Ván bài lật ngửa

by Nguyễn Trương Thiên Lý

Trong ngày toàn thắng vĩ đại 30 tháng 4 nǎm 1975 kết thúc quá trình phấn đấu lâu dài của dân tộc có phần hy sinh đóng góp thầm lặng của những chiến sĩ tình báo. Mặt trận mà họ chiến đấu hầu hết không nổ súng, lại là nới thử thách nghiêm khắc nhất bộ thần kinh cùng các đòi hỏi cao lòng dũng cảm, trí thông minh, sự nhạy bén- tất cả phẩm chất ấy được nhiệt tình yêu nước và tính Đảng nuôi dưỡng, là cơ sở của bản lĩnh quyết định hiệu quả đánh địch của họ.
Ván bài lật ngửa phản ánh một trong vô số khía cạnh phong phú của cuộc đấu tranh giữa một thời điểm hết sức tế nhị của đất nước: sau hiệp định Genève. Trách nhiệm của người tình báo chiến lược là tiếp cận cơ quan đầu não của kẻ thù, hợp đồng với phong trào chung, tiếp sức cho phong trào đó và ngǎn ngừa đế quốc Mỹ can thiệp vũ trang vào miền Nam.
Ván bài lật ngửa tái tạo hiện trường lịch sử lúc bấy giờ nhưng nó vẫn là tiểu thuyết - một sáng tác vǎn học, sự tưởng tượng của tác giả không lệ thuộc vào người thật việc thật.

Genres: Fiction

856 pages, Paperback

First published January 1, 1986

Reviews

[Mã Phong · Rating 5 out of 5]

Nếu bạn là người Việt Nam, bạn nên đọc cuốn sách này. Nếu bạn là người miền Nam, bạn hãy đọc cuốn sách này. Nếu bạn là người con của đất Bến Tre, tại sao đến giờ bạn vẫn chưa đọc cuốn sách này vậy?

Về văn phong: Mới bắt đầu đọc bạn sẽ thấy hơi khó cảm giọng văn một chút, nhưng hãy kiên trì đọc hết phần truyện đầu tiên, bạn sẽ dần quen và bắt đầu nắm bắt được nội dung nhanh hơn. Cụ Trần Bạch Đằng thực sự có một lối viết rất sắc sảo, biết khi nào nên nhẹ nhàng từ từ, ru ngủ người đọc và đùng một cái, những sự việc dồn dập liên hồi sẽ làm bạn tỉnh ngủ và phải lật về trước vài trang để xem mình đã bỏ lỡ điều gì (mình sẽ nói rõ hơn điều này ở phần sau). Mình thích chất châm biếm trong truyện này, không phải kiểu quá lố đao to búa lớn nhưng vẫn làm mình bật cười trong nhiều trường hợp, mà đỉnh điểm là bài báo Quốc hội hay chợ Cầu Ông Lãnh khiến mình cười đau bụng. Mình sẽ đính kèm bài báo này ở cuối bài viết, bạn nào quan tâm có thể đọc thử.

Về nhân vật:
- Có ai như mình, khi đọc truyện thường thích nhân vật phụ hơn nhân vật chính không? Riêng ở truyện này, cụ Đằng đã thành công trong việc xây dựng nên nhân vật thiếu tá Nguyễn Thành Luân với sự thông minh, gan dạ cùng tình yêu dành cho nhân dân đã khiến mình thực sự thích anh. Trong một số tình huống, Luân thậm chí còn lấn lướt và trên cơ ông cố vấn Ngô Đình Nhu, nhưng anh vẫn là con người chứ không phải một “cỗ máy tình báo”, anh vẫn cảm thấy lo ngại và sợ mình không hoàn thành được nhiệm vụ khó khăn này, anh vẫn tối sầm mặt và muốn thanh toán James Casey, Lưu Kỳ Vọng và tên lái xe khi James Casey cho gã nhân viên mở bọc ny-lông để lộ ra chiếc đầu còn đầm đìa máu của chuẩn úy Võ Văn Tập,...

- Tác giả cũng khá công bằng khi cho Tổng thống Ngô Đình Diệm và ông cố vấn Ngô Đình Nhu nhiều đất diễn. Diệm và Nhu không phải bù nhìn để mặc cho Mỹ sai khiến, họ vẫn có những suy nghĩ và tham vọng riêng, họ vẫn muốn trị Việt Cộng theo cách riêng của mình. Tính cách của hai anh em họ Ngô cũng được khắc họa rõ nét: Diệm thể hiện suy nghĩ ra bên ngoài nhiều hơn Nhu, dám đả kích Mỹ hơn Nhu, trong khi Nhu điềm đạm, cân nhắc trong từng lời nói và hành động, nhưng cũng có lúc mất bình tĩnh (như trong biến cố mười một tháng mười một, ngày mà Lữ đoàn Dù và Biệt động quân đảo chính hòng lật đổ chính phủ Việt Nam Cộng hòa, ngày mà những thiên thần mũ đỏ, những đứa con yêu của Diệm dám cả gan phản lại ông).

