσία από τα σοσιαλδηµοκρατικά κόµµατα στα ακροδεξιά, ή σε εκείνα που χαρακτηρίζονται ακροδεξιά, επειδή επιδεικνύουν σκεπτικισµό έναντι όχι µόνο της µεταναστευτικής πολιτικής, αλλά και της πολιτικής έναντι του ισλαµοφασισµού. Πράγµατι, τα σκεπτικιστικά κόµµατα –συχνά σκεπτικιστικά και ως προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και την παγκοσµιοποίηση– κερδίζουν έδαφος, µολονότι έχουν άδικο σχεδόν σε όλα. Έχουν όµως δίκιο στο ότι η Δύση απειλείται από το πολεµικό Ισλάµ ενώ συγχρόνως αυτοκαταστρέφεται προδίδοντας τις αξίες της.
Αυτό το δοκίµιο σχολιάζει τις ρεπουµπλικανικές αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται το κράτος δικαίου, επιχειρηµατολογεί υπέρ της ελεγχόµενης µετανάστευσης που δε θα υπονοµεύει την κοινωνική συνοχή και επικρίνει την πολυπολιτισµικότητα ως πρακτική κατακερµατισµού και εξασθένισης των δηµοκρατικών θεσµών. Τέλος, προτείνει έναν τρόπο αντιµετώπισης των προβληµάτων στη βάση της αναγνώρισης της συνεισφοράς των µεταναστών στην οικονοµία, αλλά και της επιθυµίας τους να ενσωµατωθούν στην κοινωνία αποδεχόµενοι τους δυτικούς νόµους και τις δυτικές αξίες.
Ενώ αναπτύσσεται, µε ποικίλες µορφές, ο ισλαµικός φονταµενταλισµός και ενώ η θρησκοληψία και ο σκοταδισµός µεταφέρονται και καλλιεργούνται στη Δύση, οι κυβερνήσεις των δυτικών χωρών επιµένουν σ’ ένα πολυπολιτισµικό πρόγραµµα που βασίζεται στον κοινωνικό εφησυχασµό και στην εθελοτυφλία. Αυτόν τον εφησυχασµό διαταράσσει η διαφαινόµενη τάση να περάσει η εξουσία από τα σοσιαλδηµοκρατικά κόµµατα στα ακροδεξιά, ή σε εκείνα που χαρακτηρίζονται ακροδεξιά, επειδή επιδεικνύουν σκεπτικισµό έναντι όχι µόνο της µεταναστευτικής πολιτικής, αλλά και της πολιτικής έναντι του ισλαµοφασισµού. Πράγµατι, τα σκεπτικιστικά κόµµατα –συχνά σκεπτικιστικά και ως προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και την παγκοσµιοποίηση– κερδίζουν έδαφος, µολονότι έχουν άδικο σχεδόν σε όλα. Έχουν όµως δίκιο στο ότι η Δύση απειλείται από το πολεµικό Ισλάµ ενώ συγχρόνως αυτοκαταστρέφεται προδίδοντας τις αξίες της.
Αυτό το δοκίµιο σχολιάζει τις ρεπουµπλικανικές αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται το κράτος δικαίου, επιχειρηµατολογεί υπέρ της ελεγχόµενης µετανάστευσης που δε θα υπονοµεύει την κοινωνική συνοχή και επικρίνει την πολυπολιτισµικότητα ως πρακτική κατακερµατισµού και εξασθένισης των δηµοκρατικών θεσµών. Τέλος, προτείνει έναν τρόπο αντιµετώπισης των προβληµάτων στη βάση της αναγνώρισης της συνεισφοράς των µεταναστών στην οικονοµία, αλλά και της επιθυµίας τους να ενσωµατωθούν στην κοινωνία αποδεχόµενοι τους δυτικούς νόµους και τις δυτικές αξίες.
- GenresPolitics
368 pages, ebook
First published October 29, 2015
42 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
July 7, 2017
Επίκαιρο βιβλίο για ένα θέμα που απασχολεί και θα μας απασχολεί τα επόμενα χρόνια. Αξίζει να επισημάνω τις τελευταίες γραμμές του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου: "Ο σημερινός δυτικός πολίτης συμπεριφέρεται σαν κακομαθημένο παιδί. Αντιμετωπίζει με αχαριστία τόσο την κοινωνική δομή που δημιουργήθηκε τα τελευταία διακόσια χρόνια όσο και την πορεία της δημιουργίας της. Τους στοχασμούς, τους αγώνες, τις επαναστάσεις, τους πολέμους. Και αντί να προσπαθεί να εφαρμόσει τη δημοκρατία με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, την αμφισβητεί διαρκώς, πριονίζοντας, όπως συνηθίζουμε να λέμε, το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεται"
Αυτά λοιπόν προς γνώση και συμμόρφωση και να είμαστε επιφυλακτικοί σε ότι κάποιοι προσπαθούν να μας πλασάρουν. Ναι λοιπόν στον πλουραλισμό του δυτικού τρόπου όχι στην σαλαμοποίηση της λεγόμενης πολυπολιτισμικότητας...
Αυτά λοιπόν προς γνώση και συμμόρφωση και να είμαστε επιφυλακτικοί σε ότι κάποιοι προσπαθούν να μας πλασάρουν. Ναι λοιπόν στον πλουραλισμό του δυτικού τρόπου όχι στην σαλαμοποίηση της λεγόμενης πολυπολιτισμικότητας...
