What do you think?
Rate this book
Cadı
This work has been selected by scholars as being culturally important, and is part of the knowledge base of civilization as we know it. This work was reproduced from the original artifact, and remains as true to the original work as possible. Therefore, you will see the original copyright references, library stamps (as most of these works have been housed in our most important libraries around the world), and other notations in the work. This work is in the public domain in the United States of America, and possibly other nations. Within the United States, you may freely copy and distribute this work, as no entity (individual or corporate) has a copyright on the body of the work. As a reproduction of a historical artifact, this work may contain missing or blurred pages, poor pictures, errant marks, etc. Scholars believe, and we concur, that this work is important enough to be preserved, reproduced, and made generally available to the public. We appreciate your support of the preservation process, and thank you for being an important part of keeping this knowledge alive and relevant.
208 pages, Paperback
First published January 1, 1912
About the author
Hüseyin Rahmi Gürpınar
121 books223 followersHüseyin Rahmi Gürpınar was a Turkish writer and politician.
Gürpınar was the son of a family close to the Ottoman court, born in Istanbul. Having lost his mother at an early age, he was sent to Crete where his father was an Ottoman civil servant, however he was soon sent back to Istanbul, where he was brought up by his aunts and grandmothers in Istanbul.
Gürpınar started writing fiction at an early age. He became a civil servant, then a writer and journalist. He later served as a member of parliament in the early years of the Turkish Republic between 1935 and 1943.
Gürpınar was the son of a family close to the Ottoman court, born in Istanbul. Having lost his mother at an early age, he was sent to Crete where his father was an Ottoman civil servant, however he was soon sent back to Istanbul, where he was brought up by his aunts and grandmothers in Istanbul.
Gürpınar started writing fiction at an early age. He became a civil servant, then a writer and journalist. He later served as a member of parliament in the early years of the Turkish Republic between 1935 and 1943.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 148 reviews
December 28, 2024
friendship goals fr
July 31, 2026
from the very first pages, i found myself in the middle of a neighborhood with its doors flung wide open, a different voice rising from every house.
as far as the neighborhood was concerned, the matter was perfectly clear: a woman had died and, not content with that, had begun returning to her old home at night to torment its new mistress. whenever anyone asked where the story had come from, everyone pointed to someone else; when it came to supplying details, however, no one showed the slightest restraint.
i soon learned that on this street, something didn't need to be seen in order to be true. it only needed to be told with sufficient appetite.
hüseyin rahmi narrates this chorus of voices with such good humor and i often laughed at the way people decorated their fears before passing them around for everyone to sample. somehow, though, there was always a woman sitting in the middle of the serving plate: either she was a witch, she was jealous, or she simply hadn't yet realized that she was one of the two.
apparently, an invisible set of regulations had been drawn up for women and the whole neighborhood knew every article by heart. a woman who couldn't forget her dead husband was a fool, one who didn't wish to remarry was stubborn and one who refused to surrender her home to another woman was jealous; once she reached a certain age, her womanhood was considered dangerously close to its expiration date. men marrying, remarrying and making whatever decisions pleased them belonged to the natural order of life. any response a woman made to those decisions was immediately attributed to some defect in her nature.
i tried for a while to learn these rules. then i understood that becoming a witch required no broomstick. all a woman had to do was lift one corner of the comfortable order prepared for men.
those who had written the regulations were equally skilled at putting them into practice. fikriye’s future was settled over cups of coffee, opening and closing doors and conversations in which she herself was allowed very little to say. naşit nefi’s mere existence was polished until it resembled a moral virtue, while his age, his children and the rumor that his dead wife haunted the mansion were quietly tucked into the footnotes. fikriye’s hesitation, meanwhile, was treated as an inexplicable sulk that none of these reasonable people could understand. apparently, as far as the neighborhood was concerned, marrying into a haunted mansion was still more natural than remaining a widow.
the neighborhood finally got its wish and fikriye married. the wedding was kept brief, but the rumors were more numerous than the bridal procession. i followed behind the bundles all the way to that half-ruined waterside mansion, where we were greeted by an older husband, a sharp-tongued mother in law standing guard beside her brazier, two stepchildren and an entire household that answered every question with silence. fikriye, it seemed, had been handed a decidedly second-hand family life, complete with all its fixtures and fittings.
the witch didn't appear during the first few days. and yet it seemed as though an invisible chair had been reserved for her inside the house. conversations stopped whenever fikriye entered a room, faces turned toward one another whenever the dead woman’s name was mentioned and her mother in law reminded her that one must know how to get along with the dead as well as the living. binnaz hanım may not yet have paid the mansion a visit, but she had already been written into its domestic order.
i had imagined the witch’s arrival as something rather more imposing. it turned out that the lady preferred leaving nuts and sweets in the children’s room to slamming doors, haha. the basket grew richer by the day, yet no one could discover who was responsible for this abundance. naşit nefi hadn't brought them, gülendam had not brought them, and of course the mother in law hadn't brought them either. the entire household was innocent; only the treats had been caught red-handed.
once the children were questioned, the mystery was immediately solved: their mother was bringing everything. what was more, the witch-mother had promised to strangle anyone who tried to discipline them. fikriye was thus presented with the mansion’s second set of regulations: she was to love the children as though they were her own, but she wasn't to presume to behave like their mother. the dead mistress of the house handed out sweets; the living one was expected only to be frightened and keep quiet.
binnaz hanım didn't stop at sweetening the children’s mouths. one night, she also returned to collect her jewels. and not by rummaging through drawers, either, but with all the authority of a lady who still owned the place: she opened a safe whose key belonged only to her husband and left behind a note in her own handwriting. when i heard of this little feat, i briefly wondered who the true mistress of the mansion was. fikriye may have been listed as such in the marriage register, but the keys, the children and the fears were still under the dead woman’s command.
the news traveled from room to room so quickly that the jewels came out of the safe once, while their story came out a hundred times. no one dared call binnaz hanım a witch anymore; her name now passed from mouth to mouth as a blessed spirit. fikriye began reciting ya-sin every day in the hope of winning over her dead counterpart. and so a perfectly orderly division of labor was established between the mansion’s two mistresses: the living one prayed, while the dead one ran the house.
of course, the neighborhood was hardly going to stop at the mansion’s threshold. it followed binnaz hanım all the way to the cemetery. a few pencil marks on the marble were soon transformed into a message sent from the afterlife:
vücûd elfâz
adem mânâ
bekle dânâ
ölüm rânâ
eder ikâz
(existence is words
absence is meaning
wait, o wise one
death, the beautiful,
sounds its warning)
the same people who had drawn revenge from a creaking floorboard and motherhood from a basket of sweets now became profoundly contemplative before these five lines. everyone was certain the writing belonged to binnaz hanım; no one seemed in any hurry to decide what it actually meant. in this neighborhood, believing mattered far more than understanding. even in her grave, the dead woman wasn't allowed to own her own words, though there was still no shortage of mouths ready to speak on her behalf.
the letter that arrived after the words on the gravestone finally gave binnaz hanım’s absence a body. that body belonged to aramdil hanım!
in order to protect one woman’s children, aramdil hanım had treated every other woman who might enter their lives as a danger in advance. while disguising herself in binnaz’s likeness, she also cast every prospective bride as a cruel stepmother before the poor woman had even crossed the threshold. and so, instead of making room for one another inside a house built by men, the women struggled to keep one another outside it, while naşit nefi wandered through the entire commotion as the injured gentleman whose right to marry had been cruelly taken away.
in the end, hüseyin rahmi gathers the strings behind every creak, every note and every nocturnal visit into a human hand, cheerfully dragging superstition back down to earth. and yes, i laughed when the witch was finally exposed. but i also saw that the story being told about women couldn't be dismantled quite so easily. binnaz was the jealous dead wife, aramdil the scheming friend and every new bride a potential tyrant; a man’s peace and comfort remained the measure of everything.
when i closed the book, i stopped looking for the witch in the cemetery. she had already settled into the language of the living, passing from one woman to the next.