- Nhiều nhân vật phụ cũng tạo được dấu ấn và cảm tình riêng cho người đọc. Mình đã ấn tượng ngay từ lần xuất hiện đầu tiên của thiếu tướng Mai Hữu Xuân và chờ đợi những màn chạm trán nảy lửa giữa ông với Luân (tiếc là ông xuất hiện không nhiều, gần cuối truyện góp mặt nhiều hơn nhưng chưa làm mình thấy đã lắm, mình kỳ vọng hơn thế này nhiều). Anh chàng lái xe cho Luân là Vũ Huy Lục là người mình có cảm tình nhất, dù anh không đóng vai trò quá nổi bật. Về tuyến nữ, mình thích Trần Lệ Xuân nhất (bốc lửa quá mà), cô nhà báo người Mỹ Helen Fanfani thì “nhoi” hết chỗ nói (sau này lấy chồng rồi thì bớt “nhoi” hơn) nhưng là một người có tài với góc nhìn đa chiều trong các vấn đề chính trị, trong các bài báo của cô trên tờ Financial Affairs mình đặc biệt ấn tượng với bài Ngọn núi lửa Nam Việt Nam, thực tế và cường điệu.

Về nội dung và diễn biến truyện: Đây chắc chắn là truyện có nội dung phức tạp nhất mà mình từng đọc với rất nhiều âm mưu chính trị, những cuộc thanh trừng cũng như những mâu thuẫn khó có thể dàn xếp cùng tình trạng "bằng mặt không bằng lòng" giữa các bên với nhau. Nó khiến mình phải tập trung theo dõi, tra cứu thông tin trên mạng cũng như bắt buộc não hoạt động nhiều hơn, và mình thích điều này. Nếu bạn mong chờ một câu chuyện hấp dẫn từ đầu tới cuối thì truyện này không có đâu, nhiều đoạn đọc sẽ hơi chán và mệt vì nó liên quan đến chính trị, nhưng tác giả rất biết cách thả một “quả bom” đúng thời điểm để người đọc đủ cảm thấy hứng thú và muốn đọc tiếp. Tin mình đi, “quả bom” cuối tập 1 đã làm mình muốn đọc liền ngay lập tức tập 2, mình đã bị sốc.

Cú lừa ngoạn mục nhất truyện: Lục không chết, khi anh gọi cho Dung và nhờ Dung chuyển máy cho Luân thì tác giả lại một lần nữa, quá tài tình với việc cắt ngang cảnh đó và chuyển sang cảnh khác, làm mình hết sức tò mò liệu Lục còn sống hay đã chết. Tuy nhiên, phần chuyển cảnh sau lại giải thích hơi nhanh, mình mong chờ một cuộc gặp nhau đẫm nước mắt giữa Luân và Lục, nhưng đúng là trong tình cảnh như vậy thì Lục cũng không thể lưu lại chỗ Luân và Dung như trước được. Dù sao thì, mình vẫn cực kỳ nể phục về cú lừa này của James Casey và Mai Hữu Xuân.

Hồi trước mình có nói NXB Trẻ biên tập lỗi chính tả sách văn học Việt Nam khá hơn văn học nước ngoài, thì giờ mình xin rút lại nhận xét đó. Không hiểu nổi tại sao truyện này tái bản lại, lần đầu áp dụng tem thông minh, giá bìa cũng cao mà cái ruột thì tệ hại tới mức thảm họa hết chỗ nói. Biên tập viên làm ăn cẩu thả vô trách nhiệm, đi làm như đi chơi. Một cuốn sách cực kỳ hay đã bị cả rừng lỗi chính tả làm cho nát bét, đọc chướng cả mắt, nói riết cũng thấy chán chẳng buồn nói nữa.

Quốc hội hay chợ Cầu Ông Lãnh (bài của báo Thời Luận)

Hôm qua, Quốc hội họp phiên toàn thể để bàn về luật gia đình, Dân biểu Trần Lệ Xuân (tức Ngô Đình Nhu phu nhân, cũng tức Việt Nam Cộng hòa đệ nhất Phu nhân) là người đề xuất đạo luật đó, đã bảo vệ quan điểm của bà với thái độ… hàng tôm hàng cá.

Dư luận không nói ra nhưng mọi người đều biết hai điều khoản gay cấn nhất - điều khoản cấm đàn ông lấy vợ lẽ và điều khoản không cho phép đàn ông ly dị vợ. Sự thật là vì bà Trần Thị Lệ Chi, vợ của luật sư Nguyễn Hữu Châu và là chị ruột của Dân biểu Lệ Xuân. Từ lâu, luật sư Nguyễn Hữu Châu có ý ly dị vợ bởi ông nghi vợ không phải một lần mà… đều đều! Đạo luật nếu được Quốc hội thông qua, sẽ chặn đứng ông Nguyễn Hữu Châu. Bà Dân biểu Lệ Xuân nhân danh cho đạo lý và nhân danh cho chị ruột, quyết bắt các nghị phải gật. Bà nói: Các ông thật hèn, tùy tiện bỏ vợ tùy tiện cưới vợ bé. Quốc hội tuyên chiến với các ông. Rồi, bất thình lình, bà quay sang Chủ tịch Quốc hội Trần Văn Lắm: Dược sĩ Chủ tịch, mong ông nêu gương trước!