September 13, 2020
Πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που αποτελείται από 24 κεφάλαια, άλλα αυτόνομα μεταξύ τους και άλλα ημιαυτόνομα και που, όπως τονίζει η συγγραφέας στην εισαγωγή της, μπορούν να διαβαστούν και απομονωμένα. Ξεκαθαρίζει αρκετές έννοιες, πιθανόν προκαλεί αντιδράσεις από τον κόσμο της Αριστεράς, αλλά από την άλλη μεριά η συγγραφέας, όπως πάντα (ιδιαίτερα στην αρθρογραφία της που παρακολουθώ), δεν 'μασάει' τα λόγια της.
Εξαιρετικό το σύντομο κεφάλαιο 'Ηθική της πρόθεσης, ηθική της ευθύνης', ενώ μειονέκτημα του βιβλίου η έλλειψη συγκεκριμένων προτάσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της παράτυπης ή παράνομης μετανάστευσης και τον καλύτερο τρόπο δημοκρατικής αντιμετώπισης της εγγενούς επιθετικότητας του Ισλάμ.
Τέλος υπάρχουν και δύο ατοπήματα: α) δηλώνει ότι ο χριστιανισμός σε αντίθεση με το Ισλάμ δεν είχε στρατό, όμως ο πάπας είχε και κράτος και στρατό και μάλιστα εξεστράτευε σαν πολέμαρχος (πχ ο πάπας Ιούλιος β'), β) δηλώνει ότι λόγω θετικής διάκρισης η Ch. Taubira έγινε υπουργός Δικαιοσύνης ενώ ο γιος της βρίσκεται στην φυλακή για φόνο... δηλαδή εννοεί ότι τα αμαρτήματα τέκνων παιδεύουσι γονείς;
"Η συγκέντρωση των ανθρώπων σε πόλεις συνέτεινε στην ανάπτυξη του πολιτισμού, δηλαδή του συνόλου των τεχνικών και πνευματικών τους επιτευγμάτων.... Οι άνθρωποι (στις πόλεις) προσαρμόστηκαν σε έναν τρόπο ζωής που οριζόταν από την εγγύτητα και τις καθημερινές συναλλαγές: εξαιτίας αυτής της συνύπαρξης διαμορφώθηκε ένα σύστημα 'καλών τρόπων' με σκοπό τη σταθερότητα, το πνεύμα συνεργασίας και τη σωματική ακεραιότητα του καθενός."
"Ο πολιτισμός συμπεριλαμβάνει, εκτός των γραμμάτων και των τεχνών, τον τρόπο ζωής, τα βασικά δικαιώματα του ανθρώπου, το σύστημα αξιών, τις παραδόσεις και τα δόγματα."
"Ζήτημα επιλογής ανάμεσα στην πολυπολιτισμική ατζέντα -που, κατά τη γνώμη μου, έχει αποτύχει και είναι επικίνδυνη- και σ' εκείνη της ενσωμάτωσης ή αφομοίωσης.... Η πολυπολιτισμικότητα, αντί να καταπολεμά τον εθνικισμό ενθαρρύνει τα εθνικιστικά αισθήματα των μεταναστευτικών ομάδων, ενώ συγχρόνως δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη εθνικιστικών τάσεων από την πλευρά των πολιτών των χωρών υποδοχής."
"Η ποικιλομορφία και η ανεκτικότητα δεν ταυτίζονται με την πολυπολιτισμικότητα ούτε τη συνεπάγονται: τουναντίον η πολυπολιτισμικότητα υπονομεύει την πολυμορφία και την ανεκτικότητα, δηλαδή τον πλουραλισμό."
"Η ιδέα της ανεκτικότητας σημαίνει σεβασμό στις αξίες του άλλου, ενώ ο πλουραλισμός δηλώνει ότι η ποικιλομορφία και η πολυφωνία είναι αξίες που εμπλουτίζουν το άτομο και την πολιτεία του."
"(βάση της σύγχρονης δημοκρατίας είναι η)Concordia discors δηλαδή η συναίνεση που εμπλουτίζεται και τροφοδοτείται από τη διαφωνία "
"Το κεντρικό στοιχείο της πλουραλιστικής κοσμοθεωρίας δεν είναι ούτε η συναίνεση ούτε η σύγκρουση: είναι η διαλεκτική της διαφωνίας και, μέσω αυτής, η ύπαρξη μιας διαμάχης που προϋποθέτει συναίνεση."
"Η διαφορετικότητα δεν είναι σημαντική per se ως ηθική οντότητα: είναι σημαντική επειδή μας επιτρέπει να διευρύνουμε τους ορίζοντες μας, να συγκρίνουμε και να αντιπαραβάλλουμε διαφορετικές πεποιθήσεις και τρόπους ζωής, ασκώντας κριτική και κάνοντας επιλογές."
"(στην πολυπολιτισμικότητα) Η συστάδα ξεχωριστών πολιτισμών καλλιεργεί νοοτροπία δικαιωμάτων, όχι νοοτροπία ευθυνών, και είναι διχαστική: δρα εναντίον της γρήγορης και αποτελεσματικής ενσωμάτωσης."
