Op wie moet je letten om Den Haag te begrijpen? Met die vraag in het achterhoofd loopt Tom-Jan Meeus de gangen van de macht af. Hij onderzoekt hoe het werkelijk toegaat binnen de PVV en de AIVD. Hij vertelt welke verborgen spindoctor het nieuws stuurt, welke lobbyist iedereen in zijn zak steekt, wie de machtigste ambtenaar is, wie in stilte de agenda voor de komende kabinetsperiode heeft ontwikkeld. Hij laat zien dat de democratie te koop staat en waarom politiek steeds meer trekken van reclame vertoont. Haagse invloeden schetst the story behind the story: de binnenwereld van de politiek; de politiek die zelden in beeld komt.
Met Tom-Jan Meeus' schrijfstijl heb ik altijd al een haat-liefde verhouding gehad. Verder stelt hij zelf op pagina 109 dat veranderingen in de politiek vaak verkeerd geïnterpreteerd worden (door journalisten). Helaas geldt dat volgens mij ook voor dit boek. Hij raakt aan een aantal interessante en terechte zaken, maar wijt alles aan de "mini politiek". Te kort door de bocht.
'Hoe de Nederlandse politiek echt werkt', dat is de hoofdvraag van het boek. Is het Meeus gelukt om dit goed uit te leggen? Gedeeltelijk. Het begin van het boek was vrij vermakelijk, het was helder geschreven en visie werd afgewisseld met interessante anekdotes. Helaas kwamen er later steeds minder anekdotes voorbij. Wellicht ben ik een ramptoerist, maar had graag meer gelezen over kamerleden en hun botsingen met de manier waarop in Nederland politiek wordt bedreven. Desalniettemin blijft het boek heel interessant, mits je het onderwerp leuk vindt. Sommige hoofdstukken hadden een vrij 'droog' onderwerp, maar zijn vlotte schrijfstijl maakte veel goed. Ik kan mij voorstellen dat de hoofdstukken pittiger worden naarmate de interesse voor de processen van Politiek den Haag minder is. Kortom een goed boek en als non-fictie zeker aan te raden.
Hoewel het boek al wat ouder is blijft het een scherpe analyse van hoe Den Haag op macroniveau werkt en hoe het er op de vierkante kilometer aan toe gaat. Veel weet je al, maar het boek brengt de krachtenvelden goed samen en geeft daarmee inzicht.
Aardige inkijk in Nederlandse politiek, gebaseerd op rubriek Haagse invloeden in NRC. Betere bronvermelding zou wel op zijn plaats geweest zijn; sommige stukken kwamen me wel erg bekend voor. Dat het copy-paste is blijkt bijvoorbeeld ook uit een zin (p148) "Allebei meldden zij zich april dit jaar, ...", dat is rare zin in een boek.
De ondertoon van de goed leesbare stukken is ook vrij normatief en subjectief (bv: "eindresultaat nogal bedroefend"). Prima natuurlijk voor columns, maar dan lijkt het me niet zo vreemd dat (p98): "Het bijzondere is dat geen van deze woordvoerders een vraaggesprek wilde geven: een rol op de achtergrond hoort bij hun beroepsopvatting."
De rol van de hijgerige media blijft vind ik ook wat onderbelicht in het ontstaan van de minipolitiek en waarom de Nederlandse politiek nu werkt zoals het werkt. Komt wel aan de orde maar niet heel uitgebreid als (mede-)verklarende oorzaak.
Interessant over lobby: "Maar een goed lobbyistzal volgens hem [lobbyist Peter van Keulen] zo'n succes niet gauw publiekelijk opeisen. Voor een goede lobbyist zijn media een gebruiksmiddel. 'In het algemeen geldt,' vertelde Van Keulen,'dat je de media pas opzoekt als je lobby niet het gewenste resultaat heeft gehad.' Want wat journalisten zich zelden realiseen: voor een goede lobbyist is een interview meestal een manier om een nederlaag af te dekken. (P.70).
En over de buffer-techniek die bijvoorbeeld Van Riel wel noemt in zijn boek Alignment Factor: "Ook leerde de lobbyist zijn klanten -klap op de vuurpijl- hoe ze bij Kamerleden hun geloofwaardigheid kunnen vergroten: door hun commerciële belang te verbergen met de oprichting van een stichting. De lobbyistenvereniging berispte Vermast en oordeelde dat deze vakgenoot met dat laatste 'niet ethisch' had gehadeld.' (P.74)