Nền nhà Quốc hội quá cứng nên ông Chủ tịch không độn thổ nổi. Mặt đỏ rần, ông Lắm vuốt mãi cái đầu chải láng mướt. Chắc ông “tấn thoái, lưỡng nan”: đưa tay tán thành dự luật thì cái ghế Chủ tịch ắt sụm liền… May quá, Dân biểu Nguyễn Minh Chương từ hàng ghế chót, đứng lên bô bô, giải nguy cho Chủ tịch:

- Hoặc Quốc hội thông qua luật “một vợ một chồng” hoặc để cho nó phù hợp với đạo lý “ông ăn chả, bà ăn nem” thì thông qua luật bình đẳng: đàn ông được ngủ với nhiều đàn bà và đàn bà cũng được ngủ với nhiều đàn ông! Bà Dân biểu Trần Lệ Xuân nhất định hoan nghênh cái luật sau…

Một trận bão cười thiếu điều vỡ tung Nhà hát lớn.

Dân biểu Lệ Xuân thẹn quá, nhào qua ghế Chủ tịch, cướp cái chuông rung liên hồi ký trận.

Dược sĩ Chủ tịch mừng húm, tuyên bố Quốc hội “chợ Cầu Ông Lãnh” tạm nghỉ… chửi lộn. Bà Dân biểu Lệ Xuân hầm hầm bước ra xe, hai cận vệ lưng nách kèm sát bà, chiếc áo phất lòi “con chó lửa” đen sì… Dân biểu Nguyễn Minh Chương hoảng hồn, trốn đâu mất biệt.

Để coi Quốc hội sẽ trở lại vụ này như thế nào: tiếp tục hàng tôm, hàng cá Cầu Ông Lãnh hay nâng lên mức anh chị bự Cầu Muối?

Đánh giá: 4,5/5 lên 5/5

*Cập nhật ngày 16/12/2018: Đây là cuốn văn học Việt Nam hay nhất mà mình đọc trong năm nay, vậy nên 5 sao là hoàn toàn xứng đáng chứ hỉ :).

[Mã Phong · Rating 4 out of 5]

Bạn nên biết hai điều này trước khi đọc Ván bài lật ngửa. Phần này hơi dài, nên nếu bạn ngại đọc hay sợ biết trước một số thông tin liên quan đến bộ truyện này thì bạn chỉ cần đọc tiêu đề là đủ rồi, mình sẽ gắn nội dung từng phần vào tag spoiler cho bài viết gọn hơn:

- Không đơn thuần chỉ là một kịch bản phim khô khan: Bộ phim chuyển thể cùng tên được dựa trên tiểu thuyết Giữa biển giáo rừng gươm. Sau khi hoàn thành 8 tập phim, cụ Trần Bạch Đằng chuyển ngược từ phim sang tiểu thuyết Ván bài lật ngửa, đứng tên tác giả Nguyễn Trương Thiên Lý (cũng chính là tên cô cháu ngoại của cụ). Vì là tiểu thuyết nên nó vẫn có dấu ấn văn học rõ nét. Do lấy bối cảnh Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ nên trong truyện sẽ có nhiều bài báo, thông báo, báo cáo mật, điện khẩn, văn thư, điện đàm, phúc trình… những dạng văn bản như thế này giới trẻ như mình ít khi hoặc gần như không được dịp tiếp xúc khi đọc các sách văn học quen thuộc hiện nay. Bên cạnh đó, việc dùng nhiều loại văn bản như trên giúp người đọc nhìn nhận vấn đề trên nhiều hướng khác nhau, cũng như biết được nhiều thông tin, trao đổi mật giữa các bên với nhau mà không phải thông qua việc trao đổi miệng như thông thường. Màu sắc chính trị trong các văn bản trên cũng tạo nên sự khác biệt so với việc trao đổi thư từ giữa các cá nhân bình thường với nhau. Điều đó góp phần vào sự phong phú của tác phẩm, bên cạnh một lối hành văn hay cùng vốn từ ngữ và số lượng thông tin ngồn ngộn mà tác giả đem lại càng giúp dấu ấn văn học trong tác phẩm thêm đậm nét.