"Ο μοναδικός τρόπος για να αντιμετωπισθεί η τρομοκρατία είναι η απόλυτη συνέπεια και ηθική ακεραιότητα, η οποία πρέπει να προκύπτει από τη δύναμη των ίδιων των αξιών που υπερασπίζεται."
"Δεν κατανοούμε ούτε την ψυχοπαθολογία των θρησκευτικών συσπειρώσεων ούτε την πολιτισμική δυναμική του θρησκευτικού φανατισμού, ο οποίος ελάχιστα σχετίζεται με την αντικειμενική πραγματικότητα, αλλά τροφοδοτείται από τη μυθολογία, τη φαντασία και την προπαγάνδα.... Το γεγονός ότι αυτές οι μειονότητες τρέφουν μισαλλοδοξία (αντιδυτικισμό, αντιαμερικανισμό, αντισημιτισμό, σεξισμό, ομοφοβία) αποδίδεται στη πολιτική της Δύσης."
"Συχνά τονίζεται ο αναγκαστικός, ακούσιος χαρακτήρας της σύγχρονης μετανάστευσης, όμως οι άνθρωποι μεταναστεύουν για να βελτιώσουν τη ζωή τους."
"Το σχολείο που κάποτε διαμόρφωνε ανθρώπους έχει αντικατασταθεί από έναν χαλαρό θεσμό... ο εκδημοκρατισμός του έφτασε στην κατάργηση της αυθεντίας και του κύρους."
"Το γεγονός ότι τόσα εκατομμύρια ξένων χτυπούν την πόρτα της Ευρώπης υπογραμμίζει το αυτονόητο: η ζωή στη Δύση είναι, ασύγκριτα καλύτερη.... Η αιχμή της πολυπολιτισμικότητας είναι λοιπόν η επιμονή να δεχτούμε ότι όλοι οι πολιτισμοί είναι ίσοι κι ότι οι μετανάστες έρχονται στη Δύση για κάποιο μυστηριώδη λόγο, όχι γιατί η ζωή είναι καλύτερη."
"Όποιος δείχνει ανεκτικότητα έχει αρχές και πεποιθήσεις τις οποίες θεωρεί αληθινές, ενώ συγχρόνως παραχωρεί το δικαίωμα σε άλλους να 'πλανώνται' και να έχουν 'εσφαλμένες' πεποιθήσεις."
"Η διαφορετικότητα είναι το αναγκαίο συμπλήρωμα της ταυτότητας: είμαστε αυτό που είμαστε, με τον τρόπο με τον οποίο είμαστε, σε συνάρτηση αυτού που δεν είμαστε και του τρόπου με τον οποίο δεν είμαστε."
"Οι Ασιάτες, όταν δεν είναι μουσουλμάνοι, τείνουν να έχουν πολλαπλές ταυτότητες -φύλου, φυλής, κάστας, επαγγέλματος, γλώσσας- ενώ όταν είναι μουσουλμάνοι συχνά η ταυτότητα τους είναι, αποκλειστικά η θρησκεία τους."
"Τα κοινωνικά δικαιώματα είναι επισφαλή όταν δεν υποστηρίζονται από τα πολιτικά δικαιώματα."
"Η ενσωμάτωση μπορεί να συμβεί μόνο αν οι ενδιαφερόμενοι το επιθυμούν. Δεν μπορεί να συμβεί χωρίς τη συγκατάθεση τους."
"Η ιθαγένεια περιέχει πολιτική - νομική έννοια: εκφράζει τη σχέση κράτους - πολίτη, με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από αυτή για αμφότερα τα μέρη. Αντιθέτως, η έννοια της εθνικότητας είναι ηθική-πολιτισμική: εκφράζει τη σχέση του ανθρώπου με τον πολιτισμό από όπου προέρχεται η οικογένεια του και με τις αξίες του οποίου μεγαλώνει."
"Ο πολίτης γεννιέται με τη Γαλλική Επανάσταση. Πριν από το 1789 υπήρχε ο υπήκοος, όχι ο πολίτης και ζούσε σε καθεστώς υποτέλειας: ήταν αντικείμενο, όχι υποκείμενο, της εξουσίας."
Οι θρησκείες δεν δημιουργούν προβλήματα παρά μόνον όταν έχουν επιθετική ορμή ή εδαφικές διεκδικήσεις."
"Τα δικαιώματα του ανθρώπου που απέρρεαν από το φυσικό δίκαιο δεν ήσαν οικουμενικά: είχαν δυτική καταγωγή, είχαν συλληφθεί στην Ευρώπη και υπήρξαν ο καρπός της ελληνορωμαϊκής και της χριστιανικής κοσμοθεωρίας."
"Πρόσφυγας είναι κάθε άτομο που έχει σοβαρούς λόγους να θεωρεί τον εαυτό του υπό διωγμόν εξαιτίας της φυλής, της θρησκείας, της εθνικότητας του (αλλά και του φύλου και του σεξουαλικού προσανατολισμού) όταν βέβαια το άτομο αυτό βρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν μπορεί - από φόβο- να προσφύγει στη προστασία αυτής."
"Οι μαρξιστικές αναλύσεις, με το να ανάγουν τα πάντα στις οικονομικές σχέσεις, απέτυχαν να αναγνωρίσουν το θρησκευτικό πόλεμο."