●
daha ilk sayfalarda kendimi kapısı ardına kadar açık, içeriden her kafadan ayrı bir ses yükselen bir mahallenin ortasında buldum.
mahalleye göre mesele açıktı: bir kadın ölmüş, ölmekle yetinmemiş, geceleri eski evine dönerek yeni hanımın huzuruna musallat olmuştu. haberin kaynağı sorulduğunda herkes bir başkasını gösteriyor, ayrıntıları anlatmaya gelinceyse hiç kimse cimrilik etmiyordu.
ben de kısa sürede şunu öğrendim: bu sokakta bir şeyin doğru olması için görülmesi gerekmiyor, yeterince iştahla anlatılması kâfi geliyordu.
hüseyin rahmi bu dil kalabalığını pek neşeli anlatıyor; ben de insanların korkularını süsleyip birbirlerine ikram etmelerine sık sık güldüm. yalnız ikram tabağının ortasında nedense daima bir kadın duruyordu: ya cadıydı, ya kıskançtı ya da henüz bunlardan biri olduğunun farkında değildi.
anlaşılan kadınlar için görünmez bir nizamname hazırlanmış, maddeleri de mahallece ezberlenmişti. ölen kocasını unutmayan budala, yeniden evlenmek istemeyen inatçı, evini bir başka kadına bırakmayan kıskançtı; belli bir yaşı geçenin kadınlığı ise çoktan son kullanma tarihine yaklaşmış sayılıyordu. erkeklerin evlenmesi, yeniden evlenmesi ve gönlünce karar vermesi hayatın tabii akışıydı. kadınların bu kararlara verdiği her karşılıksa derhâl tabiatlarındaki bir bozukluğa yoruluyordu.
ben bir süre bu kaideleri öğrenmeye çalıştım; sonra anladım ki cadı olmak için süpürgeye binmeye gerek yoktu. erkekler için hazırlanmış bu rahat düzenin bir köşesini kaldırmak yeterliydi.
nizamnameyi hazırlayanlar uygulama bahsinde de pek becerikliydi. fikriye’nin geleceği kahveler içilerek, kapılar açılıp kapanarak ve kendisine pek az söz düşürülerek kararlaştırılıyordu. naşit nefi’nin varlığı neredeyse ahlâki bir meziyet gibi parlatılıyor; yaşı, çocukları ve ölü karısının konağa musallat olduğu rivayeti dipnotlara sıkıştırılıyordu. fikriye’nin tereddüdüyse bütün bu makul insanların çözemediği bir huysuzluktu. doğrusu, mahalle için cadılı bir konağa gelin gitmek bile dul kalmaktan daha tabii görünüyordu.
mahalle sonunda muradına erdi, fikriye evlendi. düğün kısa tutuldu ama rivayetler gelin alayından daha kalabalıktı. ben de bohçaların arkasına takılıp o harabece yalıya vardığımda, bizi yaşça büyük bir koca, mangalının başında nöbet tutan çaçaron bir kayınvalide, iki üvey çocuk ve her soruya susarak cevap veren bir ev halkı karşıladı. doğrusu, fikriye’ye bütün müştemilatıyla birlikte hayli kullanılmış bir aile hayatı teslim edilmişti.
ilk günlerde cadı ortalıkta görünmedi. ne var ki evin içinde onun adına ayrılmış görünmez bir sandalye vardı sanki. fikriye odaya girince sözler kesiliyor, merhumenin adı geçince yüzler birbirine dönüyor, kayınvalide de gelinine diriler kadar ölülerle de hoş geçinmenin lüzumunu hatırlatıyordu. binnaz hanım henüz konağa teşrif etmemişti belki ama evin nizamına çoktan dâhil edilmişti.
cadının gelişini daha heybetli tasavvur etmiştim; meğer hanımefendi kapıları çarpmak yerine çocuk odasına kuru yemiş bırakmayı tercih ediyormuş, haha. sepet her gün biraz daha zenginleşiyor fakat bu bolluğun sahibi bir türlü bulunamıyordu. naşit nefi getirmemişti, gülendam getirmemişti, kayınvalide de elbette getirmemişti. bütün konak masumdu; yalnız yemişler suçüstü yakalanmıştı.
çocuklara sorulunca mesele hemen aydınlandı: bunları anneleri getiriyordu. üstelik kendilerini kim terbiye etmeye kalkarsa cadı anne onu boğacaktı. böylece fikriye’ye konağın ikinci nizamnamesi sunulmuş oldu: çocukları öz evladı gibi sevecek fakat anneleri gibi davranmaya kalkmayacaktı. evin ölü hanımı şeker dağıtıyor, diri hanımına ise korkup susmak düşüyordu.
binnaz hanım çocukların ağızlarını tatlandırmakla yetinmedi; bir gece de mücevherlerini almaya geldi. hem de öyle çekmece karıştırarak değil, anahtarı yalnız kocasına mahsus kasayı açıp kendi el yazısıyla bir pusula bırakacak kadar evine hâkim bir hanım edasıyla. ben bu marifeti duyunca konağın asıl sahibinin kim olduğuna dair küçük bir tereddüt geçirdim. fikriye nikâh defterinde hanım görünüyordu ama anahtarlar, çocuklar ve korkular hâlâ merhumenin idaresindeydi.
haber odadan odaya öyle süratle yayıldı ki mücevherler kasadan bir kere, hikâyelerse yüz kere çıkarıldı. artık kimse cadı demeye cesaret edemiyor, binnaz hanım’ın adı ağızlarda aziz ruh diye dolaşıyordu. fikriye de her gün yâsin okuyarak kendisini ölü ortağına sevdirmeye çalışıyordu. böylece konağın iki hanımı arasında gayet muntazam bir iş bölümü kuruldu: diri olan dua ediyor, ölü olan evi yönetiyordu.
mahalle konağın eşiğinde duracak değildi elbette; binnaz hanım’ın peşinden mezarlığa kadar gelmişti. mermerin üzerinde beliren birkaç kurşun kalem çizgisi kısa sürede ahiretten gönderilmiş bir mesaja dönüştü:
vücûd elfâz
adem mânâ
bekle dânâ
ölüm rânâ
eder ikâz
şimdiye kadar bir tıkırtıdan intikam, bir sepet yemişten annelik çıkaranlar, beş mısranın karşısında büsbütün derinleştiler. herkes yazının binnaz hanım’a ait olduğundan emindi, ne söylediği konusundaysa hiç kimsenin acelesi yoktu. zaten bu mahallede anlamaktan çok inanmak mühimdi. merhume mezarında bile kendi sözünün sahibi olamamıştı ama onun adına konuşacak ağız sıkıntısı yine çekilmiyordu.
mezar taşındaki kelimelerin ardından gelen mektup, binnaz hanım’ın yokluğuna nihayet bir beden verdi. o beden aramdil hanım’a aitti!
bir kadının çocuklarını korumak için onların hayatına girebilecek bütün öteki kadınları peşinen tehlike saymıştı aramdil hanım. binnaz’ın suretine bürünürken yeni gelinleri de daha kapıdan girmeden zalim üvey anne rolüne yerleştiriyordu. böylece kadınlar, erkeklerin kurduğu evde birbirlerine yer açmak yerine birbirlerini kapının dışında bırakmaya çalışıyor; naşit nefi ise bütün bu hengâmenin ortasında, evlenme hakkı elinden alınmış mağdur beyefendi olarak dolaşıyordu.
hüseyin rahmi sonunda bütün tıkırtıların, pusulaların ve gecelik ziyaretlerin iplerini bir insan eline bağlayarak hurafeyi neşeyle yere indiriyor. ben de cadının yakalanışına güldüm, evet. fakat kadınlar hakkında anlatılan hikâyenin aynı kolaylıkla bozulmadığını gördüm. binnaz kıskanç ölü, aramdil entrikacı dost, yeni eşler muhtemel zalimlerdi; erkeklerin huzuruysa yine meselenin ölçüsüydü.