- Dòng thời gian trong truyện diễn ra từ sau năm 1954 và không phải kết thúc ở năm 1975: Các bạn đừng vì xem một video tầm xàm bá láp nào đó nói rằng bối cảnh trong truyện này từ năm 1945 đến năm 1975 mà hiểu nhầm, rồi khi đọc thấy không đúng như vậy rồi bực tức, cho rằng mình bị lừa và thất vọng truyện này vì lý do đó, vì ngoài người làm video đó ra thì ai đã đọc qua Ván bài lật ngửa hoặc xem phim đều không thể nào cung cấp thông tin tào lao đó được. Việc hiểu rõ điều này không chỉ để người đọc nắm được diễn biến câu chuyện trải dài khắp khoảng thời gian trên, mà còn ảnh hưởng không ít đến cảm xúc của họ khi theo dõi câu chuyện. Bạn nên biết rằng, tập 1 diễn ra từ năm 1955 đến năm 1962 và tập 2 diễn ra từ năm 1963 đến đầu năm 1965. Vì xem cái video lếu láo trên mà mình đã lầm tưởng rằng truyện diễn ra từ năm 1945 đến năm 1975 thật, và khi đọc được một phần tập 1 thì mình biết rằng người đó thậm chí còn chưa đọc tập này, vì không ai đọc rồi mà lại nói nhầm mốc thời gian năm 1945 thành năm 1955 được. Nhưng mình vẫn đặt niềm tin vào lời giới thiệu của người đó do những video trước mình xem thì thấy chất lượng cũng khá được, và lần này thì niềm tin đặt sai chỗ. Tập 1 kết thúc với việc năm 1962 khép lại, và bạn nghĩ thử xem, xét độ dày về số trang thì tập 1 dày hơn tập 2 gần 50 trang, với việc tập 1 mới chỉ hoàn thành xong 8 năm từ năm 1955 đến năm 1962 thì bạn nghĩ liệu tập 2 có hoàn thành nổi 13 năm từ năm 1963 đến năm 1975 không? Khi bạn đọc tập 1 rồi, bạn sẽ nhận ra rằng văn phong của tác giả cũng như nhịp độ truyện không thể nào giải quyết được vấn đề nói trên. Còn bạn đừng lấy lời giới thiệu ở bìa sau sách ra làm lý do cho sai lầm nghiêm trọng trên, vì xét cho cùng ngày 30 tháng 4 năm 1975 là cái đích cuối cùng mà những người chiến sĩ tình báo như đại tá Nguyễn Thành Luân hướng đến, đó là một lời giới thiệu để gợi mở thông tin cho người đọc, không phải là mốc thời gian cuối cùng trong truyện. Mình tức giận, cảm thấy như bị lừa đảo, nhưng không phải tác giả hay NXB Trẻ lừa mình, mà là người làm cái video vớ vẩn đó lừa mình, họ không hề tìm hiểu kỹ và đưa ra thông tin sai như trên khiến một người gần như chưa biết gì như mình nghe và nghĩ rằng điều đó đúng, tới khi đọc rồi mới ngã ngửa ra. Ai cũng có sai lầm, đúng vậy, nhưng sai lầm thế này thì không chấp nhận được. Chắc các bạn dễ nhận ra Ván bài lật ngửa ít được giới trẻ Việt Nam quan tâm tìm đọc, nó được thể hiện qua số lượt đánh giá và số bài review trên goodreads, cũng như mình rất hiếm khi thấy ai đó nhắc đến bộ truyện này trên các cộng đồng đọc sách ở Việt Nam, muốn tìm thông tin về bộ truyện này cũng khó vô cùng vì chỉ cần nghe Ván bài lật ngửa thì gần như ai cũng nói tới bộ phim chuyển thể quá nổi tiếng của nó chứ chắc không mấy ai nhắc tới sách. Vậy nên, một lời giới thiệu trong video đó đối với mình thực sự như là một cái phao để mình bám vào và dám thử thách mình đọc thử tác phẩm này vì mình gần như không biết gì về nó cả, và cuối cùng thì người đó ném cho mình một cái phao lủng. Nếu các bạn có nhu cầu tìm hiểu về bối cảnh Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1954 thì có thể đọc thử cuốn Hà Nội, một thời tuổi trẻ, không phải là quá xuất sắc nhưng là một cuốn sách dễ đọc và dễ cảm, mình cũng đã có một review chi tiết về cuốn sách này, nếu bạn nào có hứng thú thì có thể tham khảo.

Một số lời khuyên mình nghĩ rằng sẽ hữu ích cho bạn nào có ý định đọc bộ truyện này:

- Hãy kiên nhẫn: Mình thích văn phong của cụ Trần Bạch Đằng, nhưng mình vẫn phải mất một khoảng thời gian không ngắn để làm quen với nhịp độ và không khí truyện ở tập 2, vì nó rất khác so với tập 1. Nếu như tập đầu tiên gây không ít khó khăn cho bạn trong việc xác định mốc thời gian của sự kiện mình đang theo dõi (phần cuối truyện các mốc thời gian rõ ràng hơn phần đầu truyện) thì tập 2 bạn sẽ hoàn toàn không gặp trở ngại về vấn đề này vì diễn biến truyện sẽ đi cực kỳ chậm theo từng năm, thậm chí từng tháng một. Nếu như tập đầu tiên tập trung vào phần chính phủ Ngô Đình Diệm đánh dẹp các giáo phái cũng như xây dựng khu trù mật và ấp chiến lược tại các tỉnh ở Nam Việt thì tập 2 sẽ là những cuộc biểu tình, đình công, bãi thị, bãi khóa, thậm chí là tự thiêu của các tăng ni Phật tử, giáo dân Phật giáo và tầng lớp công nhân, tầng lớp trí thức và học sinh sinh viên, cùng với sự sụp đổ của chế độ Ngô Đình Diệm kết thúc bởi cái chết của ông Diệm, ông Nhu, Hội đồng do các tướng lãnh được thành lập và đưa Nam Việt vào thời kỳ rối loạn với ba cuộc đảo chính chỉ trong vòng mười tháng.. Và bạn hãy chuẩn bị tinh thần rằng diễn biến trong tập này sẽ đi cực kỳ chậm, dù cho “cái chuyện đó” xảy ra (cuộc đảo chính của các tướng lật đổ chế độ Ngô Đình Diệm vào ngày 1 tháng 11 năm 1963) thì cũng không khiến mạch truyện đi nhanh hơn, mà còn ảm đạm và đen tối hơn. Một điểm nữa càng tăng thêm mức độ khó đọc ở tập này đó là khi bạn cố gắng vượt qua từng tháng một để “cái chuyện đó” nhanh chóng xảy ra thì hàng loạt những bài báo, thông tin, tình tiết khác chen ngang, thậm chí đó là sự kiện ở những tháng trước đó được đưa vào khiến bạn phải thực sự kiên nhẫn để vượt qua giai đoạn đó (ở đây chỉ mới nói đến việc đọc qua những trang đó, còn bạn cảm được nó hay không còn tùy ở bạn). Và, hết cơn bỉ cực tới hồi thới lai, “cái chuyện đó” sẽ làm bạn hài lòng với những gì bạn đã bỏ ra (một điểm mình chưa ưng lắm ở đoạn này là cái chết của ông Diệm, ông Nhu do thiếu tá Nguyễn Văn Nhung và Dương Hiếu Nghĩa gây ra được nói đến hơi đại khái, mình muốn tìm hiểu sâu về điều này nhưng nó lại không được nói tới nhiều, nhưng dù sao thì hoàn cảnh như vậy thì nó phải thế).