"Ο πλουραλισμός δεν ενισχύει αλλά αντιθέτως απαλύνει τις ταυτότητες που συναντά, ενώ η πολυπολιτισμικότητα δημιουργεί 'ενισχυμένες ταυτότητες'."
"Ο πλουραλισμός έχει τις ρίζες του στην ανεκτικότητα, μια αρχή που βασίζεται σε τρία κριτήρια: α) την απόρριψη κάθε δόγματος και μοναδικής αλήθειας, β) δεν πρέπει να συνεπάγεται οποιαδήποτε βλάβη είτε της μιας είτε της άλλης πλευράς, γ) την αμοιβαιότητα (αν σας παραχωρώ κάτι, πρέπει και εσείς να μου παραχωρήσετε κάτι)."
Εξαιρετικό το σύντομο κεφάλαιο 'Ηθική της πρόθεσης, ηθική της ευθύνης', ενώ μειονέκτημα του βιβλίου η έλλειψη συγκεκριμένων προτάσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της παράτυπης ή παράνομης μετανάστευσης και τον καλύτερο τρόπο δημοκρατικής αντιμετώπισης της εγγενούς επιθετικότητας του Ισλάμ.
Τέλος υπάρχουν και δύο ατοπήματα: α) δηλώνει ότι ο χριστιανισμός σε αντίθεση με το Ισλάμ δεν είχε στρατό, όμως ο πάπας είχε και κράτος και στρατό και μάλιστα εξεστράτευε σαν πολέμαρχος (πχ ο πάπας Ιούλιος β'), β) δηλώνει ότι λόγω θετικής διάκρισης η Ch. Taubira έγινε υπουργός Δικαιοσύνης ενώ ο γιος της βρίσκεται στην φυλακή για φόνο... δηλαδή εννοεί ότι τα αμαρτήματα τέκνων παιδεύουσι γονείς;
"Η συγκέντρωση των ανθρώπων σε πόλεις συνέτεινε στην ανάπτυξη του πολιτισμού, δηλαδή του συνόλου των τεχνικών και πνευματικών τους επιτευγμάτων.... Οι άνθρωποι (στις πόλεις) προσαρμόστηκαν σε έναν τρόπο ζωής που οριζόταν από την εγγύτητα και τις καθημερινές συναλλαγές: εξαιτίας αυτής της συνύπαρξης διαμορφώθηκε ένα σύστημα 'καλών τρόπων' με σκοπό τη σταθερότητα, το πνεύμα συνεργασίας και τη σωματική ακεραιότητα του καθενός."
"Ο πολιτισμός συμπεριλαμβάνει, εκτός των γραμμάτων και των τεχνών, τον τρόπο ζωής, τα βασικά δικαιώματα του ανθρώπου, το σύστημα αξιών, τις παραδόσεις και τα δόγματα."
"Ζήτημα επιλογής ανάμεσα στην πολυπολιτισμική ατζέντα -που, κατά τη γνώμη μου, έχει αποτύχει και είναι επικίνδυνη- και σ' εκείνη της ενσωμάτωσης ή αφομοίωσης.... Η πολυπολιτισμικότητα, αντί να καταπολεμά τον εθνικισμό ενθαρρύνει τα εθνικιστικά αισθήματα των μεταναστευτικών ομάδων, ενώ συγχρόνως δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη εθνικιστικών τάσεων από την πλευρά των πολιτών των χωρών υποδοχής."
"Η ποικιλομορφία και η ανεκτικότητα δεν ταυτίζονται με την πολυπολιτισμικότητα ούτε τη συνεπάγονται: τουναντίον η πολυπολιτισμικότητα υπονομεύει την πολυμορφία και την ανεκτικότητα, δηλαδή τον πλουραλισμό."
"Η ιδέα της ανεκτικότητας σημαίνει σεβασμό στις αξίες του άλλου, ενώ ο πλουραλισμός δηλώνει ότι η ποικιλομορφία και η πολυφωνία είναι αξίες που εμπλουτίζουν το άτομο και την πολιτεία του."
"(βάση της σύγχρονης δημοκρατίας είναι η)Concordia discors δηλαδή η συναίνεση που εμπλουτίζεται και τροφοδοτείται από τη διαφωνία "
"Το κεντρικό στοιχείο της πλουραλιστικής κοσμοθεωρίας δεν είναι ούτε η συναίνεση ούτε η σύγκρουση: είναι η διαλεκτική της διαφωνίας και, μέσω αυτής, η ύπαρξη μιας διαμάχης που προϋποθέτει συναίνεση."
"Η διαφορετικότητα δεν είναι σημαντική per se ως ηθική οντότητα: είναι σημαντική επειδή μας επιτρέπει να διευρύνουμε τους ορίζοντες μας, να συγκρίνουμε και να αντιπαραβάλλουμε διαφορετικές πεποιθήσεις και τρόπους ζωής, ασκώντας κριτική και κάνοντας επιλογές."
"(στην πολυπολιτισμικότητα) Η συστάδα ξεχωριστών πολιτισμών καλλιεργεί νοοτροπία δικαιωμάτων, όχι νοοτροπία ευθυνών, και είναι διχαστική: δρα εναντίον της γρήγορης και αποτελεσματικής ενσωμάτωσης."
"Ο μοναδικός τρόπος για να αντιμετωπισθεί η τρομοκρατία είναι η απόλυτη συνέπεια και ηθική ακεραιότητα, η οποία πρέπει να προκύπτει από τη δύναμη των ίδιων των αξιών που υπερασπίζεται."