kitabı kapatırken cadıyı mezarlıkta aramayı bıraktım. o çoktan yaşayanların diline yerleşmiş, bir kadından ötekine dolaşmaya devam ediyordu.
as far as the neighborhood was concerned, the matter was perfectly clear: a woman had died and, not content with that, had begun returning to her old home at night to torment its new mistress. whenever anyone asked where the story had come from, everyone pointed to someone else; when it came to supplying details, however, no one showed the slightest restraint.
i soon learned that on this street, something didn't need to be seen in order to be true. it only needed to be told with sufficient appetite.
hüseyin rahmi narrates this chorus of voices with such good humor and i often laughed at the way people decorated their fears before passing them around for everyone to sample. somehow, though, there was always a woman sitting in the middle of the serving plate: either she was a witch, she was jealous, or she simply hadn't yet realized that she was one of the two.
apparently, an invisible set of regulations had been drawn up for women and the whole neighborhood knew every article by heart. a woman who couldn't forget her dead husband was a fool, one who didn't wish to remarry was stubborn and one who refused to surrender her home to another woman was jealous; once she reached a certain age, her womanhood was considered dangerously close to its expiration date. men marrying, remarrying and making whatever decisions pleased them belonged to the natural order of life. any response a woman made to those decisions was immediately attributed to some defect in her nature.
i tried for a while to learn these rules. then i understood that becoming a witch required no broomstick. all a woman had to do was lift one corner of the comfortable order prepared for men.
those who had written the regulations were equally skilled at putting them into practice. fikriye’s future was settled over cups of coffee, opening and closing doors and conversations in which she herself was allowed very little to say. naşit nefi’s mere existence was polished until it resembled a moral virtue, while his age, his children and the rumor that his dead wife haunted the mansion were quietly tucked into the footnotes. fikriye’s hesitation, meanwhile, was treated as an inexplicable sulk that none of these reasonable people could understand. apparently, as far as the neighborhood was concerned, marrying into a haunted mansion was still more natural than remaining a widow.
the neighborhood finally got its wish and fikriye married. the wedding was kept brief, but the rumors were more numerous than the bridal procession. i followed behind the bundles all the way to that half-ruined waterside mansion, where we were greeted by an older husband, a sharp-tongued mother in law standing guard beside her brazier, two stepchildren and an entire household that answered every question with silence. fikriye, it seemed, had been handed a decidedly second-hand family life, complete with all its fixtures and fittings.
the witch didn't appear during the first few days. and yet it seemed as though an invisible chair had been reserved for her inside the house. conversations stopped whenever fikriye entered a room, faces turned toward one another whenever the dead woman’s name was mentioned and her mother in law reminded her that one must know how to get along with the dead as well as the living. binnaz hanım may not yet have paid the mansion a visit, but she had already been written into its domestic order.
i had imagined the witch’s arrival as something rather more imposing. it turned out that the lady preferred leaving nuts and sweets in the children’s room to slamming doors, haha. the basket grew richer by the day, yet no one could discover who was responsible for this abundance. naşit nefi hadn't brought them, gülendam had not brought them, and of course the mother in law hadn't brought them either. the entire household was innocent; only the treats had been caught red-handed.
once the children were questioned, the mystery was immediately solved: their mother was bringing everything. what was more, the witch-mother had promised to strangle anyone who tried to discipline them. fikriye was thus presented with the mansion’s second set of regulations: she was to love the children as though they were her own, but she wasn't to presume to behave like their mother. the dead mistress of the house handed out sweets; the living one was expected only to be frightened and keep quiet.
binnaz hanım didn't stop at sweetening the children’s mouths. one night, she also returned to collect her jewels. and not by rummaging through drawers, either, but with all the authority of a lady who still owned the place: she opened a safe whose key belonged only to her husband and left behind a note in her own handwriting. when i heard of this little feat, i briefly wondered who the true mistress of the mansion was. fikriye may have been listed as such in the marriage register, but the keys, the children and the fears were still under the dead woman’s command.
the news traveled from room to room so quickly that the jewels came out of the safe once, while their story came out a hundred times. no one dared call binnaz hanım a witch anymore; her name now passed from mouth to mouth as a blessed spirit. fikriye began reciting ya-sin every day in the hope of winning over her dead counterpart. and so a perfectly orderly division of labor was established between the mansion’s two mistresses: the living one prayed, while the dead one ran the house.
of course, the neighborhood was hardly going to stop at the mansion’s threshold. it followed binnaz hanım all the way to the cemetery. a few pencil marks on the marble were soon transformed into a message sent from the afterlife:
vücûd elfâz
adem mânâ
bekle dânâ
ölüm rânâ
eder ikâz
(existence is words
absence is meaning
wait, o wise one
death, the beautiful,
sounds its warning)
the same people who had drawn revenge from a creaking floorboard and motherhood from a basket of sweets now became profoundly contemplative before these five lines. everyone was certain the writing belonged to binnaz hanım; no one seemed in any hurry to decide what it actually meant. in this neighborhood, believing mattered far more than understanding. even in her grave, the dead woman wasn't allowed to own her own words, though there was still no shortage of mouths ready to speak on her behalf.
the letter that arrived after the words on the gravestone finally gave binnaz hanım’s absence a body. that body belonged to aramdil hanım!
in order to protect one woman’s children, aramdil hanım had treated every other woman who might enter their lives as a danger in advance. while disguising herself in binnaz’s likeness, she also cast every prospective bride as a cruel stepmother before the poor woman had even crossed the threshold. and so, instead of making room for one another inside a house built by men, the women struggled to keep one another outside it, while naşit nefi wandered through the entire commotion as the injured gentleman whose right to marry had been cruelly taken away.
in the end, hüseyin rahmi gathers the strings behind every creak, every note and every nocturnal visit into a human hand, cheerfully dragging superstition back down to earth. and yes, i laughed when the witch was finally exposed. but i also saw that the story being told about women couldn't be dismantled quite so easily. binnaz was the jealous dead wife, aramdil the scheming friend and every new bride a potential tyrant; a man’s peace and comfort remained the measure of everything.
when i closed the book, i stopped looking for the witch in the cemetery. she had already settled into the language of the living, passing from one woman to the next.
●
daha ilk sayfalarda kendimi kapısı ardına kadar açık, içeriden her kafadan ayrı bir ses yükselen bir mahallenin ortasında buldum.
mahalleye göre mesele açıktı: bir kadın ölmüş, ölmekle yetinmemiş, geceleri eski evine dönerek yeni hanımın huzuruna musallat olmuştu. haberin kaynağı sorulduğunda herkes bir başkasını gösteriyor, ayrıntıları anlatmaya gelinceyse hiç kimse cimrilik etmiyordu.
ben de kısa sürede şunu öğrendim: bu sokakta bir şeyin doğru olması için görülmesi gerekmiyor, yeterince iştahla anlatılması kâfi geliyordu.
hüseyin rahmi bu dil kalabalığını pek neşeli anlatıyor; ben de insanların korkularını süsleyip birbirlerine ikram etmelerine sık sık güldüm. yalnız ikram tabağının ortasında nedense daima bir kadın duruyordu: ya cadıydı, ya kıskançtı ya da henüz bunlardan biri olduğunun farkında değildi.
anlaşılan kadınlar için görünmez bir nizamname hazırlanmış, maddeleri de mahallece ezberlenmişti. ölen kocasını unutmayan budala, yeniden evlenmek istemeyen inatçı, evini bir başka kadına bırakmayan kıskançtı; belli bir yaşı geçenin kadınlığı ise çoktan son kullanma tarihine yaklaşmış sayılıyordu. erkeklerin evlenmesi, yeniden evlenmesi ve gönlünce karar vermesi hayatın tabii akışıydı. kadınların bu kararlara verdiği her karşılıksa derhâl tabiatlarındaki bir bozukluğa yoruluyordu.