- Nếu bạn có ít hoặc không có hiểu biết gì về giai đoạn Việt Nam trong thời kỳ này, hãy tìm hiểu về nó sau thay vì tìm hiểu trước hay trong khi đọc truyện: Bản thân mình là một người dốt sử Việt Nam, mình không ngại gì khi nói về chuyện này, đó là lý do mà mình muốn thời gian tới mình phải tìm hiểu nhiều hơn về lịch sử nước nhà, mà một phương pháp giúp khơi gợi sự ham thích với lịch sử đó là đọc tiểu thuyết lịch sử, nếu trong trường hợp thấy các sách chính sử khô khan và khó đọc quá. Quả thật, với một người gần như không biết gì về giai đoạn Việt Nam từ sau năm 1954 như mình thì tập 1 đã làm mình hết sức bất ngờ và thích thú, mình yêu nó biết bao nhiêu. Trong quá trình đọc, mình phải liên tục tra cứu thông tin trên mạng vì mình dường như không có bất cứ khái niệm gì về những nhân vật có thật được đề cập trong truyện cả. Nhưng vô hình trung, chính sự tìm hiểu đó đã giúp mình biết trước “cái chuyện đó” là chuyện gì và lúc nào thì nó xảy ra trong tập 2, và điều đó làm mình không hứng thú lắm với phần trước đó và chỉ mong nó diễn ra càng nhanh càng tốt thôi (mà tới tận trang 455 thì nó mới bắt đầu diễn ra, sự kiện mà mình đánh giá là nổi bật nhất trước đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 là cuộc đàn áp đẫm máu của cảnh sát vào chùa Xá Lợi, trời ơi, mình chưa bao giờ nghĩ rằng những sự kiện kiểu như vầy lại có thể xuất hiện trong văn học, mình như kiểu há hốc mồm không ngừng và lật những trang sách đó liên tục một cách đầy thích thú).

- Đừng kỳ vọng nhiều: Bạn đừng nên kỳ vọng gì nhiều về truyện này cả, dù bạn được nghe người khác khen nó hay lắm, kinh điển lắm các thứ, hoặc sau khi đã đọc bài viết của mình rồi. Bạn chỉ nên đơn thuần cầm sách lên đọc và cảm nhận nó thôi. Nếu bạn không thích và thấy truyện chán, không sao cả, đọc tiếp hay dừng lại là quyền của bạn, mỗi người đều có cảm nhận riêng; nếu bạn thích nó, mình vui lắm, và mình cũng mong bạn hãy giới thiệu cuốn sách này để nhiều bạn đọc nó hơn, vì mình thấy không mấy ai nhắc tới nó cả, dù cho nó rất hay.

- Nên có lập trường và chính kiến riêng, đừng để bị xao động: Một điều mà mình yêu cầu khi đọc một cuốn sách mà các nhân vật trong truyện là các nhân vật có thật ngoài đời đó là mình phải thấy được các nhân vật như bước từ trong trang sách ra, tức họ gần như giống một con người sống động, nhất là khi mình đọc tiểu thuyết lịch sử, một bối cảnh lịch sử cùng những con người của thời đại đó cần được tái hiện lại qua ngòi bút sắc sảo của tác giả (đây là lý do khiến mình cực kỳ ghét Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất và đánh giá nó là một trong những thảm họa của văn học thế kỷ 21, vì mình thấy các nhân vật trong truyện "không thật" mặc cho họ là những nhân vật có thật ngoài đời được đưa vào truyện, họ chỉ như những con rối được tác giả gắn cho cái tên và để cho ông giật dây điều khiển theo ý muốn, các sự kiện trong truyện thì diễn ra như đống hổ lốn đầy lố lăng). Là một người sống trong thời bình, đọc truyện lịch sử với mình như một cách để mình tìm hiểu về một thời kỳ đã qua, đặc biệt là của dân tộc mình, nhưng là tìm hiểu chứ không phải tin sái cổ 100% theo những gì trong truyện viết. Khi đọc Ván bài lật ngửa, có thể sẽ có những thời điểm bạn cảm thấy như đang bị những lời văn của tác giả dắt mũi (giống như mình), đó chính là lúc bạn nên để lý trí xác định điều gì nên tin theo, điều gì nên bác bỏ, nếu bạn vẫn cảm thấy hoang mang, hãy để cho lịch sử phán xét điều gì là đúng.

