Öğle saatlerinde, sırtını kumsala inen kayalara dayamış asma lokantada köfte, sosis, patates kızartması yenir, buz gibi soğuk Tekel birası içilirdi. Plajı işleten "Arap" Burhan ile karısı Marika sululuğa, kabalığa, itiş kakışa, sarkıntılığa izin vermezlerdi. Geleni gözleri tutmadı mı, "Bugün doluyuz!" deyip geri çevirirlerdi…
Deniz Kavukçuoğlu'nun Geçmişten Günümüze Moda'da Gezinti'si, yalnızca bir kent kitabı değil, anılarla, portrelerle dolu bir geçmiş zaman yolculuğu aynı zamanda. Öykülerinden, anılarından tanıdığımız sıcak diliyle Kavukçuoğlu, Moda'yı, kendi Moda'sını ölümsüzleştiriyor adeta. Okuyunca göreceksiniz; Türkiye'nin tüm sosyolojik zenginliğini bir dönem taşımış bu semt neredeyse. Cem Karaca'dan Barış Manço'ya, Tubini'lerden Moda Deniz Kulübü'ne, Ligor Efendi'den Aya Ekaterini Ayazması'na… İnceliklerle, boğaza tıkanan geçmiş özlemiyle, kültürel alışkanlıklarımızla dopdolu bir yolculuk daveti tutuyorsunuz elinizde; kaçırmayın.
30 ekim 1943'te İstanbul’da doğan Deniz Kavukçuoğlu, ilk ve orta öğrenimini bu kentte tamamladı. Almanya’nın Tübingen kentinde felsefe, Heidelberg'de otelcilik, Nürnberg'de de sosyoloji ve ekonomi okudu. Almanya’da çeşitli şirketlerde görev yaptı. Hamburg’da üç yıl öğretim görevlisi ve proje yönetmeni olarak çalıştı. İstanbul’da Tüyap Fuarcılık kuruluşunda yöneticilik yaptı.
1968'den bu yana "Ant", "Aydınlık", "Yeni Ortam", "Sosyalist Yol" ve "2000’e Doğru" gibi dergi ve gazetelerde yazıları yayımlanan Deniz Kavukçuoğlu, "Milliyet Avrupa", "Aydınlık" ve "Cumhuriyet" gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı.
Deniz Kavukçuoğlu, anneannemden 10 küsür yaş küçük ancak Moda’da Gezinti’yi okurken gerçekten anneannemle geziyormuşum gibi hissettim ve kitap boyunca onun sesi kulaklarımdaydı. Küçüklüğümün geçtiği Moda için İstanbul’un tek sevdiğim yeri diyebilirim; benim çok alıp veremediğim var bu şehirle. Ancak Moda’ya gidip bir turlayınca, Pasifik Pastanesi’nin efsane tatlılarından birini hüpletip, kahvemi yudumladıktan sonra denize doğru salınınca nefes alabildiğimi hissediyorum. Küçükken anneannemin anlattığına göre “oyuncak ütü istiyorm!” diye inlettiğim, sakinlerini ayağa kaldırdığım, okumayı bile bilmiyorken anneannemin yazdırmasıyla musıki vakfına gittiğim Moda’nın kedilerinin ve kedileri seven insanlarını da seviyorum. Hatta İstanbul’da yediğim en iyi sebzeli burger bile Moda’da!
Moda’da Gezinti’yi okurken anladım ki yıllardır önünden gelip geçtiğim, hayranlıkla seyrettiğim, içerisinde yiyip içtiğim pek çok yer hakkında pek de bir şey bilmiyormuşum. Kavukçuoğlu’nun peşine takılıp Moda’yı tekrar gezerken Beyaz Fırın’da kendimizi kaybedişimiz, Baylan’da üç jenerasyon bir arada kup griyenin içine düşüşümüz, Koço’da sarhoş olduktan sonra yola çıkınca insanın yüzüne vuran deniz kokusu aklımdaydı. Hatta küçükken tuttuğum günlüklerden birinde, bugün Moda Sahnesi olan eski Moda Sineması’nda annem ve kardeşimle izlediğim filmi uzun uzun anlatmış, yediğim popcorna kadar yazmışım zamanında.