ben bir süre bu kaideleri öğrenmeye çalıştım; sonra anladım ki cadı olmak için süpürgeye binmeye gerek yoktu. erkekler için hazırlanmış bu rahat düzenin bir köşesini kaldırmak yeterliydi.
nizamnameyi hazırlayanlar uygulama bahsinde de pek becerikliydi. fikriye’nin geleceği kahveler içilerek, kapılar açılıp kapanarak ve kendisine pek az söz düşürülerek kararlaştırılıyordu. naşit nefi’nin varlığı neredeyse ahlâki bir meziyet gibi parlatılıyor; yaşı, çocukları ve ölü karısının konağa musallat olduğu rivayeti dipnotlara sıkıştırılıyordu. fikriye’nin tereddüdüyse bütün bu makul insanların çözemediği bir huysuzluktu. doğrusu, mahalle için cadılı bir konağa gelin gitmek bile dul kalmaktan daha tabii görünüyordu.
mahalle sonunda muradına erdi, fikriye evlendi. düğün kısa tutuldu ama rivayetler gelin alayından daha kalabalıktı. ben de bohçaların arkasına takılıp o harabece yalıya vardığımda, bizi yaşça büyük bir koca, mangalının başında nöbet tutan çaçaron bir kayınvalide, iki üvey çocuk ve her soruya susarak cevap veren bir ev halkı karşıladı. doğrusu, fikriye’ye bütün müştemilatıyla birlikte hayli kullanılmış bir aile hayatı teslim edilmişti.
ilk günlerde cadı ortalıkta görünmedi. ne var ki evin içinde onun adına ayrılmış görünmez bir sandalye vardı sanki. fikriye odaya girince sözler kesiliyor, merhumenin adı geçince yüzler birbirine dönüyor, kayınvalide de gelinine diriler kadar ölülerle de hoş geçinmenin lüzumunu hatırlatıyordu. binnaz hanım henüz konağa teşrif etmemişti belki ama evin nizamına çoktan dâhil edilmişti.
cadının gelişini daha heybetli tasavvur etmiştim; meğer hanımefendi kapıları çarpmak yerine çocuk odasına kuru yemiş bırakmayı tercih ediyormuş, haha. sepet her gün biraz daha zenginleşiyor fakat bu bolluğun sahibi bir türlü bulunamıyordu. naşit nefi getirmemişti, gülendam getirmemişti, kayınvalide de elbette getirmemişti. bütün konak masumdu; yalnız yemişler suçüstü yakalanmıştı.
çocuklara sorulunca mesele hemen aydınlandı: bunları anneleri getiriyordu. üstelik kendilerini kim terbiye etmeye kalkarsa cadı anne onu boğacaktı. böylece fikriye’ye konağın ikinci nizamnamesi sunulmuş oldu: çocukları öz evladı gibi sevecek fakat anneleri gibi davranmaya kalkmayacaktı. evin ölü hanımı şeker dağıtıyor, diri hanımına ise korkup susmak düşüyordu.
binnaz hanım çocukların ağızlarını tatlandırmakla yetinmedi; bir gece de mücevherlerini almaya geldi. hem de öyle çekmece karıştırarak değil, anahtarı yalnız kocasına mahsus kasayı açıp kendi el yazısıyla bir pusula bırakacak kadar evine hâkim bir hanım edasıyla. ben bu marifeti duyunca konağın asıl sahibinin kim olduğuna dair küçük bir tereddüt geçirdim. fikriye nikâh defterinde hanım görünüyordu ama anahtarlar, çocuklar ve korkular hâlâ merhumenin idaresindeydi.
haber odadan odaya öyle süratle yayıldı ki mücevherler kasadan bir kere, hikâyelerse yüz kere çıkarıldı. artık kimse cadı demeye cesaret edemiyor, binnaz hanım’ın adı ağızlarda aziz ruh diye dolaşıyordu. fikriye de her gün yâsin okuyarak kendisini ölü ortağına sevdirmeye çalışıyordu. böylece konağın iki hanımı arasında gayet muntazam bir iş bölümü kuruldu: diri olan dua ediyor, ölü olan evi yönetiyordu.
mahalle konağın eşiğinde duracak değildi elbette; binnaz hanım’ın peşinden mezarlığa kadar gelmişti. mermerin üzerinde beliren birkaç kurşun kalem çizgisi kısa sürede ahiretten gönderilmiş bir mesaja dönüştü:
vücûd elfâz
adem mânâ
bekle dânâ
ölüm rânâ
eder ikâz
şimdiye kadar bir tıkırtıdan intikam, bir sepet yemişten annelik çıkaranlar, beş mısranın karşısında büsbütün derinleştiler. herkes yazının binnaz hanım’a ait olduğundan emindi, ne söylediği konusundaysa hiç kimsenin acelesi yoktu. zaten bu mahallede anlamaktan çok inanmak mühimdi. merhume mezarında bile kendi sözünün sahibi olamamıştı ama onun adına konuşacak ağız sıkıntısı yine çekilmiyordu.
mezar taşındaki kelimelerin ardından gelen mektup, binnaz hanım’ın yokluğuna nihayet bir beden verdi. o beden aramdil hanım’a aitti!
bir kadının çocuklarını korumak için onların hayatına girebilecek bütün öteki kadınları peşinen tehlike saymıştı aramdil hanım. binnaz’ın suretine bürünürken yeni gelinleri de daha kapıdan girmeden zalim üvey anne rolüne yerleştiriyordu. böylece kadınlar, erkeklerin kurduğu evde birbirlerine yer açmak yerine birbirlerini kapının dışında bırakmaya çalışıyor; naşit nefi ise bütün bu hengâmenin ortasında, evlenme hakkı elinden alınmış mağdur beyefendi olarak dolaşıyordu.
hüseyin rahmi sonunda bütün tıkırtıların, pusulaların ve gecelik ziyaretlerin iplerini bir insan eline bağlayarak hurafeyi neşeyle yere indiriyor. ben de cadının yakalanışına güldüm, evet. fakat kadınlar hakkında anlatılan hikâyenin aynı kolaylıkla bozulmadığını gördüm. binnaz kıskanç ölü, aramdil entrikacı dost, yeni eşler muhtemel zalimlerdi; erkeklerin huzuruysa yine meselenin ölçüsüydü.
kitabı kapatırken cadıyı mezarlıkta aramayı bıraktım. o çoktan yaşayanların diline yerleşmiş, bir kadından ötekine dolaşmaya devam ediyordu.
June 4, 2019
Hayat uyutuyor, ölüm uyandırıyor imiş. Varlıkla yokluk birbirini gerektiren şeylerdir. Varlık olmasa yokluk nasıl belli olabilir?
Hikayeyi kendine has, mizahi bir anlatımla sunuyor yazar; fakat aynı zamanda, olayın bilinmezliğinin yarattığı merak ve gizem duygusuyla okuyucu yer yer korkup geriliyor da. Eğlenmeyi, en azından gülümsemeyi bekliyordum evet ama, yüksek sesle gülmeyi, korkudan okumayı bırakmayı, tartışılan konular üzerinde derin derin düşünüp bunları başkalarıyla tartışmayı beklemiyordum. Anlattığı hikayenin sıradışılığı bir yana, karakterler arasında geçen tartışmalar enfesti. Bazı paragraflarda iki kez okuyacağım kadar derin mevzulardan bahsetmişti Gürpınar. Bahsetmişti diyorum çünkü dönemin eserlerinde görülen, yazarın adeta araya girip kendi kendine bir konuyu tartışması durumu bu kitapta da görülüyordu. Yazar felsefe yaparken karakterin ağzından yazdığını bir anlığına unutuyor gibiydi, ama inanın, değindiği konular öylesine ilgi çekiciydi ki ben bu durumdan hiç rahatsız olmadım. Daha da uzayıp gitsin istedim hatta.