Nếu bạn đã đọc truyện này rồi, hãy cùng mình nói một chút về kết truyện: Khi đọc đến cái kết, mình như kiểu: “Cái gì đây? Hết truyện rồi sao? Hay là sách in thiếu trang? Đây còn không thể gọi là một cái kết nữa chứ đừng nói là kết mở?”. Đến bây giờ, sau ba ngày đọc truyện xong mình vẫn không biết nên hiểu sao về cái kết này: Mỹ đã có bằng chứng chứng minh Luân là người của Cộng sản và khử anh? Hay Luân cảm thấy mình bị lộ, tình thế nguy hiểm nên tìm cách thoát thân, nhưng trên đất Mỹ thì anh đã biến mất như thế nào, anh đi đâu, và ai là người giúp anh làm việc đó? Đó là lý do mình cho cuốn sách này 3 sao thay vì 4 sao, mình không hài lòng với cách giải quyết cái kết này. Mình chưa xem phim, trong tương lai chắc chắn mình sẽ xem và bổ sung phần đánh giá phim vào bài viết này, nhưng truyện là cái gốc, là cái ban đầu, mình không muốn bị bản phim chuyển thể chi phối, và khi đọc phần Lời bạt cuối truyện, mình biết rằng ngay cả cụ Trần Bạch Đằng cũng không hài lòng với 8 tập của bộ phim này ở nhiều điểm.

Phần dưới đây mình nói một số chuyện liên quan đến vấn đề bản thân và cũng tiết lộ một vài chi tiết trong truyện, nên bạn nào không quan tâm có thể bỏ qua. Còn nếu bạn đã đọc truyện hoặc đã có hiểu biết nhất định về tình hình Việt Nam thời kỳ này rồi và cũng muốn đọc thử coi mình viết cái giống gì thì mình rất vui được trao đổi và cùng thảo luận với các bạn:

Quá trình bắt đầu đọc Ván bài lật ngửa gắn liền với một kỷ niệm vô cùng buồn đối với mình: bà ngoại mình mất. Mình còn nhớ rõ hôm trước đọc đến đoạn ông Sáu Thưng bị xử thì hôm sau bác sĩ nói với mấy dì đưa ngoại về để ngoại được mất tại nhà. Khi trải qua những ngày cảm nhận thấy người thân sắp rời xa mình, khi cùng mấy dì trong nhà ở bên cạnh lúc ngoại trút hơi thở cuối cùng, mình càng thấm thía hơn một điều mà mẹ nói cách đây không lâu: con người muốn chết đâu có dễ, có người đau khổ muốn tự tử, bị bệnh tật hành hạ mấy năm trời muốn chết đi cho xong nhưng cũng đâu có chết được, con người ta phải yếu lắm, sức lực đã cạn kiệt thì mới trút hơi thở cuối cùng và phần hồn r���i khỏi thể xác được. Ngoại mất khiến mình suy nghĩ về nhiều vấn đề hơn mà trước giờ mình gần như chưa bao giờ nghĩ tới, dù biết rằng sinh lão bệnh tử là một điều hiển nhiên. Một con người muốn chết đã khó như vậy, một chế độ muốn sụp đổ cũng khó khăn biết nhường nào. Bản thân ông Diệm cũng đã ba lần thoát chết và ông đại tá Đỗ Mậu cũng phải thừa nhận rằng chỉ có đặt bom dưới giường ngủ của ông Diệm thì mới giết được ông ta. Khi đọc truyện, bạn sẽ thấy những cuộc biểu tình từ giới tăng ni Phật tử cùng tầng lớp trí thức, học sinh sinh viên cùng với áp lực từ phía Mỹ và dư luận quốc tế đã bóp nghẹt chế độ của ông Diệm, làm cho nó thoi thóp và ngày càng yếu dần, cố gắng vùng vẫy tìm lối thoát nhưng càng vẫy vùng thì vòng vây lại càng siết chặt, ngay cả ông cố vấn Ngô Đình Nhu cũng không còn đủ sáng suốt và kiệt sức đi trông thấy. Mỹ cũng muốn thay thế chính quyền của ông Diệm lắm rồi, mà lời cảnh cáo sau cùng chính là việc dinh Độc Lập bị đánh bom năm 1962, nhưng vấn đề ai sẽ là người thay thế ông Diệm, và tình hình Nam Việt sẽ ra sao sau thời của ông ta? Bởi vì "Ai đảo chính" sẽ quyết định bước phát triển sắp tới của miền Nam. Khi thời cơ chín muồi thì Mỹ mới bật đèn xanh và cuộc đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 mới nổ ra. Nhưng quả báo đã đến với Mỹ chỉ sau ba tuần với việc tổng thống Kennedy bị ám sát, các bạn có thể tìm hiểu sâu hơn về sự kiện này qua bài báo Hai biến cố một tiếng nói chung của Hélen Fanfani. Tập 2 thực sự là một sàn diễn cho ngòi bút của nữ ký giả người Mỹ này tha hồ trổ tài với nhiều bài báo cùng những phân tích chuyên sâu và cũng đầy mạnh mẽ về nhiều khía cạnh xoay quanh Nam Việt và Mỹ lúc bấy giờ, các bạn cũng có thể đọc thêm để biết sau đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 tình hình Nam Việt như thế nào thông qua bài báo Mười ngày ồn ào trong lặng lẽ.