"Δεν κατανοούμε ούτε την ψυχοπαθολογία των θρησκευτικών συσπειρώσεων ούτε την πολιτισμική δυναμική του θρησκευτικού φανατισμού, ο οποίος ελάχιστα σχετίζεται με την αντικειμενική πραγματικότητα, αλλά τροφοδοτείται από τη μυθολογία, τη φαντασία και την προπαγάνδα.... Το γεγονός ότι αυτές οι μειονότητες τρέφουν μισαλλοδοξία (αντιδυτικισμό, αντιαμερικανισμό, αντισημιτισμό, σεξισμό, ομοφοβία) αποδίδεται στη πολιτική της Δύσης."
"Συχνά τονίζεται ο αναγκαστικός, ακούσιος χαρακτήρας της σύγχρονης μετανάστευσης, όμως οι άνθρωποι μεταναστεύουν για να βελτιώσουν τη ζωή τους."
"Το σχολείο που κάποτε διαμόρφωνε ανθρώπους έχει αντικατασταθεί από έναν χαλαρό θεσμό... ο εκδημοκρατισμός του έφτασε στην κατάργηση της αυθεντίας και του κύρους."
"Το γεγονός ότι τόσα εκατομμύρια ξένων χτυπούν την πόρτα της Ευρώπης υπογραμμίζει το αυτονόητο: η ζωή στη Δύση είναι, ασύγκριτα καλύτερη.... Η αιχμή της πολυπολιτισμικότητας είναι λοιπόν η επιμονή να δεχτούμε ότι όλοι οι πολιτισμοί είναι ίσοι κι ότι οι μετανάστες έρχονται στη Δύση για κάποιο μυστηριώδη λόγο, όχι γιατί η ζωή είναι καλύτερη."
"Όποιος δείχνει ανεκτικότητα έχει αρχές και πεποιθήσεις τις οποίες θεωρεί αληθινές, ενώ συγχρόνως παραχωρεί το δικαίωμα σε άλλους να 'πλανώνται' και να έχουν 'εσφαλμένες' πεποιθήσεις."
"Η διαφορετικότητα είναι το αναγκαίο συμπλήρωμα της ταυτότητας: είμαστε αυτό που είμαστε, με τον τρόπο με τον οποίο είμαστε, σε συνάρτηση αυτού που δεν είμαστε και του τρόπου με τον οποίο δεν είμαστε."
"Οι Ασιάτες, όταν δεν είναι μουσουλμάνοι, τείνουν να έχουν πολλαπλές ταυτότητες -φύλου, φυλής, κάστας, επαγγέλματος, γλώσσας- ενώ όταν είναι μουσουλμάνοι συχνά η ταυτότητα τους είναι, αποκλειστικά η θρησκεία τους."
"Τα κοινωνικά δικαιώματα είναι επισφαλή όταν δεν υποστηρίζονται από τα πολιτικά δικαιώματα."
"Η ενσωμάτωση μπορεί να συμβεί μόνο αν οι ενδιαφερόμενοι το επιθυμούν. Δεν μπορεί να συμβεί χωρίς τη συγκατάθεση τους."
"Η ιθαγένεια περιέχει πολιτική - νομική έννοια: εκφράζει τη σχέση κράτους - πολίτη, με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από αυτή για αμφότερα τα μέρη. Αντιθέτως, η έννοια της εθνικότητας είναι ηθική-πολιτισμική: εκφράζει τη σχέση του ανθρώπου με τον πολιτισμό από όπου προέρχεται η οικογένεια του και με τις αξίες του οποίου μεγαλώνει."
"Ο πολίτης γεννιέται με τη Γαλλική Επανάσταση. Πριν από το 1789 υπήρχε ο υπήκοος, όχι ο πολίτης και ζούσε σε καθεστώς υποτέλειας: ήταν αντικείμενο, όχι υποκείμενο, της εξουσίας."
Οι θρησκείες δεν δημιουργούν προβλήματα παρά μόνον όταν έχουν επιθετική ορμή ή εδαφικές διεκδικήσεις."
"Τα δικαιώματα του ανθρώπου που απέρρεαν από το φυσικό δίκαιο δεν ήσαν οικουμενικά: είχαν δυτική καταγωγή, είχαν συλληφθεί στην Ευρώπη και υπήρξαν ο καρπός της ελληνορωμαϊκής και της χριστιανικής κοσμοθεωρίας."
"Πρόσφυγας είναι κάθε άτομο που έχει σοβαρούς λόγους να θεωρεί τον εαυτό του υπό διωγμόν εξαιτίας της φυλής, της θρησκείας, της εθνικότητας του (αλλά και του φύλου και του σεξουαλικού προσανατολισμού) όταν βέβαια το άτομο αυτό βρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν μπορεί - από φόβο- να προσφύγει στη προστασία αυτής."
"Οι μαρξιστικές αναλύσεις, με το να ανάγουν τα πάντα στις οικονομικές σχέσεις, απέτυχαν να αναγνωρίσουν το θρησκευτικό πόλεμο."
"Ο πλουραλισμός δεν ενισχύει αλλά αντιθέτως απαλύνει τις ταυτότητες που συναντά, ενώ η πολυπολιτισμικότητα δημιουργεί 'ενισχυμένες ταυτότητες'."