Benim çok hoşuma giden, okumaktan keyif aldığım bu sohbetlerin konusu ölüm, varlık, yokluk, eğitim, ahlak, doğaüstülük gibi felsefi konulardı. Kitap ele aldığı bu felsefi konularla düşünsel açıdan fazlasıyla doyurucuydu. Öylesine okumak istediğim bu kitapta karşıma böylesine dolu satırlar çıkınca gerçekten çok şaşırdım.
Tüm bunların yanında, hikaye de çok başarılı aktarılmıştı bence. Hele olayın gizemi kademeli olarak arttı, merak duygusu daha da yoğunlaştı. Hikaye içinde hikaye dinliyor olmak da ayrıca hoş bir ayrıntıydı, o zamanlarda bu şekilde bir kitap yazılması yine beni çok şaşırttı.
Sonunu az çok tahmin etmiştim ama. Hikaye daha şaşırtıcı bir şekilde bitse daha iyi olabilirdi tabii ama olayların gidişatı, gerçekçi kurgulanmış karakterler ve o derin diyaloglar için bile bu kitap okunur, tavsiye edilir.
Hüseyin Rahmi Gürpınar okuduğum ilk kitabıyla beğenimi, hayranlığımı kazanmış bir yazar oldu. Bütün eserlerini okumak istiyor fakat hepsini bir solukta tüketmek istemiyorum. Yine de her kitabının "Cadı" gibi dönüp dönüp okuyacağım satırlar barındırdığını hissediyorum.
Siz de henüz bu değerli yazarımızın hiçbir kitabını okumadıysanız nolur daha fazla geç kalmayın.
Hikayeyi kendine has, mizahi bir anlatımla sunuyor yazar; fakat aynı zamanda, olayın bilinmezliğinin yarattığı merak ve gizem duygusuyla okuyucu yer yer korkup geriliyor da. Eğlenmeyi, en azından gülümsemeyi bekliyordum evet ama, yüksek sesle gülmeyi, korkudan okumayı bırakmayı, tartışılan konular üzerinde derin derin düşünüp bunları başkalarıyla tartışmayı beklemiyordum. Anlattığı hikayenin sıradışılığı bir yana, karakterler arasında geçen tartışmalar enfesti. Bazı paragraflarda iki kez okuyacağım kadar derin mevzulardan bahsetmişti Gürpınar. Bahsetmişti diyorum çünkü dönemin eserlerinde görülen, yazarın adeta araya girip kendi kendine bir konuyu tartışması durumu bu kitapta da görülüyordu. Yazar felsefe yaparken karakterin ağzından yazdığını bir anlığına unutuyor gibiydi, ama inanın, değindiği konular öylesine ilgi çekiciydi ki ben bu durumdan hiç rahatsız olmadım. Daha da uzayıp gitsin istedim hatta.
Benim çok hoşuma giden, okumaktan keyif aldığım bu sohbetlerin konusu ölüm, varlık, yokluk, eğitim, ahlak, doğaüstülük gibi felsefi konulardı. Kitap ele aldığı bu felsefi konularla düşünsel açıdan fazlasıyla doyurucuydu. Öylesine okumak istediğim bu kitapta karşıma böylesine dolu satırlar çıkınca gerçekten çok şaşırdım.
Tüm bunların yanında, hikaye de çok başarılı aktarılmıştı bence. Hele olayın gizemi kademeli olarak arttı, merak duygusu daha da yoğunlaştı. Hikaye içinde hikaye dinliyor olmak da ayrıca hoş bir ayrıntıydı, o zamanlarda bu şekilde bir kitap yazılması yine beni çok şaşırttı.
Sonunu az çok tahmin etmiştim ama. Hikaye daha şaşırtıcı bir şekilde bitse daha iyi olabilirdi tabii ama olayların gidişatı, gerçekçi kurgulanmış karakterler ve o derin diyaloglar için bile bu kitap okunur, tavsiye edilir.
Hüseyin Rahmi Gürpınar okuduğum ilk kitabıyla beğenimi, hayranlığımı kazanmış bir yazar oldu. Bütün eserlerini okumak istiyor fakat hepsini bir solukta tüketmek istemiyorum. Yine de her kitabının "Cadı" gibi dönüp dönüp okuyacağım satırlar barındırdığını hissediyorum.
Siz de henüz bu değerli yazarımızın hiçbir kitabını okumadıysanız nolur daha fazla geç kalmayın.
April 8, 2024
Geniş kapsamlı bir sistem ve toplum eleştirisi için kaleme almış olsa da içimden bir ses Robert kolejini yerme motivasyonunun da kitabın %5ini oluşturduğunu söylüyor. Eski İstanbul'u ve eski toplum inşasını gözümün önüne getirebilmek bir ayrıcalıktı. Kısacası Rahmi beyi okuyalım okutalım diyorum.
Ayrıca erkem dönem feminist ikon Hüseyin Rahmi der ki "Bugünün kanunu kadınlara yalnızca göz boyayacak şeyler sağlıyor. Deyimimi hoş gör yularınız daima erkeklerin elindedir. Babanın idaresindesin o olmasa erkek kardeşinin buyruğu altında kalırsın. Kucağında büyüttüğün oğlunun bile yönetimi altındasın. "
Ayrıca erkem dönem feminist ikon Hüseyin Rahmi der ki "Bugünün kanunu kadınlara yalnızca göz boyayacak şeyler sağlıyor. Deyimimi hoş gör yularınız daima erkeklerin elindedir. Babanın idaresindesin o olmasa erkek kardeşinin buyruğu altında kalırsın. Kucağında büyüttüğün oğlunun bile yönetimi altındasın. "
November 2, 2017
Hüseyin Rahmi'nin ilk bu romanını okumuştum ve çok da sevdim. Aklıma hep "ya seneler önce olsa, elektrik falan olmasa, bi sobanın başına oturulsa akranlarla, biri bu kitabı okusa dinlesek baya eğlenirdik" düşüncesi geldi. Tam da öyle bir şeydi, uzun kış gecelerindeki kestane boza partilerine yakışır bir öykü. Zaten bu kitaptan sonra Hüseyin Rahmi okumak benim için nostaljik bi zevke dönüştü.
"Cadı", beni en çok eğlendiren Hüseyin Rahmi kitaplarından biri ayrıca. (Diğerleri için de "Mürebbiye" ve "Evlere Şenlik Kaynanam Nasıl Kudurdu?"yu sayabilirim.) Bazı yerlerde cidden baya güldüm, yatak odasında bile hayaletin tacizlerine uğramaları vs komikti. Ama spritizma seansında esas karakterin babası ile spritizma uzmanının tartışması boğmuştu okurken. Gerçi Hüseyin Rahmi'nin genel tarzı böyle, sonuçta adam natüralist. Yine de bi yerden sonra ipin ucunu kaçırdım, o bölümde ne anlatıldı şu an neredeyse hiçbir şey hatırlamıyorum.
Ayrıca kafama takılan başka bir şey var ki o da şu; Hüseyin Rahmi metafizik mevzularda daima "20 yüzyılın akla çizdiği sınırlar içinde" kalma eğiliminde görünür, bu Gulyabani'nin başındaki mektuptan açıkça bellidir. Peki neden bu kitapta spritüel hadiseler gerçek olarak yansıtılmış? (Hayaletle konuşma, cisimlerin hareket etmesi, ruh akımı...) Demek ki o dönemde bilim yeterince pozitivist değildi, ya da, demek ki batıdan gelince medyumluk, ruh çağırma, hayaletlerle hasbihal falan doğunun üfürükçü hocalarından daha bi "akla uygun" görünüyordu, materyalist biri açısından hiçbir farkı olmaması gerekirken hem de... Bu da kitabın (ve yazarın) ufak bi zaafı olarak göze çarpıyor.
Kitabın Gotik edebiyat açısından ufak bi incelemesi için de şöyle bi link vereyim: http://tecahuliarif.com/2016/10/husey...
