Αθήνα, 1967 Η χρονιά των σκιών. Χούντα, κυνηγητά, φυλακίσεις, εξορίες.
Σε μια λαϊκή γειτονιά κάτω από την Ακρόπολη, οι απλοί, συνηθισμένοι άνθρωποι ζουν με μόχθο την κάθε μέρα τους και υφαίνουν με ελπίδες τα όνειρά τους. Ο αφελής φοιτητής Λουκάς, η άτυχη εργάτρια Αργυρώ, ο ξεπεσμένος ιδιοκτήτης Κόμης, η σκοτεινή θεατρίνα Λόλα, ο γοητευτικός νοικάρης Αλέκος. Μέσα σε μια νύχτα, το κατακλυσμιαίο πέρασμα της Ιστορίας θα σαρώσει τις ζωές τους. Η επιφυλακτική Άννα, στιγματισμένη απ’ τον καταδικασμένο αντάρτη πατέρα της, θα ζήσει τον φλογερό έρωτα που πάντα ονειρευόταν μα είχε πάψει να καρτερά, θα βιώσει απόλυτα την πίστη και τη θυσία και θα παλέψει με νύχια και δόντια για να κρατήσει το παιδί που βλασταίνει μέσα της.
Οι «Ζωές του Ανέμου» είναι η γλυκόπικρη αναπαράσταση μιας ολόκληρης εποχής και το πορτρέτο μιας κυνηγημένης γενιάς. Μα πάνω απ’ όλα είναι ένα συγκινητικό μυθιστόρημα για τη μνήμη και την αγάπη.
Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου γεννήθηκε στα Δίκαια του Έβρου και κατοικεί στην Αθήνα. Έχει δημοσιεύσει δεκαέξι μυθιστορήματα ενηλίκων, τέσσερα μυθιστορήματα για παιδιά και δύο βιβλία για παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας, ενώ έχει συμμετάσχει σε τρεις συλλογές διηγημάτων.
Ασχολείται επίσης με τη συγγραφή σεναρίων και θεατρικών έργων. Το μυθιστόρημά του Το αστρολούλουδο του Βοσπόρου τιμήθηκε με το Βραβείο Καλύτερου Έργου Μνήμης 2003-2004 στο πλαίσιο του 20ού Πανελλήνιου Συμποσίου Ποίησης και Πεζογραφίας. Επίσης, το μυθιστόρημα Οι κόρες της λησμονιάς ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών – ΕΚΕΒΙ 2010, ενώ το Οι καιροί της μνήμης υποψήφιο για το ίδιο βραβείο το 2012, όπου και κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις ψήφους των αναγνωστών και των Λεσχών Ανάγνωσης.
Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου έχει γράψει και τα πολιτικά θρίλερ Sφαγείο Sαλονίκης και Μαύρη αυγή με το ψευδώνυμο Θάνος Δραγούμης.
Με αυτό το βιβλίο κλείνει η διλογία που διαδραματίζεται λίγο πριν και κατά τη διάρκεια των ετών της δικτατορίας στην Ελλάδα (το πρώτο βιβλίο είναι το "Ζωές του φθινοπώρου"). Αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου τόμου αφού στην ουσία ξεκινάει από το σημείο που σταμάτησε η διήγηση στο τέλος του προηγούμενου βιβλίου οπότε θα πρότεινα να μη διαβαστεί μόνο του. Πλέον ο καθένας από τους ήρωες παίρνει το δρόμο του, όλες οι διαπροσωπικές σχέσεις ξεκαθαρίζουν, δεν παρουσιάζονται πολλά νέα πρόσωπα αλλά μαθαίνουμε την πορεία όσων γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο. Μεγάλο βάρος δίνεται στα συναισθήματα, ενώ μαθαίνουμε και την προσωπική ιστορία πολλών που είχαν δευτερεύοντα ρόλο στην πλοκή του πρώτου βιβλίου και τώρα παίζουν σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις. Και μετά έρχεται η δικτατορία. Μπορεί ο συγγραφέας να δηλώνει στο σημείωμά του στον πρώτο τόμο ότι δεν είναι ιστορικό βιβλίο (όπως είναι η τετραλογία για τον εμφύλιο του ιδίου), υπάρχουν όμως μέσα αρκετά ιστορικά γεγονότα που βοηθούν και εμάς που δεν ζήσαμε εκείνη την εποχή να καταλάβουμε τι συνέβη, πώς επιβλήθηκε η δικτατορία και όσα γινόταν τότε. Εκτός από την πλοκή που μου άρεσε πολύ, να τονίσω ότι μου αρέσει εξίσου πολύ και η γραφή του κ. Παπαθεοδώρου. Η σύνταξη των προτάσεων και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί είναι εξαιρετικά. Μοναδική ένσταση όσον αφορά το βιβλίο: θα ήθελα να μάθω και για την τύχη των υπολοίπων πρωταγωνιστών, αν και δίνονται τα απαραίτητα στοιχεία ώστε να μαντέψω τι μπορεί να τους συνέβη.