"Ο πλουραλισμός έχει τις ρίζες του στην ανεκτικότητα, μια αρχή που βασίζεται σε τρία κριτήρια: α) την απόρριψη κάθε δόγματος και μοναδικής αλήθειας, β) δεν πρέπει να συνεπάγεται οποιαδήποτε βλάβη είτε της μιας είτε της άλλης πλευράς, γ) την αμοιβαιότητα (αν σας παραχωρώ κάτι, πρέπει και εσείς να μου παραχωρήσετε κάτι)."
July 14, 2018
Η βαθμολόγηση του βιβλίου αυτού μάλλον έχει σχέση με τις πολιτικές αντιλήψεις και η Σώτη Τριανταφύλλου δεν έχει ιδιαίτερα δημοφιλείς απόψεις, οπότε φαντάζομαι ότι σε αυτό οφείλεται η σχετικά χαμηλή βαθμολόγηση. Όμως το σημαντικό δεν είναι αν συμφωνούμε, αλλά αν ένα βιβλίο μας κάνει να σκεφτούμε και να αναπτύξουμε διεισδυτική ματιά για τα πράγματα. Σ' αυτό νομίζω η Σώτη είναι καταπληκτική, αυτό είναι ένα πολύ χρήσιμο βιβλίο για το θέμα.
September 5, 2023
Το βιβλίο αποτελεί ένα πολυσέλιδο κοινωνικοπολιτικό δοκίμιο, μελέτη θα έλεγα, πάνω στο μεταναστευτικό, με ιδιαίτερη έμφαση στον ισλαμισμό. Θέμα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα, με ιδιαίτερο όμως ενδιαφέρον για την Ευρώπη. Γράφτηκε από τον Οκτώβριο του 2010 μέχρι τον Ιούλιο 2015, παραμένει όμως πάντα επίκαιρο. Αποτελείται από 23 κεφάλαια, αγγλοελληνικό γλωσσάριο, λεξικό των λατινικών όρων και πλούσια βιβλιογραφία, η οποία εμπλουτίζεται με εύχρηστες υποσημειώσεις.
Πολύγλωσση η συγγραφέας, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στους ορισμούς κάποιων πολυχρησιμοποιούμενων και συχνά παρερμηνευόμενων λέξεων: Κουλτούρα (Culture)≠Πολιτισμός (Civilisation). Citizenship (Ιθαγένεια ή Υπηκοότητα)≠Εθνικότητα. Δικαιώματα≠Προνόμια. Φονταμενταλισμός ≠ Ριζοσπαστικότητα).
Αναφέρεται στις εμπειρίες χωρών που βίωσαν έντονα το μεταναστευτικό (Αυστραλία, ΗΠΑ, Καναδάς, Γερμανία, Ολλανδία, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία) και στα διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από αυτές. Παραθέτει επίσης φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές και πολιτικές απόψεις δημοσίων προσώπων που συμβάλλουν στο διάλογο, ώστε να κατανοηθούν τα προβλήματα που ανακύπτουν και να προταθούν βιώσιμοι τρόποι αντιμετώπισης. Με κύριο στόχο των παρεμβάσεων την ενσωμάτωση των μεταναστών ή τουλάχιστον την ειρηνική συνύπαρξη.
Αιχμή του δόρατος στην επίτευξη της ειρηνικής συνύπαρξης αποτελεί κατά την συγγραφέα «ο πλουραλισμός». Το νόημα του πλουραλισμού ερμηνεύεται στο τελευταίο κεφάλαιο, ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ, όπου περιγράφονται τα κύρια στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν. Παραθέτω:
«Πλουραλισμός ίσον αξία με σεβασμό της πολυφωνίας, η οποία όμως προϋποθέτει και συνεπάγεται την ανεκτικότητα, απορρίπτοντας τον δογματισμό, την θρησκοληψία και τον φανατισμό, και που απαιτεί διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους. Στοιχεία που το ισλάμ αρνείται κατηγορηματικά» (σελ. 313).
«Ο πλουραλισμός έχει τις ρίζες του στην ανεκτικότητα, μια αρχή που βασίζεται σε 3 κριτήρια: Πρώτον στην απόρριψη κάθε δόγματος και μοναδικής αλήθειας. Δεύτερον στο σεβασμό της λεγόμενης harm principle (αρχή που σημαίνει ότι η ανεκτικότητα δεν πρέπει να συνεπάγεται οποιαδήποτε βλάβη είτε της μιας είτε της άλλης πλευράς). Τρίτον στο κριτήριο της αμοιβαιότητας: αν σας παραχωρώ κάτι, πρέπει κι εσείς να μου παραχωρήσετε κάτι» (σελ. 314).
«Ο πλουραλισμός βασίζεται σε μια ποικιλία που παράγει συνεκτικότητα (μέσω της ένταξης όλων στο κοινωνικό σώμα, της υπακοής στους ίδιους νόμους, της άσκησης ίσων δικαιωμάτων), όχι διάλυση (σελ. 315).