"Cadı", beni en çok eğlendiren Hüseyin Rahmi kitaplarından biri ayrıca. (Diğerleri için de "Mürebbiye" ve "Evlere Şenlik Kaynanam Nasıl Kudurdu?"yu sayabilirim.) Bazı yerlerde cidden baya güldüm, yatak odasında bile hayaletin tacizlerine uğramaları vs komikti. Ama spritizma seansında esas karakterin babası ile spritizma uzmanının tartışması boğmuştu okurken. Gerçi Hüseyin Rahmi'nin genel tarzı böyle, sonuçta adam natüralist. Yine de bi yerden sonra ipin ucunu kaçırdım, o bölümde ne anlatıldı şu an neredeyse hiçbir şey hatırlamıyorum.
Ayrıca kafama takılan başka bir şey var ki o da şu; Hüseyin Rahmi metafizik mevzularda daima "20 yüzyılın akla çizdiği sınırlar içinde" kalma eğiliminde görünür, bu Gulyabani'nin başındaki mektuptan açıkça bellidir. Peki neden bu kitapta spritüel hadiseler gerçek olarak yansıtılmış? (Hayaletle konuşma, cisimlerin hareket etmesi, ruh akımı...) Demek ki o dönemde bilim yeterince pozitivist değildi, ya da, demek ki batıdan gelince medyumluk, ruh çağırma, hayaletlerle hasbihal falan doğunun üfürükçü hocalarından daha bi "akla uygun" görünüyordu, materyalist biri açısından hiçbir farkı olmaması gerekirken hem de... Bu da kitabın (ve yazarın) ufak bi zaafı olarak göze çarpıyor.
Kitabın Gotik edebiyat açısından ufak bi incelemesi için de şöyle bi link vereyim: http://tecahuliarif.com/2016/10/husey...
June 10, 2026
her haziranda bir Hüseyin Rahmi okumaya çalışırım mutlaka. bu sefer filmini izlediğim bir eseri okuyayım dedim. ne diyebilirim ki, yine hiciv konusunda aşmış bu yazında da. pride mubarak.
April 9, 2024
Hortlayan ex, Hüseyin Rahmi’nin ikonik akıl-inanç dikatomisi, sürükleyici plot, eğlenceli dil ve az da olsa eski Türkçe dirty-talk var daha ne olsun??? Gece gece Hüseyin Rahmi fanboyluğum tetiklendi 10/10
September 17, 2024
Tarih Obasına selamlar
December 6, 2024
Bu yorumuma başlarken şunu söylemeliyim ki kitabın ilk sayfalarından bu yana olduğu gibi salyalarım akıyor. Erkeklerin bombok olduğu bir dünyada ve o zamanlarda bu nasıl bir adam? Aydınlık, feminizm, eşitlik, romantizm satırların, cümlelerin arasından akıyor. İnanamıyorum ya! Baygınlık geçiriyorum resmen. Çabuk herkes işini gücünü bıraksın ve Hüseyin Rahmi Gürpınar okusun.
August 14, 2020
"Gotik metinlerin bir diğer özelliği de ironik üsluplarıdır. Hüseyin Rahmi de, bazıları oldukça ürkütücü olan sahneleri yazarken dahi kitabın geneline hakim olan trajikomik atmosferi korur. Bu mizahi tavrı kitaptaki korku hissinin çok fazla yükselmesine izin vermese de, cehaletin gülünçlüğünü de vurgulayarak yazarın toplumsal mesaj verme amacına ulaşmasını sağlar. Aynı eleştirel üsluba romanın belirli bölümlerinde insanların kötülüğünü, dünyanın yozlaşmışlığını vurgulaması ile de şahit oluruz. Klasik Gotik metinlerle benzerlikler taşıyan bu özellikleri, her iki romanın da Gotik edebiyat başlığı altında incelenmesini kolaylaştırır."
Yazarlarımızdan Fatıma Yeşim'in, Türk yazınındaki nadir gotik örneklerden olarak kabul edilen "Gulyabani" ve "Cadı"yı incelediği analizi için, buyurun:
http://tecahuliarif.com/2016/10/husey...
Yazarlarımızdan Fatıma Yeşim'in, Türk yazınındaki nadir gotik örneklerden olarak kabul edilen "Gulyabani" ve "Cadı"yı incelediği analizi için, buyurun:
http://tecahuliarif.com/2016/10/husey...
May 1, 2024
huseyin rahmi gurpinar kesinlikle kitap yazmayi biliyor yaaa.. kitabin isleyisini de sonunu da cok begendim hrg gercekten zamaninin terskose ustasiymis. tesekkurler bu girls support girls kitabi icin 🤭🤭🤭❤️❤️❤️
May 6, 2024
anarko feminist gurpinar ndosnxosnshajahaha rebecca bu kitaptan calinmis bence bayildimmmmmm binnaz karakteri i love her
November 6, 2024
karın şükriye hanım’la döşeğinizi ayırınız!!!
January 11, 2026
Gulyabani'den hemen sonra okudum. Bu kitabın arkasında yazdığına göre, "Garaib Faturası Külliyatı" adını verdiği serinin ikinci romanıymış, ilki Gulyabani olduğu için ondan başlamak istedim. Halbuki bu kitap bir sene önce yazılmış.
"Cadı", muazzam bir roman. Keşke Hüseyin Rahmi ile oturup bilgisinden, hayal gücünden yararlanabilsem dedim kendi kendime. Gulyabani kadar korkunç bir teması olmasa da sürekli bir gizem içerisindeyiz. Ne olacağına dair asla fikrimiz olmuyor ve varsa, tahminlerimiz hiç tutmuyor. "Kesik Baş"ı (2025'te okuduğum en iyi iki kitaptan biriydi benim için) okurken de çokça böyle olmuştu. "Efsuncu Baba"da da benzer bir hissi vermişti ki onu da çok sevmiştim.
Dönemin yaşam tarzından bilgiler sunarak hareket ediyor yine yazar. Ancak onun en sevdiğim yanı yerel ve dönemsel anlatısına eklediği komedi ve hiciv. Ürkütücü anlarda bile kıkırdatmayı beceriyor her seferinde. Fakat bu romanda hicvi doruğa çıkarmış gördüm. Esasında bütünüyle yer almasa da kadınların arka plana itilmesinden, milli kültürel yapının korunmasındaki eksikliklerden ya da yerel halkın bilimden ziyade (sırf anlamlandıramadığından) olağanüstü görünen durumları ruhçuluk gibi kavramlarla kutsal ve korkutucu bir hisle benimsemesinden bahsederek ona has yapısını ortaya çıkarıyor. Zannediyorum ki bu bağlamda çokça noktaya değinmiş durumda diğer iki eserinin aksine.
Felsefi içerikli konuşmalara bayıldım. Çok beklenmedik bir anda, upuzun ve kesintisiz ancak gayet ciddi ve seviyeli, iki tarafın gözünden de tarafsız biçimde sunulan yorumları okumak harika hissettirdi. Ana konuya bağlanabilen çoğu sorgulamaların yanı sıra ilk başta "bu konuya nereden geldik," dedirtebilecek yergiler bulunsa da en nihayetinde bütüne bağlanınca eksiksiz buldum. Böylece "aslında 30-50 sayfa kadar kısa olabilirmiş," düşüncemin de önüne geçebildim.
Sondaki mektup tarzı anlatıyla gelen açıklamalar ve ortaya çıkış sahnesi çok hoş. Otuz sene sonra yazdığı "Kesik Baş" romanında da bu şekilde sonlandırma yolunu tercih etmişti. Güzel bir ekleme olmuştu.
Hüseyin Rahmi Gürpınar istisnasız herkese tavsiye edebileceğim ve okumaktan gurur duyduğum büyük Türk romancısı. 79 yıllık hayatında ürettiği eserlere minnettarım.