Ο συγγραφέας δίνει μια ολόκληρη περίοδο της ιστορίας και ταυτόχρονα μία δυνατή ιστορία αγάπης. Οι χαρακτήρες που παρουσιάζει αντιπροσωπεύουν την κοινωνία εκείνης της εποχής, παρουσιάζει τους κοινωνικούς αγώνες, τις ελπίδες και τα όνειρα μέσα από την καθημερινή ζωή των ηρώων του, αλλά και την πραγματική σκληρότητα που επικρατεί. Όλα αυτά χωρίς να παίρνει θέση, τα εξιστορεί με ένα ουδέτερο τόνο αφήνοντας τον αναγνώστη να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα και να διαμορφώσει την δική του άποψη. Είναι ένα βιβλίο που για τους ανθρώπους που έζησαν αυτή την εποχή, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, φέρνει μνήμες όχι και τόσο ευχάριστες αλλά ταυτόχρονα δίνει την ευκαιρία και σε νεώτερους να μάθουν πράγματα και γεγονότα εκείνης της κρίσιμης ιστορικά εποχής.
Ο κ. Παπαθεοδώρου μας συγκλόνισε ακόμη μία φορά με το συγκεκριμένο έργο του.Συγκινητικό βιβλίο με αλήθειες και αναμνήσεις που ακόμη πονούν από μια κυνηγημένη γενιά.΄Ενα κουβάρι συναισθήματα αυτά των ενοικιαστών του οικήματος Δουρούτη σε μια λαική γειτονιά την εποχή της δικτατορίας.Απόλαυση του βιβλίου εκ μέρους του Αναγνώστη με δυνατές στιγμές και με χαρακτήρες που σε κερδίζουν από την πρώτη στιγμή της ανάγνωσης από ένα συγγραφέα με εξαιρετική γραφή και σίγουρα μελετημένος.Τελειώνοντας το βιβλίο έχεις την αίσθηση ότι και εσύ ο ίδιος ήσουν κάπου εκεί μαζί τους και συμμετείχες και αισθανόσουν θυμό και οργή για όσα συνέβησαν και που δεν μπορούσες να επέμβεις ώστε να αλλάξουν τα γεγονότα προς το καλύτερο και να βοηθήσεις.Το μόνο αρνητικό που βρήκα και μου άφησε κενά είναι η τύχη των υπολοίπων ηρώων που είχαν σημαντικό ρόλο στην πλοκή.