«Η θεωρία της μόδας δεν είναι ο πλουραλισμός, αλλά η πολυπολιτισμικότητα, που -κακώς- θεωρείται επέκταση και διεύρυνση του πλουραλισμού, ενώ είναι η άρνηση και η ανατροπή του πλουραλισμού. Η πολιτισμικότητα, αντί για την προώθηση μιας «συνεκτικής πολυμορφίας» ή μιας «πολυμορφικής συνεκτικότητας» προωθεί και προβάλλει τις ξεχωριστές ταυτότητες της κάθε ομάδας· συχνά τις δημιουργεί, τις αναδεικνύει, τις υποδαυλίζει. Το αποτέλεσμα της πολυπολιτισμικότητας είναι μια κατατεμαχισμένη κοινωνία με στεγανά, ακόμη και εχθρικά, τμήματα μεταξύ τους, τα οποία κραδαίνουν ισχυρές ταυτότητες «διαφορετικότητας» και στερούνται επιθυμίας και ικανότητας να ενσωματωθούν. Η πολυπολιτισμικότητα δεν υπερβαίνει τον πλουραλισμό, τον καταστρέφει (σελ 315).
Και η συγγραφέας καταλήγει: «Υπάρχει μόνο ένας τρόπος ειρηνικής συνύπαρξης με ελευθερία: η αφομοίωση, η ένταξη των ξένων στον κύριο κοινωνικό κορμό το πλαίσιο της φιλελεύθερης δημοκρατίας (σελ. 316).
Πολύγλωσση η συγγραφέας, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στους ορισμούς κάποιων πολυχρησιμοποιούμενων και συχνά παρερμηνευόμενων λέξεων: Κουλτούρα (Culture)≠Πολιτισμός (Civilisation). Citizenship (Ιθαγένεια ή Υπηκοότητα)≠Εθνικότητα. Δικαιώματα≠Προνόμια. Φονταμενταλισμός ≠ Ριζοσπαστικότητα).
Αναφέρεται στις εμπειρίες χωρών που βίωσαν έντονα το μεταναστευτικό (Αυστραλία, ΗΠΑ, Καναδάς, Γερμανία, Ολλανδία, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία) και στα διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από αυτές. Παραθέτει επίσης φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές και πολιτικές απόψεις δημοσίων προσώπων που συμβάλλουν στο διάλογο, ώστε να κατανοηθούν τα προβλήματα που ανακύπτουν και να προταθούν βιώσιμοι τρόποι αντιμετώπισης. Με κύριο στόχο των παρεμβάσεων την ενσωμάτωση των μεταναστών ή τουλάχιστον την ειρηνική συνύπαρξη.
Αιχμή του δόρατος στην επίτευξη της ειρηνικής συνύπαρξης αποτελεί κατά την συγγραφέα «ο πλουραλισμός». Το νόημα του πλουραλισμού ερμηνεύεται στο τελευταίο κεφάλαιο, ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ, όπου περιγράφονται τα κύρια στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν. Παραθέτω:
«Πλουραλισμός ίσον αξία με σεβασμό της πολυφωνίας, η οποία όμως προϋποθέτει και συνεπάγεται την ανεκτικότητα, απορρίπτοντας τον δογματισμό, την θρησκοληψία και τον φανατισμό, και που απαιτεί διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους. Στοιχεία που το ισλάμ αρνείται κατηγορηματικά» (σελ. 313).
«Ο πλουραλισμός έχει τις ρίζες του στην ανεκτικότητα, μια αρχή που βασίζεται σε 3 κριτήρια: Πρώτον στην απόρριψη κάθε δόγματος και μοναδικής αλήθειας. Δεύτερον στο σεβασμό της λεγόμενης harm principle (αρχή που σημαίνει ότι η ανεκτικότητα δεν πρέπει να συνεπάγεται οποιαδήποτε βλάβη είτε της μιας είτε της άλλης πλευράς). Τρίτον στο κριτήριο της αμοιβαιότητας: αν σας παραχωρώ κάτι, πρέπει κι εσείς να μου παραχωρήσετε κάτι» (σελ. 314).
«Ο πλουραλισμός βασίζεται σε μια ποικιλία που παράγει συνεκτικότητα (μέσω της ένταξης όλων στο κοινωνικό σώμα, της υπακοής στους ίδιους νόμους, της άσκησης ίσων δικαιωμάτων), όχι διάλυση (σελ. 315).
«Η θεωρία της μόδας δεν είναι ο πλουραλισμός, αλλά η πολυπολιτισμικότητα, που -κακώς- θεωρείται επέκταση και διεύρυνση του πλουραλισμού, ενώ είναι η άρνηση και η ανατροπή του πλουραλισμού. Η πολιτισμικότητα, αντί για την προώθηση μιας «συνεκτικής πολυμορφίας» ή μιας «πολυμορφικής συνεκτικότητας» προωθεί και προβάλλει τις ξεχωριστές ταυτότητες της κάθε ομάδας· συχνά τις δημιουργεί, τις αναδεικνύει, τις υποδαυλίζει. Το αποτέλεσμα της πολυπολιτισμικότητας είναι μια κατατεμαχισμένη κοινωνία με στεγανά, ακόμη και εχθρικά, τμήματα μεταξύ τους, τα οποία κραδαίνουν ισχυρές ταυτότητες «διαφορετικότητας» και στερούνται επιθυμίας και ικανότητας να ενσωματωθούν. Η πολυπολιτισμικότητα δεν υπερβαίνει τον πλουραλισμό, τον καταστρέφει (σελ 315).