"Cadı", muazzam bir roman. Keşke Hüseyin Rahmi ile oturup bilgisinden, hayal gücünden yararlanabilsem dedim kendi kendime. Gulyabani kadar korkunç bir teması olmasa da sürekli bir gizem içerisindeyiz. Ne olacağına dair asla fikrimiz olmuyor ve varsa, tahminlerimiz hiç tutmuyor. "Kesik Baş"ı (2025'te okuduğum en iyi iki kitaptan biriydi benim için) okurken de çokça böyle olmuştu. "Efsuncu Baba"da da benzer bir hissi vermişti ki onu da çok sevmiştim.
Dönemin yaşam tarzından bilgiler sunarak hareket ediyor yine yazar. Ancak onun en sevdiğim yanı yerel ve dönemsel anlatısına eklediği komedi ve hiciv. Ürkütücü anlarda bile kıkırdatmayı beceriyor her seferinde. Fakat bu romanda hicvi doruğa çıkarmış gördüm. Esasında bütünüyle yer almasa da kadınların arka plana itilmesinden, milli kültürel yapının korunmasındaki eksikliklerden ya da yerel halkın bilimden ziyade (sırf anlamlandıramadığından) olağanüstü görünen durumları ruhçuluk gibi kavramlarla kutsal ve korkutucu bir hisle benimsemesinden bahsederek ona has yapısını ortaya çıkarıyor. Zannediyorum ki bu bağlamda çokça noktaya değinmiş durumda diğer iki eserinin aksine.
Felsefi içerikli konuşmalara bayıldım. Çok beklenmedik bir anda, upuzun ve kesintisiz ancak gayet ciddi ve seviyeli, iki tarafın gözünden de tarafsız biçimde sunulan yorumları okumak harika hissettirdi. Ana konuya bağlanabilen çoğu sorgulamaların yanı sıra ilk başta "bu konuya nereden geldik," dedirtebilecek yergiler bulunsa da en nihayetinde bütüne bağlanınca eksiksiz buldum. Böylece "aslında 30-50 sayfa kadar kısa olabilirmiş," düşüncemin de önüne geçebildim.
Sondaki mektup tarzı anlatıyla gelen açıklamalar ve ortaya çıkış sahnesi çok hoş. Otuz sene sonra yazdığı "Kesik Baş" romanında da bu şekilde sonlandırma yolunu tercih etmişti. Güzel bir ekleme olmuştu.
Hüseyin Rahmi Gürpınar istisnasız herkese tavsiye edebileceğim ve okumaktan gurur duyduğum büyük Türk romancısı. 79 yıllık hayatında ürettiği eserlere minnettarım.
April 8, 2024
Hüseyin Rahmi Bey'in neden cumhuriyet öncesi türk yazarlarının en iyisi olduğuna bir kere daha ikna olduğumuz muazzam bir kurgu.
Dönemin sosyo-politiği, sosyo-ekonomik yapısı, kadın - erkek ilişkileri, kadın ve erkeğin ayrı ayrı iktidar alanları; üstünkörü bakıldığında alelade bir cadı masalı denilip geçiştirilecek bir kurguda, belki de kendi zamanındaki muadilleri arasında en derin biçimde irdeleniyor, Phaedon'a, Sokrates'e uzanan felsefi pozisyonlar kurcalanıyor, maddecilik ile spiritüalizm kıyasında bilim tarihine temas edilerek uzun uzadıya bir tartışma sürdürülüyor.
Keşke daha önce okuma fırsatına erişseydik ama geç oldu güç olmadı. Herkese tavsiye ediyorum.
Dönemin sosyo-politiği, sosyo-ekonomik yapısı, kadın - erkek ilişkileri, kadın ve erkeğin ayrı ayrı iktidar alanları; üstünkörü bakıldığında alelade bir cadı masalı denilip geçiştirilecek bir kurguda, belki de kendi zamanındaki muadilleri arasında en derin biçimde irdeleniyor, Phaedon'a, Sokrates'e uzanan felsefi pozisyonlar kurcalanıyor, maddecilik ile spiritüalizm kıyasında bilim tarihine temas edilerek uzun uzadıya bir tartışma sürdürülüyor.
Keşke daha önce okuma fırsatına erişseydik ama geç oldu güç olmadı. Herkese tavsiye ediyorum.
April 5, 2025
gerçek bir feminist ikon i love him so much
April 22, 2025
Hüseyin Rahmi'nin akıcı üslubu, kıvrak zekası ve karakterlerin kendi aralarındaki konuşmalarıyla hem gündemi hem insanlara dair yaptığı akıllıca eleştiriler onu bambaşka bir yere koyuyor.
March 16, 2024
Harika bir romandı. Kadın düşkünü Naşit Nefi Efendi ve zevcelerinin yada taliplilerinin başına gelmeyen kalmamış.
90’lar dizisi Ruhsar benzeri bir hikaye var ortada ama mevzu ayakları yere basan bir şekilde çözülüyor.
112 yıl önce yazıldığı düşünülürse, Hüseyin Rahmi Gürpinar ziyadesiyle ilginç ve eğlenceli bir kişi olsa gerek 👏
90’lar dizisi Ruhsar benzeri bir hikaye var ortada ama mevzu ayakları yere basan bir şekilde çözülüyor.
112 yıl önce yazıldığı düşünülürse, Hüseyin Rahmi Gürpinar ziyadesiyle ilginç ve eğlenceli bir kişi olsa gerek 👏
This entire review has been hidden because of spoilers.
June 24, 2026
3.5
dili baya akiciydi ama olayın hic tanımadığımız birine baglanmasi hoşuma gitmedi ve kitapta bir olay anlatılırken bir anda felsefi konuşmalara geçmesini de sevemedim. yine de okunabilir genele baktigimizda guzeldi ozellikle yazarin dilini o kadar beğendim ki bitirmeden gulyabani kitabini da aldim
dili baya akiciydi ama olayın hic tanımadığımız birine baglanmasi hoşuma gitmedi ve kitapta bir olay anlatılırken bir anda felsefi konuşmalara geçmesini de sevemedim. yine de okunabilir genele baktigimizda guzeldi ozellikle yazarin dilini o kadar beğendim ki bitirmeden gulyabani kitabini da aldim
July 7, 2026
gulyabani gibi matrak bir okuma beklerken felsefenin derinliklerine inmeyi ve cockblocker binnazla karsilasmayi beklemiyordum💔 hos bi yaz okuması olmadı
August 25, 2025
Hüseyin rahmi benim dedemdir kendisini çok severim ama bu kitapta bir olmamışlık var. 1912’de böyle bir konu bulup yazması çok iyi cidden ama sanırım arada bir devlet nefreti gelmiş alakasız yerlere uzunca hem de uzuuunnca eleştirilerini yerleştirmiş. Yerleştirsin harika( bu arada yüz yıl içinde hiçbir şey değişmemiş) da güzel harmanlayamamış bu da sıktı doğal olarak. Genel karakterlerin diyalogları da çok uzun geldi aşırı kafa açtılar cidden. Kitabın ortasında ‘he he tmm’ diye diye okudum. Yine de bir kere okunabilcek bir kitap
July 15, 2025
Komşular hakkında hiçbir şey söylemeden komşuyu suçlu çıkartmak? Scooby Doo çetesi gibi hissedecekken hissedemiyorsun çünkü cadı rolü yapan zaten bizim tanıdığımız biri değilmiş. Çocuklardan, yaşlı anneden bile şüphelendim ama hiçbiri çıkmadı :( Ayrıca spiritüalizm ile ilgili bazı detaylı diyaloglar beni çok sıktı. Dönemi için önemli ve yenilikçi bilgiler içeriyor belki ama beni açmadı.
This entire review has been hidden because of spoilers.
April 3, 2025
Kendini çok tekrar eden cümleler var. Bazı yerlerde sıkıldım, o yüzden. Ayrıca böyle kötü bir şeyi yapma motivasyonu da çok anlamsız. Bazı felsefi olan kısımlar çok anlam ifade etmiyor, laf kalabalığı gibi geldi.