Đánh giá: 4/5

*Cập nhật ngày 16/12/2018: Xin cảm ơn anh dịch giả Lê Đình Chi, nhờ anh mà mình đã hiểu cái kết truyện, và mình thích cái kết này. Một cái kết làm mình bối rối, làm mình đơ nhất mà mình từng đọc, nhưng khi hiểu ra dụng ý của cụ Trần Bạch Đằng thì mình càng khâm phục ngòi bút quá sắc sảo và điêu luyện của ông. Miền Nam tự hào khi khai sinh ra một người như ông, cha đẻ của một tiểu thuyết hết sức tuyệt vời.

[Mai · Rating 4 out of 5]

Một tiểu thuyết hay, hấp dẫn và đặc biệt là miêu tả rất toàn cảnh bối cảnh lịch sử Miền Nam Việt Nam sau hiệp định Genève 1954. Mình đã từng tìm kiếm sách viết về giai đoạn này rất nhiều nhưng không có cuốn nào ưng ý lắm ( được mỗi cuốn Quyền lực bà Rồng), ai ngờ điều mình kiếm tìm lại nằm trong một cuốn tiểu thuyết. Mình không chắc tất cả sự kiện, nhân vật trong cuốn tiểu thuyết này có thật hay không, song mọi thứ đều rất khớp với những gì mình biết về giai đoạn lịch sử đặc biệt này, về “cướp” Bình Xuyên, những phe phái phức tạp trong nội bộ chính quyền Ngô Đình Diệm, những âm mưu đằng sau những sự kiện khủng bố làm rung chuyển Sài Gòn những năm giữa thập niên 20. Nói chung là một quyển sách rất đáng đọc, mỗi tội hơi dài, văn phong của tác giả bình dân nhưng mang hơi hướm + thuần tuý quá, lại thêm khoản nhiều tên nhân vật, không thể nhớ hết được Hơ Hơ 😂

[Emi · Rating 4 out of 5]

- Prose: Văn phong hấp dẫn, mới lạ (vì chưa đọc nhiều tác phẩm miền Nam, và vì tác giả dùng nhiều từ nay không còn phổ biến). Kể chuyện đan xen các trích đoạn tài liệu, điện tín, bài phát thanh, bài báo.
- Plot: Mạch truyện ban đầu thong thả, về cuối dồn dập. Nhiều tình tiết hay, hấp dẫn. Các sự kiện lớn theo dòng lịch sử, song các chi tiết có nhiều sai biệt. Dễ hiểu với tiểu thuyết lịch sử, nhất là khi nhân vật chính là một sĩ quan tình báo đến lúc hi sinh vẫn không lộ vỏ bọc. Kết dang dở.
- Nhân vật: Dàn nhân vật đông đảo, mỗi nhân vật chính đều có những nét riêng đáng nhớ. Đặc biệt ấn tượng với Nguyễn Thành Nghĩa, rất hài mà không bị comic relief.
- Giấy in đẹp, đóng gáy cẩn thận, bìa không đẹp bằng bộ cũ 2 tập. Biên tập ẩu, nhiều lỗi chính tả. Nhiều chỗ chuyển cảnh/ chuyển giữa các đoạn trích tài liệu không ngắt rõ.

[Thu Phong · Rating 5 out of 5]

Để giành độc lập cho đất nước, để xây dựng bình yên cho quê hương, bao thế hệ người Việt Nam đã không ngại hy sinh, anh dũng chiến đấu. Có người đã anh dũng chiến đấu, giáp mặt với kẻ thù nơi trận tuyến, băng qua đạn bom hay nằm lại với đất mẹ. Ở trận tuyến khác, có người như Kỵ sĩ và Mimosa, theo nghĩa nào đó họ không cầm súng, cuộc chiến của họ thầm lặng hơn, nhưng mặt trận của họ không kém phần gay go, hiểm nguy khi phải sống ngay trong lòng địch. Là một người con của dân tộc Việt Nam, được sinh ra trong thời kỳ đất nước hoà bình. Tôi không thể kiềm nén xúc động trước những đau thương, mất mát, xin gửi lòng biết ơn sâu sắc đến những thế hệ anh dũng, bất khuất.