Ο κ. Παπαθεοδώρου μας συγκλόνισε ακόμη μία φορά με το συγκεκριμένο έργο του.Συγκινητικό βιβλίο με αλήθειες και αναμνήσεις που ακόμη πονούν από μια κυνηγημένη γενιά.΄Ενα κουβάρι συναισθήματα αυτά των ενοικιαστών του οικήματος Δουρούτη σε μια λαική γειτονιά την εποχή της δικτατορίας.Απόλαυση του βιβλίου εκ μέρους του Αναγνώστη με δυνατές στιγμές και με χαρακτήρες που σε κερδίζουν από την πρώτη στιγμή της ανάγνωσης από ένα συγγραφέα με εξαιρετική γραφή και σίγουρα μελετημένος.Τελειώνοντας το βιβλίο έχεις την αίσθηση ότι και εσύ ο ίδιος ήσουν κάπου εκεί μαζί τους και συμμετείχες και αισθανόσουν θυμό και οργή για όσα συνέβησαν και που δεν μπορούσες να επέμβεις ώστε να αλλάξουν τα γεγονότα προς το καλύτερο και να βοηθήσεις.Το μόνο αρνητικό που βρήκα και μου άφησε κενά είναι η τύχη των υπολοίπων ηρώων που είχαν σημαντικό ρόλο στην πλοκή.
"...Τα απλά, τα ελάχιστα, αυτά που θεωρούμε ασήμαντα και μήτε που τα σεκφτόμαστε, πόσο τρανά και υπέροχα φαντάζουν όταν η ζωή και η ανάγκη τα βάζουν στις σωστές τους διαστάσεις...." Η φράση αυτή προς το τέλος του δεύτερου βιβλίου, ανταποκρίνεται, κατά την άποψη μου στα προλεγόμενα του ίδιου του συγγραφέα : "Μια εποχή άλλη γύρευα για το επόμενο μυθιστόρημά μου, μια εποχή να ψιθυρίσει γλυκά στην καρδιά μου, παρά τις δοκιμασίες της βιοπάλης και του μόχθου που μπορεί να κουβαλούσε στη ράχη της. Με ανοιχτές πόρτες κι ανοιχτές αγκαλιές. Με χέρια απλωμένα, με χείλη που γελούσαν και μάτια που δάκρυζαν. Με πρόσωπα που κοιτούσαν με θέρμη και γνοιάση άλλα πρόσωπα, κι όχι πανάκριβες, παγερές οθόνες. Αυτή τη γλυκόπικρη μα ανθρώπινη εποχή γύρευα να στήσω στις σελίδες μου λέξη τη λέξη. Να νιώσω τα βάσανα και τις χαρές της, να τη ζήσω ξανά, σαν μια ασπρόμαυρη ελληνική ταινία που χίλιες φορές την έχεις δει, κι όμως, χίλιες φορές θα την ξανάβλεπες. Σ’ αυτές τις τόσο μακρινές μα και τόσο κοντινές μέρες ήθελα να χαθώ. Μ’ αυτές τις τόσο μακρινές, μα και τόσο κοντινές ζωές να ονειρευτώ". Μια κοινωνική "τοιχογραφία", τοποθετημένη στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, στην Αθήνα της δεκαετίας του 1960, σε μια γειτονιά, όπου ζουν και διαμορφώνουν την πορεία της ζωής τους, άνθρωποι απλοί, καθημερινοί και διαφορετικοί μεταξύ τους, στοιχείο που δικαιολογείται από τις καταβολές τους και από τις δύσκολες και τραγικές συνθήκες που προηγήθηκαν της δεκαετίας αυτής. Διαφορετικές προσωπικότητες, που μπορεί να αποτελούν μυθοπλαστικούς χαρακτήρες, αλλά ωστόσο αντιπροσωπεύουν με ακρίβεια, τον ανθρωπολογικό ιστό της Αθήνας εκείνης της κρίσιμης ιστορικά εποχής, όπου κυριαρχούν έντονοι κοινωνικοί αγώνες, γεννώνται ελπίδες, καλλιεργούνται προσδοκίες, αναζωπυρώνονται πάθη, κλονίζονται ιδεολογίες, συνθλίβονται όνειρα και η ατομική πορεία συνδέεεται αναπόφευκτα και αλληλένδετα με την καθημερινή ροή των