June 8, 2024
Binnaz'ın ikizi var gibi klişe bir plot beklerken kaynana olamamış bir validenin bu eksikliği rahmetli dostunun kocası ile kapatması beni epey şaşırttı
This entire review has been hidden because of spoilers.
March 8, 2026
akiciydi okurken sikilmadim ama bekledigim sey tam olarak bu degildi bide en sonda olaylarin kitapta adini hic duymadigimiz komsuya baglanmasi da hosuma gitmedi
This entire review has been hidden because of spoilers.
July 19, 2025
“Akıl ile deliliğin arası sanıldığı kadar uzun bir mesafe değildir.”
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın kalemine bayıldım. Kendisine boşuna sokağı edebiyata taşımış yazar demiyorlar. Artık favori yazarlarımdan biridir kendisi. Cadı kitabı okuma listemde olan bir kitaptı, hatta geçtiğimiz yılda Furkan Andıç ve Buse Meral'in başrolleri paylaştığı aynı isimli filmi de yayımlanmıştı. Filmi henüz izlemedim ama izleme listeme ekledim. Kitabın konusuna gelirsek; Naşit Nefi efendi karısı Binnaz hanımın ölümünden sonra yeniden evlenmek için bir klavuz (çöpçatan) aracılığıyla Fikriye hanıma görücü olur. Fikriye ise kocasını yeni kaybetmiş, bir çocukla dul kalmış, amcasının evinde yaşamaya başlamıştır, bu durum yengesini rahatsız ettiği için Fikriye hanımın Naşit Nefi ile evlenmesine çok sıcak bakmaktadır. Naşit Nefi'nin ölen karısının bir cadı olarak ruhlar aleminden kocasının evlendiği kadınlara musallat olup, birinin de ölümüne sebep olduğu söylentilerine rağmen bu evlilik için Fikriye'ye baskı kurmaya devam eden yenge hanımın ziyaretine Fikriye hanımın eski bir aile dostu gelir. Bir komşusu vasıtasıyla Naşit Nefi efendinin daha önceki karısı Şükriye hanımın cadıyla yaşadıklarını çat pat duyan bu tanıdık soluğu Fikriye hanımın yanında alır. Uyarıları yenge hanım tarafından kulak ardı edilip mantıksız bulununca, Şükriye hanımı ziyaret edip olayları ondan dinlemekte karar kılarlar. Şükriye hanım evlilik süreci boyunca cadıyla yaşadıkları olayları anlatmaya başlar. Bizi de içine çeken bu varlık ve yokluk meselesi kitabın sonuna kadar devam eder. Natüralist bir yazar olan Hüseyin Rahmi, romanda bize halkın dilini, zihniyet yapısını, kadın-erkek ilişkisini çok iyi yansıtmış. Okurken o dönemde var olan bazı zihniyetlerin hâlâ devam ettiğini fark edince üzüldüm. Bunca zaman geçmiş, bunca zaman boşa mı geçmiş, durduğumuz yerde de geçmemiş zaman; bilim, kültür, teknoloji alanında ilerlemeler yaşamışız, bunlara ulaşmada hiçbir sıkıntı yaşamıyoruz çoğumuz ama zihniyet nasıl bu kadar geride kalmış olabilir? Bu duyguyu Sabahattin Ali 'yi okurken de yaşıyorum. Bu ülkede sorunlar asırlara rağmen tüm canlılığını koruyor, çözümleri olsa bile sorunlarla yaşamaya devam eden bir ülkeyiz maalesef.
Bu dünyadan soyutlayacak kadar içine çeken ve aynı zamanda da içinde bulunduğum bu dünyaya dair düşüncelere, sorgulamalara iten ve günün sonunda iyi ki edebiyat var dedirten kitapları okumak ayrı bir zevk veriyor, bu kitap da tam olarak böyle bir zevk verdi bana. Dili dönemin yapısını barındırsa da akıcı, sade bir çırpıda okunacak bir üslupla yazılmış. Okumak isteyenlere şimdiden keyifli okumalar dilerim.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın kalemine bayıldım. Kendisine boşuna sokağı edebiyata taşımış yazar demiyorlar. Artık favori yazarlarımdan biridir kendisi. Cadı kitabı okuma listemde olan bir kitaptı, hatta geçtiğimiz yılda Furkan Andıç ve Buse Meral'in başrolleri paylaştığı aynı isimli filmi de yayımlanmıştı. Filmi henüz izlemedim ama izleme listeme ekledim. Kitabın konusuna gelirsek; Naşit Nefi efendi karısı Binnaz hanımın ölümünden sonra yeniden evlenmek için bir klavuz (çöpçatan) aracılığıyla Fikriye hanıma görücü olur. Fikriye ise kocasını yeni kaybetmiş, bir çocukla dul kalmış, amcasının evinde yaşamaya başlamıştır, bu durum yengesini rahatsız ettiği için Fikriye hanımın Naşit Nefi ile evlenmesine çok sıcak bakmaktadır. Naşit Nefi'nin ölen karısının bir cadı olarak ruhlar aleminden kocasının evlendiği kadınlara musallat olup, birinin de ölümüne sebep olduğu söylentilerine rağmen bu evlilik için Fikriye'ye baskı kurmaya devam eden yenge hanımın ziyaretine Fikriye hanımın eski bir aile dostu gelir. Bir komşusu vasıtasıyla Naşit Nefi efendinin daha önceki karısı Şükriye hanımın cadıyla yaşadıklarını çat pat duyan bu tanıdık soluğu Fikriye hanımın yanında alır. Uyarıları yenge hanım tarafından kulak ardı edilip mantıksız bulununca, Şükriye hanımı ziyaret edip olayları ondan dinlemekte karar kılarlar. Şükriye hanım evlilik süreci boyunca cadıyla yaşadıkları olayları anlatmaya başlar. Bizi de içine çeken bu varlık ve yokluk meselesi kitabın sonuna kadar devam eder. Natüralist bir yazar olan Hüseyin Rahmi, romanda bize halkın dilini, zihniyet yapısını, kadın-erkek ilişkisini çok iyi yansıtmış. Okurken o dönemde var olan bazı zihniyetlerin hâlâ devam ettiğini fark edince üzüldüm. Bunca zaman geçmiş, bunca zaman boşa mı geçmiş, durduğumuz yerde de geçmemiş zaman; bilim, kültür, teknoloji alanında ilerlemeler yaşamışız, bunlara ulaşmada hiçbir sıkıntı yaşamıyoruz çoğumuz ama zihniyet nasıl bu kadar geride kalmış olabilir? Bu duyguyu Sabahattin Ali 'yi okurken de yaşıyorum. Bu ülkede sorunlar asırlara rağmen tüm canlılığını koruyor, çözümleri olsa bile sorunlarla yaşamaya devam eden bir ülkeyiz maalesef.
Bu dünyadan soyutlayacak kadar içine çeken ve aynı zamanda da içinde bulunduğum bu dünyaya dair düşüncelere, sorgulamalara iten ve günün sonunda iyi ki edebiyat var dedirten kitapları okumak ayrı bir zevk veriyor, bu kitap da tam olarak böyle bir zevk verdi bana. Dili dönemin yapısını barındırsa da akıcı, sade bir çırpıda okunacak bir üslupla yazılmış. Okumak isteyenlere şimdiden keyifli okumalar dilerim.
This entire review has been hidden because of spoilers.
January 5, 2026
dönemine göre güzel, günümüze göre klişe sayılabilecek bir sonu var ama hoş ve akıcı bir kitap.
This entire review has been hidden because of spoilers.
July 6, 2026
kanka binnaz ve aramdil gibi olur muyuz yoksa yok mu
June 24, 2026
bazı yerlerini beğenmesem de yazarın zamanın göre inanılmaz derecede ilerici ve bilinçli olması şok edici
Displaying 1 - 30 of 148 reviews