Και η συγγραφέας καταλήγει: «Υπάρχει μόνο ένας τρόπος ειρηνικής συνύπαρξης με ελευθερία: η αφομοίωση, η ένταξη των ξένων στον κύριο κοινωνικό κορμό το πλαίσιο της φιλελεύθερης δημοκρατίας (σελ. 316).
August 14, 2025
Η εκτίμησή μου είναι οτι η διαχρονικότητα αυτού του βιβλίου θα διαφανεί ακόμα περισσότερο μέσα στα επόμενα χρόνια. Όσο αφοριστική κι αν είναι σε κάποιες απόψεις της η Σώτη Τριανταφύλλου , δεν παύουν να αποτελούν ενημερωμένες απόψεις και επ ουδενί υποπροϊόν κάποιου δογματισμού. Αν και είναι αργά θεωρώ, μπορεί να υπάρξει κάποια πίστωση χρόνου για να σωθεί η Δύση εάν εμπαιδώσουμε τους κινδύνους- απειλές όπως αναλύονται στο βιβλίο και με τις οποίες ΕΙΜΑΣΤΕ αντιμέτωποι ως πολίτες των δυτικών χωρών.
October 10, 2023
Συμφωνώ Σώτη λέει ως γνωστόν
June 9, 2021
"Όλα άρχισαν από τη στιγμή που, στη Δύση, συνειδητοποιήσαμε ότι η διαφωνία, η ανάδυση διαφορετικών γνωμών, η ανομοιομορφία δεν είναι απαραιτήτως κάτι κακό. Αυτή η επαναστατική αντιστροφή προοπτικής συναρμολόγησε, κομμάτι-κομμάτι, τον φιλελεύθερο πολιτισμό και φτάσαμε στις σημερινές δημοκρατίες. Ο πλουραλισμός είναι στοιχείο της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Η πλουραλιστική κοινωνία ξεδιπλώνεται ανοιχτή και ποικιλόμορφη με πολλαπλές συγγένειες, ενώ η πολυπολιτισμική κοινωνία μεταμορφώνει τον τεμαχισμό της πλουραλιστικής κοινότητας σε υποσύνολα κλειστών και ομοιογενών κοινοτήτων.
Η αιχμή της πολυπολιτισμικότητας είναι η επιμονή να δεχτούμε ότι όλοι οι πολιτισμοί είναι ίσοι και ότι οι μετανάστες έρχονται στη Δύση για κάποιο μυστηριώδη λόγο και όχι διότι η ζωή είναι καλύτερη. Και για να το επιβεβαιώσει αυτό, η πολιτική της πολυπολιτισμικότητας, απαιτεί την έκπτωση της ποιότητας ζωής στη Δύση, στην τριτοκοσμοποίησή της και την όλο και ευρύτερη διάδοση πρωτόγονων πρακτικών και εθίμων στο πλαίσιο του "σεβασμού" των μεταναστών. Οι άνθρωποι μεταναστεύουν για να βελτιώσουν τη ζωή τους, διότι ξέρουν ότι στη Δύση η ζωή είναι δικαιότερη, πιο ελεύθερη και πιο ενδιαφέρουσα. Υπάρχουν ευκαιρίες πλουτισμού, σεξ και παραβατικότητας, υπάρχει θέαμα, εκπλήξεις, ευκαιρίες, φαντασμαγορία.
Το να αποδίδουμε την ίδια αξία σε όλους τους πολιτισμούς σημαίνει ότι υιοθετούμε ένα σκεπτικισμό που καταστρέφει την ιδέα της αξίας. Αν όλα αξίζουν, τίποτα δεν αξίζει. Κάτι αξίζει, για τον καθένα από μας, επειδή το αντίθετο του "δεν αξίζει". Αλλιώς, η αξία χάνει την έννοια της."
Η αιχμή της πολυπολιτισμικότητας είναι η επιμονή να δεχτούμε ότι όλοι οι πολιτισμοί είναι ίσοι και ότι οι μετανάστες έρχονται στη Δύση για κάποιο μυστηριώδη λόγο και όχι διότι η ζωή είναι καλύτερη. Και για να το επιβεβαιώσει αυτό, η πολιτική της πολυπολιτισμικότητας, απαιτεί την έκπτωση της ποιότητας ζωής στη Δύση, στην τριτοκοσμοποίησή της και την όλο και ευρύτερη διάδοση πρωτόγονων πρακτικών και εθίμων στο πλαίσιο του "σεβασμού" των μεταναστών. Οι άνθρωποι μεταναστεύουν για να βελτιώσουν τη ζωή τους, διότι ξέρουν ότι στη Δύση η ζωή είναι δικαιότερη, πιο ελεύθερη και πιο ενδιαφέρουσα. Υπάρχουν ευκαιρίες πλουτισμού, σεξ και παραβατικότητας, υπάρχει θέαμα, εκπλήξεις, ευκαιρίες, φαντασμαγορία.
Το να αποδίδουμε την ίδια αξία σε όλους τους πολιτισμούς σημαίνει ότι υιοθετούμε ένα σκεπτικισμό που καταστρέφει την ιδέα της αξίας. Αν όλα αξίζουν, τίποτα δεν αξίζει. Κάτι αξίζει, για τον καθένα από μας, επειδή το αντίθετο του "δεν αξίζει". Αλλιώς, η αξία χάνει την έννοια της."
Displaying 1 - 7 of 7 reviews