Moda’da Gezinti’yi okurken aklımdan şu da geçti: keşke okulda okutulan tarih kitapları da böyle olsa. O kadar araştırılan, bulunanlar varken “xx yılında, xx imparator xx devleti devirmiş”ten öteye gidilmeyince kendimizi kimsenin yerine koyamıyor, okuduklarımızı benimseyemiyoruz. Belki de bundandır tarih dersinden hep kalmam… Sonuç olarak, bu tanıdık ama bir o kadar da bilinmezliklerle dolu, sıcacık macera için teşekkürler Deniz Kavukçuoğlu!
Hayatın her yönüyle ilgili detaylar bulduğunuz için güzel bir kitap aslında, yazarın o dönemin kişileriyle ilgili kişisel anılarının yansıtılması da çok güzel ama daha önce Kadıköy'ü bir tarihçiyle gezmiş ve kitap içindeki birçok yer ve kişiyle ilgili kitap okumuş biri olarak kitapta önemli konuların atlandığını ya da hızlıca geçildiğini düşünüyorum. Süreyya Operası, Baylan Pastanesi, Afife Jale detayları, tramvayın gelişi vs. çok daha detaylı anlatılabilirdi; hepsinin çok çarpıcı hikayeleri olduğunu düşünüyorum.
Roman olarak geçmesinin nedenini anlamadım. Seyahat kitabı, ansiklopedi gibi kısa ve hikayesiz bilgilerle dolu büyük bölümü. Modada yaşayanlar veya çok yakından bilenler için ilgi çekici olabilir.
Moda semti ve tarii hakkında birçok ilginç bilgi ve anı içeren bir kitap. Öte yandan binalardan/mekanlardan bahsederken işletmecisi ya da sahibi hakkında Moda ile bir ilgisi olmayan ayrıntılara çokça girmesi akıcılığı azaltıyor. Ayrıca üslup çoğu yerde biraz kuru kalıyor. Yine de Moda ile ilgilenenler keyif alacaktır.
Istanbul'un tarihi semtlerinden Moda uzerine yazilmis bir kitap. Modadaki tarihi binalarin gecmisleri, zamaninda orada yasayan insanlar ve onlarin mekanlari gibi konularda detayli bilgiler veren bir kitap. Moda ve tabii ki Istanbul'un onceki yillardaki hali hakkinda daha cok bilgi almak isterseniz bu kitabi oneririm.
Bazı kısımları çok kısa geçilmiş, aceleye getirilmiş gibi görünüyor. Yazarın kendi yaşadıklarından aktardığı anektodları eğlenceli buldum. Tarih kitabından ziyade anı kitabı olarak değerlendirmek doğru olur.
Cihangir doğumlu yazar Deniz Kavukçuoğlu, 9 yaşında taşındığı Moda’yı enine boyuna anlatıyor “Geçmişten Günümüze- Moda’da Gezinti” kitabında… Moda’da öğrencilik yıllarını ve gençliğini geçirmiş eşim Ali’den yıllarca dinlediğim ve artık ezbere bildiğim Moda’yı, mekanların gizli kalmış ve bilinen hikayelerini, zevkle okuduğum bir anı/gezi kitabı olmuş Kavukçuoğlu’nun kitabı… Bu yüzük taşı niteliğindeki semti sokak sokak gezmek isterseniz, plajlarının, kiralık sandallarının, köşklerinin, çay bahçelerinin, Moda Deniz Klübünü’nün, Barış Manço Müzesi’nin, Elif Pastanesi’nin, Koço Meyhanesi’nin, Tarihi Moda Eczanesinin, Pasifik Pastanesinin, Kolombo Kebapçısı’nın ve daha nice yerin ve eski Modalıların hikayeslerini öğrenmek isterseniz mutlaka okuyun derim.