[Martinique · Rating 5 out of 5]

Cuốn này với mình khá là khó đọc vì văn phong Nam Bộ quá, nhiều từ địa phương và những từ cũ lẫn tiếng Pháp; tình tiết thì rắc rối, nhiều nhân vật, kết hợp lối viết khó tiếp cận nên mình đọc cuốn này khá nhức đầu. Bù lại tình tiết cuốn hút, gay cấn và diễn biến cực kỳ nhanh (nên mình bị lẫn lộn khi đọc truyện huhu)
Nhưng đọc được thì thấy hay phết, mình xem phim trước khi đọc truyện thì có lẽ nắm bắt sẽ nhanh hơn, nhưng đọc truyện mất rồi còn đâu 😭

[Sal · Rating 5 out of 5]

[Audio]

[Duy Dang · Rating 5 out of 5]

Khâm phục bút lực và hiểu biết của cụ Trần Bạch Đằng. Tiếc rằng đây là tiểu thuyết duy nhất của cụ.

[Le Van · Rating 4 out of 5]

4.0*

[Mai · Rating 4 out of 5]

Cuốn tiểu thuyết Việt Nam dài nhất mà mình từng đọc, mỗi tập đều gần 1000 trang @@.
Nối tiếp cuốn 1, tập 2 dường như còn hút mình hơn nữa khi nhắc đến sự kiện mùa hè máu lửa tại Huế năm 1963 cùng với sự kiện anh em Diệm bị ám sát. Thật sự mình không biết có bao nhiều phần trăm trong cuốn này là sự thật tuy nhiên tên các nhân vật hầu như đều có thật đến 80%. Mình rất thích tìm hiểu về bối cảnh chính trị, kinh tế của Việt Nam ở giai đoạn này bởi mình thật sự có rất ít Thông tin về nó, qua cuốn Madame Nhu - quyền lực bà rồng, mình hiểu nó hơn một chút nhưng vẫn chưa thỏa mãn cho đến khi mình đọc bộ truyện này. Những sự kiện trong giai đoạn này và những nguyên nhân đằng sau nó, những cuộc đảo chính, thanh trừng tình hình nội bộ của Việt Nam cộng hoà.
Mình muốn đề cập đến tên của tác phẩm một chút, khi đọc xong bộ truyện mình mới hiểu lí do vì sao truyện được đặt tên là “Ván bài lật ngửa”, và mình thật sự rất thích cái tên thâm Thuý này. Nhân vật chính của bộ truyện là Luân - một người chiến sĩ Công sản, anh đã chơi một ván bài lật ngửa với Nhu và Diệm bằng cách không bao giờ che giấu hoặc chối bỏ mình là một người CỘng sản, vậy mà rốt cuộc anh vẫn lấy được lòng tin của gia đình Nhà họ Ngô lẫn người Mỹ, và cuối cùng là giành được chiến thắng trong ván bài của mình, một cách rất hoàn mỹ

[TP · Rating 3 out of 5]

Đối với một người ít đọc văn học Việt Nam như mình thì VBLN là một tiểu thuyết hay không chỉ vì nội dung truyện mà hơn hết là cảm giác hào hứng và tò mò khi đọc về câu chuyện gắn liền với những sự kiện to lớn của đất nước. Tuy biết là tiểu thuyết thì chắc chắc có hư cấu, nhưng khi những con số ngày tháng gắn liền với những nhân vật, sự kiện cụ thể thì nó trở nên sống động, dễ nhớ và khiến mình yêu lịch sử nước mình hơn cái thời đi học nhiều.

Tuy nhiên tập 2 với mình kém hơn tập 1 nhiều. Mạch truyện chậm quá, đôi chỗ thậm chí lê thê khi sự kiện chính của chế độ Ngô Đình bị kéo đến hơn nửa quyển. Mình cũng không thích tình cảm giữa Nguyễn Thành Luân và Sorayan. Điều đáng tiếc nhất chính là thiếu sót của biên tập trong cả hai tập: lỗi chính tả và lỗi đánh máy quá nhiều. Kết thúc truyện hơi hụt hẫng, mình thật sự vẫn chưa hiểu được ý nghĩa của cái kết nên nếu bạn nào hiểu thì giải thích giúp mình với, mình xin cảm ơn.

[Anh Minh · Rating 5 out of 5]

Giải phóng miền nam là Việt Nam chiến thắng hệ thống Cia của Mỹ, không phải Diệm, Nhu, Thiệu, Kỳ hay bất kỳ ai.
Có thể nói như nhiều ngừoi chơ rằng nếu Mỹ ở lại miền Nam thì miền Nam phát triển kinh tế. Nhưng được gì khi chúng ta luôn bị động, bị giật dây. Đúng, rồi 1 ngày người mỹ cũng giảm bớt sự giật dây lố lăng. Nhưng biết thế nào.
Nguyễn Thành Luân - Phạm Ngọc Thảo sẽ đc sử dụng tốt dưới thời Nhu - Diệm. Nếu lúc người mỹ rút lui dưới thời Diệm thì Luân đóng vai trò của Big Minh trao trả Nam Việt cho Việt Nam! Thôi, ko giả sử, vì thực tế ko diễn ra.
Cuốn sách viết rất hay, thông tin thu thập, biên soạn Tốt.

[NQK · Rating 3 out of 5]

Lúc đầu nghĩ phim làm giống hệt sách, nhưng càng về cuối càng có thêm nhiều tình tiết khác. Truyện cũng giúp tổng hợp được một số biến cố lớn.

[Le Van · Rating 4 out of 5]

3.8*