γεγονότων και τις εξελίξεις, παράγοντες ουδέποτε εξαρτώμενους από τις προσωπικές μας επιθυμίες και απόψεις. Προσωπικές ιστορίες, οι οποίες κινούνται παράλληλα, αλλά όχι πάντα ανεξάρτητες μεταξύ τους, αλληλοεπηρεαζόμενες και συγκρουόμενες πολλές φορές, μου προκάλεσαν ένα καίριο ερώτημα : αν οι ραγδαίες και καταιγιστικές πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις (όχι μόνο του παρελθόντος, αλλά και του παρόντος), μπορούν και είναι ικανές εξ ορισμού ή καθίστανται, εκ των πραγμάτων, αναγκαίες συνθήκες, για να επηρεάζουν αποφασιστικά τις ανθρώπινες ζωές, ή, τελικά αντλώντας από τα ψυχικά μας αποθέματα, μπορούμε να συγκρατήσουμε και να διατηρήσουμε ζωντανά (όσο μας επιτρέπεται) τα όνειρα και τις επιθυμίες μας. Ερώτημα, στο οποίο σίγουρα η απάντηση είναι απολύτως υποκειμενική, είναι ένα από τα πολλά που προκαλεί η ανάγνωση της διλογίας, μαζί με διαχρονικούς προβληματισμούς, απόλυτα συνυφασμένους με την ανθρώπινη φύση και τις επιρροές που δεχόμαστε ή απορρίπτουμε, προερχόμενες, από το κοινωνικό και οικογενειακό μας περιβάλλον, και τις τρέχουσες ιστορικές καταστάσεις. Συναντούμε και γνωρίζουμε τόσους διαφορετικούς χαρακτήρες, όπως ακριβώς και στην αληθινή ζωή, άλλους συμπαθείς και άλλους αντιπαθείς. Κάποιοι από αυτούς κινούνται και συμπεριφέρονται, εμφορούμενοι από τις ιδεολογικές τους πεποιθήσεις και ιδιοτελείς σκοπούς, άλλοι εξαντλούνται ψυχικά και σωματικά από την προσπάθεια αξιοπρεπούς επιβίωσής τους, μερικοί επιδιώκουν την βελτίωση της ζωής τους με κάθε τρόπο εις βάρος άλλων, οι συναισθηματικές και οι ψυχικές τους δε, αντιδράσεις είναι αντίστοιχες της ατομικής ιδιοσυγκρασίας τους. Στα δύο αυτά βιβλία, για άλλη μία φορά, μετά τη συγκλονιστική τετραλογία του για τον Εμφύλιο Πόλεμο, αναδεικνύεται η η συγγραφική δεινότητα του κ. Παπαθεοδώρου, ιδιαιτέρως δε, στην αντικειμενική και αμερόληπτη αποτύπωση της νεοελληνικής πραγματικότητας, με λογοτεχνικούς όρους ως μυθοπλασία και με συγκεκριμένο ιστορικό υπόβαθρο, ανατρέχοντας και τοποθετώντας αυτήν σε μία εποχή που καθόρισε και αναμφισβήτητα επηρέασε, τη σημερινή πολιτική ζωή, διαμορφώνοντας συνειδήσεις και στερεότυπα. Το σίγουρο είναι ότι το νοσταλγικό και γλυκόπικρο ταξίδι, σε εποχές, όχι και τόσο μακρινές, φθάνοντας στο τέλος του (και κυριολεκτώντας, στο πολύ συγκινητικό και ανθρώπινο τέλος που επεφύλασσαν οι "Ζωές του Ανέμου"), άξιζε τον συγγραφικό κόπο και ανταποκρίθηκε πλήρως και στις δικές μου αναγνωστικές προσδοκίες.
Υπέροχο βιβλιο. Το ξεκίνησα χωρίς να έχω διαβάσει τις ζωές του φθινοπώρου, οπότε θα έλεγα ότι δεν είναι απαραίτητο για την κατανόηση αν και σίγουρα θα έδινε μια πιο πλήρη εικόνα. Συγκλονιστικες περιγραφές, εξαιρετική γραφή, ωραία ερωτική ιστορία με φοντο πολλές άλλες γλυκόπικρες ιστορίες και μια ταραγμένη περίοδο της Ελλάδας. Μπράβο!